Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.), γνωστός με το διεθνές αρκτικόλεξο WHO (World Health Organization), προφέρεται «ντάμπλγιου-έιτς-όου» στα Αγγλικά), ή OMS (Organisation Mondiale de la Santé, προφέρεται «ο-εμ-ες» στα Γαλλικά), είναι αυτόνομος διεθνής διακρατικός οργανισμός που αποτελεί εξειδικευμένη υπηρεσία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών(ΟΗΕ) και ασχολείται με τη διεθνή δημόσια υγεία. Ιδρύθηκε επίσημα το 1948 και εδρεύει στη Γενεύη. Αποτελεί μέλος της Ομάδας Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (United Nations Development Group). Ο προκάτοχός του, ο Οργανισμός Υγείας, ήταν υπηρεσία της Κοινωνίας των Εθνών. Το «σύνταγμα» του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας έχει υπογραφεί από 61 χώρες στις 22 Ιουλίου 1946 ενώ η πρώτη συνάντηση Παγκόσμιας Συνέλευσης Υγείας ολοκληρώθηκε στις 24 Ιουλίου 1946. Από την ίδρυσή του έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην εξάλειψη της ευλογιάς. Οι τρέχουσες προτεραιότητές της περιλαμβάνουν την αντιμετώπιση των μεταδοτικών ασθενειών κυρίως του AIDS (HIV), του ιού της Έμπολα, της ελονοσίας και της φυματίωσης, τον περιορισμό των επιπτώσεων των μη μεταδοτικών ασθενειών, η σεξουαλική υγεία και η αναπαραγωγή, η ανάπτυξη και η γήρανση, η υγιεινή διατροφή και η ασφάλεια των τροφίμων. Ακόμη ο Π.Ο.Υ είναι υπεύθυνος για την Διεθνή Έκθεση Υγείας( World Health Report), μια δημοσίευση σχετικά με την υγεία, και την Παγκόσμια Μέρα Υγείας που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 7 Απριλίου. Επικεφαλής του Π.Ο.Υ είναι ο Αιθίοπας Τέντρος Αντάνομ. Για τη χρονιά 2014-2015 ο προϋπολογισμός του Π.Ο.Υ είναι περίπου 4 δισεκατομμύρια $ και από αυτά περισσότερα από 3 δισεκατομμύρια προέρχονται από εθελοντικές συνεισφορές.[1]

Ο ισχύων ορισμός της Υγείας περιλαμβάνεται στον πρόλογο του καταστατικού του ΠΟΥ. Υιοθετήθηκε από τη Διεθνή Διάσκεψη για την Υγεία (Νέα Υόρκη, 19-22 Ιουνίου 1946), τέθηκε σε ισχύ στις 7 Απριλίου 1948 και παραμένει αναλλοίωτος: «Υγεία είναι μια κατάσταση πλήρους σωματικής, νοητικής και κοινωνικής ευεξίας και όχι απλώς η απουσία νόσου ή αναπηρίας.» ("Health is a state of complete physical, mental and social well-being and not merely the absence of disease or infirmity.")

Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας
Flag of WHO
ΣυντομογραφίαWHO (en), OMS (fr), ΠΟΥ (el)
Ίδρυση7 Απριλίου 1948
ΤύποςΕξειδικευμένη υπηρεσία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών
ΈδραΓενεύη, Ελβετία, Φιλιππίνες, Αίγυπτος, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, Δανία, Ινδία και Δημοκρατία του Κονγκό
ΕπικεφαλήςΤέντρος Αντάνομ, Γενικός Διευθυντής
Μητρική οργάνωσηECOSOC
Ιστότοποςwww.who.int

Ιστορία

Ίδρυση

Το 1945 κατά τη διάρκεια της διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με το Διεθνή Οργανισμό, ο Dr. Szeming Sze, εκπρόσωπος της Κίνας, συνεργάστηκε με εκπροσώπους από τη Νορβηγία και τη Βραζιλία με σκοπό τη δημιουργία ενός διεθνούς οργανισμού υγείας υπό την αιγίδα της νέας ένωσης των Ηνωμένων Εθνών. Έπειτα από την αποτυχία να ψηφιστεί κάποια πρόταση, ο Alger Hiss, ο γενικός γραμματέας της επιτροπής, πρότεινε την χρήση μιας δηλωτικής φράσης που να αναφέρερται στην ουσία του οργανισμού.[2] Τελικά η επιλογή χρήσης της λέξης «κόσμος» αντί της λέξης «διεθνής» τόνισε τη σημασία του παγκόσμιου χαρακτήρα που επεδίωκε να αποκτήσει ο οργανισμός.[3] Η σύσταση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας υπεγράφη και από τις 51 χώρες του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και από άλλες 10 χώρες, στις 22 Ιουλίου 1946[4] και έτσι έγινε η πρώτη ειδική υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών στην οποία ήταν εγγεγραμμένο κάθε μέλος.[5]Το σύνταγμα του οργανισμού ήρθε επίσημα σε ισχύ την πρώτη Παγκόσμια Ημέρα Υγείας στις 7 Απριλίου 1948, όταν επικυρώθηκε και από το 26ο κράτος μέλος.[6] Η πρώτη συνεδρίαση της Παγκόσμιας Συνέλευσης Υγείας ολοκληρώθηκε στις 24 Ιουλίου 1948, έχοντας εξασφαλίσει προϋπολογισμό ύψους 5 εκατομμύριων $. Ο Andrija Stampar ήταν ο πρώτος πρόεδρος της Συνέλευσης, και ο G. Brock Chisholm διορίστηκε γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, έχοντας διατελέσει Εκτελεστικός Γραμματέας προηγουμένως. Μεταξύ των πρώτων προτεραιοτήτων του ήταν να ελεγχθεί η εξάπλωση της ελονοσίας, της φυματίωσης και των σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων, καθώς και η βελτίωση της μητρικής και παιδικής υγείας, της διατροφής και της περιβαλλοντικής υγιεινής. Πρώτη νομοθετική πράξη του Π.Ο.Υ ήταν ο υπολογισμός στατιστικών στοιχείωνγια την εξάπλωση και τη νοσηρότητα των ασθενειών. Το λογότυπο της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας συμπεριλαμβάνει τη ράβδο του Ασκληπιού (rod of Asclepious), ως σύμβολο για την επούλωση.[7] 

Ιστορία της λειτουργίας

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας θέσπισε μια υπηρεσία επιδημιολογικών πληροφοριών μέσω τέλεξ το 1947 και μέχρι το 1950 ένα μαζικό κίνημα για τον εμβολιασμό έναντι της φυματίωσης ήταν ήδη σε εξέλιξη. Το 1955 ξεκίνησε το πρόγραμμα εξάλειψης της ελονοσίας και το 1965 έγινε η πρώτη αναφορά σχετικά με τον σακχαρώδη διαβήτη και η δημιουργία του Διεθνούς Οργανισμού Ερευνας για τον Καρκίνο στα κτίρια του οποίου μετακόμισε ο Π.Ο.Υ. το 1966. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1976, ξεκίνησε ένα διευρυμένο πρόγραμμα πάνω στην ανοσοποίηση με τη συνεργασία του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP) και της Διεθνούς Οργάνωσης Τροφίμων και Γεωργίας (FAO). Τον επόμενο χρόνο το Ειδικό Πρόγραμμα για την έρευνα και την Εκπαίδευση στις Τροπικές Ασθένειες τέθηκε σε εφαρμογή. Το 1976, η Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας αποφάσισε τη ψήφιση μιας πρότασης σχετικά με την πρόληψη της αναπηρίας και την αποκατάσταση των ατόμων με ειδικές ανάγκες δίνοντας έμφαση στη δημιουργία μιας κοινωνίας φροντίδας. Η πρώτη λίστα με τα βασικότερα φάρμακα καταρτίστηκε το 1977, και ένα χρόνο αργότερα εκφράστηκε ο φιλόδοξος στόχος του οργανισμού «υγεία για όλους». Το 1986, ο Π.Ο.Υ. ξεκίνησε το πρόγραμμα σχετικά με το αυξανόμενο πρόβλημα του AIDS και ακολούθησαν δύο χρόνια με ιδιαίτερη προσοχή για την πρόληψη των διακρίσεων εις βάρος των πασχόντων. Η Παγκόσμια Πρωτοβουλία για την Εξάλειψη της Πολιομυελίτιδας ιδρύθηκε το 1988.[8] 

Το 1958, ο Viktor Zhdanov, αναπληρωτής Υπουργός Υγείας για την Σοβιετική Ένωση, ζήτησε από την Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας να αναλάβει την πρωτοβουλία για την εξάλειψη της ευλογιάς καθώς 2 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαιναν από ευλογιά κάθε χρόνο.[9]Το 1967, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ενέτεινε την προσπάθεια για την παγκόσμια εξάλειψη της ευλογιάς, συμβάλλοντας 2,4 εκατομμύρια $ ετησίως. Το αρχικό πρόβλημα που αντιμετώπισε ο οργανισμός ήταν η ανεπαρκής αναφορά των περιπτώσεων ευλογιάς. Ο ΠΟΥ δημιούργησε ένα δίκτυο συμβούλων που βοήθησαν τις χώρες να εφαρμόσουν το πρόγραμμα για τον περιορισμό των περιστατικών ευλογιάς. Μετά από πάνω από δύο δεκαετίες αγώνα για την καταπολέμηση της ευλογιάς, ο Π.Ο.Υ. κήρυξε το 1979 ότι η ασθένεια είχε εξαλειφθεί και ήταν η πρώτη στην λίστα των ασθενειών που έπρεπε να εξαλειφθούν.[10]

Το 1998, ο Γενικός Διευθυντής του Π.Ο.Υ. τόνισε την επέκταση της παιδικής επιβίωσης με μείωση της παιδικής θνησιμότητας και αύξηση του προσδόκιμου ζωής καθώς και των μειωμένων περιστατικών ασθενειών που μάστιζαν την τότε κοινωνία όπως η ευλογιά και η πολιομυελίτιδα. Ο ίδιος, ωστόσο παραδέχτηκε ότι έπρεπε να γίνουν πολλά βήματα ακόμα για να βελτιωθεί η μητρική υγεία και ότι η πρόοδος σε αυτόν τον τομέα ήταν αργή.[11] Η χολέρα και η ελονοσία έχουν παραμείνει προβλήματα από την ίδρυση του Π.Ο.Υ. αν και βρισκόταν σε παρακμή για ένα μεγάλο διάστημα την περίοδο αυτή. [12]Στον 21ο αιώνα, η εταιρική σχέση Stop TB δημιουργήθηκε μαζί με την διατύπωση του ΟΗΕ για τους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετίας. Η αντιμετώπηση της ιλαράς ως πρωτοβουλία ιδρύθηκε το 2001 και συνέβαλλε στη μείωση των παγκόσμιων θανάτων από τη νόσο κατά 68% μέχρι το 2007. Το 2002 ιδρύθηκε το Παγκόσμιο Ταμείο για την Καταπολέμηση του AIDS, της φυματίωσης και της ελονοσίας με σκοπό τη βελτίωση των διαθέσιμων πόρων. 

