Σκωτία

Η Σκωτία (αγγλικά: Scotland, σκωτικά γαελικά: Alba) είναι χώρα που αποτελεί τμήμα του Ηνωμένου Βασιλείου.[2][3][4]

Η Σκωτία χωρίζεται κυρίως σε δύο περιοχές, στις ορεινές περιοχές (Χάιλαντς), και στις πεδινές περιοχές (Λόουλαντς). Αντίστοιχα οι κάτοικοί της, που είναι κυρίως κέλτικης προέλευσης, χωρίζονται σε ορεινούς (Χάιλαντερς) και πεδινούς (Λόουλαντερς). Οι Χάιλαντερς είναι αυτοί που θεωρούν τους εαυτούς τους, τους πιο γνήσιους Σκωτσέζους, ζούνε στα ορεινά, κυρίως στα βόρεια της χώρας, και στη γλώσσα τους υπάρχουν πολυάριθμα ιδιωματικά στοιχεία και σίγουρα περισσότερα απ' ό,τι στην καθομιλουμένη των Λόουλαντερς, των κατοίκων των πεδινών περιοχών, κυρίως στο νότο της χώρας και των μεγαλύτερων πόλεων, του Εδιμβούργου και της Γλασκώβης, που δέχθηκαν λόγω γεωγραφικής θέσης και γειτνίασης με την Αγγλία πιο εύκολα την αγγλική επιρροή.

Στις 18 Σεπτεμβρίου 2014 διεξήχθη δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας από το Ηνωμένο Βασίλειο.[5]

Συντεταγμένες: 55°57′N 3°12′W / 55.95°N 3.2°W

Σκωτία
Scotland
Alba
Σημαία

Σημαία
Εθνικό σύνθημα: In My Defens God Me Defend
Εθνικός ύμνος: Επίσημος Flower of Scotland και Ανεπίσημος Scotland the Brave.
Τοποθεσία της χώρας στον κόσμο
Η θέση της Σκωτίας στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Ευρώπη
Εδιμβούργο
Μεγαλύτερη πόλη
Γλασκώβη
Αγγλικά
Σκωτικά Γαελικά
Σκωτικά (Σκωτς)
Κυρίαρχο κράτος
Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο
Βασιλευομένη Kοινοβουλευτική Δημοκρατία
Βασίλισσα
Πρώτος Υπουργός
Ελισάβετ Β΄
Νίκολα Στέρτζιον
 • Σύνολο
77.933 km2
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2018 
 • Απογραφή 2011 
 • Πυκνότητα 

5.438.000[1]  
5.313.600  
69,8 κατ./km2 
ΝόμισμαΛίρα Στερλίνα (GBP)
 • Θερινή ώραGMT (UTC +0)
(UTC +1)
Internet TLD.uk
Κωδικός κλήσης+44

Ονομασία

Ένα «Αγγλοσαξονικό Χρονικό» του 10ου αιώνα είναι η αρχαιότερη πηγή με τη χρήση της ονομασίας Σκωτία. Προέρχεται από το λατινικό Scoti, αγνώστου προελεύσεως, που αναφερόταν στους Γαλάτες της Ιβερνίας (σημερινή Ιρλανδία). Η ύστερη λατινική ονομασία Scotia (χώρα των Γαλατών) χρησιμοποιόταν μόνο για τις περιοχές της Σκωτίας όπου ομιλούνταν Κελτικά, ενώ κατά τον Ύστερο Μεσαίωνα περιλάμβανε ολόκληρη την περιοχή της Σκωτίας. Σήμερα, ο όρος χρησιμοποιείται για να δηλώσει οποιονδήποτε κάτοικο της περιοχής, ανεξάρτητα της εθνικότητας των προγόνων του (της καταγωγής του).

Ιστορία

Αρχαία Σκωτία

HiltonofCadboll01
Οι Πίκτοι άφησαν πίσω τους μεγάλο αριθμό διακοσμημένων βράχων. Αυτό αποτελεί αντίγραφο του Βράχου Cadboll στο ίδιο αρχικό σημείο

Συχνοί παγετώνες στην περιοχή της σύγχρονης Σκωτίας κατέστρεψαν οποιαδήποτε ίχνη ανθρώπινων εγκαταστάσεων πριν τη Μεσολιθική περίοδο. Πιστεύεται ότι, μετά τους παγετώνες, οι πρώτες ομάδες κυνηγών έφτασαν στη Σκωτία πριν 11.000 χρόνια. Οι πρώτες κατοικίες κατασκευάστηκαν πριν 9.500 χρόνια περίπου, ενώ οι πρώτοι οικισμοί πριν 6.000 χρόνια.

Η γραπτή ιστορία της Σκωτίας ξεκίνησε με την άφιξη των Ρωμαίων στη νότια και κεντρική Μεγάλη Βρετανία, όταν κατέλαβαν τα τωρινά εδάφη της Αγγλίας και της Ουαλίας και τα μετέτρεψαν στη ρωμαϊκή επαρχία Britannia. Η κατοχή της Σκωτίας από τους Ρωμαίους γνώρισε σύντομα διαλείμματα. Οι Ρωμαίοι έχτισαν το Τείχος του Αδριανού για να ελέγξουν τις τοπικές φυλές και από τις δύο πλευρές, αλλά τελικά αποτέλεσε το βόρειο σύνορο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας στη Βρετανία.

Μεσαιωνική Σκωτία

Το βασίλειο των Πίκτων ήταν το κράτος που έγινε τελικά γνωστό ως Άλμπα ή Σκωτία. Στις αρχές του 8ου αιώνα, το βασίλειο των Πίκτων ήταν σε μεγάλο βαθμό όμοιο με το βασίλειο των Σκώτων, υπό τη βασιλεία του Αλέξανδρου Α' της Σκωτίας (11071124). Ωστόσο, μέχρι τον 10ο αιώνα, οι Πίκτοι επηρεάστηκαν από τη γαελική κουλτούρα και ανέπτυξαν ένα μύθο με ιρλανδικές ρίζες γύρω από τον πρόγονο της τότε βασιλικής δυναστείας, τον Κένεθ Α' της Σκωτίας.[6]

Μέχρι το 12ο αιώνα, οι βασιλείς της Άλμπα κατέκτησαν τα αγγλόφωνα εδάφη στα νοτιοανατολικά και κυρίευσαν το Γκάλογουεϊ και το Κέιθνες, ενώ στο τέλος του 13ου αιώνα διαμορφώθηκαν τα σύνορα Αγγλίας - Σκωτίας όπως είναι γνωστά περίπου σήμερα. Ωστόσο, οικονομικές και πολιτισμικές αλλαγές μετέβαλαν τη Σκωτία κατά τα ύστερα μεσαιωνικά χρόνια. Στα χρόνια του βασιλιά Δαυίδ Α' της Σκωτίας, ξεκίνησαν η φεουδαρχία, η αναδιοργάνωση της κυβέρνησης και η ίδρυση των πρώτων, από νομικό ορισμό, πόλεων, που ονομάζονταν μπούργκς. Συν τοις άλλοις, η μετανάστευση Γάλλων και Άγγλων ιπποτών και κληρικών έφερε πολιτισμικές αναμείξεις: ο πολιτισμός και η γλώσσα των παράκτιων περιοχών στα ανατολικά και νοτιοανατολικά δέχτηκε αγγλικές επιρροές, ενώ η υπόλοιπη χώρα διατήρησε τη Γαελική γλώσσα.

Ο θάνατος του Αλέξανδρου Γ' της Σκωτίας το 1286 και της εγγονής του, Μαργαρίτας της Νορβηγίας, έσπασε τη διαδοχή των βασιλιάδων της Σκωτίας, με αποτέλεσμα να παρέμβει ο βασιλιάς Εδουάρδος Α' της Αγγλίας, ο οποίος τοποθέτησε τον Ιωάννη της Σκωτίας σαν υπο-βασιλιά. Η σχέση αυτή διεκόπη, οδηγώντας σε μια αποτυχημένη προσπάθεια των Άγγλων για καθολική κυριαρχία. Πρόκειται για το γνωστό Πόλεμο της Ανεξαρτησίας, με επιφανή τον Γουίλιαμ Γουάλας και άλλους, ενώ στη διαιρεμένη χώρα έγινε βασιλιάς ο Ροβέρτος Μπρους. Ο πόλεμος συνεχίστηκε για κάποιες δεκαετίες μέχρι τα μισά του 14ου αιώνα. Η έλλειψη διαδόχου του Δαυίδ Β' της Σκωτίας οδήγησε τον ανιψιό του, Ροβέρτου Β', στο θρόνο και στην καθιέρωση της δυναστείας των Στιούαρτ, που βασίλεψαν στη Σκωτία μέχρι τα τέλη του Μεσαίωνα. Η χώρα γνώρισε μεγάλη ευημερία κατά τη Σκωτσέζικη Αναγέννηση και τον Διαφωτισμό.

