Υπερωκεάνειο

Το υπερωκεάνιο (Ocean Liner) είναι κατηγορία επιβατηγού πλοίου ικανού να διαπλέει ωκεανό. Τα πρώτα υπερωκεάνια άρχισαν να διαπλέουν τον Ατλαντικό περί το 1840. Η περίοδος όμως ακμής της εν λόγω κατηγορίας πλοίων ήταν από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 20ου. Τα πλοία αυτά συνδέθηκαν ιστορικά, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, με τις εποχές του φαινομένου της μετανάστευσης καλούμενα και «μεταναστευτικά ποντοπόρα πλοία».

RMS Mauretania card
Υ/Κ Μαυριτάνια (1906)

Τα διασημότερα

Μεταξύ των διασημότερων υπερωκεανίων ήταν το Υ/Κ Μαυριτάνια (Mauretania) (Βρετανικό) που επί 23 χρόνια (1910-1933) έφερε τη γαλάζια σημαία του ταχύτερου πλοίου, αδελφό πλοίο του άτυχου Υ/Κ Λουζιτάνια (Lusitania), το "Ακουϊτανία" (Aquitania) που έφερε 4 καπνοδόχους, το γερμανικό "Πατρίδα" (Vaterland) που κατασχέθηκε το 1917 στη Ν. Υόρκη από τους Αμερικανούς και μετονομάστηκε σε Υ/Κ Λεβιάθαν (Leviathan), ο άτυχος Τιτανικός που βυθίστηκε στο παρθενικό του ταξίδι, το ιταλικό Υ/Κ Ρεξ (Rex) και τα γερμανικά "Ευρώπη" και "Βρέμη" (Bremen). Επίσης τα Βρετανικά Υ/Κ Βασίλισσα Μαίρη (Queen Mary ) και Υ/Κ Βασίλισσα Ελισάβετ (Queen Elizabeth) γιγαντιαία υπερωκεάνια των δεκαετιών 19401950, το γαλλικό Υ/Κ Νορμανδία (Normandie) που έσπασε το φράγμα των 4 ημερών για το διάπλου του Ατλαντικού σε 3 ημέρες και 22 ώρες το 1937 - (καταστράφηκε από πυρκαγιά στο λιμάνι της Ν. Υόρκης το 1942), και το "Ηνωμένες Πολιτείες" (United States) που κατέρριψε το 1952 το ρεκόρ διάπλου σε 3 ημέρες και 10 ώρες με μέση ταχύτητα τους 35 κόμβους. Και να σκεφθεί κανείς ότι πριν 100 χρόνια το 1833 ο Royal William τροχήλατο ιστιοφόρο της εποχής επέτυχε το διάπλου του Ατλαντικού σε χρόνο, διαφημιζόμενο τότε, των μόλις 25 ημερών!

1950 - 1955

Το 1955 τα άνω των 30.000 τόνων εκτοπίσματος Υπερωκεάνια ήταν μόλις εννέα:

  • Υ/Κ "Βασίλισσα Ελισάβετ", εκτοπίσματος 83.673τον, μήκους 987,4 ft, πλάτους 118,6 ft , βυθίσματος 68,4 ft, Βρετανικό.
  • Υ/Κ Βασίλισσα Μαίρη, εκτοπίσμ. 81.237τον, μ. 975,2 ft, πλ. 118,6 ft , β. 68,5 ft, Βρετανικό.
  • "Ηνωμένες Πολιτείες" εκτοπίσμ. 53.329τον, μ. 916,8 ft, πλ. 101,6 ft, β. 39,0 ft, ΗΠΑ.
  • "Ελευθερία" εκτοπίσμ. 51.840τον, μ. 890,2 ft, πλ. 102,1 ft, β. 48,0 ft, Γαλλικό.
  • Υ/Κ Ιλ ντε Φρανς εκτοπίσμ. 44.356τον, μ. 763,6 ft, πλ. 91,6 ft, β. 55,8 ft, Γαλλικό.
  • Υ/Κ "Νέο Άμστερνταμ" εκτοπίσμ. 36.667τον, μ. 713,7 ft, πλ. 88,3 ft, β. 50,0 ft, Ολλανδικό.
  • Υ/Κ "Μαυριτανία" εκτοπίσμ. 35.677τον, μ. 739,4 ft, πλ. 89,4 ft, β. 51,7 ft, Βρετανικό.
  • Υ/Κ "Καρόνια" εκτοπίσμ. 34.183τον, μ. 587,5 ft, πλ. 91,4 ft, β. 48,7 ft, Βρετανικό και
  • Υ/Κ "Παστέρ" εκτοπίσμ. 30.447τον, μ. 670,7 ft, πλ. 88,0 ft, β. 52,6 ft, Γαλλικό.

Υπό Ελληνική Σημαία

Εταιρείες

Οι ελληνικές υπερπόντιες γραμμές που αναπτύχθηκαν ήταν κυρίως δύο η γραμμή Βορείου Ατλαντικού (19071977), που τη διέκοψε για επτά χρόνια ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος και η γραμμή Αυστραλίας (19471977).