Συνολική Εστίαση

Το σύνταγμα του Π.Ο.Υ. αναφέρει ότι στόχος του οργανισμού «είναι η επίτευξη από όλους τους ανθρώπους του υψηλότερου δυνατού επιπέδου υγείας».[13] 

Ο Π.Ο.Υ. επιτυγχάνει τους στόχους του μέσα από τις λειτουργίες του, όπως ορίζονται στο Σύνταγμα της χώρας: (α) να ενεργεί ως συντονίστρια αρχή σχετικά με τις διεθνείς εργασίες στον τομέα της υγείας (β) να καθιερώσει και να διατηρήσει αποτελεσματική συνεργασία με τα Ηνωμένα Έθνη, τους ειδικευμένους οργανισμούς, τις κυβερνητικές υπηρεσίες υγείας, επαγγελματικές ομάδες και με τους άλλους οργανισμούς ώστε να μπορεί να θεωρηθεί κατάλληλος (γ) να βοηθήσει τις κυβερνήσεις, κατόπιν αιτήματος, στην ενίσχυση των υπηρεσιών υγείας (δ) να παράσχει την κατάλληλη τεχνική βοήθεια και, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, να προσφέρει βοήθεια κατόπιν αιτήματος ή αποδοχής από τις άλλες κυβερνήσεις (ε ) για να παρέχει ή να βοηθήσει στην παροχή, κατόπιν αιτήματος των Ηνωμένων Εθνών, υπηρεσίες υγείας και διαφόρων άλλων παροχών σε ειδικές ομάδες, όπως στους λαούς εμπιστοσύνης (στ) τη δημιουργία και διατήρηση αυτών των διοικητικών και τεχνικών υπηρεσιών εφόσον απαιτούνται, συμπεριλαμβανομένων των επιδημιολογικών καθώς και των στατιστικών υπηρεσιών (ζ) για την τόνωση και την επιπρόσθετη εργασία των προαναφερθέντων για την εξάλειψη των επιδημιών, των ενδημικών και άλλων ασθενειών (η) την προώθηση, σε συνεργασία με άλλους εξειδικευμένους οργανισμούς όπου είναι απαραίτητο της πρόληψης των τραυματισμών από ατυχήματα (i) να προωθήσει, σε συνεργασία με άλλους εξειδικευμένους οργανισμούς όπου είναι αναγκαίο, τη βελτίωση της διατροφής, της στέγασης, της αποχέτευσης, των οικονομικών ή των συνθηκών εργασίας και άλλες πτυχές της περιβαλλοντικής υγιεινής (ι) για την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των επιστημονικών και επαγγελματικών ομάδων που συμβάλλουν στην προαγωγή της υγείας ( ια) να προτείνει συμβάσεις, συμφωνίες και κανονισμούς, και να κάνει συστάσεις όσον αφορά τα διεθνή θέματα υγείας και να τις εκτελεί.

Ο Π.Ο.Υ. ορίζει τον ρόλο του στη δημόσια υγεία ως εξής:[14] 

  • παροχή καθοδήγησης σε θέματα ζωτικής σημασίας για την υγεία και τη συμμετοχή σε συμπράξεις, όπου απαιτείται κοινή δράση
  • προγραμματισμός της έρευνας και της τόνωσης της παραγωγής, μετάφραση και διάδοση της πολύτιμης γνώσης[15]
  • τον καθορισμό κανόνων και προτύπων και την προώθηση και παρακολούθηση της εφαρμογής τους
  • αρθρώνοντας ηθικές και τεκμηριωμένες πολιτικές επιλογές
  • την παροχή τεχνικής υποστήριξης, καταλύοντας την αλλαγή, και την οικοδόμηση βιώσιμης θεσμικής ικανότητας
  • παρακολουθεί την κατάσταση της υγείας και την αξιολόγηση των τάσεων της υγείας.

Μεταδοτικές ασθένειες

Το έτος 2012-2013 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προσδιόρησε 13 τομείς, στους οποίους καταμερίστηκαν τα χρήματα του προϋπολογισμού.[16] Δύο από αυτούς τους 13 τομείς σχετίζονταν με τις μεταδοτικές ασθένειες: ο πρώτος με σκοπό να μειωθεί η επιβάρυνση στην υγεία καθώς και στην οικονομία των μεταδοτικών νόσων, ο δεύτερος για την καταπολέμηση του HIV / AIDS, της ελονοσίας και της φυματίωσης.

Όσον αφορά τον ιό HIV, ο Π.Ο.Υ. εργάζεται στο πλαίσιο του UNAIDS και θεωρεί σημαντικό ότι λειτουργεί σύμφωνα με τους στόχους και τις στρατηγικές του τελευταίου ενώ προσπαθεί, επίσης, να συμπεριλάβει και διάφορα άλλα τμήματα της κοινωνίας εκτός από την υγεία ώστε να συμβάλει στην αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της νόσου. [17]Σύμφωνα με τον UNAIDS, ο Π.Ο.Υ. έχει θέσει ως στόχο στο διάστημα μεταξύ 2009 και 2015 τη μείωση του αριθμού των ατόμων, ηλικίας 15-24 ετών, που έχουν προσβληθεί, κατά 50%, τη μείωση των νέων μολύνσεων από τον HIV στα παιδιά κατά 90% και τη μείωση των θανάτων που σχετίζονται με τον ιό HIV κατά 25%.[18] 

Παρόλου που ο Π.Ο.Υ. απέτυχε να φέρει εις πέρας τη δέσμευσή του το 1970 για μια παγκόσμια εκστρατεία εξάλειψης της ελονοσίας, εξακολουθεί την προσπάθεια για τον έλεγχο της ελονοσίας. Το Παγκόσμιο Πρόγραμμα για την ελονοσία του Π.Ο.Υ. είναι σε εφαρμογή για την παρακολούθηση των περιστατικών της ελονοσίας και την αντιμετώπιση των μελλοντικών προβλημάτων στα συστήματα ελέγχου της ασθένειας. Ο Π.Ο.Υ. αναμένεται να υποβάλει έκθεση, πιθανώς το 2015, ως προς το αν το RTS,S / AS01, που προς το παρόν βρίσκεται σε πειραματικό στάδιο είναι αποτελεσματικό εμβόλιο κατά της ελονοσίας. Προς το παρόν, τα εντομοκτόνα, τα οποία είναι ανθελονοσιακά φάρμακα, χρησιμοποιούνται για την πρόληψη της εξάπλωσης της ελονοσίας, ιδιαίτερα σε ευπαθή άτομα όπως έγκυες γυναίκες και μικρά παιδιά.[19]

Ο Π.Ο.Υ. έχει συμβάλει στη μείωση κατά 40% του αριθμού των θανάτων από φυματίωση μεταξύ του 1990 και του 2010, και, από το 2005, ισχυρίζεται ότι πάνω από 46 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν θεραπευτεί, ενώ εκτιμάται ότι περίπου 7 εκατομμύρια ζωές σώζονται μέσω των μέτρων που έχει λάβει ο Π.Ο.Υ. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν την εμπλοκή των εθνικών κυβερνήσεων για τη χρηματοδότηση διαφόρων προγραμμάτων με σκοπό την έγκαιρη διάγνωση, την εύρεση θεραπείας και την παρακολούθηση της εξάπλωσης και των επιπτώσεων της φυματίωσης.[20]

Ο Π.Ο.Υ. έχει ακόμη ως στόχο την εξάλειψη της πολιομυελίτιδας και εκτιμάται ότι συνέβαλλε στη μείωση των περιστατικών κατά 99%, επιτυχία που οφείλεται στη συνεργασία της Παγκόσμιας Πρωτοβουλίας για την Εξάλειψη της Πολιομυελίτιδας, με το Διεθνές Ρόταρυ, το Αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), τη UNICEF, καθώς και μικρότερων οργανώσεων.[21]

Μη μεταδοτικές ασθένειες

Από τους προαναφερθέντες 13 βασικούς τομείς-στόχους τους Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας σημαντική θέση κατέχει η πρόληψη και η μείωση της ασθένειας, της αναπηρίας και των πρόωρων θανάτων που οφείλονται σε χρόνιες μη μεταδοτικές ασθένειες, ψυχικές διαταραχές, σε περιστατικά βίας και σε τραυματισμούς, καθώς και σε διαταραχές της όρασης.[22]

Τρόπος ζωής

Ο Π.Ο.Υ. εργάζεται για τη μείωση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας και τη βελτίωση της υγείας κατά τη διάρκεια των βασικών σταδίων της ζωής, συμπεριλαμβανομένης της εγκυμοσύνης, του τοκετού, την νεογνική περίοδο, την παιδική ηλικία και την εφηβεία, τη βελτίωση της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και την προώθηση της ενεργού και υγιούς γήρανσης για όλους τους ανθρώπους. [23]

Επίσης, γίνεται προσπάθεια για την πρόληψη ή τη μείωση των παραγόντων κινδύνου για τις περιπτώσεις ασθενειών που συνδέονται με τη χρήση καπνού, αλκοόλ, ναρκωτικών και άλλων ψυχοτρόπων ουσιών, καθώς και με την ανθυγιεινή διατροφή και την έλλειψη σωματικής άσκησης.[24][25]

Ακόμη ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καταβάλει προσπάθειες για τη βελτίωση της διατροφής, της ασφάλειας των τροφίμων και την επισιτιστική ασφάλεια και ώστε να είναι σε θέση αυτό να έχει θετική επίδραση στη δημόσια υγεία και την αειφόρο ανάπτυξη. [16]

Χειρουργική και φροντίδα τραύματος

Ο Π.Ο.Υ. προωθεί την εφαρμογή των κανόνων οδικής ασφάλειας ως μέσο για τη μείωση των τραυματισμών που σχετίζονται με ατυχήματα στο δρόμο.[26]

Έχει ακόμα εργαστεί πάνω σε διεθνείς πρωτοβουλίες στον τομέα των χειρουργικών επεμβάσεων, όπως η αναγκαία χειρουργική φροντίδα[27], η περίθαλψη των τραυματισμένων[28] και η ασφαλής χειρουργική επέμβαση[29] ώστε να βελτιωθούν οι συνθήκες των επεμβάσεων και να αυξηθεί η ασφάλεια για το κοινωνικό σύνολο.