Σύγχρονη Σκωτία

Το 1603, ο Ιάκωβος ΣΤ' της Σκωτίας κληρονόμησε τον αγγλικό θρόνο. Η Σκωτία παρέμεινε, εκτός μιας σύντομης περιόδου, ξεχωριστό κράτος, παρά τη σύγκρουση μεταξύ στέμματος και Πρεσβυτεριανής Εκκλησίας περί εκκλησιαστικής διακυβέρνησης. Το 1707, αγγλικές απειλές για πάγωμα του εμπορίου και της ελεύθερης διακίνησης από τα σύνορα Αγγλίας - Σκωτίας, οδήγησαν στην υπογραφή της Ενωτικής Πράξης του 1707 μεταξύ των κυβερνήσεων των δύο κρατών και στη δημιουργία του Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας.

Η Σκωτία έγινε ένα από τα μεγάλα εμπορικά, βιομηχανικά και πνευματικά κέντρα της Ευρώπης μετά τη σκωτσέζικη Αναγέννηση και τον Διαφωτισμό. Παρουσίασε μια βιομηχανική κάμψη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τις τελευταίες δεκαετίες παρουσίασε κάποια οικονομική και πολιτιστική επανάκαμψη. Το 1998, εγκαθιδρύθηκε το Κοινοβούλιο της Σκωτίας από την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου.

Τον Σεπτέμβριο του 2014 διεξήχθη δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας. Η πρόταση για ανεξαρτησία καταψηφίστηκε σε ποσοστό 54%[7] και λίγο αργότερα παραιτήθηκε ο πρωθυπουργός Άλεξ Σάλμοντ.[8]

Αρχηγός κράτους στη Σκωτία είναι ο Βρετανός μονάρχης, επί του παρόντος η βασίλισσα Ελισάβετ Β'.

Γεωγραφία

Scotlandgreekmap
Χάρτης της Σκωτίας

Η Σκωτία αποτελεί το βόρειο τμήμα του νησιού της Μεγάλης Βρετανίας. Στα νότια συνορεύει μόνο με την Αγγλία, ενώ οι δυτικές ακτές της βρέχονται από τον Ατλαντικό ωκεανό και οι ανατολικές ακτές της από τη Βόρεια Θάλασσα.

Η γεωγραφική έκταση της Σκωτίας καθορίστηκε το 1237 στη Συνθήκη του Γιορκ μεταξύ Σκωτίας και Αγγλίας[9] και το 1266 στη Συνθήκη του Περθ μεταξύ Σκωτίας και Νορβηγίας.[10]

Κλίμα

Το κλίμα της Σκωτίας είναι εύκρατο ωκεάνιο και γενικά ευμετάβλητο. Επηρεάζεται από το Ρεύμα του Κόλπου από τον Ατλαντικό κι έτσι έχει πιο ήπιους χειμώνες, αλλά και πιο δροσερά και υγρά καλοκαίρια σε σύγκριση με άλλες περιοχές στο ίδιο γεωγραφικό πλάτος, όπως το οι πόλεις του Όσλο ή της Μόσχας. Ωστόσο, παρατηρούνται χαμηλότερες θερμοκρασίες σε σύγκριση με το υπόλοιπο Ηνωμένο Βασίλειο.

Δημογραφικά στοιχεία

Το 2011, ο πληθυσμός της Σκωτίας ανερχόταν στους 5.313.600 κατοίκους. Αν και πρωτεύουσα της Σκωτίας, το Εδιμβούργο δεν είναι η μεγαλύτερη πόλη της χώρας, αλλά η Γλασκώβη, που συγκεντρώνει το μισό σχεδόν πληθυσμό της Σκωτίας στην ευρύτερη αστική περιοχή της.

St Andrews Cathedral Ruins Front
Τα ερείπια του Καθεδρικού του Αγίου Ανδρέα στο Φάιφ

Τα κεντρικά Lowlands συγκεντρώνουν τις περισσότερες μεγάλες πόλεις. Η Γλασκώβη βρίσκεται στα δυτικά, ενώ στην ανατολική ακτή βρίσκονται οι άλλες τρεις μεγάλες σκωτσέζικες πόλεις: το Εδιμβούργο, το Νταντί και το Αμπερντίν. Στα Χάιλαντς, σημαντική ανάπτυξη έχει παρουσιάσει το Ινβερνές. Μόνο τα μεγαλύτερα και πιο εύκολα προσβάσιμα νησιά διατηρούν πληθυσμό, ενώ τα νότια Uplands είναι κυρίως αγροτικές περιοχές, όπου αναπτύσσεται η γεωργία και η δασοπονία.

Λόγω της μετανάστευσης μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Γλασκώβη, το Νταντί και το Εδιμβούργο έχουν εθνικές ομάδες από την Ασία, καθώς και σημαντικό πληθυσμό από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

Η Σκωτία έχει τρεις επίσημα αναγνωρισμένες γλώσσες: τα Αγγλικά, τα οποία σχεδόν πάντα μιλιούνται με τη μορφή των Σκωτικών Αγγλικών, τα Σκωτικά Γαελικά (μόνον το 1,2% των Σκώτων μιλάει πλέον Γαελικά) και τη Σκωτικά (Σκωτς) (το 30% των Σκώτων μιλάει Σκωτς).

Πολιτισμός

Bagpipe performer
Παραδοσιακή σκωτσέζικη ενδυμασία και η γκάιντα, το παραδοσιακό σκωτσέζικο μουσικό όργανο

Η σκωτσέζικη μουσική είναι μια σημαντική πλευρά της σκωτσέζικης κουλτούρας, που ενσωματώνει παραδοσιακά και μοντέρνα στοιχεία. Παραδοσιακό μουσικό όργανο της Σκωτίας είναι η γκάιντα, καθώς και το βιολί και το ακορντεόν, που χρησιμοποιούνται σε συγκροτήματα σκωτσέζικης κάντρι συνήθως μουσικής, που αποτέλεσε τη βάση για την ανάπτυξη της κάντρι μουσικής στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής μέσω των μεταναστών, που έφεραν μαζί τους τη μουσική από την αρχική τους πατρίδα.

Η σκωτσέζικη λογοτεχνία περιλαμβάνει κείμενα γραμμένα στα Αγγλικά, στα Σκωτικά Γαελικά, στα Σκωτικά (Σκωτς), στα γαλλικά και στα λατινικά. Ο ποιητής και στιχουργός Ρόμπερτ Μπερνς έγραφε στα Σκωτικά (Σκωτς), αν και πολλά από τα γραπτά του είναι επίσης στα αγγλικά ή σε μια ελαφριά διάλεκτο των Σκωτικών (Σκωτς), τα οποία είναι περισσότερο κατανοητά στο ευρύτερο κοινό. Παρομοίως, τα γραπτά των Γουόλτερ Σκοτ και Άρθουρ Κόναν Ντόιλ έγιναν παγκοσμίως γνωστά το 19ο και 20ό αιώνα.

Φαγητό και ποτό

Η Σκωτία είναι περίφημη για την παραγωγή ουίσκι, με πολλά αποστακτήρια να βρίσκονται σε όλη τη χώρα. Διάσημο επίσης είναι το άιρον μπρου (Irn-Bru), μη αλκοολούχο αναψυκτικό που παράγεται και καταλανώνεται κατά κόρον στη Σκωτία, και έχει συνδεθεί με τη μοντέρνα κουλτούρα της[11].

Εθνικό πιάτο της Σκωτίας μπορεί να θεωρηθεί το χάγκις (haggis), πιάτο που φτιάχνεται από κιμά των εντοσθίων προβάτου, βρώμη και καρυκεύματα[12]. Γνωστό επίσης είναι το σκωτσέζικο πρωινό, παρεμφερές με το αγγλικό πρωινό.