Οι σημαντικότερες υπερωκεάνιες ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες ήταν: η "Υπερωκεάνιος Ελληνική Ατμοπλοΐα" του Δ. Μωραΐτη, η "Ελληνική Υπερωκεάνιος Ατμοπλοΐα", η "Εθνική Ατμοπλοΐα της Ελλάδος" των Αφών Εμπειρίκου, η "Μπάυρον Ατμοπλοΐα", η "Γκρηκ Λάιν" των Αφών Γουλανδρή, η "Εθνική Ελληνική Γραμμή Αμερικής" του Ε. Ευγενίδη, η "Χανδρίς Λάϊνς" του Α. Χανδρή, η "Χομ Λάϊν" του Ε. Ευγενίδη, η "Ελληνικές Μεσογειακές Γραμμές (ΕΛ.ΜΕΣ.)" καθώς και εκείνη του Ι. Λιβανού στο Λονδίνο.

Πίνακας Υ/Κ

Παρατίθεται πίνακας ελληνικών Υ/Κ κατ΄ αλφαβητική σειρά (όνομα Υ/Κ Ελλ. Αγγλ.– έτος ναυπήγησης – εκτόπισμα – ταχύτης)

  • Υ/Κ Αθήναι (Athinai)1908 6.742τον 15κ.
  • Υ/Κ Ακρόπολις (Acropolis) 1890 5.722τον 13κ.
  • Υ/Κ Αμερικανίς (Americanis) 1952 17.041τον 17,5κ.
  • Υ/Κ Αργεντινή (Argentina) 1913 11.015τον 15κ.
  • Υ/Κ Αρκαδία (Arkadia) 1931 20.259τον 19κ.
  • Υ/Κ Ασσιμίνα (Assimina) 1915 5.751τον (;)κ.
  • Υ/Κ Ατλάντικ (Atlantic) 1927 20.553τον 21κ.
  • Υ/Κ Αυστραλίς (Australis) 1940 33.532τον 24κ.
  • Υ/Κ Βασιλεύς Αλέξανδρος 1908 16.971τον (;)κ.
  • Υ/Κ Βασιλεύς Κωνσταντίνος 1914 9.272τον 17κ.
  • Υ/Κ Βασίλισσα Άννα Μαρία 1955 25.516τον 21κ.
  • Υ/Κ Βασίλισσα Σοφία«αδελφό» "Β.Κωνσταντίνος".
  • Υ/Κ Βασίλισσα Φρειδερίκη πρώην «Ατλάνικ».
  • Υ/Κ Βραζιλία (Brasil) 1905 10.754τον 19κ.
  • Υ/Κ Βρετάνη (Britany) 1951 16.355τον 18κ.
  • Υ/Κ Βρετανίς (Britanis) 1932 18.017τον 20κ.
  • Υ/Κ Βύρων (Byron) πρώην «Μεγάλη Ελλάς»
  • Υ/Κ Έδισων (Edison) 1896 10.711τον 15κ.
  • Υ/Κ Ελληνίς (Ellinis) 1932 18.163τον 19,5κ.
  • Υ/Κ Εριέττα (Henrietta) 1929 14.131τον 15κ.
  • Υ/Κ Εριέττα (Henrietta Latsi) 1937 23.722τον 20κ.
  • Υ/Κ Θεμιστοκλής (Themistocles) 1907 6.045τον 13κ.
  • Υ/Κ Θεσσαλονίκη (Thessaloniki) 1890 4.672τον 12κ.
  • Υ/Κ Ιταλία (Italia) 1928 20.223τον 17κ.
  • Υ/Κ Ιωάννινα (Ioannina) 1897 4.167τον 12,5κ.
  • Υ/Κ Κάιρο (Cairo) 1907 1344τον 14κ.
  • Υ/Κ Καμπέρα (Canberra) 1913 7.707τον 15κ.
  • Υ/Κ Κολούμπια (Colymbia) 1913 9.424τον 15κ.
  • Υ/Κ Κυρήνεια (Cyrenia) 1911 7.527τον 17κ.
  • Υ/Κ Κωνσταντινούπολις (Constantinople) 1897 11.456 15κ.
  • Υ/Κ Λακωνία (Lakonia) 1930 20.314τον 17κ.
  • Υ/Κ Μακεδονία (Macedonia) 1912 6.333τον 17κ.
  • Υ/Κ Μαργαρίτα (Margarita) 1945 9.124τον 15κ.
  • Υ/Κ Μαργαρίτα Λ (Margarita L) 1960 37.640 22κ.
  • Υ/Κ Μαριάννα (Marianna) 1930 14.128
  • Υ/Κ Μαριάννα ΙV (Marianna IV) 1944 9.140 15κ.
  • Υ/Κ Μαριάννα Λάτση (Marianna) 1935 23580τον 20κ.
  • Υ/Κ Μαριάννα VI (Marianna VI) 1951 14.083τον 16κ.
  • Υ/Κ Μαριάννα 9 (Marianna 9) 1961 19393τον 20κ.
  • Υ/Κ Μεγάλη Ελλάς Βλ. "Βασιλεύς Κωνσταντίνος"
  • Υ/Κ Μωραΐτης (Moraitis) πρώην «Θεμιστοκλής»
  • Υ/Κ Μωρέας (Moreas) 1902 8.497τον 15κ.
  • Υ/Κ Νέα Ελλάς (Nea Hellas) 1922 16.991τον 16κ.
  • Υ/Κ Νεπτούνια (Neptunia) 1920 10.519τον 15κ.
  • Υ/Κ Ολύμπια (Olympia) 1953 22.979τον 22κ.
  • Υ/Κ Ομηρικός (Homeric) 1931 18.017τον 20κ.
  • Υ/Κ Πατρίς (Patris) 1909 4390τον 14κ.
  • Υ/Κ Πατρίς (Patris) 1950 18.400τον 18,5κ.
  • Υ/Κ Πρωτέα (Protea) 1920 7.430τον 15κ.
  • Υ/Κ Ρένα (Rena) 1906 1.619τον 12κ.
  • Υ/Κ Τασμανία (Tasmania) 1940 11.072τον 17κ.
  • Υ/Κ Τζένη (Jenny) 1918 7.914τον (;)κ.