Πολιτική Υγείας

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας όσον αφορά στην πολιτική της υγείας έχει δύο στόχους:

  • την αντιμετώπιση των συναφών με την υγεία κοινωνικών και οικονομικών θεμάτων, μέσω της πολιτικής και των προγραμμάτων που ενισχύουν την ισότητα στην υγεία και την ενσωμάτωση ευνοϊοκής αντιμετώπισης των φτωχών σε μια βάση σεβασμού και τήρησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
  • να προωθήσει ένα υγιές περιβάλλον, να εντατικοποιήσει την πρωτογενή πρόληψη και να εντείνει την επιρροή των δημόσιων πολιτικών σε όλους τους τομείς, έτσι ώστε να αντιμετωπιστούν τα βαθύτερα αίτια των περιβαλλοντικών απειλών για την υγεία.[30]

Ο οργανισμός προωθεί τη χρήση των τεκμηριωμένων εργαλείων, προτύπων και προδιαγραφών για την υποστήριξη των κρατών μελών ώστε να ενημερώνονται για τους στόχους της πολιτικής υγείας και να τους εφαρμόζουν. Επιβλέπει την εφαρμογή του Διεθνούς Υγειονομικού Κανονισμού και δημοσιεύει μια σειρά από ιατρικές ταξινομήσεις, τρείς από τις οποίες είναι η Διεθνής Στατιστική Ταξινόμηση των Ασθενειών (ICD), η Διεθνής Ταξινόμηση της Λειτουργικότητας, της Αναπηρίας και της Υγείας (ICF) και η Διεθνής Ταξινόμηση των υγειονομικών παρεμβάσεων (ICHI).[31] Ακόμη στον τομέα της διεθνούς πολιτικής του οργανισμού περιλαμβάνονται: ο Διεθνής Κώδικας Εμπορίας Υποκατάστατων Μητρικού Γάλακτος (που εγκρίθηκε το 1981), [32] η Σύμβαση Πλαίσιο για τον Έλεγχο του Καπνού (που εγκρίθηκε το 2003) [32] και ο Παγκόσμιος Κώδικας Πρακτικής για τη Διεθνή πρόσληψη του προσωπικού υγείας (που εγκρίθηκε το 2010). [33]

Όσον αφορά τις υπηρεσίες υγείας, ο Π.Ο.Υ. επιδιώκει να βελτιωθεί η διακυβέρνηση, η χρηματοδότηση, η στελέχωση και η διοίκηση καθώς και η διαθεσιμότητα και η ποιότητα των στοιχείων και ερευνών που χρησιμοποιούνται για την χάραξη πολιτικής. Προσπαθεί επίσης να εξασφαλίσει τη βελτίωση της πρόσβασης, της ποιότητας και της χρήσης ιατροτεχνολογικών προϊόντων και τεχνολογιών.[16] Ο Π.Ο.Υ. σε συνεργασία με φορείς και με τις εθνικές κυβερνήσεις προσπαθεί να βελτιώσει τη χρήση των τεχνολογιών αυτών και τη κοινοποίησή τους σχετικά με τη χρήση των ερευνητικών στοιχείων.

Διακυβέρνηση και στήριξη

Οι υπόλοιποι δύο από τους δεκατρείς στόχους της πολιτικής του Π.Ο.Υ. σχετίζονται με το ρόλο ίδιου: [16]

  • να αναλάβει ηγετικό ρόλο, την ενίσχυση της διακυβέρνησης και την ενίσχυση της εταιρικής σχέσης και συνεργασίας με τις άλλες χώρες, το σύστημα των Ηνωμένων Εθνών, και άλλα ενδιαφερόμενα μέλη, για την προώθηση της παγκόσμιας συζήτησης για την υγεία
  • να αναπτυχθεί και να διατηρηθεί ο Π.Ο.Υ. ως ένας ευέλικτος οργανισμός.

Εταιρικές σχέσεις

Ο Π.Ο.Υ. μαζί με την Παγκόσμια Τράπεζα συνιστούν τον πυρήνα της ομάδας που είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση της Διεθνούς Σύμπραξης Υγείας (IHP +). Η IHP + είναι μια ομάδα που απαρτίζεται από τις κυβερνήσεις εταίρους, φορείς ανάπτυξης της κοινωνίας, των πολιτών και άλλους με σκοπό τηββελτίωση της υγείας των πολιτών στις αναπτυσσόμενες χώρες.Οι συνεργάτες εργάζονται μαζί για να τεθούν οι διεθνείς αρχές για την αποτελεσματικότητα της βοήθειας και της συνεργασίας για την ανάπτυξη στον τομέα της υγείας.[34]

Η οργάνωση βασίζεται σε συνεισφορές από αναγνωρισμένους επιστήμονες και επαγγελματίες για να φέρει εις πέρας το έργο της, όπως είναι η επιτροπή εμπειρογνωμόνων του Π.Ο.Υ. για τη Βιολογική Τυποποίηση, [35] η επιτροπή εμπειρογνωμόνων για λέπρα, [36] και η Ομάδα Μελέτης του Π.Ο.Υ. για Διεπαγγελματική Εκπαίδευση και συνεργατική πρακτική. [37]

Ο Π.Ο.Υ. διαχειρίζεται ακόμη τη Συμμαχία για την πολιτική υγείας και τα συστήματα έρευνας, με στόχο τη βελτίωση της πολιτικής για την υγεία [38] ενώ αποσκοπεί επίσης στη βελτίωση της πρόσβασης στην έρευνα για την υγεία και τη λογοτεχνία στις αναπτυσσόμενες χώρες, όπως μέσω του HINARI δικτύου. [39]

Δημόσια εκπαίδευση για την υγεία και δράση

Κάθε χρόνο η οργάνωση σηματοδοτεί την Παγκόσμια Ημέρα Υγείας και άλλες εορτές εστιάζοντας με τον τρόπο αυτό στην προαγωγή της υγείας. Η Παγκόσμια Ημέρα Υγείας εμπίπτει στις 7 Απριλίου κάθε έτους, κατάλληλα επιλεγμένη για να ταιριάζει με την επέτειο από την ίδρυση του Π.Ο.Υ. Πρόσφατα θέματα ήταν: η μετάδοση ασθενειών από φορείς (2014), η υγιής γήρανση (2012) και ο αγώνας κατά των ναρκωτικών (2011). [40]

Οι άλλες επίσημες παγκόσμιες εκστρατείες για τη δημόσια υγεία που σημειώνονται από τον Π.Ο.Υ. είναι η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Φυματίωσης, η Παγκόσμια Εβδομάδα Εμβολιασμού, η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ελονοσίας, η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος, η Παγκόσμια Ημέρα Αιμοδοσίας, η Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας και η Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS.

Στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υποστηρίζει την προσπάθεια για την επίτευξη των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας. [41] Από τους οκτώ Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετίας, τρεις -μείωση της παιδικής θνησιμότητας κατά δύο τρίτα, μείωση των θανάτων των μητέρων κατά τα τρία τέταρτα, και διακοπή και μείωση της εξάπώσης του HIV / AIDS -συνδέονται άμεσα με τους στόχους του Π.Ο.Υ. ενώ οι άλλοι πέντε έχουν συσχετιστεί μεταξύ τους με στόχο να έχουν επιπτώσεις στην παγκόσμια υγεία.[42]

Διαχείρηση δεδομένων και δημοσιεύσεις

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εργάζεται για να παράσχει τα αναγκαία για την υγεία και την ευεξία στοιχεία μέσα από μια ποικιλία από πλατφόρμες συλλογής δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων της Παγκόσμιας Έρευνας για την Υγεία που καλύπτουν σχεδόν 400.000 ερωτηθέντων από 70 χώρες, [43] και τη μελέτη για τη Γήρανση και την Υγεία των Ενηλίκων (SAGE) που καλύπτει πάνω από 50.000 άτομα ηλικίας άνω των 50 ετών σε 23 χώρες. [44] Η CHIP( Country Health Intelligent Portal) έχει επίσης αναπτυχθεί για να παρέχει ένα σημείο πρόσβασης σε πληροφορίες σχετικά με τις υπηρεσίες υγείας που είναι διαθέσιμες σε διαφορετικές χώρες.[45] Οι πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν σε αυτή την πύλη χρησιμοποιούνται από τις χώρες για τον καθορισμό των προτεραιοτήτων για τις μελλοντικές στρατηγικές ή σχέδια, την εφαρμογή, την παρακολούθηση και την αξιολόγησή τους.

Ο Π.Ο.Υ. έχει δημοσιεύσει διάφορα εργαλεία για τη μέτρηση και την παρακολούθηση της ικανότητας των εθνικών συστημάτων υγείας[46] και του εργατικού δυναμικού της υγείας. [47] Το Παγκόσμιο Παρατηρητήριο για την Υγεία (GHO) είναι κύρια πύλη του Π.Ο.Υ., η οποία παρέχει πρόσβαση σε δεδομένα και αναλύσεις για τα κυριότερα θέματα υγείας από την παρακολούθηση των καταστάσεων υγείας σε όλο τον κόσμο.[48]

Το μέσο αξιολόγησης του Π.Ο.Υ. των συστημάτων Ψυχικής Υγείας (WHO-AIMS), το μέσο ελέγχου της ποιότητας ζωής (WHOQOL) και η υπηρεσία Διαθέσιμης Αξιολόγησης(SARA), παρέχουν οδηγίες για τη συλλογή δεδομένων. [49] Η συνεργατική προσπάθεια μεταξύ του Π.Ο.Υ. και άλλων φορέων, όπως μέσω του Δικτύου Υγείας Μετρήσεων, αποσκοπεί στο να παρέχει επαρκείς πληροφορίες υψηλής ποιότητας για να την διευκόλυνση των κυβερνητικών αποφάσεων. [50] Ακόμη, ο Π.Ο.Υ. προωθεί την ανάπτυξη των ικανοτήτων, στα κράτη μέλη, να χρησιμοποιούν και να παράγουν έρευνα που εξετάζει τις εθνικές τους ανάγκες.