Εθνικά σύμβολα

  • Η Σημαία της Σκωτίας χρονολογείται, σύμφωνα με το θρύλο, από τον 9ο αιώνα κι είναι έτσι η παλαιότερη εθνική σημαία που χρησιμοποιείται ακόμα. Αποτελεί επίσης τμήμα του σχεδίου της σημαίας του Ηνωμένου Βασιλείου.
  • Ο μονόκερως χρησιμοποιείται σαν σύμβολο της Σκωτίας στην εραλδική. Ο βασιλικός θυρεός της Σκωτίας, που χρησιμοποιόταν πριν το 1603 από τους βασιλείς της Σκωτίας, απεικόνιζε ένα λιοντάρι ανάμεσα σε δύο μονόκερους.
  • Τα Πετράδια του Στέμματος της Σκωτίας βρίσκονται στην αίθουσα του θρόνου του Κάστρου του Εδιμβούργου και μετακινούνται μόνο σε κρατικές περιστάσεις.
  • Γουίλιαμ Γουάλας, εθνικός ήρωας και ηγέτης του Πολέμου Ανεξαρτησίας της Σκωτίας.
  • Flower of Scotland (Άνθος της Σκωτίας), θεωρείται ο εθνικός ύμνος της Σκωτίας.
  • Το ταρτάν είναι συγκεκριμένο είδος ραφής υφάσματος, το οποίο χρησιμοποιείται στα κιλτ και δηλώνει κάποια συγκεκριμένη σκωτσέζικη φατρία.
  • Η Εθνική γιορτή είναι στις 30 Νοεμβρίου, ανήμερα της γιορτής του Αγίου Ανδρέα, ο οποίος είναι ο Προστάτης Άγιος της χώρας.
  • Η Σκωτία έχει δικό της Βασιλικό Θυρεό, που είναι ελαφρώς παραλλαγμένος από αυτόν που χρησιμοποιείται στο υπόλοιπο Ηνωμένο Βασίλειο
Royal Coat of Arms of the Kingdom of Scotland
Ο θυρεός του Βασιλείου της Σκωτίας πριν το 1603.
Royal Coat of Arms of the United Kingdom (Scotland)
Ο Βασιλικός θυρεός του Ηνωμένου Βασιλείου όπως χρησιμοποιείται στη Σκωτία.
Royal Banner of Scotland

Το Βασιλικό Λάβαρο της Σκωτίας.

Παραπομπές

  1. Επίσημη εκτίμηση
  2. The Countries of the UK statistics.gov.uk, 10/10/2008
  3. «Countries within a country». 10 Downing Street. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2008-09-09. Ανακτήθηκε στις 24-08-2008. The United Kingdom is made up of four countries: England, Scotland, Wales and Northern Ireland Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |accessdate= (βοήθεια)
  4. «ISO 3166-2 Newsletter Date: 2007-11-28 No I-9. "Changes in the list of subdivision names and code elements" (Page 11)» (PDF). International Organization for Standardization codes for the representation of names of countries and their subdivisions -- Part 2: Country subdivision codes. Ανακτήθηκε στις 31-05-2008. SCT Scotland country Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |accessdate= (βοήθεια)
  5. Scottish independence: Referendum to be held on 18 September, 2014. BBC. 21 Μαρτίου 2013. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2014.
  6. Dauvit Broun, "Dunkeld and the origin of Scottish identity", in Innes Review, 48 (1997), pp. 112–124, repr. in eds. Dauvit Broun and Thomas Owen Clancy (eds.), Spes Scotorum: Hope of Scots, (1999), pp. 95–111; Dauvit Broun, "Kenneth mac Alpin", in M. Lynch (ed.), The Oxford Companion to Scottish History, (New York, 2001), p.359; Sally Foster, Picts, Gaels and Scots: Early Historic Scotland, (London, 1996); Simon Taylor, "Place-names and the Early Church in Eastern Scotland", in Barbara Crawford (ed.), Scotland in Dark Age Britain, (Aberdeen, 1996), pp. 93–110; David N. Dumville, "St Cathróe of Metz and the Hagiography of Exoticism," in John Carey et al (eds.), Irish Hagiography: Saints and Scholars, (Dublin, 2001), pp. 172–176; Maire, Herbert, "Rí Érenn, Rí Alban, kingship and identity in the ninth and tenth centuries", in Simon Taylor (ed.), Kings, Clerics and Chronicles in Scotland, 500–1297, (Dublin, 2000), pp. 63–72.
  7. «Όχι» ψήφισε η Σκωτία στο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της, notosnet.gr, 19-9-2014.
  8. Παραιτήθηκε ο πρωθυπουργός της Σκωτίας Άλεξ Σάλμοντ μετά το «όχι» στην ανεξαρτησία, Τα Νέα, ηλεκτρονική έκδοση, 19-9-2014.
  9. National Archives Retrieved 21.11.06
  10. Mackie, J.D. (1969) A History of Scotland. London. Penguin.
  11. «🏕 ΜΙΑ ΣΎΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΊΑ ΤΟΥ IRN-BRU, ΤΟΥ ΆΛΛΟΥ ΕΘΝΙΚΟΎ ΠΟΤΟΎ ΤΗΣ ΣΚΩΤΊΑΣ - 🏕 ΗΝΩΜΈΝΟ ΒΑΣΊΛΕΙΟ - 2019». World tourism group. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019.
  12. «Χάγκις: τι λέει το εθνικό φαγητό της Σκωτίας για την ταυτότητά της». ΤΑ ΝΕΑ. 18 Σεπτεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Scotland της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
BBC News

Το BBC News (BBC Ειδήσεις) είναι επιχειρησιακό τμήμα του BBC, το οποίο αναλαμβάνει τη συγκέντρωση και μετάδοση ειδήσεων. Αποτελεί τη μεγαλύτερη ειδησεογραφική υπηρεσία σε όλο τον κόσμο, έχοντας κάθε μέρα πρόγραμμα 120 ωρών στην τηλεόραση και στο ραδιόφωνο, όπως και στο διαδίκτυο, μέσω της ιστοσελίδας της.Η υπηρεσία έχει 44 ειδησεογραφικά γραφεία σε όλο τον κόσμο και έχει ανταποκριτές σχεδόν σε κάθε χώρα. Ο James Harding, πρώην εργαζόμενος της εφημερίδας The Times, στις 16 Απριλίου του 2013 ανέλαβε διευθυντής ειδήσεων και ενημέρωσης. Ο ετήσιος προϋπολογισμός του τμήματος υπερβαίνει τα £350 εκατομμύρια, ενώ δουλεύουν 3.500 υπάλληλοι, εκ των οποίων οι 2.000 είναι δημοσιογράφοι.

Η υπηρεσία έχει γραφεία στην Αγγλία, στην Ουαλία, στη Σκωτία και στην Βόρεια Ιρλανδία, μέσω του τμήματος BBC English Regions. Τα τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά στούντιο της υπηρεσίας στεγάζονται στο Ραδιομέγαρο του BBC, ενώ η κάλυψη των κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων πραγματοποιείται από τα στούντιο του Millbank, στην πόλη του Ουέστμινστερ, στο μείζον Λονδίνο. Μέσα στο κτήριο υπάρχουν και τα μεγαλύτερα ειδησεογραφικά γραφεία σε όλη την Ευρώπη.

Το 2004, το BBC γιόρτασε τα 50 χρόνια των ειδησεογραφικών εκπομπών. Οι δημοσιογράφοι, οι εικονολήπτες καθώς και οι προγραμματιστές είχαν κερδίσει βραβεία καθ' όλη τη διάρκεια της χρονίας για την ειδησεογραφία, από το Royal Television Society.

BBC One Σκωτία

Το BBC One Σκωτία είναι τηλεοπτικός σταθμός του BBC Σκωτίας. Η έδρα του σταθμού είναι στη Γλασκώβη.

Στις 6 Οκτωβρίου του 2006, ο σταθμός άλλαξε προφίλ, εφ' όσον είναι μέρος του δικτύου BBC One. Μία από τις αλλαγές είναι η προσθήκη του "Scotland" στο λογότυπο του καναλιού.

Στις 14 Ιανουαρίου του 2013, ξεκίνησε να εκπέμπει το υψηλής ευκρίνειας κανάλι του BBC One Σκωτίας, το οποίο εκπέμπει στην επίγεια ψηφιακή τηλεόραση της Σκωτίας.

BBC Two Σκωτία

Το BBC Two Σκωτία είναι τηλεοπτικός σταθμός του BBC Σκωτίας, ο οποίος εκπέμπει στη ψηφιακή τηλεόραση. Η έδρα του σταθμού είναι στη Γλασκώβη. Το κανάλι συνεργάζεται με τον σταθμό BBC One Σκωτία. Σε αντίθεση με το BBC One Σκωτία, το οποίο εκπέμπει δικό του πρόγραμμα και λίγες φορές συνδέεται με το BBC One, το BBC Two Σκωτία την περισσότερη ώρα της ημέρας συνδέεται με το BBC Two.

Μέχρι να κλείσει η αναλογική τηλεόραση ο σταθμός εξέπεμπε και στην αναλογική και στη ψηφιακή τηλεόραση.

BBC Σκωτία

Το BBC Σκωτία (BBC Scotland) είναι ο δημόσιος φορέας της Σκωτίας και ανήκει στο BBC. Τα τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά κανάλια του φορέα εκπέμπουν μόνο στη Σκωτία και όχι σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο. Οι υπάλληλοι που απασχολεί ο οργανισμός ανέρχονται σε 1.250.

Ο οργανισμός συνεργάζεται με τα τηλεοπτικά δίκτυα STV και ITV Border.