Ευνόητο είναι ότι τα προ του Β’ Παγκοσμίου πολέμου, ελληνικά Υ/Κ είχαν πολύ περιορισμένους χώρους για πολυτελή παραμονή αφού ήταν κατά το πλείστον διασκευασμένα για μεταφορές μεταναστών.

Αλλαγή πορείας

Η Βασιλεία των υπερωκεανείων άρχισε να τερματίζεται με την εξέλιξη των αεροπορικών συγκοινωνιών. Από τη δεκαετία του 1970 παρόλο που εξακολουθούσαν να υπάρχουν δίκτυα υπερωκεανείων γραμμών άρχισαν σιγά – σιγά να αποσύρονται και να μετατρέπονται σε ποντοπόρα κρουαζιερόπλοια, στο νέο τουριστικό κλάδο που ανθεί σήμερα ιδιαιτέρως

14 Απριλίου

13 Απριλίου | 14 Απριλίου | 15 Απριλίου

H 14η Απριλίου είναι η 104η ημέρα του έτους κατά το Γρηγοριανό Hμερολόγιο. Υπολείπονται 261 ημέρες.

1914

Η παρούσα σελίδα αφορά το έτος 1914 κατά το Γρηγοριανό Ημερολόγιο

1938

Η παρούσα σελίδα αφορά το έτος 1938 κατά το Γρηγοριανό Hμερολόγιο

27 Σεπτεμβρίου

Ιούλιος | Αύγουστος | Σεπτέμβριος | Οκτώβριος | Νοέμβριος

26 Σεπτεμβρίου | 27 Σεπτεμβρίου | 28 Σεπτεμβρίου

H 27η Σεπτεμβρίου είναι η 270η ημέρα του έτους κατά το Γρηγοριανό Hμερολόγιο (271η σε δίσεκτα έτη). Υπολείπονται 95 ημέρες.

29 Μαΐου

Μάρτιος | Απρίλιος | Μάιος | Ιούνιος | Ιούλιος

28 Μαΐου | 29 Μαΐου | 30 Μαΐου

H 29η Μαΐου είναι η 149η ημέρα του έτους κατά το Γρηγοριανό Hμερολόγιο (150η σε δίσεκτα έτη). Υπολείπονται 216 ημέρες.

31 Μαΐου

Μάρτιος | Απρίλιος | Μάιος | Ιούνιος | Ιούλιος

30 Μαΐου | 31 Μαΐου | 1 Ιουνίου

H 31η Μαΐου είναι η 151η ημέρα του έτους κατά το Γρηγοριανό Hμερολόγιο (152η σε δίσεκτα έτη). Υπολείπονται 214 ημέρες.

Αμφίπλωρο

Αμφίπλωρο ή αμφίπρωρο ονομάζεται το πλοίο ή σκάφος που η ναυπηγική μορφή της πλώρης είναι όμοια με της πρύμνης. Τέτοια πλοία στην αρχαιότητα ήταν οι Διήρεις και οι Τριήρεις. Πολύ μεταγενέστερα στην εποχή του ατμού αμφίπλωρα πλοία ήταν τα πρώτα ατμοκίνητα τα τροχήλατα και συγκεκριμένα τα επί το έγκάρσιο φέροντα τους δίδυμους ατμοτροχούς. Έτσι μπορούσαν να κυβερνηθούν το ίδιο καλά και με αντίθετη διεύθυνση χωρίς να χρειάζεται να κάνουν στροφές ιδιαίτερα σε ποταμούς, (ποταμόπλοια) και λίμνες, (λιμνόπλοια).

Αντιλίμπερτυ

Με τον διεθνή όρο antiliberty χαρακτηρίζεται ο νεότερος τύπος πλοίου που ναυπηγείται με ναυπηγικό υποκατάστατο του τύπου Λίμπερτυ.

Κυριότεροι σύγχρονοι τύποι των antiliberties φορτηγών πλοίων είναι ο τύπος "SD-14" (βρετανικός τύπος), ο ιαπωνικός "Freedom" καθώς και ο γερμανικός τύπος "MK II".

Και οι τρεις παραπάνω τύποι πλοίων έχουν ικανότητα μεταφοράς της τάξεως των 14 - 15.000 τόν., ταχύτητα 15-18 κόμβους, ευρύχωρα κύτη (αμπάρια), απλόχωρο κατάστρωμα και πολλές φορτωεκφορτωτικές ευκολίες (π.χ. ηλεκτρικούς γερανούς κλπ.), εξασφαλίζοντας έτσι μεγάλες μεταφορικές ικανότητες.

Ατμόπλοιο

Ατμόπλοιο Α/Π (Steam ship S/S ή Steamer) ονομάζεται το πλοίο που χρησιμοποιεί, για τη πρόωσή του, ατμομηχανή.