Στις 10 Δεκεμβρίου του 2013, μια νέα βάση δεδομένων του Π.Ο.Υ., γνωστή ως MINDBANK, τέθηκε σε απευθείας σύνδεση. Η βάση δεδομένων ξεκίνησε την Ημέρα των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, και αποτελεί μέρος της πρωτοβουλίας QualityRights του Π.Ο.Υ., η οποία έχει ως στόχο να τερματισθούν οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εις βάρος των ατόμων με ψυχικές παθήσεις. Η νέα βάση δεδομένων παρουσιάζει πολλές πληροφορίες σχετικά με την ψυχική υγεία, την κατάχρηση ουσιών, την αναπηρία, τα ανθρώπινα δικαιώματα, και τις διαφορετικές πολιτικές, στρατηγικές, τους νόμους και τα πρότυπα των υπηρεσιών που υλοποιούνται σε διαφορετικές χώρες.[51] Επίσης περιέχει σημαντικά διεθνή έγγραφα και πληροφορίες. Η βάση δεδομένων επιτρέπει στους επισκέπτες να έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες για την υγεία των κρατών μελών του οργανισμού και άλλων εταίρων. Οι χρήστες μπορούν να αναθεωρήσουν τις πολιτικές, τους νόμους και τις στρατηγικές με στόχο την αναζήτηση των καλύτερων πρακτικών στον τομέα της ψυχικής υγείας.[51]

Ο Π.Ο.Υ. δημοσιεύει τακτικά την Έκθεση για την Παγκόσμια Υγεία, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης των εμπειρογνωμόνων για ένα θέμα που απασχολεί παγκοσμίως τον τομέα της υγείας.[52] Άλλες δημοσιεύσεις του Π.Ο.Υ. περιλαμβάνουν το δελτίο της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, [53] και την Αμερικανική Εφημερίδα για τη Δημόσια Υγεία (εποπτεύεται από PAHO / AMRO).[54]

Δομή

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είναι μέλος της Ομάδας Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. [55]

Η ιδιότητα του μέλους 

Από το 2015, ο Π.Ο.Υ. έχει 194 κράτη-μέλη: όλα τα κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών, εκτός του Λίχτενσταϊν, καθώς και οι Νήσοι Κουκ και Νιούε. [56] Από το 2013, είχε επίσης δύο συνδεδεμένα μέλη, το Πουέρτο Ρίκο και Τοκελάου. [57] Σε αρκετές άλλες χώρες έχει χορηγηθεί η ιδιότητα του παρατηρητή. Η Παλαιστίνη είναι ένας παρατηρητής που αναγνωρίστηκε από τον Σύνδεσμο των Αραβικών Κρατών σύμφωνα με το ψήφισμα 3118. Η Αγία Έδρα συμμετέχει επίσης ως παρατηρητής, όπως και το Τάγμα της Μάλτας. [58] Το 2010, η Ταϊβάν είχε προσκληθεί υπό την επωνυμία «Κινεζική Ταϊπέι». [59]

Ο Π.Ο.Υ. ορίζει αντιπροσωπείες των κρατών μελών για την Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας, που είναι το ανώτατο όργανο λήψης αποφάσεων.Όλα τα κράτη μέλη του ΟΗΕ είναι επιλέξιμα για ένταξη στον Π.Ο.Υ., και, σύμφωνα με την ιστοσελίδα του Π.Ο.Υ., «άλλες χώρες μπορούν να γίνουν δεκτοί ως μέλη, όταν η αίτησή τους έχει εγκριθεί με απλή πλειοψηφία της Παγκόσμιας Συνέλευσης Υγείας».

Συνέλευση και Εκτελεστικό Συμβούλιο 

Η Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας είναι το νομοθετικό και το ανώτατο όργανο του Π.Ο.Υ. Βρίσκεται στη Γενεύη και συνεδριάζει συνήθως το Μάιο κάθε έτους. Διορίζει τον Γενικό Διευθυντή κάθε πέντε χρόνια, και οργανώνει ψηφοφορίες σε θέματα πολιτικής και χρηματοδότησης του Π.Ο.Υ, συμπεριλαμβανομένου του προτεινόμενου προϋπολογισμού. Εξετάζει επίσης τις εκθέσεις του Διοικητικού Συμβουλίου και αποφασίζει κατά πόσον υπάρχουν τομείς εργασίας που απαιτούν περαιτέρω εξέταση. Η Συνέλευση εκλέγει 34 μέλη με τεχνική κατάρτιση στον τομέα της υγείας για θητείες τριών ετών. Οι κύριες λειτουργίες του Διοικητικού Συμβουλίου είναι να εκτελεί τις αποφάσεις και τις πολιτικές της Συνέλευσης, να συμβουλεύσει και να διευκολύνει τις εργασίες της. [60]

Περιφερειακά γραφεία 

Τα περιφερειακά τμήματα του Π.Ο.Υ. δημιουργήθηκαν μεταξύ 1949 και 1952, και σύμφωνα με το άρθρο 44 του συντάγματος του οργανισμού επιτρεπόταν να δημιουργήσει μια [μόνο] περιφερειακή οργάνωση για να ανταποκριθεί στις ιδιαίτερες ανάγκες της κάθε περιοχής. Πολλές αποφάσεις λαμβάνονται σε περιφερειακό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων σημαντικών συζητήσεων πέρα από τον προϋπολογισμό και την επιλογή των μελών της επόμενης συνέλευσης.[61]

Κάθε περιοχή έχει μια περιφερειακή επιτροπή η οποία συνεδριάζει συνήθως μια φορά το χρόνο, συνήθως το φθινόπωρο. Εκπρόσωποι από κάθε μέλος ή σχετιζόμενο οργανισμό παρακολουθούν σε κάθε περιοχή συμπεριλαμβανομένωντων κρατών που δεν είναι ακόμα πλήρως αναγνωρισμένα. Κάθε περιοχή έχει επίσης ένα περιφερειακό γραφείο. [61]Κάθε Περιφερειακό Γραφείο διευθύνεται από έναν περιφερειακό διευθυντή ο οποίος εκλέγεται από την περιφερειακή επιτροπή. Το Διοικητικό Συμβούλιο πρέπει να εγκρίνει τους διορισμούς αυτούς, αν και από το 2004, ουδέποτε απέρριψε την προτίμησή της περιφερειακής επιτροπής. Ο ακριβής ρόλος του διοικητικού συμβουλίου κατά τη διαδικασία υπήρξε θέμα συζήτησης, αλλά το πρακτικό αποτέλεσμα ήταν πάντα μικρό. Από το 1999, οι Περιφερειακοί Διευθυντές έχουν ανανεώσιμη θητεία πέντε ετών. [62]

Εκτός από την εκλογή του Περιφερειακού Διευθυντή, η Περιφερειακή Επιτροπή είναι επίσης αρμόδια για τον καθορισμό των κατευθυντήριων γραμμών για την εφαρμογή, εντός της περιοχής των πολιτικών που υιοθετήθηκαν από την Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας. Η Περιφερειακή Επιτροπή χρησιμεύει επίσης ως μια αναθεώρηση της επιτροπής προόδου για τις ενέργειες του Π.Ο.Υ. εντός της Περιφέρειας.

Ο Περιφερειακός Διευθυντής είναι ουσιαστικά ο επικεφαλής του Π.Ο.Υ. για την περιοχή του. Διαχειρίζεται ή / και επιβλέπει το προσωπικό της υγείας και άλλους εμπειρογνώμονες στα περιφερειακά γραφεία και σε εξειδικευμένα κέντρα. Είναι επίσης η άμεση εποπτεύουσα αρχή, ταυτόχρονα με τη γενική διευθύντρια του Π.Ο.Υ.

Κύρια όργανα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας είναι

  1. Η «Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας», στην οποία συμμετέχουν αντιπρόσωποι όλων των Κρατών-μελών του ΟΗΕ
  2. Το «Εκτελεστικό Συμβούλιο» που συγκροτείται από 31 κράτη-μέλη
  3. Η «Γενική Γραμματεία» της οποίας προΐσταται ο Γενικός Διευθυντής

Διατελέσαντες Γενικοί Διευθυντές του ΠΟΥ

Όνομα (γέννηση-θάνατος) Χώρα καταγωγής Χρόνια θητείας
Μπροκ Τσίσχολμ (1896-1971) Καναδάς 21 Ιουλίου 1948–21 Ιουλίου 1953
Μαρκολίνο Γκόμες Καντάου (1911-1983) Βραζιλία 1953–1973
Χάλφνταν Τ. Μάλερ (1923-2016) Δανία 21 Ιουλίου 1973 – 21 Ιουλίου 1988
Χιρόσι Νακατζίμα (1928-2013) Ιαπωνία 21 Ιουλίου 1988– 13 Μαΐου 1998
Γκρο Χάρλεμ Μπρούντλαντ (1939-) Νορβηγία 13 Μαΐου 1998 – 21 Ιουλίου 2003
Λι Γιονγκ-γουκ (1945-2006)[63] Νότια Κορέα 21 Ιουλίου 2003 – 22 Μαΐου 2006
Άντερς Νόρντστρεμ (1960-) Σουηδία 22 Μαΐου 2006 - 4 Ιανουαρίου 2006 (Υπηρεσιακός)
Μάργκαρετ Τσαν (1947-) Χονγκ Κονγκ 4 Ιανουαρίου 2007 – 1 Ιουλίου 2017
Τέντρος Αντάνομ (1965-) Αιθιοπία 1 Ιουλίου 2017- σήμερα

Ο επικεφαλής της οργάνωσης είναι ο Γενικός Διευθυντής, ο οποίος εκλέγεται από την Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας. Ο Π.Ο.Υ. απασχολεί 8.500 άτομα σε 147 χώρες.[64] Για την υποστήριξη της αρχής ενός έργου χωρίς καπνό τσιγάρου, ο Π.Ο.Υ. δεν προσλαμβάνει καπνιστές τσιγάρων. 

Σκοπός του WHO

Σκοπός αυτού του Διεθνούς Οργανισμού είναι η απόκτηση του ανώτερου δυνατού επιπέδου Υγείας σε όλους τους λαούς της Γης. Υπέρ αυτού του σκοπού προσφέρει υπηρεσίες σε παγκόσμια κλίμακα σε κάθε κράτος, ενθαρρύνει ιατρικές έρευνες, χορηγώντας υποτροφίες, οργανώνει εργαστήρια και πλήθος εκθέσεων και σεμιναρίων για την διασφάλιση της υγείας.