UEFA

Η Ένωση Ευρωπαϊκών Ποδοσφαιρικών Ομοσπονδιών (αγγλικά: Union of European Football Associations - UEFA, γαλλικά: Union des associations européennes de football, μεταγραφή: ΟΥΕΦΑ) είναι η μεγαλύτερη ποδοσφαιρική ομοσπονδία στην Ευρώπη, υπεύθυνη για τη διεξαγωγή διοργανώσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η UEFA ιδρύθηκε στις 15 Ιουνίου του 1954 στη Βασιλεία της Ελβετίας, μετά από διαβούλευση μεταξύ ιταλικών, γαλλικών και βελγικών συλλόγων. Αρχικά, η ευρωπαϊκή ποδοσφαιρική ένωση αποτελούνταν από 25 μέλη που αριθμός τους διπλασιάστηκε από τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Τα μέλη της UEFA συμπίπτουν, ως επί το πλείστον, με αναγνωρισμένα κυρίαρχα κράτη στην Ευρώπη, αν και υπάρχουν κάποιες εξαιρέσεις. Μερικές μικρές χώρες, (π.χ. η Πόλη του Βατικανού) δεν είναι μέλη του. Ορισμένα μέλη της UEFA δεν είναι κυρίαρχα κράτη, αλλά αποτελούν μέρος ενός μεγαλύτερου αναγνωρισμένου κυρίαρχου κράτους, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου. Τα παραδείγματα περιλαμβάνουν την Αγγλία και τη Σκωτία, (μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου) ή τις νήσους Φερόες, (τμήμα της Δανίας), ωστόσο στο πλαίσιο κυβερνητικών λειτουργιών που αφορούν τον αθλητισμό, τείνουν να πραγματοποιούνται στο έδαφος του εκάστοτε μέλος της UEFA.

Ορισμένα μέλη της UEFA είναι διηπειρωτικές χώρες, (π.χ. η Τουρκία και η Ρωσία). Πολλές ασιατικές χώρες έχουν επίσης εισέλθει στην Ένωση Ευρωπαϊκών Ποδοσφαιρικών Ομοσπονδιών (UEFA), ιδιαίτερα το Ισραήλ και το Καζακστάν, που ήταν μέλη της AFC. Επιπλέον, ορισμένες ομοσπονδίες μέλη της UEFA επιτρέπουν σε ομάδες που εδρεύουν εκτός της επικράτειάς τους, να λάβουν μέρος σε τους εγχώριες διοργανώσεις. Η Μονακό, για παράδειγμα, παίρνει μέρος στο γαλλικό πρωτάθλημα (αν και το Μονακό αποτελεί ξεχωριστή οντότητα), οι ουαλικές ομάδες Κάρντιφ και Σουόνσι συμμετέχουν σε αγγλικά πρωταθλήματα, η Μπέργουικ Ρέιντζερς ΦΚ, που βρίσκεται στην Αγγλία, αγωνίζεται στην Scottish Professional Football League και η Ντέρρι Σίτι που βρίσκεται στη Βόρεια Ιρλανδία, αγωνίζεται στα πρωταθλήματα της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας.

Μέχρι το 1959 τα κεντρικά της γραφεία βρίσκονταν στο Παρίσι, και αργότερα στη Βέρνη. Από το 1995, η έδρα της UEFA μεταφέρθηκε στη Νιόν της Ελβετίας. Ο Ανρί Ντελονέ (Henri Delaunay) ήταν ο πρώτος γενικός γραμματέας και ο Έμπε Σβαρτς (Ebbe Schwartz) ο πρώτος πρόεδρος.

Αγγλία

Η Αγγλία (αγγλικά: England) είναι τμήμα του Ηνωμένου Βασιλείου, το οποίο είναι νησιωτικό κράτος βορειοδυτικά της ηπειρωτικής Ευρώπης. Συνορεύει βόρεια με τη Σκωτία και δυτικά με την Ουαλία. Η Αγγλία βρέχεται βορειοδυτικά από την Ιρλανδική Θάλασσα, ενώ νοτιοδυτικά από την Κελτική Θάλασσα. Η Βόρεια Θάλασσα στα ανατολικά και η Θάλασσα της Μάγχης στα νότια τη χωρίζουν από την ηπειρωτική Ευρώπη. Η Αγγλία αποτελεί κυρίως το κεντρικό και νότιο τμήμα του νησιού της Μεγάλης Βρετανίας, που βρίσκεται στο Βόρειο Ατλαντικό ωκεανό. Στη χώρα επίσης ανήκουν 100 μικρότερα νησιά, όπως τα Νησιά Σκίλλυ και η Νήσος Γουάιτ.

Η περιοχή που σήμερα αποκαλείται Αγγλία κατοικήθηκε αρχικά από τους σύγχρονους ανθρώπους κατά τη διάρκεια της Ανώτερης Παλαιολιθικής περιόδου, ωστόσο πήρε το όνομά της από τους Άγγλους, ένα γερμανικό φύλο που την αποίκησε κατά τη διάρκεια του 5ου και του 6ου αιώνα. Έγινε ενιαίο κράτος το 927 μ.Χ. και από την Εποχή των Ανακαλύψεων στα μέσα του 15ου αιώνα άσκησε σημαντική πολιτιστική και νομική επιρροή σε όλο τον κόσμο. Η αγγλική γλώσσα, η Αγγλικανική Εκκλησία και η Αγγλική Νομοθεσία - η βάση των νομικών συστημάτων πολλών άλλων χωρών ανά την υφήλιο - αναπτύχθηκαν στην Αγγλία. Επιπλέον, το κοινοβουλευτικό σύστημα διακυβέρνησής της υιοθετήθηκε ευρέως από πολλά άλλα κράτη. Σε αυτήν ξεκίνησε και η Βιομηχανική Επανάσταση το 18ο αιώνα, μετατρέποντας την κοινωνία της στο πρώτο βιομηχανοποιημένο κράτος.Το έδαφος της Αγγλίας αποτελείται κυρίως από χαμηλούς λόφους και πεδιάδες, κυρίως στις κεντρικές και νότιες περιοχές. Ωστόσο, υπάρχουν και υψηλότερα εδάφη στα βόρεια (για παράδειγμα η ορεινή Περιοχή των Λιμνών ( Lake District), τα Πέννινα Όρη και τα Γιόρκσαϊρ Ντέιλς) και στα νοτιοδυτικά (για παράδειγμα το Ντάρτμουρ και τα Κότσγουολντς). Η παλαιότερη πρωτεύουσα της Αγγλίας ήταν το Γουίντσεστερ μέχρι που αντικαταστάθηκε από το Λονδίνο κατά το 12ο αιώνα. Σήμερα το Λονδίνο είναι η μεγαλύτερη μητροπολιτική περιοχή του Ηνωμένου Βασιλείου και η μεγαλύτερη αστική ζώνη της Ευρωπαϊκής Ένωσης βάσει των περισσότερων δεικτών μέτρησης. Ο πληθυσμός της Αγγλίας, που αγγίζει τα 53 εκατομμύρια ανθρώπων, αποτελεί και το 84% του πληθυσμού του Ηνωμένου Βασιλείου. Συγκεντρώνεται κυρίως γύρω από το Λονδίνο, τα νοτιοανατολικά αλλά και πολεοδομικά συγκροτήματα στα Μίντλαντς, τα βορειοδυτικά, τα βορειοανατολικά και το Γιόρκσαϊρ, καθένα από τα οποία αναπτύχθηκε ως μεγάλη βιομηχανική περιοχή κατά το 19ο αιώνα. Το Βασίλειο της Αγγλίας - το οποίο από το 1284 περιλαμβάνει και την Ουαλία - ήταν κυρίαρχο κράτος μέχρι την 1η Μαΐου του 1707, όταν οι νομοθετικές πράξεις που συμφωνήθηκαν με τη Συνθήκη της Ένωσης το προηγούμενο έτος τέθηκαν σε ισχύ, το ένωσαν με το Βασίλειο της Σκωτίας, δημιουργώντας το Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας. Το 1801 η Μεγάλη Βρετανία ενώθηκε με το Βασίλειο της Ιρλανδίας για να αποτελέσουν το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και Ιρλανδίας. Το 1922 το Ελεύθερο Ιρλανδικό Κράτος αποσχίστηκε από το Ηνωμένο Βασίλειο, που μετονομάστηκε επισήμως σε Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και Βόρειας Ιρλανδίας.

Βρετανική Αυτοκρατορία

Η Βρετανική Αυτοκρατορία (αγγλικά: British Empire) αποτελείτο από τις κτήσεις, τις αποικίες, τα προτεκτοράτα, τις εντολές και άλλα εδάφη που κυβερνήθηκαν ή διοικήθηκαν από το Ηνωμένο Βασίλειο και τα οποία προήλθαν από υπερπόντιες αποικίες και εμπορικούς σταθμούς ιδρυμένους από την Αγγλία στον ύστερο 16ο και πρώιμο 17ο αιώνα. Κατά την ακμή της ήταν η μεγαλύτερη αυτοκρατορία στην ιστορία και για πάνω από ένα αιώνα ήταν η μεγαλύτερη παγκόσμια δύναμη. Το 1922 η Βρετανική Αυτοκρατορία διοικούσε έναν πληθυσμό περίπου 458 εκατομμυρίων, το ένα τέταρτο του παγκόσμιου πληθυσμού, και κάλυπτε περισσότερο από 33.670.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, το ένα τέταρτο περίπου της συνολικής έκτασης της ξηράς της Γης. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την έντονη πολιτική, γλωσσική και πολιτισμική της επίδραση παγκοσμίως. Στο ύψιστο σημείο της δύναμής της, συχνά λεγόταν ότι «ο ήλιος δεν δύει ποτέ στην Βρετανική Αυτοκρατορία», επειδή η εξάπλωσή της σε όλα σχεδόν τα γεωγραφικά μήκη του κόσμου σήμαινε ότι ο ήλιος πάντα έλαμπε σε τουλάχιστον ένα από τα πολυάριθμα εδάφη της.