Τα ατμόπλοια αντικατέστησαν τα σκάφη που κινούνταν με ιστία, τα ιστιοφόρα. Το πρώτο πλοίο που κατασκευάστηκε να κινείται με ατμομηχανή ήταν το τροχήλατο πλοίο «Κλερμόντ» το 1807, κατασκευαστής του οποίου ήταν ο Ροβέρτος Φούλτον. Το 1820 η χρήση του ατμού στα πλοία άρχισε να γενικεύεται. Από δε το 1850 που άρχισε η ευρύτερη εφαρμογή (εγκατάσταση) του διαμήκη ελικοφόρου άξονα, αντί του εγκάρσιου των τροχήλατων, ο εκτοπισμός των ιστιοφόρων αφενός αλλά και αυτών των ατμοκίνητων τροχήλατων αφετέρου διαγράφονταν πλέον ως δεδομένος. Οι πρώτες ατμοτουρμπίνες (ατμοστρόβιλοι) που τοποθετήθηκαν σε πλοίο ήταν το 1907, στο αγγλικό υπερωκεάνειο «Μαυριτάνια».

Από ναυπηγικής πλευράς η εμφάνιση των ατμόπλοιων οδήγησε στο διαχωρισμό ναυπήγησης φορτηγών πλοίων και επιβατηγών πλοίων που αποτέλεσαν έκτοτε τους δύο βασικούς κλάδους στη ναυτιλία.

Καλωδιακό πλοίο

Καλωδιακό πλοίο ή απλά καλωδιακό (cable ship) χαρακτηρίζεται κάθε πλοίο ειδικής απασχόλησης όπως συνηθίζεται να λέγεται, που φέρει ανάλογο τεχνικό εξοπλισμό για πόντιση υποβρύχιων καλωδίων (cable bedding) προς εξυπηρέτηση επικοινωνιακών σκοπών, όπως τηλεγραφικά ή τηλεφωνικά καλώδια. Επίσης με τον ίδιο όρο χαρακτηρίζονται και πλοία που χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο και την συντήρηση ή επισκευή ποντισμένων καλωδίων.

Τέτοια πλοία συνήθως είναι κρατικά και λιγότερο ιδιωτικά (εμπορικά). Φέρουν στη πλώρη ή στη πρύμνη ειδική κατασκευή προβόλων δια των οποίων διέρχεται ο καλωδιακός τροχός από τον οποίο αργά - αργά ξετυλίγεται και ποντίζεται το καλώδιο. Εναλλακτικά, ο τροχός παραμένει στο κύτος/αμπάρι και με ειδικούς τρόχιλους το καλώδιο οδηγείται στη πλώρη ή στη πρύμνη όπου και ποντίζεται, με μεγαλύτερους όμως κινδύνους φθοράς λόγω κάμψεων. Τα δε πλοία συντήρησης υποβρυχίων καλωδίων φέρουν συνήθως πλευρική κατασκευή με τρόχιλους δια των οποίων διέρχεται το υποβρύχιο καλώδιο ανελκυόμενο και ποντιζόμενο (όπως το ύφασμα στη ραπτομηχανή).

Τέτοιος τύπος καλωδιακού πλοίου ήταν και το ελληνικό καλωδιακό «Θαλής ο Μιλήσιος» που ανήκε στον ΟΤΕ και που σήμερα βρίσκεται ελλιμενισμένο στη μαρίνα Φλοίσβου ως Πλοίο μουσείο.

Καταμαράν

Το καταμαράν (σγγλ.: catamaran) αποτελεί σήμερα σύγχρονο τύπο πλοίου επιβατηγού ή επιβατηγού - οχηματαγωγού που ο ναυπηγικός του σχεδιασμός στηρίζεται στις ομώνυμες σχεδίες των Δυτικών Ινδιών εκ των οποίων προέρχεται και η ονομασία του.

Στη πραγματικότητα πρόκειται για πλοίο που φέρεται ως υπερκατασκευή πάνω σε δύο όμοια σκάφη που φαίνεται με αυτή να ενώνονται, εξ αυτού ονομάζονται και "διπλοκάρινα" (με δύο καρίνες).

Τα πλοία καταμαράν έχουν μεγάλο πλάτος σε σχέση με το μήκος των κλασικών πλοίων και εξ αυτού μεγαλύτερη ευστάθεια καθώς επίσης και μεγαλύτερη ταχύτητα (συγκριτικά με το πλάτος) παρουσιάζοντας έτσι μικρότερες αντιστάσεις. Σχεδόν όλα τα μεγάλα ταχύπλοα πλοία (εκτός των υδροπτερύγων και των αερόστρωμνων) ακολουθούν αυτό το ναυπηγικό τύπο. Είναι κατά πολύ πιο σταθερά από ένα κανονικό πλοίο η ιστιοφόρο.

Κρουαζιερόπλοιο

Το Κρουαζιερόπλοιο, όνομα που προέρχεται εκ του αγγλικού όρου (cruise ship), είναι ειδικής κατηγορίας επιβατηγό πλοίο που πραγματοποιεί κρουαζιέρες (δηλαδή κυκλικά περιηγητικά ταξίδια), βάσει επιμελούς προγράμματος λιμένων προσέγγισης, χωρίς όμως να εκτελούν συγκοινωνιακή γραμμή, ενώ ο ναύλος τους καθορίζεται ελεύθερα, μη υποκείμενος σε ναυλολόγιο, που περιλαμβάνει ενδιαίτηση, ξενάγηση, τροφοδοσία και ψυχαγωγία.