Περιφέρειες WHO

Για την καλύτερη παρακολούθηση της υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο ο Οργανισμός έχει διαχωρίσει τον κόσμο σε έξι βασικές περιφέρειες και σε κάθε μία από αυτές εδρεύει επιμέρους επίσημη αντιπροσωπεία (Γραφείο) του Οργανισμού. Οι περιφέρειες αυτές είναι:

World Health Organisation regional offices
Περιφέρειες της WHO
  1. Περιφέρεια Ευρώπης (EURO) με έδρα την Κοπεγχάγη (Δανία).
  2. Περιφέρεια Ανατολικής Μεσογείου (EMRO) με έδρα το Κάιρο (Αίγυπτος).
  3. Περιφέρεια Αφρικής (AFRO) με έδρα τη Μπραζαβίλ (Δημοκρατία του Κονγκό).
  4. Περιφέρεια Αμερικής (ηπείρου) (PAHO) με έδρα την Ουάσιγκτον (ΗΠΑ).
  5. Περιφέρεια Νοτιοανατολικής Ασίας (SEARO) με έδρα το Νέο Δελχί (Ινδία).
  6. Περιφέρεια Δυτικού Ειρηνικού (WPRO) με έδρα τη Μανίλα (Φιλιππίνες).

Σύνδεσμοι και άλλα γραφεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας

Ο ΠΟΥ έχει έναν αριθμό υπηρεσιών και γραφείων-συνδέσμων με σημαντικούς διεθνείς οργανισμούς[65].

  • IARC, International Agency for Research on Cancer Διεθνής Οργανισμός Ερευνών για τον Καρκίνο (Λυόν, Γαλλία), με συντονιστικό ρόλο στις έρευνες για τον καρκίνο και τη μελέτη των αιτιών του καρκίνου.
  • WHO Centre for Health Development - WHO Kobe Center (Kobe, Japan) - Κέντρο για Ανάπτυξη της Υγείας (Κόμπε, Ιαπωνία)
  • WHO Lyon Office for National Epidemic Preparedness and Response (LYO) - Γραφείο ΠΟΥ στη Λυόν για Προετοιμασία και Αντίδραση σε Εθνικές Επιδημίες (Lyon, France)
  • WHO Mediterranean Centre for Vulnerability Reduction - Μεσογειακό Κέντρο ΠΟΥ για μείωση της ευπάθειας (Τυνησία)
  • WHO Office at the African Union and the Economic Commission for Africa - Γραφείο ΠΟΥ στην Αφρικανική Ένωση και την Οικονομική Επιτροπή για την Αφρική (Αντίς Αμπέμπα, Αιθιοπία)
  • WHO Liaison Office in Washington - Γραφείο συνδέσμου ΠΟΥ στην Ουάσιγκτον (ΗΠΑ)
  • WHO Office at the European Union - Γραφείο ΠΟΥ στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Βρυξέλλες, Βέλγιο)
  • WHO Office at the United Nations - Γραφείο ΠΟΥ στα Ηνωμένα Έθνη (Νέα Υόρκη, ΗΠΑ)
  • WHO Office at the World Bank and the International Monetary Fund - Γραφείο ΠΟΥ στην Παγκόσμια Τράπεζα και στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Ουάσιγκτον, ΗΠΑ)

Σημειώσεις

Τον Ιούλιο του 1952 ο Οργανισμός αριθμούσε 79 μέλη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, και 3 πάρεδρα (Νότιος Ροδεσία, Μαρόκο και Τυνησία). Λίγο αργότερα κατά την ένταση του ψυχρού πολέμου οι χώρες Αλβανία, Βουλγαρία, Ουγγαρία, Πολωνία, Ρουμανία, Ρωσία (μετά της Ουκρανίας και Λευκορωσίας), Τσεχοσλοβακία, καθώς και η Κίνα, ειδοποίησαν τον Οργανισμό ότι δεν επιθυμούν να είναι μέλη του.
Επειδή όμως στο καταστατικό του Οργανισμού δεν προβλεπόταν αποχώρηση μελών, οι παραπάνω χώρες εξακολούθησαν να αναφέρονται στον κατάλογο των μετεχόντων κρατών.

Πηγές

  • Α. Ζιμπουλάκη «Διεθνές Δίκαιο» - Αθήνα 1979 σ.133.
  • «Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου» τομ. 15ος, σελ.227.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Παραπομπές

  1. «Progamme budget 2014-2015» (PDF).
  2. «Sze Szeming Papers, 1945–2014, UA.90.F14.1, University Archives, Archives Service Center, University of Pittsburgh».
  3. «"World Health Organization". The British Medical Journal (BMJ Publishing Group) 2 (4570): 302–303. 7 August 1948. doi:10.1136/bmj.2.4570.302. JSTOR 25364565».
  4. «http://whqlibdoc.who.int/hist/chronicles/chronicle_1947.pdf "Chronicle of the World Health Organization", Vol. I, p. 6-11» (PDF). Εξωτερικός σύνδεσμος στο |title= (βοήθεια)
  5. «Shimkin, Michael B. (27 September 1946). "The World Health Organization". Science (American Association for the Advancement of Science) 104 (2700): 281–283. doi:10.1126/science.104.2700.281. JSTOR 1674843».
  6. «"Chronicle of the World Health Organization, 1947" (PDF). Retrieved 18 July 2007».
  7. «"World Health Organization Philippines". WHO. Retrieved 27 March 2012».
  8. «"WHO at 60" (PDF). WHO. Retrieved 31 March 2012» (PDF).
  9. «Fenner, Frank (1988). "Development of the Global Smallpox Eradication Programme" (PDF). Smallpox and Its Eradication (History of International Public Health, No. 6). Geneva: World Health Organization. pp. 366–418. ISBN 92-4-156110-6» (PDF).
  10. «"Anniversary of smallpox eradication". WHO Media Centre. 18 June 2010. Retrieved 11 February 2012».
  11. «"World Health Day: Safe Motherhood" (PDF). WHO. 7-4-1998. p. 1. Retrieved 31 March 2012.» (PDF).
  12. «"World Health Organization". Medical Schools and Nursing Colleges. 2003. Retrieved 31 March 2012».
  13. «"Constitution of the World Health Organization" (PDF). World Health Organization. Retrieved 11 February 2008» (PDF).
  14. «"The role of WHO in public health". WHO. Retrieved 26 March 2012».
  15. «Hoffman S.J., Røttingen J-A. (2012). "Assessing Implementation Mechanisms for an International Agreement on Research and Development for Health Products". Bulletin of the World Health Organization 90 (12): 854–863. doi:10.2471/BLT.12.109827» (PDF).
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 «"Programme Budget, 2012–2013" (PDF). WHO. Retrieved 26 March 2012» (PDF).
  17. «"Global health sector strategy on HIV/AIDS 2011–2015" (pdf). WHO. 2011: 5» (PDF).
  18. «"Global health sector strategy on HIV/AIDS 2011–2015" (pdf). WHO. 2011: 7» (PDF).
  19. «"Malaria Fact Sheet". WHO Media Centre. WHO. April 2012. Retrieved 24 May 2012».
  20. «"Tuberculosis Fact Sheet". WHO Media Centre. WHO. April 2012. Retrieved 24 May 2012».
  21. ["Tuberculosis Fact Sheet". WHO Media Centre. WHO. April 2012. Retrieved 24 May 2012. «"Poliomyelitis Fact Sheet". WHO Media Centre. WHO. October 2011. Retrieved 11 February 2012»] Check |url= value (βοήθεια).
  22. «"WHO Violence and Injury Prevention". Who.int. Retrieved 9 February 2012».
  23. «"Special Programme of Research, Development and Research Training in Human Reproduction". WHO. Retrieved 9 February 2012».
  24. «"Tobacco". WHO. Retrieved 26 March 2012».
  25. «"Global Strategy on Diet, Physical Activity and Health". WHO».
  26. «WHO. Decade of Action for Road Safety 2011–2020».
  27. «"Global Initiative for Emergency and Essential Surgical Care". WHO. 11 August 2011. Retrieved 9 February 2012».
  28. «"Essential trauma care project". WHO. Retrieved 9 February 2012».
  29. «"Safe Surgery Saves Lives". WHO. 17 June 2011. Retrieved 9 February 2012».
  30. «"Programme Budget, 2012–2013" (PDF). WHO. Retrieved 26 March 2012» (PDF).
  31. «"Family of International Classifications: definition, scope and purpose" (PDF). WHO. 2007. Retrieved 27 March 2012» (PDF).
  32. 32,0 32,1 «"About the WHO Framework Convention on Tobacco Control". WHO. Retrieved 27 March 2012».
  33. «"WHO Global Code of Practice on the International Recruitment of Health Personnel" (PDF). WHO. 2010. Retrieved 27 March 2012» (PDF).
  34. «"International Health Partnership". IHP+. Retrieved 19 September 2012».
  35. «"WHO Expert Committee on Biological Standardization". WHO. Retrieved 27 March 2012».
  36. «"WHO Expert Committee on Leprosy: Seventh Report". WHO Press Office. WHO. Retrieved 27 March 2012».
  37. «"WHO Study Group on Interprofessional Education and Collaborative Practice". 27 March 2012».
  38. «"Alliance for Health Policy and Systems Research". WHO. Retrieved 26 March 2012».
  39. «"HINARI Access to Research in Health Programme". Who.int. 13 October 2011. Retrieved 9 February 2012».
  40. «"World Health Day – 7 April". WHO. Retrieved 31 March 2012».
  41. «"Millennium Development Goals". WHO. Retrieved 31 March 2012».
  42. «"Accelerating progress towards the health-related Millennium Development Goals" (PDF). WHO. 2010. p. 2. Retrieved 31 March 2012.» (PDF).
  43. «"WHO World Health Survey". WHO. 20 December 2010. Retrieved 9 February 2012».
  44. «"WHO Study on Global Ageing and Adult Health (SAGE)". WHO. 10 March 2011. Retrieved 9 February 2012».
  45. «"Country Health Policy Process". Retrieved 4 June 2012».
  46. «"Monitoring the building blocks of health systems: a handbook of indicators and their measurement strategies". WHO. 2010. Retrieved 27 March 2012».
  47. «"Handbook on monitoring and evaluation of human resources for health". WHO. 2009. Retrieved 27 March 2012».
  48. «"Global Health Observatory". Retrieved 4 June 2012».
  49. [http://www.who.int/mental_health/media/en/76.pdf http://www.who.int/mental_health/evidence/WHO-AIMS/en/ http://www.who.int/healthinfo/systems/sara_introduction/en/ «See respectively:*"Mental Health: WHO-AIMS". WHO. Retrieved 27 March 2012. *"WHOQOL-BREF: Introduction, Administration, Scoring and Generic Version of the Assessment" (PDF). 1996. Retrieved 27 March 2012. *"Service Availability and Readiness Assessment (SARA)". WHO. Retrieved 27 March 2012»] Check |url= value (βοήθεια). line feed character in |url= at position 49 (βοήθεια)
  50. «"What is HMN?". Health Metrics Network. WHO. Retrieved 27 March 2012».
  51. 51,0 51,1 «"Mental health information at your fingertips – WHO launches the MiNDbank". Who.int. 10 December 2013. Retrieved 29 March 2014».
  52. «"The World Health Report". WHO. Retrieved 27 March 2012».
  53. «"Bulletin of the World Health Organization". WHO. Retrieved 27 March 2012».
  54. «"Revista Panamericana de Salud Pública/Pan American Journal of Public Health". Pan American Health Organization. Retrieved 27 March 2012».
  55. «"UNDG Members". Undg.org. Retrieved 9 February 2012».
  56. «"Countries". WHO. Retrieved 8 September 2015».
  57. «"Appendix 1, Members of the World Health Organization (at 31 May 2009)" (PDF). World Health Organization. Retrieved 18 November 2010» (PDF).
  58. «Burci, Gian Luca; Vignes, Claude-Henri (2004). World Health Organization. Kluwer Law International. ISBN 978-90-411-2273-5».
  59. «"Taiwan Today, Taiwan delegation to participate in WHA". Retrieved 9 February 2012».
  60. «"Governance". WHO. Retrieved 5 February 2012».
  61. 61,0 61,1 «Burci, Vignes (2004). pp. 53–57». H παράμετρος |url= είναι κενή ή απουσιάζει (βοήθεια)
  62. «"A year of change: Reports of the Executive Board on its 102nd and 103rd sessions" (PDF). WHO. Retrieved 11 February 2012» (PDF).
  63. Πέθανε εν ενεργεία.
  64. «"WHO – its people and offices". WHO. 29 March 2012. Retrieved 9 February 2012».
  65. WHO liaison and other offices
1980