Κατά την Εποχή των ανακαλύψεων το 15ο και 16ο αιώνα, η Πορτογαλία και η Ισπανία πρωτοστάτησαν στην ευρωπαϊκή εξερεύνηση του πλανήτη και εγκαθίδρυσαν τεράστιες πολυπληθείς αυτοκρατορίες. Εποφθαλμιώντας τον πλούτο που προσέφεραν αυτές οι αυτοκρατορίες, η Αγγλία, η Γαλλία και η Ολλανδία άρχισαν και αυτές να ιδρύουν αποικίες και εμπορικά δίκτυα στην Αμερική και την Ασία. Μία σειρά πολέμων το 17ο και 18ο αιώνα ενάντια στην Ολλανδία και τη Γαλλία κατέστησε την Αγγλία (Βρετανία μετά την πράξη ένωσης με τη Σκωτία το 1707) κυρίαρχη αποικιακή δύναμη στη Βόρεια Αμερική και την Ινδία. Η απώλεια όμως των δεκατριών αποικιών στη Βόρεια Αμερική το 1783 μετά από την Αμερικανική Επανάσταση ήταν βαρύ πλήγμα για τη Βρετανία, καθώς της στέρησε τις πιο πολυπληθείς αποικίες της. Παρά το γεγονός αυτό, το βρετανικό ενδιαφέρον σύντομα στράφηκε προς την Αφρική, την Ασία και τον Ειρηνικό. Μετά την ήττα της Ναπολεόντειας Γαλλίας το 1815, η Βρετανία γνώρισε έναν αιώνα αδιαμφισβήτητης κυριαρχίας και επεξέτεινε την κυριαρχία της σε όλο τον κόσμο. Δόθηκε σταδιακή αυτονομία στις αποικίες με λευκό πληθυσμό, κάποιες από τις οποίες μετατράπηκαν σε κτήσεις.

Η ανάπτυξη της Γερμανίας και των ΗΠΑ περιόρισε την οικονομική κυριαρχία της Βρετανίας στο τέλος του 19ου αιώνα. Οι επακόλουθες στρατιωτικές και οικονομικές εντάσεις ανάμεσα στη Βρετανία και τη Γερμανία ήταν τα κύρια αίτια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, κατά τη διάρκεια του οποίου η Βρετανία στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό στην αυτοκρατορία της. Ο πόλεμος επέφερε τεράστια οικονομική επιβάρυνση στη Βρετανία και παρόλο που η αυτοκρατορία πέτυχε τη μεγαλύτερη εδαφική επέκταση της αμέσως μετά τον πόλεμο, δεν ήταν πια μια απαράμιλλη βιομηχανική ή στρατιωτική δύναμη. Κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι βρετανικές αποικίες της Νοτιοανατολικής Ασίας καταλήφθηκαν από την Ιαπωνία, γεγονός που έπληξε το γόητρό της και επιτάχυνε την παρακμή της αυτοκρατορίας παρά τη νίκη της στον πόλεμο. Δυο χρόνια μετά τον πόλεμο η Βρετανία παραχώρησε ανεξαρτησία στην Ινδία, την πολυπληθέστερη και πολυτιμότερη αποικία της.

Κατά το υπόλοιπο του 20ου αιώνα, στα πλαίσια του κινήματος της αποαποικιοποίησης, οι περισσότερες περιοχές της αυτοκρατορίας απέκτησαν ανεξαρτησία, με κατάληξη την επιστροφή του Χονγκ Κονγκ στην Κίνα το 1997. Δεκατέσσερα εδάφη παρέμειναν κάτω από βρετανική κυριαρχία, τα Βρετανικά Υπερπόντια Εδάφη. Μετά την ανεξαρτητοποίησή τους πολλές πρώην αποικίες εντάχθηκαν στην Κοινοπολιτεία των Εθνών, μια ελεύθερη ένωση ανεξάρτητων κρατών. Δεκαέξι κοινοπολιτειακά κράτη έχουν κοινό αρχηγό κράτους τον εκάστοτε μονάρχη του Ηνωμένου Βασειλείου.

Γάτα

Η γάτα (Felis catus – Αίλουρος η γαλή ή Felis silvestris catus) είναι ζώο που ανήκει στην οικογένεια των Αιλουροειδών. Πρόκειται για ένα απο τα δημοφιλέστερα κατοικίδια ζώα και ίσως το μοναδικό οικόσιτο αιλουροειδές. Ζει στο περιβάλλον του ανθρώπου εδώ και τουλάχιστον 9.500 χρόνια.Δεινός θηρευτής, η γάτα κυνηγά πάνω από 1.000 είδη ζώων για τροφή. Μπορεί να εκπαιδευτεί ώστε να υπακούει σε απλές διαταγές. Οι γάτες επίσης έχει διαπιστωθεί ότι μαθαίνουν να χειρίζονται απλούς μηχανισμούς, όπως πόμολα πόρτας. Τα ζώα χρησιμοποιούν μια ποικιλία φωνών και ένα είδος γλώσσας του σώματος που τους χρησιμεύει στη μεταξύ τους επικοινωνία. Τα νιαουρίσματα, τα γουργουρίσματα και τα μουγκρίσματα είναι από τους πιο γνωστούς τρόπους επικοινωνίας. Το 1906 ιδρύθηκε η Διεθνής Ένωση Φίλων της Γάτας (Cat Fancier's Association, αρκτικόλεξο CFA).Στην Κίνα οι γάτες εκτρέφονται με σκοπό το εμπόριο της γούνας τους. Το γεγονός ότι στοιβάζονται σε κλουβιά και θανατώνονται έχει προκαλέσει αντιδράσεις από ζωοφιλικές οργανώσεις παγκοσμίως.

Μέχρι πρόσφατα, πιστευόταν ότι η γάτα εξημερώθηκε στην αρχαία Αίγυπτο, όπου θεωρούνταν ιερό ζώο. Ωστόσο, τα αποτελέσματα έρευνας του 2007 έδειξαν ότι η καταγωγή όλων των κατοικίδιων γατών πιθανώς ανάγεται σε πέντε αφρικανικές αγριόγατες (Felis silvestris lybica) που έζησαν στην Εγγύς Ανατολή γύρω στο 8000 π.Χ.Η γάτα διακρίνεται για την εξαιρετική της όραση στο σκοτάδι και για τις ικανότητές της στο σκαρφάλωμα.

Ελευθεροτεκτονισμός

Ο ελευθεροτεκτονισμός (γνωστός και ως μασονία ή τεκτονισμός) είναι παγκόσμιο σύστημα αδελφοτήτων, που ξεκίνησε κατά τα τέλη του 16ου/αρχές του 17ου αιώνα και αριθμεί γύρω στα 5 εκατομμύρια μέλη. Οι επιμέρους αδελφότητες, των οποίων η σχέση και μεταξύ τους σύνδεση κυμαίνεται, έχουν ως κοινά στοιχεία κάποιες εθιμοτυπικές διαδικασίες (όπως τη χρήση ιεραρχίας και συγκεκριμένα σύμβολα) και την αναγκαιότητα κάθε μέλος να πιστεύει σε κάποια ανώτερη δύναμη ή Θεό.

Προσδιορίζεται, επίσης, ως το σώμα των διδασκαλιών και πρακτικών της μυστικής αδελφότητας των Αρχαίων και Αποδεδεγμένων Τεκτόνων, ένα «ιδιότυπο σύστημα ηθικής κεκαλυμμένο δια αλληγοριών και εικονιζόμενο δια συμβόλων». Άλλοι όροι που χρησιμοποιούνται για την περιγραφή της αδελφότητας, αλλά είναι ευρύτερη η έννοια τους, είναι Μασονία και Τεκτονισμός. Σύμφωνα με τη μυθολογία των Ελευθεροτεκτόνων, οι ρίζες της αδελφότητας τους ανάγονται στην εποχή της ανέγερσης του Ναού του Σολομώντος. Ο ελευθεροτεκτονισμός στη σύγχρονη εποχή υφίσταται ως παγκόσμια αδελφότητα με περίπου 5 εκατομμύρια μέλη ανά την υφήλιο. Μέλη της αδελφότητας μπορούν να γίνουν άνδρες ενήλικοι, με ορθή κρίση, έντιμοι και ελεύθεροι, υπό την προϋπόθεση ότι πιστεύουν σε ένα Υπέρτατο Ον και την αθανασία της ψυχής. Ο ελευθεροτεκτονισμός στις διάφορες μορφές του διατηρεί σταθερές τις θεμελιώδεις αξίες του και την πίστη στο Υπέρτατο Ον.