Τις τελευταίες δεκαετίες διαπιστώνεται μια συνεχής αύξηση πραγματοποίησης τέτοιων ταξιδιών στα οποία και στράφηκαν σχεδόν όλα τα άλλοτε υπερωκεάνεια και όχι μόνο, με αποτέλεσμα την ανάπτυξη ιδιαίτερης ναυτιλίας και επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Γενικά τα κρουαζιερόπλοια προσφέρουν ιδιαίτερες ανέσεις (απαιτήσεις) τόσο ως προς τους χώρους ενδιαίτησης των επιβατών, από άποψης εμφάνισης, διακόσμησης, εξοπλισμών και παροχής υπηρεσιών, όσο και ως προς το προσωπικό πλοίο που είναι το πολυπληθέστερο από οποιοδήποτε άλλου τύπου πλοίων, (ίδιου βέβαια εκτοπίσματος) και που προσφέρει συνήθως ξενοδοχειακές υπηρεσίες υψηλού επιπέδου, με κέντρα ψυχαγωγίας, (τηλεόραση, κινηματογράφο, θέατρο, κλαμπ, βιβλιοθήκη, καζίνο κ.λπ.) και χώρους άθλησης (γυμναστήρια, μικρά γήπεδα, κολυμβητήρια), εστιατόρια μέχρι και παροχή ιατρικής βοήθειας με διάθεση ελικοδρομίου. Για όλα αυτά τα παραπάνω δεν θα πρέπει να θεωρείται υπερβολικό όταν τα πλοία αυτά αποκαλούνται "πλωτά ξενοδοχεία" και τα υπερβολικά πολυτελή κρουαζιερόπλοια "πλωτά ανάκτορα".

Σημειώνεται επίσης πως τα πλοία αυτά είναι πλέον συναλλαγματοφόρα για την εθνική οικονομία της Χώρας της οποίας την σημαία φέρνουν.

Η Ελλάδα κατέχει διεθνώς περίοπτη θέση στον τομέα αυτό με την υπό ελληνική σημαία αλλά και τον ελληνόκτητο εμπορικό στόλο των κρουαζιερόπλοιων της, των διαφόρων εταιρειών που έχουν αποκτήσει ομολογουμένως παράδοση και άριστη φήμη στον τομέα αυτόν.

Η πρώτη διεθνής ελληνική "καμπάνια" για την ανάπτυξη της κρουαζιέρας στο Αιγαίο έγινε στη δεκαετία του 1950 όταν ο Βασιλεύς Παύλος και η Βασίλισσα Φρειδερίκη κάλεσαν όλους τους βασιλικούς Οίκους της Ευρώπης σε Αιγιοπελαγιτική κρουαζιέρα με κρουαζιερόπλοιο που παραχώρησε δωρεάν η εταιρεία Ποταμιάνου.

Σήμερα περιοχές που προσελκύουν ιδιαίτερα τα κρουαζιερόπλοια είναι για το καλοκαίρι η Μεσόγειος θάλασσα και για τον χειμώνα η Καραϊβική.

Επίσης ένα κρουαζιερόπλοιο έχει χώρο για 3.000 άτομα περίπου ενώ πολλά έχουν χώρους για πάνω από 4.500 επιβάτες.

Μεταλλευματοφόρο πλοίο

Μεταλλευματοφόρο πλοίο (ore carrier), κοινώς "μινεραλάδικο" (εκ του minerals), χαρακτηρίζεται ο ειδικός τύπος φορτηγού πλοίου που προορίζεται για μεταφορά μεταλλευμάτων. Τα πλοία αυτά είναι ιδιαίτερα ισχυρής κατασκευής, λόγω του χαμηλού συντελεστού στοιβασίας, με ενισχυμένα κύτη (αμπάρια), και υψηλά διπύθμενα, ακριβώς λόγω της ιδιομορφίας του φορτίου και των κινδύνων που συνοδεύει αυτό.

Τα "μινεραλάδικα" μοιάζουν με τα δεξαμενόπλοια και τα Μπάλκ κάριερς. Συνήθως στερούνται ιδίων μέσων φορτοεκφόρτωσης, περιοριζόμενα σ' εκείνα των λιμενικών ή βιομηχανικών εγκαταστάσεων. Η φόρτωσή τους γίνεται είτε με κυλιόμενες ταινίες που οδηγούν πάνω από τα στόμια των κυτών, είτε από εξειδικευμένες εγκαταστάσεις τύπου "σιλό", ανάλογα της μορφής του μεταλλεύματος (κοκκώδης μορφή). Η δε εκφόρτωσή τους γίνεται με ειδικούς κάδους ή αρπάγες ή και με ηλεκτρομαγνητικούς συλλέκτες (πιο σύγχρονος τρόπος) γερανοφόρων εγκαταστάσεων.