Η παρούσα σελίδα αφορά το έτος 1980 κατά το Γρηγοριανό Hμερολόγιο

8 Μαΐου

Μάρτιος | Απρίλιος | Μάιος | Ιούνιος | Ιούλιος

7 Μαΐου | 8 Μαΐου | 9 Μαΐου

H 8η Μαΐου είναι η 128η ημέρα του έτους κατά το Γρηγοριανό Hμερολόγιο (129η σε δίσεκτα έτη). Υπολείπονται 237 ημέρες.

AIDS

To σύνδρομο επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας (αγγλικά: acquired immune deficiency syndrome‎, συντομογρ. AIDS) είναι νόσος του ανθρώπινου ανοσοποιητικού συστήματος που προκαλείται από τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (Human immunodeficiency virus, HIV). Η νόσος παρεμβαίνει στο ανοσοποιητικό σύστημα και παρεμποδίζει τη λειτουργία του, κάνοντας τα άτομα με AIDS περισσότερο πιθανά να αποκτήσουν λοιμώξεις, όπως ευκαιριακές λοιμώξεις και όγκους που συνήθως δεν προσβάλουν τα άτομα με λειτουργικά ανοσοποιητικά συστήματα. Αυτή η ευπάθεια χειροτερεύει με την εξέλιξη της νόσου.

Ο HIV μεταδίδεται πρωταρχικά με τη σεξουαλική επαφή, όπως με το πρωκτικό, κολπικό ή στοματικό σεξ, τη μετάγγιση αίματος, τις μολυσμένες υποδερμικές βελόνες, και από τη μητέρα στο παιδί κατά την εγκυμοσύνη, τον τοκετό και τον θηλασμό. Ορισμένα σωματικά υγρά όπως το σάλιο, τα δάκρυα, τα ούρα και ο ιδρώτας δεν μεταδίδουν τον HIV εκτός εάν περιέχουν μικροποσότητες αίματος. Ο ιός μπορεί να μεταδοθεί επίσης από επαφή ενός βλεννογόνου (δηλ. μιας βλεννώδους μεμβράνης που επικαλύπτει κάποιες κοιλότητες του σώματος, όπως ο βλεννογόνος του στόματος ή του εντέρου) με ένα σωματικό υγρό που περιέχει τον ιό, όπως αίμα, σπέρμα, κολπικά υγρά, προσπερματικά υγρά ή γάλα θηλασμού ενός μολυσμένου ατόμου.

Η προφύλαξη από την HIV λοίμωξη, πρωταρχικά μέσω του ασφαλούς σεξ και των προγραμμάτων ανταλλαγής συρίγγων και βελονών, αποτελεί στρατηγική κλειδί για τον έλεγχο της νόσου. Δεν υπάρχει θεραπεία ίασης ή προληπτικό εμβόλιο. Παρόλα αυτά η αντιρετροϊκή θεραπεία μπορεί να επιβραδύνει την εξέλιξη της νόσου και να οδηγήσει σε ένα προσδόκιμο ζωής κοντά στο φυσιολογικό. Παρότι η θεραπεία αυτή μειώνει τον κίνδυνο θανάτου και επιπλοκών από τη νόσο, τα φάρμακα αυτά είναι υψηλού κόστους και σχετίζονται με παρενέργειες οφειλόμενες αποκλειστικά σε αυτά (οι οποίες πολλές φορές συνδυάζονται με τις παρενέργειες που προκαλεί η χρόνια HIV λοίμωξη).

Ο ιός και η νόσος αναφέρονται συχνά μαζί ως HIV/AIDS. Η νόσος είναι τεράστιο πρόβλημα υγείας σε πολλά μέρη του κόσμου, και θεωρείται πανδημία, δηλαδή μία έκρηξη της ασθένειας που επηρεάζει μια ευρεία περιοχή και εξαπλώνεται ενεργά. Το 2010 περίπου 34 εκατομμύρια άνθρωποι είχαν HIV λοίμωξη παγκοσμίως. Από αυτούς περίπου 16,8 εκατομμύρια είναι γυναίκες και 3,4 εκατομμύρια είναι κάτω από 15 ετών. Το αποτέλεσμα είναι περίπου 1,8 εκατομμύρια θάνατοι από AIDS το 2010, χαμηλότερα σε σχέση με τα 3,1 εκατομμύρια θανάτους του 2001. Από το 1981, που το AIDS αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά, έως το 2009 προκάλεσε σχεδόν 30 εκατομμύρια θανάτους.Η γενετική έρευνα δείχνει ότι ο HIV προήλθε από την Κεντροδυτική Αφρική κατά τη διάρκεια των αρχών του 20ού αιώνα. Το AIDS αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά από τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των Ηνωμένων Πολιτειών το 1981 και η αιτία του, ο HIV, αναγνωρίστηκε στις αρχές τις δεκαετίας του 1980.

Έκτρωση

Έκτρωση ή άμβλωση είναι ο τερματισμός της εγκυμοσύνης με την αφαίρεση ενός ή περισσότερων εμβρύων από την μήτρα πριν γίνει το έμβρυο βιώσιμο έξω από την μήτρα. Πάντως υπάρχουν αρκετοί ορισμοί για την έκτρωση που αντανακλούν διαφορετικές πολιτιστικές, κοινωνικές ή επιστημονικές απόψεις. Όταν ο τερματισμός της κύησης γίνεται χωρίς πρόθεση ή πρόκληση, ονομάζεται ‘’’αποβολή’’’. Όταν ο τερματισμός γίνεται με πρόθεση και πρόκληση, λέγεται και τεχνιτή έκτρωση ή άμβλωση, αν και πολλές φορές η λέξη «τεχνιτή» παραλείπεται. Εάν ο τερματισμός της εγκυμοσύνης πραγματοποιηθεί όταν το έμβρυο μπορεί να επιβιώσει στο εξωτερικό περιβάλλον, ονομάζεται ‘’καθυστερημένος τερματισμός εγκυμοσύνης’’ Όταν επιτρέπεται από τον νόμο, η άμβλωση είναι μια από τις πιο ασφαλείς επεμβάσεις στην Ιατρική.Σύγχρονες μέθοδοι άμβλωσης είναι η χρήση φαρμακευτικών σκευασμάτων ή η χειρουργική επέμβαση. Το φάρμακο μιφεπριστόνη (mifepristone) σε συνδιασμό με προσταγλανδίνη φαίνεται να είναι εξίσου ασφαλές και αποτελεσματικό με την χειρουργική επέμβαση εάν χρησιμοποιηθεί κατά το πρώτο ή δεύτερο τρίμηνο της εγκυμοσύνης.Μέτρα αντισύλληψης, όπως το αντισυλληπτικό δισκύο και ενδοκολπικές συσκευές μπορούν να χρησιμοποιηθούν αμέσως μετά την άμβλωση. Όταν η άμλβωση πραγματοποιηθεί νόμιμα και με ασφάλεια, δεν αυξάνουν τον κίνδυνο για ψυχιατρικά ή σωματικά προβλήματα/ασθένειες. Αντιθέτως, όταν οι αμβλώσεις γίνονται από ανεκπαίδευτο προσωπικό, με επικίνδυνα μηχανηματα σε μη αποστειρωμένο περιβάλλον, προκαλούν σημαντικά ιατρικά προβλήματα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά οι νόμιμες και ασφαλείς αμβλώσεις να είναι διαθέσιμες σε όλες τις γυναίκες στον κόσμο.Ιστορικά η έκτρωση γινότανε χρησιμοποιώντας βότανα, αιχμηρά αντικείμενα, φυσική δύναμη (γροθιές) για να τραυματίσουν το έμβρυο.

Οι νόμοι για έκτρωση είναι διαφορετικοί ανάμεσα σε διάφορες χώρες. Σε ορισμένες χώρες, η άμβλωση επιτρέπεται μόνο υπό προϋποθέσεις, πχ εάν το κύημα είναι προϊόν βιασμού, εάν υπάρχουν ιατρικά προβλήματα στο έμβρυο, εάν απειλείται η υγεία της γυναίκας, κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες και άλλοι Σε αρκετές χώρες υπάρχει έντονη συζήτηση για την ηθική της έκτρωσης Αυτοί που είναι εναντίον των εκτρώσεων συνήθως ισχυρίζονται πως το έμβρυο είναι άνθρωπος και άρα έχει δικαίωμα στην ζωη, ενώ όσοι είναι υπέρ της νόμιμότητας των εκτρώσεων συνήθως αναφέρουν το δικαιωμα της γυναίκας στην αυτονομία και να διαθέτει το σώμα της όπως θέλει.