Η συντεχνία είναι οργανωμένη σε μεγάλες στοές - που σε κάποιες περιπτώσεις ονομάζονται και Μεγάλες Ανατολές- με διοικητική αυτοτέλεια και επιμεριζόμενες σε επαρχιακές στοές, η κάθε μία από τις οποίες με τη σειρά της χωρίζεται σε σεπτές στοές. Οι μεγάλες στοές αναγνωρίζουν η μία την άλλη ως Κανονικές ή μη και αντίστοιχα τα μέλη τους αναγνωρίζονται μεταξύ τους ως αποδεδεγμένα ή όχι. Τα παράλληλα Τεκτονικά Σώματα είναι ανεξάρτητα από τη μεγάλη στοά, αλλά μέλη τους γίνονται μόνο διδάσκαλοι ελευθεροτέκτονες.

Υπάρχουν, βεβαίως και τεκτονικές οργανώσεις οι οποίες έχουν διατηρήσει ακέραια την παραδοσιακότητα του αρχαίου τεκτονισμού, λειτουργούν με αυθεντικά τυπικά, και ενδιαφέρονται μόνον για τη βελτίωση του ανθρώπου και διαμέσου αυτής για τη βελτίωση της κοινωνίας. Αυτές οι τεκτονικές οργανώσεις, συνήθως λειτουργούν αθόρυβα, χωρίς τυμπανοκρουσίες, δεν εμπλέκονται σε διαμάχες αφού ασχολούνται μόνον με την ονομαζόμενη "Λάξευση του ακατέργαστου λίθου της ύπαρξής μας".

Εξοπλισμός ποδοσφαιριστή

O Εξοπλισμός ποδοσφαιριστή είναι ο τέταρτος κανόνας από τους Κανόνες του Παιχνιδιού (κανόνες ποδοσφαίρου) και αναφέρεται στον καθιερωμένο εξοπλισμό και την ενδυμασία των παιχτών στο άθλημα του ποδοσφαίρου. Ο κανόνας αυτός καθορίζει τον ελάχιστο εξοπλισμό τον οποίο μπορεί να χρησιμοποιεί ένας ποδοσφαιριστής. Επιπρόσθετα, απαγορεύουν τη χρήση οποιουδήποτε αντικειμένου που είναι επικίνδυνο είτε για τον ποδοσφαιριστή, είτε για κάποιο άλλο συμμετέχοντα. Διάφορες διοργανώσεις έχουν τη δυνατότητα να επιβάλλουν μεμονωμένα περαιτέρω περιορισμούς, όπως η ρύθμιση του μεγέθους του λογότυπου που εμφανίζεται στις φανέλες των ποδοσφαιριστών ή σε περίπτωση που αγωνίζονται δύο ομάδες με τα ίδια ή παρόμοια χρώματα, η φιλοξενούμενη ομάδα οφείλει να χρησιμοποιήσει ενδυμασία διαφορετικού χρώματος.

Γενικά, οι ποδοσφαιριστές αναγνωρίζονται από τον αριθμό που φέρουν στη στολή τους (πλάτη). Αρχικά, οι ποδοσφαιριστές μιας ομάδας φορούσαν αριθμούς από το 1 έως το 11 που αντιστοιχούσαν στις ποδοσφαιρικές τους θέσεις. Ωστόσο, στο επαγγελματικό επίπεδο η αρίθμηση αυτή δεν υφίσταται και κάθε ποδοσφαιριστής κατέχει ένα σταθερό αριθμό στο ρόστερ της ομάδας για όλη τη διάρκεια της ποδοσφαιρικής περιόδου. Επίσης, τα επαγγελματικά σωματεία παρουσιάζουν συνήθως τα επώνυμα ή ψευδώνυμα των ποδοσφαιριστών τους στις φανέλες τους, πάνω (ή σπανιότερα από κάτω) από τον αριθμό κάθε ποδοσφαιριστή.

Ο ποδοσφαιρικός εξοπλισμός έχει εξελιχθεί σημαντικά σε σχέση με τα πρώτα στάδια εμφάνισης του παιχνιδιού, όταν οι παίχτες φορούσαν συνήθως παχιές βαμβακερές φανέλες, φουφούλες (παντελόνι που έχει φουσκωτά μπατζάκια) και βαριά και άκαμπτα δερμάτινα παπούτσια. Στον 20ό αιώνα, τα υποδήματα έγιναν πιο ελαφριά και μαλακά και οι ποδοσφαιριστές φορούσαν κοντύτερα παντελονάκια. Επιπρόσθετα, με την αναβάθμιση στην κατασκευή ενδυμάτων και την ελευθερία εκτύπωσης στη στολή οι φανέλες κατασκευάζονταν με ελαφρύτερες, συνθετικές ίνες με όλο και πιο πολύχρωμα και πολύπλοκα σχέδια. Με την άνοδο της διαφήμισης κατά τον ίδιο αιώνα, τα λογότυπα των χορηγών άρχισαν να εμφανίζονται στις φανέλες και πανομοιότυπες, αυθεντικές στολές άρχισαν να παράγονται για πώληση στους φιλάθλους, παρέχοντας υψηλά ποσά εσόδων στις ποδοσφαιρικές ομάδες.

Ηνωμένο Βασίλειο

Το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Βορείου Ιρλανδίας (αγγλικά: United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) είναι κράτος της βορειοδυτικής Ευρώπης, με έκταση 242.900 τ.χλμ.. Βορειοδυτικά συνορεύει με την Ιρλανδία και βρέχεται περιμετρικά από τη Βόρεια Θάλασσα. Πρόκειται για νησιωτική χώρα, με μοναδικά χερσαία σύνορα 360 χλμ. περίπου με τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας στη νήσο Ιρλανδία. Το συνολικό έδαφος της χώρας διαμοιράζεται ανάμεσα στις Βρετανικές Νήσους -τα δύο μεγάλα νησιά του Βρετανικού Αρχιπελάγους- και τα πολυάριθμα μικρά νησιά που βρίσκονται κοντά στις βρετανικές ακτές, όπως οι Ορκάδες, οι νήσοι Σέτλαντ και οι Εβρίδες, το Άνγκλεσι και το νησί Mαν στην Ιρλανδική θάλασσα. Τμήμα του Ηνωμένου Βασιλείου αποτελεί επίσης η νήσος Γουάιτ και τα Νησιά της Μάγχης. Το Ηνωμένο Βασίλειο ως κρατική οντότητα είναι συχνά γνωστό με το αποδεκτό όνομα Μεγάλη Βρετανία και το μη αποδεκτό από τους Σκώτους, τους Ουαλούς και τους κατοίκους της Βορείου Ιρλανδίας, Αγγλία. Οι εθνότητες που περιλαμβάνει, καθορίζονται από τέσσερις περιοχές: την Αγγλία, τη Σκωτία, την Ουαλία και τη Βόρεια Ιρλανδία (Όλστερ).

Μεγάλη Βρετανία

Η Μεγάλη Βρετανία (αγγλικά: Great Britain), γνωστή απλώς και ως Βρετανία, είναι το μεγαλύτερο νησί των Βρετανικών Νήσων, ενός αρχιπελάγους που βρίσκεται στο βορειοδυτικό άκρο της ευρωπαϊκής ηπείρου. Είναι το μεγαλύτερο σε έκταση νησί στην Ευρώπη και ένατο μεγαλύτερο στον κόσμο. Μαζί με τα υπόλοιπα Βρετανικά Νησιά, με εξαίρεση τα πέντε έκτα της Ιρλανδίας, συγκροτούν το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Βορείου Ιρλανδίας, ένα από τα 50 ανεξάρτητα κράτη της Ευρώπης. Συχνά η ονομασία Μεγάλη Βρετανία ταυτίζεται στην καθομιλουμένη με το σύνολο του Ηνωμένου Βασιλείου ή το σύνολο του Ηνωμένου Βασιλείου χωρίς τη Βόρεια Ιρλανδία. Οι κάτοικοι της με βάση τον γεωγραφικό (όπως επίσης και κρατικό) αυτόν όρο ονομάζονται Βρετανοί.

Νέα Σαλαμίνα Αμμοχώστου (ποδόσφαιρο ανδρών)

Η Νέα Σαλαμίνα Αμμοχώστου είναι κυπριακός ποδοσφαιρικός σύλλογος που αποτελεί το σημαντικότερο και μακροβιότερο τμήμα του σωματείου της Νέας Σαλαμίνας Αμμοχώστου. Ιδρύθηκε στις 7 Μαρτίου 1948. Πήρε το όνομα της από την αρχαία κυπριακή πόλη Σαλαμίς ή Σαλαμίνα η οποία βρίσκεται δίπλα από τη σύγχρονη Αμμόχωστο.