Στις νεότερες σχεδιάσεις και ναυπηγήσεις μεταλλευματοφόρων πλοίων, ειδικότερα για οικονομικούς λόγους, έγινε ένας συνδυασμός ναυπήγησης πλοίου διπλής χρηστικότητας, μεταφοράς υγρών φορτίων και μεταλλεύματος, δηλαδή Δεξαμενοπλοίου - Μεταλλευματοφόρου. Αυτά τα πλοία είναι τα λεγόμενα "oil/ore carriers" και εξ αυτού "νταμπλ-όου κάριερς" (o-o). Ασφαλώς τα πλοία αυτά έχουν μεγαλύτερο εύρος μεταφορών, με αντίστοιχα μεγαλύτερη ευκολία εξεύρεσης ναύλου. Η οικονομική επιτυχία τους οδήγησε τελευταία στη γενικευμένη πλέον ναυπήγηση φορτηγών πλοίων πολλαπλής μεταφοράς (multi-purpose), δηλαδή μεταφοράς μεταλλεύματος, πετρελαίων και "χύδην" φορτίων, σ' ένα επιπλέον συνδυασμό Μεταλλευματοφόρου + Δεξαμενοπλοίου + Μπαλκ κάριερ, τα γνωστά "ore/bulk/oil carriers", τα λεγόμενα διεθνώς πλοία όμπο.

Πλοίο Ο.Β.Ο.

Το Πλοίο Ο.Β.Ο. (προφέρεται όμπο) (Ore/bulk/oil carrier ή o.b.o.) είναι ένας σύγχρονος σχετικά τύπος εμπορικού φορτηγού πλοίου ειδικά ναυπηγημένου ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μεταφορές διαφορετικών φορτίων.

Το όνομά του προέρχεται από τα αρχικά γράμματα των αγγλικών όρων Ore/Bulk/Oil (=μετάλλευμα/ξηρό φορτίο ή χύμα/πετρέλαιο). Πρόκειται δηλαδή για τύπο Δεξαμενόπλοιου που φέρει επιπλέον δυνατότητες και μέσα μεταφοράς ξηρών φορτίων ή χύδην (χύμα) και μεταλλευμάτων. Ο τύπος αυτός αποτελεί δημιούργημα της αύξησης της οικονομικότητας του πλοίου αφού του παρέχεται η δυνατότητα μετά την εκφόρτωση ενός είδους φορτίου π.χ. πετρελαίου να φορτώνει σιτηρά, από ίδιο ή κοντινό λιμένα, ώστε να μην αποπλέει "κενό φορτίου" (άδειο).

Τα πλοία αυτά, αυτονόητο είναι, ότι διαθέτουν κατάλληλα και ενισχυμένα μέσα γρήγορου καθαρισμού ώστε να καθίστανται κατάλληλα για υποδοχή διαφορετικού φορτίου και ασφαλή μεταφορά του.

Το σύνολο της παγκόσμιας χωρητικότητας σε πλοία τύπου Ο.Β.Ο. το 1974 υπολογίζονταν σε 25 εκατομμύρια κόρους ο.χ., περίπου δηλαδή το 7% της

παγκόσμιας χωρητικότητας όλων των πλοίων.

Ποταμόπλοιο

Το ποταμόπλοιο είναι ένας ιδιαίτερος ναυπηγικός τύπος πλοίου προορισμένου να εκτελεί ταξίδια σε ποτάμια. Πρόκειται για πλοίο πλατύ με μικρό βύθισμα, χωρίς καρίνα, που χρησιμοποιείται γιά μεταφορές μέσα σε ποτάμια, εκεί όπου τα κανονικά πλωτά δεν μπορούν να ταξιδέψουν λόγου βάθους. Η κίνηση των ποταμόπλοιων γίνεται με μηχανές κυρίως, αλλά μερικές φορές και με ρυμούλκηση ή πρόωση από άλλα πλωτά, οπότε το σκάφος ονομάζεται απλώς ποταμοφορτηγίδα.

Στην κεντρική Ευρώπη υπάρχει ένα μεγάλο δίκτυο από πλεύσιμα ποτάμια και κανάλια και το ποταμόπλοιο αποτελεί ένα σημαντικό μεταφορικό μέσον. Σε τροπικά δάση το ποτάμι είναι πολλές φορές ο μοναδικός τρόπος για την μεταφορά εμπορευμάτων, όπως στο Κογκό η παλαιότερα στον Αμαζόνιο.

τα ποταμόπλοια φτιάχτηκαν αρχικά για καθαρά εμπορικούς λογους στην ΑΊγυπτο λόγω του ποταμού Νείλου.

Ταχύπλοο

Με τον όρο Ταχύπλοο ή ταχύπλουν (Highspeed vessel ή grayhood) χαρακτηρίζεται ο τύπος σύγχρονων εμπορικών πλοίων που αναπτύσσουν υπηρεσιακή ταχύτητα μεγαλύτερη των 15 κόμβων.

Στη κατηγορία, τύπο αυτό, υπάγονται τόσο τα πλοία κλασσικής ναυπήγησης όσο και τα λεγόμενα πλοία άνευ εκτοπίσματος.

Με τον ίδιο όρο χαρακτηρίζονται και τα μικρά σκάφη αναψυχής που αναπτύσσουν την αυτή ταχύτητα.