Αρτηριοσκλήρυνση

Η αρτηριοσκλήρυνση ή αθηρωμάτωση είναι εκφυλιστική πάθηση των μεγάλου και μεσαίου μεγέθους αρτηριών, η οποία προσβάλλει μεγάλες αλλά και μικρές ηλικίες. Προκαλείται λόγω δημιουργίας μιας πλάκας, του λεγόμενου αθηρώματος, στο εσωτερικό τοίχωμα των αγγείων.

Το 1958, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) όρισε την αρτηριοσκλήρυνση ως: "το σύνολο των μεταβολών του ενδοθηλίου των αρτηριών, που περιλαμβάνει την τοπική συγκέντρωση λιποειδών, βλεννοπολυσακχαριτών, αίματος και προϊόντων του ινώδους ιστού και ασβεστίου, με συνύπαρξη αλλοιώσεων στο μέσο χιτώνα".

Γκάνα

Η Δημοκρατία της Γκάνας (αγγλικά: Republic of Ghana) είναι μια χώρα με έκταση 239.460 τ.χλμ. και πληθυσμό 30.280.811, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2019. Συνορεύει δυτικά με τη Ακτή Ελεφαντοστού, βορειοανατολικά με την Μπουρκίνα Φάσο, ανατολικά με το Τόγκο, και νότια βρέχεται από τον Ατλαντικό ωκεανό. Πρωτεύουσα είναι η Άκκρα.

Γουιάνα

Η Συνεργατική Δημοκρατία της Γουιάνας (πρώην Βρετανική Γουιάνα) είναι η μόνη χώρα της Κοινοπολιτείας των Εθνών στην ηπειρωτική Νότια Αμερική. Συνορεύει ανατολικά με το Σουρινάμ, νότια με τη Βραζιλία και δυτικά με τη Βενεζουέλα, ενώ στα βόρεια σύνορά της βρέχεται από τον Ατλαντικό ωκεανό. Έχει έκταση 214.970 τ.χλμ. και πληθυσμό 782.766 σύμφωνα με τη μέση εκτίμηση των Ηνωμένων Εθνών για το 2019. Το όνομα της πρωτεύουσας είναι Τζόρτζταουν.

Η χώρα ήταν μέχρι το 1966 αγγλική αποικία. Από το 1970 είναι μέρος της Κοινοπολιτείας.

Διεθνής Στατιστική Ταξινόμηση Νοσημάτων και Συναφών Προβλημάτων Υγείας

Η Διεθνής Στατιστική Ταξινόμηση Νοσημάτων και Συναφών Προβλημάτων Υγείας (ICD) αποτελεί μία κωδικοποίηση των νοσημάτων από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας που αρχικά έχει ως σκοπό την όσο το δυνατόν καλύτερη ανάλυση και επεξεργασία των ιατρικών διαγνώσεων παγκοσμίως. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας διατηρεί στο διαδίκτυο μία έκδοση (στα αγγλικά) της τελευταίας αναθεώρησης η οποία είναι αναζητήσιμη.Δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πολύ εξειδικευμένους σκοπούς καθώς δεν είναι δυνατή η καταχώρηση πολύ αναλυτικών καταστάσεων όπως "για ποιον λόγο ήρθε στο νοσοκομείο", είναι όμως χρήσιμη στην ομαδοποίηση και ανάλυση διαγνώσεων για επιδημιολογικούς λόγους.

Δυσθρεψία

Η δυσθρεψία είναι η κατάσταση κατά την οποία παρατηρείται έλλειψη ή περίσσεια διαφόρων θρεπτικών συστατικών στη διατροφή, με συνέπειες οι οποίες φαίνονται στην κατάσταση των ιστών ή του συνόλου του οργανισμού. Περιλαμβάνει τόσο τον υποσιτισμό όσο και τον υπερσιτισμό. Η δυσθρεψία μπορεί να εκδηλωθεί με μεγάλη ποικιλία συμπτωμάτων. Στο περισσότερο κόσμο, η δυσθρεψία είναι παρούσα με τη μορφή του υποσιτισμού, ο οποίος προκαλείται από μια δίαιτα με έλλειψη πρωτεϊνών ή θερμίδων. Στα πλουσιότερα έθνη, η δυσθρεψία προκαλείται από ανθυγειινές δίαιτες, πλούσιες σε ενέργεια, λιπαρά και υδρογονάνθρακες. Η αυξανόμενη τάση της παχυσαρκίας αποτελεί σημαντικό πρόβλημα για τη δημόσια υγεία στα κατώτερα κοινωνικά στρώματα, ακόμη και στις αναπτυσσόμενες χώρες.Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εχεί αναφέρει ότι η πείνα και συσχετιζόμενος υποσιτισμός είναι η μεγαλύτερη απειλή για τη δημόσια υγεία του κόσμου. Η βελτίωση της διατροφής είναι θεωρείται ευρέως ως η πιο αποτελεσματική μορφή βοήθειας. Συγκεκριμένες παρεμβάσεις, οι οποίες αντιμετωπίζουν τα αίτια του υποσιτισμού, έχουν αποδειχθεί ότι έχουν ανάμεσα στην καλύτερα αξία σε σχέση με το κόστος ανάμεσα στις αναπτυξιακές παρεμβάσεις. Έκτακτα μέτρα περιλαμβάνουν την παροχή των ανεπαρκών μικροθρεπτικών συστατικών μέσω ενισχυμένων σκονών ή απευθείας μέσω συμπληρωμάτων. Ο ΠΟΥ, η UNICEF και το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ την αντιμετώπιση του σοβαρού υποσιτισμού οξείας μορφής στην κοινότητα με έτοιμες προς χρήση θεραπευτικές τροφές, οι οποίες έχουν αποδειχθεί ότι προκαλούν αύξηση του σωματικού βάρους σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Το μοντέλο ανακούφισης της πείνας χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο από τις ομάδες βοήθειας είναι η παροχή μετρητών ή κουπονιών μετρητών στους πεινασμένους για να πληρώσουν τους τοπικούς αγρότες, αντί να αγοράζουν τρόφιμα από τις δωρήτριες χώρες για την αποτροπή του ντάμπινγκ.

Θηλασμός

Ο μητρικός θηλασμός αποτελεί το μοναδικό φυσιολογικό και φυσικό τρόπο σίτισης των βρεφών. Το μητρικό γάλα αποτελεί την ιδανική τροφή για τα βρέφη με ευεργετικές προεκτάσεις στην οικογένεια, την κοινωνία, την οικονομία και την υγεία.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ), τη UNICEF και άλλους παγκόσμιους έγκυρους επιστημονικούς οργανισμούς, ο αποκλειστικός θηλασμός για τους πρώτους έξι μήνες, ακολουθούμενος από συνεχιζόμενο μητρικό θηλασμό για τουλάχιστον δύο χρόνια, σε συνδυασμό με την προσθήκη θρεπτικών στερεών τροφών αποτελούν το κλειδί για τη μελλοντική υγεία. Αποκλειστικός θηλασμός σημαίνει ότι το βρέφος τρέφεται αποκλειστικά και μόνο με μητρικό γάλα, χωρίς να παίρνει καμιά άλλη στερεή ή υγρή τροφή.

Τα πλεονεκτήματα για την υγεία των παιδιών είναι πολλά και αναντικατάστατα. Το μητρικό γάλα αποτελεί το μοναδικό γάλα που είναι ειδικά σχεδιασμένο για τον άνθρωπο, αποτελεί την πιο πλήρη διατροφή, είναι εύπεπτο και πλούσιο σε αντισώματα και άλλους παράγοντες (όπως ζωντανά κύτταρα του ανοσοποιητικού, ορμόνες, αυξητικούς παράγοντες, αντιμικροβιακές και αντιφλεγμονώδεις ουσίες) που προστατεύουν από σοβαρές λοιμώξεις (ωτίτιδες, λοιμώξεις αναπνευστικού, γαστρεντερίτιδες, μηνιγγίτιδες κ.λ.π.). Τα παιδιά που θηλάζουν έχουν επιπλέον μικρότερη πιθανότητα ανάπτυξης αλλεργιών, καρκίνου, σακχαρώδη διαβήτη, παχυσαρκίας, φλεγμονωδών νοσημάτων εντέρου, τερηδόνας και ορθοδοντικών ανωμαλιών στην παιδική και ενήλικο ζωή. Επίσης αναφέρεται προστατευτική δράση για το σύνδρομο αιφνιδίου βρεφικού θανάτου.

Επιπλέον η μητέρα μπορεί να χάσει τα κιλά της εγκυμοσύνης πιο εύκολα, καθώς το μέγεθος της μήτρας συρρικνώνεται γρηγορότερα και καταναλώνει επιπλέον περίπου 600 θερμίδες ημερησίως, έχει μικρότερη απώλεια αίματος και ταχύτερη ανάρρωση από τον τοκετό, μικρότερο κίνδυνο ανάπτυξης οστεοπόρωσης, καρκίνου μαστού και ωοθηκών.

Το κόστος των βρεφικών γαλάτων είναι πολύ μεγάλο και το μελλοντικό οικονομικό κόστος από τις συνέπειες στην υγεία ακόμη μεγαλύτερο. Εξάλλου, η κατανάλωση βρεφικού γάλακτος δεν είναι άμοιρη κινδύνων, καθώς σηψαιμίες και θάνατοι έχουν αναφερθεί από μολυσμένα γάλατα στις ΗΠΑ, τοξικές ουσίες και καρκινογόνα έχουν ανιχνευτεί κατά καιρούς με πρόσφατο το παράδειγμα της μελαμίνης, ακατάλληλες παρτίδες συσκευασιών ενίοτε αποσύρονται, μέχρι και εγκαύματα ή αφυδάτωση από λάθη στην προετοιμασία έχουν συμβεί. Έχει υπολογιστεί ότι κάθε χρόνο πεθαίνουν 1.5 εκατομμύρια βρέφη σε όλο τον κόσμο επειδή δεν θηλάζουν[1].