Έδρα της ποδοσφαιρικής ομάδας είναι το στάδιο ΓΣΕ στην Αμμόχωστο, το οποίο όμως από το 1974 δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει λόγω της τουρκικής εισβολής και κατοχής. Προσωρινή ποδοσφαιρική έδρα του ποδοσφαιρικού τμήματος αποτελεί το ιδιόκτητο στάδιο Αμμόχωστος στη Λάρνακα, πόλη στην οποία επαναδραστηριοποιήθηκε η ομάδα μετά την προσφυγιά. Έμβλημα του σωματείου είναι ο πυρσός και ως χρώματα χρησιμοποιεί το κόκκινο και το λευκό.

Μεγαλύτερες επιτυχίες του ποδοσφαιρικού τμήματος αποτελούν η κατάκτηση του Κυπέλλου Κύπρου και της Ασπίδας ΚΟΠ το 1990. Ψηλότερη θέση που κατέκτησε στο παγκύπριο πρωτάθλημα ήταν η τρίτη θέση. Τα πρώτα πέντε χρόνια (1948-1953) συμμετείχε στα πρωταθλήματα της Κυπριακής Ερασιτεχνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας (ΚΕΠΟ). Το 1953 το σωματείο έγινε μέλος της Κυπριακής Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου (ΚΟΠ) συμμετέχοντας ανελλιπώς στα πρωταθλήματα και κύπελλα υπό την αιγίδα της ομοσπονδίας. Η ποδοσφαιρική ομάδα έχει 58 συμμετοχές στην Α΄ κατηγορία Κύπρου, όντας στην έβδομη θέση στη σχετική κατάταξη.Συμμετείχε για πρώτη φορά σε ευρωπαϊκή διοργάνωση το 1990 όταν αγωνίστηκε στο Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης ποδοσφαίρου 1990-91, ενώ τα επόμενα χρόνια καταγράφονται συμμετοχές της στο Κύπελλο Ιντερτότο (1995, 1997 και 2000).

Νήσοι Φερόες

Οι Νήσοι Φερόες ή Φαιρόες (φεροϊκά: Føroyar, δανικά: Færøerne), που σημαίνει Νησιά των Προβάτων, είναι σύμπλεγμα 18 νήσων, (17 κατοικήσιμες), που αποτελούν αυτόνομη κοινοβουλευτική δημοκρατία, η οποία ανήκει στο Βασίλειο της Δανίας και ομώνυμο αρχιπέλαγος. Βρίσκονται στον βόρειο Ατλαντικό ωκεανό ανάμεσα στη Σκωτία, τη Νορβηγία και την Ισλανδία με συνολική έκταση 1.399 τ.χλμ. και πληθυσμό 51.783 κατοίκους, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2019. Η εθνική εορτή εορτάζεται στις 29 Ιουλίου στο Τόρσχαβν και ονομάζεται Ólavsøka (Όλαφσοκα, από το όνομα του Νορβηγού βασιλιά Όλαφ Β΄ ή Αγίου Όλαφ που πέθανε στις 29 Ιουλίου 1030 στο Στίκλεσταντ)

Οίκος των Στιούαρτ

Ο Οίκος των Στιούαρτ (αγγλικά: House of Stuart, εξ αρχής: Stewart, γαελικά: Stiùbhart) είναι ένας σημαντικός ευρωπαϊκός βασιλικός οίκος. Ιδρύθηκε από τον Ροβέρτο Β΄ της Σκωτίας. Οι Στιούαρτ πρώτα έγιναν μονάρχες του Βασιλείου της Σκωτίας κατά την διάρκεια του 14ου αιώνα. Οι απευθείας απόγονοι τους (από την Βρετάνη) έφεραν τον τίτλο High Steward of Scotland. Η δυναστεία κληρονόμησε ακόμη περισσότερο έδαφος τον 17ο αιώνα το οποίο κάλυπτε ολόκληρες τις Βρετανικές Νήσους, περιλαμβάνοντας το Βασίλειο της Αγγλίας και το Βασίλειο της Ιρλανδίας, διατηρώντας επίσης τις διεκδικήσεις στο Βασίλειο της Γαλλίας.

Συνολικά, εννέα μονάρχες Στιούαρτ κυβέρνησαν μόνο τη Σκωτία από το 1371 έως το 1603. Το 1603 έγινε μία Ένωση των Στεμμάτων υπό τον Ιάκωβο ΣΤ΄ και Α΄ οποίος έγινε ο πρεσβύτερος διεκδικητής από γενεαλογικής άποψης του συνόλου των κτήσεων του εκλιπόντος Οικου των Τυδόρ. Έτσι υπήρξαν έξι μονάρχες Στιούαρτ που κυβέρνησαν την Αγγλία και την Σκωτία καθώς και την Ιρλανδία (αν και η εποχή των Στιούαρτ διακόπηκε από μία μεσοβασιλεία που διήρκεσε την περίοδο 1649-1660, ως αποτέλεσμα του Αγγλικού Εμφυλίου Πολέμου). Επιπλέον με την ίδρυση του Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας μετά από τους Νόμους της Ένωσης, οι οποίοι πολιτικά ένωσαν την Αγγλία και την Σκωτία, ο πρώτος μονάρχης ήταν η Άννα της Μεγάλης Βρετανίας. Παρ' όλα αυτά, πέθανε χωρίς απογόνους και όλες οι κτήσεις πέρασαν στον Οίκο του Ανόβερου, υπό τους όρους του Act of Settlement 1701.

Κατά την βασιλεία των Στιούαρτ, η Σκωτία εξελίχθηκε από μια σχετικά φτωχή και φεουδαλική χώρα σε ένα ευημερούν, τελείως σύγχρονο και συγκεντρωτικό κράτος. Κυβέρνησαν κατά την διάρκεια μιας εποχής μεταβολής από τον Μεσαίωνα στην Αναγέννηση. Μονάρχες όπως ο Ιάκωβος Δ΄ έγιναν γνωστοί για την πατρονία αντιπροσώπων της Βόρειας Αναγέννησης όπως ο ποιητής Ρόμπερτ Χένρισον. Αφού πήραν τον έλεγχο όλης της Μεγάλης Βρετανίας, οι τέχνες και οι επιστήμες συνέχισαν να αναπτύσσονται. Τα γνωστότερα έργα του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ παραγγέλθηκαν την Ιακωβιανή εποχή, ενώ ιδρύματα όπως η Βασιλική Εταιρεία και το Βασιλικό Ταχυδρομείο ιδρύθηκαν κατά την βασιλεία του Καρόλου Β΄.

Ορκάδες

Οι Ορκάδες (αγγλικά: Orkney IPA [ ['ɔːkni]], σκωτικά γαελικά: Arcaibh) είναι αρχιπέλαγος το οποίο βρίσκεται κοντά στις βόρειες ακτές της Σκωτίας, από τις οποίες απέχει μόλις 16 χιλιόμετρα, και νότια από τα νησιά Σέτλαντ. Το αρχιπέλαγος αποτελείται από περίπου 70 νησιά, από τα οποία κατοικούνται τα 19. Η συνολική έκταση των νησιών είναι περίπου 990 τ. χλμ. και ο πληθυσμός τους ανέρχεται στους 21.349 κατοίκους. Το μεγαλύτερο νησί είναι το Μέινλαντ (The Mainland), το οποίο βρίσκεται στο κέντρο του συμπλέγματος και χωρίζει τα υπόλοιπα σε δύο ομάδες, τα βόρεια και τα νότια νησιά. Οι Ορκάδες ανήκουν πολιτικά στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ διοικητικά αποτελούν την ομώνυμη περιφέρεια (Orkney Islands). Το Κέρκγουολ (Kirkwall) (9.293 κάτοικοι το 2011), η μεγαλύτερη πόλη και διοικητικό κέντρο, βρίσκεται στο νησί Μέινλαντ.