Τιτανικός

Ο Τιτανικός (επίσημο όνομα:RMS Titanic) ήταν Βρετανικό επιβατηγό υπερωκεάνιο το οποίο βυθίστηκε στον Βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό στις 15 Απριλίου 1912 μετά από σύγκρουση με ένα παγόβουνο κατά το παρθενικό ταξίδι του από το Σαουθάμπτον προς τη Νέα Υόρκη. Η βύθισή του προκάλεσε τον θάνατο πάνω από 1.500 ατόμων σε ένα από τα πιο θανατηφόρα ναυτικά δυστυχήματα σε καιρό ειρήνης στη σύγχρονη ιστορία. Το πλοίο RMS Titanic ήταν το μεγαλύτερο πλοίο εν πλω όταν εισήλθε σε υπηρεσία. Ο Τιτανικός ήταν το δεύτερο από τρία υπερωκεάνια της κλάσης Olympic που χρησιμοποιούσε η White Star Line, και κατασκευάστηκε από το ναυπηγείο Harland and Wolff στο Μπέλφαστ με ναυπηγό αρχιτέκτονα τον Τόμας Άντριους. Ο Άντριους έχασε τη ζωή του στο ναυάγιο. Στο παρθενικό του ταξίδι μετέφερε 2.224 επιβάτες και πλήρωμα.

Με πλοίαρχο τον Έντουαρντ Σμιθ, οι επιβάτες του περιελάμβαναν μερικούς από τους πλουσιότερους ανθρώπους του κόσμου, καθώς και εκατοντάδες μετανάστες από την Μεγάλη Βρετανία και την Ιρλανδία, τη Σκανδιναβία και άλλες περιοχές σε όλη την Ευρώπη, οι οποίοι αναζητούσαν μια καινούρια ζωή στη Βόρεια Αμερική. Οι εγκαταστάσεις της πρώτης θέσης είχαν σχεδιαστεί για να αποτελέσουν την κορωνίδα της άνεσης και της πολυτέλειας, με ένα γυμναστήριο, πισίνα, βιβλιοθήκες, ακριβά εστιατόρια και πολυτελείς καμπίνες. Ένας ασύρματος τηλέγραφος φρόντιζε τις ανάγκες των επιβατών και χρησίμευε επίσης για επιχειρησιακή χρήση. Αν και ο Τιτανικός είχε προηγμένα χαρακτηριστικά ασφάλειας, όπως στεγανά διαμερίσματα και ενεργοποιούμενες εξ αποστάσεως υδατοστεγείς πόρτες, δεν υπήρχαν αρκετές σωστικές λέμβοι για όλους όσους επέβαιναν στο πλοίο, λόγω παρωχημένων κανόνων ναυτικής ασφάλειας. Ο Τιτανικός είχε αρκετές λέμβους μόνο για 1.178 άτομα - αριθμός λίγο μεγαλύτερος από το μισό του αριθμού των επιβαινόντων, και ίσος μόλις με το ένα τρίτο της μέγιστης συνολικής χωρητικότητας επιβατών του πλοίου.

Αφότου απέπλευσε από το Σαουθάμπτον την 10η Απριλίου 1912, ο Τιτανικός σταμάτησε στο Χερβούργο στη Γαλλία και στο Κουίνσταουν (σήμερα Κοβ) στην Ιρλανδία, προτού κατευθυνθεί δυτικά προς τη Νέα Υόρκη. Στις 14 Απριλίου 1912, μετά από τέσσερις ημέρες διάσχισης και 375 μίλια (600 km) νότια της Νέας Γης, συγκρούστηκε με ένα παγόβουνο στις 11:40 μ.μ. ώρα πλοίου. Η παταγώδης σύγκρουση προκάλεσε κάμψη προς τα μέσα στις πλάκες του κύτους του Τιτανικού κατά μήκος της δεξιάς πλευράς (starboard) και διέρρηξε 5 από τα 16 υδατοστεγή διαμερίσματα, εκθέτοντάς τα στη θάλασσα. Εν τω μεταξύ, οι επιβάτες και μερικά μέλη του πληρώματος επιβιβάστηκαν σε σωστικές λέμβους, πολλές από τις οποίες κατέβηκαν στη θάλασσα μερικώς φορτωμένες, λόγω ανεπαρκούς συντονισμού και ενός φόβου αρκετών επιβατών να επιβιβαστούν σε αυτές. Ένας δυσανάλογος αριθμός ανδρών έμεινε στο πλοίο, επειδή ακολουθήθηκε ένα πρωτόκολλο «πρώτα γυναίκες και παιδιά» από μερικούς αξιωματικούς που φόρτωναν τις βάρκες. Λίγο πριν τις 2:20 π.μ. το πλοίο έσπασε στα δύο και άρχισε να βυθίζεται ταχύτερα, με περισσότερα από χίλια άτομα ακόμη εν πλω. Μία ώρα και είκοσι λεπτά αφότου βυθίστηκε ο Τιτανικός, το επιβατηγό πλοίο RMS Carpathia της Cunard έφτασε στο σημείο της βύθισης, όπου περισυνέλεξε 705 επιζώντες.

Το ναυάγιο του Τιτανικού παραμένει στο βυθό, σπασμένο στα δύο, και σταδιακά αποσυντιθέμενο σε βάθος 12.415 ft (3.784 m). Από την ανακάλυψή του, το 1985, χιλιάδες αντικείμενα έχουν ανασυρθεί και εκτίθενται σε μουσεία σε όλο τον κόσμο. Ο Τιτανικός έχει γίνει ένα από τα διασημότερα πλοία στην ιστορία και η μνήμη του διατηρείται ζωντανή από πολυάριθμα βιβλία, τραγούδια, ταινίες, εκθέματα και μνημεία.