Το αρχαίο όνομα Ορκάδες μαρτυρείται από τον 1ο π.Χ. αιώνα ή και νωρίτερα, ενώ τα νησιά κατοικούνται εδώ και τουλάχιστον 8.500 χρόνια. Αρχικά κατοικήθηκαν από φυλές της Μεσολιθικής και της Νεολιθικής περιόδου και στη συνέχεια από τους Πίκτους. Το 875 οι Ορκάδες καταλήφθηκαν και προσαρτήθηκαν στη Νορβηγία και εποικίστηκαν από Σκανδιναβούς. Το 1472 εξαιτίας της αδυναμίας εκπλήρωσης της προικώας συμφωνίας της Μαργαρίτας της Δανίας προς τον σύζυγό της Ιάκωβο Γ' της Σκωτίας, οι Ορκάδες προσαρτήθηκαν στο Βασίλειο της Σκωτίας. Στις Ορκάδες βρίσκονται μερικοί από τους παλαιότερους και καλύτερα διατηρημένους αρχαιολογικούς χώρους της Ευρώπης. Η Καρδιά του Νεολιθικού Όρκνεϊ (Heart of Neolithic Orkney) στο νησί Μέινλαντ έχει χαρακτηριστεί ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Η υποκείμενη γεωλογική βάση όλων των νησιών αποτελείται από βραχώδεις σχηματισμούς από ερυθρό ψαμμίτη. Το κλίμα είναι ήπιο και η εύφορη γη καλλιεργείται κατά το μεγαλύτερο μέρος της. Η γεωργία αποτελεί τον σημαντικότερο τομέα της οικονομίας, ενώ η αξιοποίηση της αιολικής και της υδάτινης ενέργειας αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία. Οι κάτοικοι των νησιών χρησιμοποιούν μια ιδιαίτερη διάλεκτο και διατηρούν την πλούσια λαογραφική τους παράδοση. Στα νησιά υπάρχει αφθονία άγριας πανίδας, πλούσιας σε θαλάσσια είδη και πτηνά.

Ποδόσφαιρο

Το ποδόσφαιρο είναι ομαδικό άθλημα που παίζεται ανάμεσα σε δύο ομάδες των έντεκα παικτών με μία σφαιρική μπάλα. Ο ποδοσφαιρικός αγώνας διεξάγεται σε ένα ορθογώνιο γήπεδο με φυσικό ή τεχνητό χλοοτάπητα πράσινου χρώματος και ένα μεταλλικό πλαίσιο στο μέσο κάθε μιας από τις στενές πλευρές, το «τέρμα». Σκοπός κάθε ομάδας είναι να οδηγήσει τη μπάλα στο αντίπαλο τέρμα, δηλαδή «να βάλει γκολ» (από την αγγλική λέξη goal που σημαίνει σκοπός) ή «να σκοράρει», όπως λέγεται στην ειδική ποδοσφαιρική γλώσσα. Οι παίκτες χειρίζονται τη μπάλα κυρίως με τα πόδια, αλλά και με τον κορμό ή το κεφάλι. Η ομάδα που θα επιτύχει τα περισσότερα γκολ ως το τέλος του παιχνιδιού κερδίζει ενώ αν καμία ομάδα δεν σκοράρει ή και οι δύο ομάδες καταλήξουν στο τέλος του παιχνιδιού με την ίδια βαθμολογία σε σκορ τότε το παιχνίδι λήγει ισόπαλο.

Το ποδόσφαιρο είναι σήμερα το πιο δημοφιλές άθλημα στον κόσμο. Στις αρχές του 21ου αιώνα ασχολούνταν με αυτό περισσότεροι από 250 εκατομμύρια αθλητές σε περισσότερα από 200 κράτη. Το ποδοσφαιρικό παιχνίδι παίζεται σε διάφορα επίπεδα, από φιλικό, με λιγότερους ή περισσότερους από έντεκα παίκτες, παιδιά ή ενήλικες, σε ένα οποιουδήποτε μεγέθους γήπεδο, με δύο τυχαία αντικείμενα για τη σήμανση του τέρματος, έως επαγγελματικό, με επαγγελματίες ποδοσφαιριστές, αυστηρή τήρηση των κανονισμών και περισσότερους από 100.000 ενθουσιώδεις θεατές να παρακολουθούν σε ειδική ποδοσφαιρική αρένα υψηλών τεχνικών προδιαγραφών. Ανώτατη οργανωτική αρχή του ποδοσφαίρου είναι η FIFA (FIFA - Fédération Internationale de Football Association), η οποία διεξάγει την κορυφαία ποδοσφαιρική διοργάνωση, το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου, κάθε τέσσερα χρόνια.

Πορεία των κυπριακών ομάδων στα ευρωπαϊκά κύπελλα ποδοσφαίρου

Οι κυπριακές ομάδες ανδρών συμμετέχουν στις διοργανώσεις της ΟΥΕΦΑ από την περίοδο 1963-64. Είχε προηγηθεί η ένταξη της Κυπριακής Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου στην ευρωπαϊκή συνομοσπονδία το 1962. Οι κυπριακές ομάδες έχουν συμμετάσχει σε τέσσερις ευρωπαϊκές διοργανώσεις: Κύπελλο Πρωταθλητριών Ομάδων Ευρώπης (μετέπειτα Τσάμπιονς Λιγκ), Κύπελλο ΟΥΕΦΑ (μετέπειτα Γιουρόπα Λιγκ), Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης και Κυπέλλο Ιντερτότο. Συνολικά έχουν συμμετάσχει σε ευρωπαϊκές διοργανώσεις 16 διαφορετικές ομάδες.

Τις πρώτες δεκαετίες οι κυπριακές ομάδες δεχόντουσαν βαριές ήττες. Στη συνέχεια τα αποτελέσματα τους βελτιώνονταν συνεχώς. Οι κυπριακές ομάδες κέρδιζαν προκρίσεις και επί ισχυρότερων αντιπάλων. Το 2008 μία κυπριακή ομάδα, η Ανόρθωση, πέτυχε την πρόκριση της σε ομίλους ευρωπαϊκής διοργάνωσης, και από τότε τουλάχιστον μία ομάδα συμμετέχει σε όμιλο κάθε χρόνο. Η σημαντικότερη επιτυχία αποτελεί η πρόκριση και συμμετοχή του ΑΠΟΕΛ στα προημιτελικά του Τσάμπιονς Λιγκ την περίοδο 2011-12. Ακολουθεί η παρουσία της ίδιας ομάδας στη φάση των 16 του Γιουρόπα Λιγκ την περίοδο 2016-17.

Η θέση της Κύπρου στην κατάταξη της ΟΥΕΦΑ με το τέλος της περιόδου 2012-13 ήταν η 14η, η καλύτερη που είχε ποτέ.

Στερλίνα

Η στερλίνα (αγγλ. pound sterling), γνωστή και σαν λίρα Αγγλίας, είναι το επίσημο νόμισμα του Ηνωμένου Βασιλείου. Υποδιαιρείται σε 100 πένες (αγγλ. ενικός penny, πληθυντ. pence). Είναι το τέταρτο σε σειρά συναλλασσόμενο νόμισμα του κόσμου μετά από το δολλάριο, το ευρώ και το γιεν.

Στη Σκωτία και τη Βόρειο Ιρλανδία κυκλοφορούν τοπικά χαρτονομίσματα της Στερλίνας, που εκδίδονται από συγκεκριμένες τοπικές τράπεζες. Τα χαρτονομίσματα αυτά γίνονται γενικά αποδεκτά στις εν λόγω περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου και ενίοτε γίνονται αποδεκτά και στην Αγγλία και την Ουαλία αν και οι πολίτες στην Αγγλία και την Ουαλία δεν είναι εξοικειωμένοι με τα χαρτονομίσματα αυτά και μπορεί να είναι πιο διστακτικοί στην αποδοχή τους. Τα χαρτονομίσματα Στερλίνας που έχουν εκδοθεί από τράπεζες στη Σκωτία και τη Βόρειο Ιρλανδία, ανταλάσσονται με χαρτονομίσματα της Τράπεζας της Αγγλίας σε οποιαδήποτε τράπεζα στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Τα χαρτονομίσματα που εκδίδονται από την Τράπεζα της Αγγλίας είναι σε κάθε περίπτωση η πλειοψηφία των χαρτονομισμάτων που κυκλοφορούν και χαίρουν ευρείας αποδοχής σε όλες τις περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου. Επίσης, παγκοσμίως και εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου είναι δύσκολη η ανταλλαγή χαρονομισμάτων που έχουν εκδοθεί στη Σκωτία και τη Βόρειο Ιρλανδία ενώ αντιθέτως όλα τα ανταλλακτήρια συναλλάγματος και οι ξένες τράπεζες αναγνωρίζουν τα χαρτονομίσματα που έχουν εκδοθεί από την Τράπεζα της Αγγλίας. Γι'αυτό και συνίσταται στους τουρίστες να ξοδεύουν τυχόν χαρτονομίσματα Σκωτίας ή Βορείου Ιρλανδίας κατά την παραμονή τους στις περιοχές αυτές.

Τα κέρματα στα οποία χωρίζεται η στερλίνα είναι:

1p, 2p, 5p, 10p, 20p, 50p, 1£ και 2£.Τα χαρτονομίσματα στα οποία χωρίζεται είναι:

1£ (χρησιμοποιείται μόνο στη Σκωτία), 5£, 10£, 20£, 50£, 100£ (χρησιμοποιείται μόνο στη Σκωτία και στη Β. Ιρλανδία)

Χώρες, υπερπόντια εδάφη και εξαρτήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου

Άλλες γλώσσες

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.