Υδροφόρο

Με την ονομασία Υδροφόρο (Υ/Φ) ή υδροφόρος (η), χαρακτηρίζονται γενικά μικρά δεξαμενόπλοια τα οποία προβαίνουν σε ανεφοδιασμούς πλοίων με νερό (ύδωρ). Στη δημώδη ναυτική γλώσσα λέγονται και "νερουλάδες". Τα σκάφη αυτά εκτός του ανεφοδιασμού εμπορικών και πολεμικών πλοίων συχνά μεταφέρουν νερό και σε νησιά που αντιμετωπίζουν έντονη λειψυδρία.

Ειδικότερα, υδροφόρα σκάφη διαθέτουν οι πολεμικοί στόλοι και πολλοί εμπορικοί λιμένες που εντάσσονται στα διατειθέμενα ναυτιλιακά μέσα διευκολύνσεων. Τέτοια υδροφόρα σκάφη διαθέτει και ο λιμένας του Πειραιά. Έτσι οι υδροφόροι διακρίνονται σε υδροφόρες λιμένος και σε υδροφόρες ανοικτής θάλασσας.

Στους πολεμικούς στόλους τα πλοία αυτά αποτελούν γενικά βοηθητικές μονάδες και εντάσσονται στις Διοικήσεις Δοιηκητικής Μέριμνας, (Διοικήσεις Ναυστάθμων), ή σε μεγάλες ναυτικές μοίρες για τον εφοδιασμό των πλοίων τους.

Οι υδροφόρες του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού ήταν κατά καιρούς:

Αύρα ΙΙ (Υδροφόρο) / Λεία πολέμου / 09

Βόλβη (Υδροφόρο) / Υ/Φ-1, Α-467

Γεώργιος (Υδροφόρο) / Λεία πολέμου / 09

Εφροσύνη ΙΙ (Υδροφόρο) / Επίτακτο / Κ001

Καλλιρρόη Ι (Υδροφόρο) / 124, Υ/Φ 2

Καλλιρρόη ΙΙ (Υδροφόρο) / Α-468

Καστοριά (Υδροφόρο) / Υ/Φ 9, Α-470

Πρέσπα (Υδροφόρο) / Α-434

Στυμφαλία Ι (Υδροφόρο) / Υ/Φ 6, Α-472, Α-471

Στυμφαλία ΙΙ (Υδροφόρο) / Α-469

Τριχωνίς (Υδροφόρο) / Α-473

Υλίκη (Υδροφόρο) / Υ/Φ 8, Α-474, Α-472

Χάλκη ΙΙ (Υδροφόρο) / Υ/Φ 9, Α-470

Φορτηγιδοφόρο

To λεγόμενο φορτηγιδοφόρο, ή και πλοίο ΛΑΣ (ακρωνύμιο εκ του αγγλικού όρου Lighter Aboard Ship - LASH) είναι ειδικός τύπος φορτηγού πλοίου τακτικών γραμμών. Περιλαμβάνεται στη κατηγορία των δρομολογημένων πλοίων. Ο τύπος αυτός στην κοινή ναυτική γλώσσα λέγεται και «πλοίο καγκουρό».

Πρόκειται για μεγάλο δεξαμενόπλοιο (αυτοκινούμενη πλωτή δεξαμενή) που αντί χύμα φορτίων μεταφέρει φορτηγίδες, εξ ου και η ελληνική ονομασία του τύπου αυτού, τις οποίες αφήνει ή παραλαμβάνει στα διάφορα αγκυροβόλια των λιμένων προσέγγισης με πολύ αισθητή τη μείωση χρόνου παραμονής, αγκυροβολίας και χωρίς επιπρόσθετα έξοδα ελλιμενισμού και φορτοεκφόρτωσης. Έτσι με τον τρόπο αυτό μειώνεται και ο συνολικός χρόνος ακόμη του κυκλικού ταξιδίου του πλοίου.

Τα πλοία αυτά φέρουν ειδικούς πρυμναίους εξοπλισμούς με διπλούς προβόλους, και πλευρικές σιδηροτροχιές επί των οποίων κινείται μεγάλη γερανογέφυρα, για τις φορτοεκφορτώσεις των φορτηγίδων. Έτσι προσεγγίζοντας σ΄ ένα αγκυροβόλιο λιμένα τούτο ημιβυθίζεται και εκφορτώνει έμφορτες φορτηγίδες (κοινώς μαούνες), στη συνέχεια παραλαμβάνει τις κενές ή έμφορτες που είχε αφήσει από την προηγούμενη προσέγγιση και ακολούθως ανελκύεται και αποπλέει. Τις δε φορτηγίδες παραλαμβάνουν ένα ή δύο ρυμουλκά λιμένος, τα οποία και τις μεταφέρουν στους προβλήτες φοτοεκφόρτωσης.

Την επιμέλεια της φόρτωσης ή εκφόρτωσης των φορτηγίδων και της ετοιμότητάς τους στην επόμενη προσέγγιση αναλαμβάνουν οι πράκτορες της πλοιοκτήτριας εταιρίας ή του ναυλωτή του πλοίου.

Τύποι εμπορικών πλοίων

Άλλες γλώσσες

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.