Η UNICEF και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ξεκίνησαν το 1991 μία πρωτοβουλία γνωστή ως «Νοσοκομεία Φιλικά προς τα Βρέφη», σε μια προσπάθεια να εξασφαλισθεί ότι όλες οι υπηρεσίες μητρικής φροντίδας, είτε είναι μεμονωμένες είτε νοσοκομειακά συγκροτήματα θα υποστηρίζουν τις μητέρες να παίρνουν τις σωστές αποφάσεις για τη διατροφή του παιδιού τους, απαλλαγμένες από εμπορικά συμφέροντα [2].

Καισαρική τομή

H καισαρική τομή είναι χειρουργική επέμβαση στην οποία μία ή περισσότερες τομές οι οποίες πραγματοποιούνται στην κοιλιά της μητέρας και στην μήτρα ώστε να πραγματοποιηθεί ο τοκετός. Η καισαρική τομή συχνά πραγματοποιείται ότι ο κολπικός τοκετός είναι επικίνδυνος για τη ζωή ή την υγεία του μητέρας ή του μωρού. Αρκετές φορές πραγματοποιείται ύστερα από αίτηση, χωρίς να υπάρχει ιατρικός λόγος. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει να πραγματοποιείται μόνο βάσει ιατρικής ανάγκης. Η καισαρική τομή έχει ως αποτέλεσμα μικρή αύξηση σε φτωχά αποτελέσματα, σε χαμηλού κινδύνου εγκυμοσύνες, αλλά διαφέρουν από αυτά του κολπικού τοκετού. Σε περίπτωση μη ιατρικής ανάγκης, συστήνεται να μην πραγματοποιείται πριν την 39η εβδομάδα κύησης.Το 2012, πραγματοποιήθηκαν περίπου 23 εκατομμύρια καισαρικές τομές παγκοσμίως. Σε κάποιες χώρες, οι καισαρικές τομές πραγματοποιούνται συχνότερα από ότι είναι αναγκαίο, και έτσι κυβερνήσεις και οργανισμοί υγείας προωθούν προγράμματα για τη μείωση των καισαρικών τομών. Η διεθνής κοινότητα θεωρεί ότι το ποσοστό 10% με 15% είναι ιδανικό για τις καισαρικές τομές. Η πρώτη σύγχρονη καισαρική τομή πραγματοποιήθηκε από τον Γερμανό γυναικολόγο Φέρντιναντ Άντολφ Κέχρερ το 1881. Η τυπική τομή που χρησιμοποιείται στην καισαρική τομή είναι η τομή Πβάνεστιλ.

Κολπικός πτερυγισμός

Ο Κολπικός πτερυγισμός αποτελεί την δεύτερη πιο συχνή ταχυαρρυθμία μετά την κολπική μαρμαρυγή.

Αν και μπορεί να συνυπάρχει ανά διαστήματα με την κολπική μαρμαρυγή και ανήκει και αυτή στις υπερκοιλιακές αρρυθμίες, έχει διαφορετικά ηλεκτροκαρδιογραφικά χαρακτηριστικά και διαφορετική παθοφυσιολογία από αυτή.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι παρόλο που είναι ηλεκτροκαρδιογραφικό εύρημα,ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) την περιλαμβάνει ορθά ως νόσο στη Διεθνή Ταξινόμηση Ασθενειών .

Κορεσμένα λιπαρά

Το κορεσμένο λίπος είναι ένας τύπος λίπους στο οποίο οι αλυσίδες των λιπαρών οξέων έχουν όλες απλούς χημικούς δεσμούς. Ένα λιπίδιο αποτελείται από δύο μικρότερα μόρια: γλυκερόλη και λιπαρό οξύ. Τα λίπη αποτελούνται από μακριές αλυσίδες ατόμων άνθρακα (C). Μερικά άτομα άνθρακα συνδέονται μεταξύ τους με απλούς δεσμούς (-C-C-) και άλλα συνδέονται με διπλούς δεσμούς (-C=C-). Οι διπλοί δεσμοί μπορούν να αντιδράσουν με υδρογόνο προς σχηματισμό απλών δεσμών. Ονομάζονται κορεσμένα, επειδή ο δεύτερος δεσμός έχει σπάσει και το κάθε μέρος του δεσμού έχει συνδεθεί (κορεστεί) με ένα άτομο υδρογόνου. Τα περισσότερα ζωικά λίπη είναι κορεσμένα. Τα λίπη από τα φυτά και τα ψάρια είναι γενικά ακόρεστα. Τα κορεσμένα λίπη γενικά έχουν υψηλότερα σημεία τήξης από τα αντίστοιχο ακόρεστα λίπη, συνεπώς γενικά τα κορεσμένα λίπη είναι στερεά σε θερμοκρασία δωματίου ενώ τα ακόρεστα λίπη υγρά με διάφορους βαθμούς ιξώδους (δηλαδή τα κορεσμένα και τα ακόρεστα λίπη είναι υγρά στη θερμοκρασία του σώματος).

Διάφορα λίπη περιέχουν διαφορετικές αναλογίες από κορεσμένα και ακόρεστα λιπαρά. Μεγάλη περιεκτικότητα σε κορεσμένα λίπη έχουν τα προϊόντα ζωικών λιπών όπως η κρέμα γάλακτος, το τυρί, το βούτυρο, τα πλήρη γαλακτοκομικά προϊόντα και τα λιπαρά κρέατα που περιέχουν διαιτητική χοληστερόλη. Ορισμένα φυτικά προϊόντα έχουν πολλά κορεσμένα λιπαρά, όπως το λάδι καρύδας και το φοινικοπυρηνέλαιο. Πολλά έτοιμα φαγητά έχουν πολλά κορεσμένα λιπαρά, όπως η πίτσα, τα γαλακτοκομικά επιδόρπια, και τα λουκάνικα.Οι κατευθυντήριες γραμμές που κυκλοφόρησαν από πολλούς ιατρικούς οργανισμούς, όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστούν μείωση της πρόσληψης κορεσμένων λιπαρών για καλύτερη υγεία και λιγότερους κινδύνους για καρδιαγγειακά νοσήματα. Και σε πολλά άρθρα υγείας συνιστάται μια διατροφή χαμηλή σε κορεσμένα λιπαρά και υποστηρίζεται ότι θα περιορίσει την πιθανότητα καρδιαγγειακών παθήσεων, διαβήτη, ή θανάτου. Ωστόσο, ορισμένα άλλα άρθρα έχουν καταλήξει σε διαφορετικά συμπεράσματα.

Κόστα Ρίκα

Η Κόστα Ρίκα (ισπανικά: República de Costa Rica / μεταφράζεται ως: Πλούσια Ακτή) είναι μια χώρα της Κεντρικής Αμερικής, με έκταση 51.100 τ.χλμ. και πληθυσμό 5.058.007 κατοίκους, σύμφωνα με επίσημες εκτιμήσεις του 2019 (κατατάσσεται 121η στον κόσμο). Συνορεύει βόρεια με την Νικαράγουα και νοτιοανατολικά με τον Παναμά, ενώ ανατολικά βρέχεται από την Καραϊβική, και νότια και δυτικά από τον Ειρηνικό ωκεανό. Η χώρα χωρίζεται σε επτά διαμερίσματα (επαρχίες). Πρωτεύουσα της είναι η πόλη Σαν Χοσέ.

Μπρουνέι

Το Σουλτανάτο του Μπρουνέι (μαλαϊκά: Negara Brunei Darussalam) είναι μια χώρα στη Νοτιοανατολική Ασία στο νησί Βόρνεο με πληθυσμό 442.400 κατοίκους, σύμφωνα με επίσημες εκτιμήσεις του 2018 και έκταση 5.770 τ.χλμ.. Βρέχεται από τη Νότια Κινεζική θάλασσα ενώ χερσαία σύνορα έχει μόνο με τη Μαλαισία. Είναι πλούσιο σε κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου. Αρχηγός Κράτους είναι ο Σουλτάνος Χασανάλ Μπολκιάχ.

Πανδημία

Πανδημία (από τις ελληνικές λέξεις παν (όλος) και δήμος (πληθυσμός)) είναι μια επιδημία λοιμωδών ασθενειών που εξαπλώνεται με πολύ γρήγορους ρυθμούς σε μια μεγάλη περιοχή και απειλεί το σύνολο του πληθυσμού. Μια επιδημική ασθένεια που παραμένει σταθερή όσον αφορά τον αριθμό ανθρώπων που αρρωσταίνουν δεν θεωρείται πανδημία. Επιπλέον, οι πανδημίες γρίπης γενικά δεν αποτελούν την επανεμφανιζόμενη εποχική γρίπη. Καθόλη τη διάρκεια της ιστορίας έχουν παρατηρηθεί πολλές πανδημίες, όπως ευλογιάς, φυματίωσης και πανώλης. Πιο προσφάτες πανδημίες αποτελούν η πανδημία του HIV και οι πανδημίες γρίπης του 1918 και του 2009.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχει δημιουργήσει μια εξαβάθμια κατάταξη που περιγράφει τη διαδικασία με την οποία ένας νέος ιός γρίπης κινείται από τις πρώτες λοιμώξεις στον άνθρωπο σε μια πανδημία. Η πανδημία ξεκινά με την μόλυνση ζώων από τον ιό, με λίγες περιπτώσεις στις οποίες τα ζώα μολύνουν ανθρώπους και στη συνέχεια φτάνει σε ένα στάδιο στο οποίο ο ιός αρχίζει να εξαπλώνεται από άνθρωπο σε άνθρωπο και τελειώνει με μια πανδημία, όταν λοιμώξεις από τον νέο ιό έχουν εξαπλωθεί σε όλο τον κόσμο.Ιστορικές πανδημίες περιλαμβάνουν:

Λοιμός των Αθηνών (430 π.Χ.) όταν τυφοειδής πυρετός σκότωσε τα 2/3 του πληθυσμού της Αθήνας σε τέσσερα χρόνια.

Μαύρη πανώλη, στο 14ο αιώνα. Υπολογίζεται ότι οι νεκροί έφτασαν τα 75 εκατομμύρια. Η ασθένεια προήλθε από την Ασία και μέσο της Μεσογείου διαδόθηκε στην Ευρώπη.

Πανδημίες χολέρας κατά τον 19ο αιώνα προκάλεσαν το θάνατο δεκάδων εκατομμυρίων ανθρώπων.

Πανδημίες γρίπης, όπως η Ισπανική γρίπη (1918-1920), η οποία προκάλεσε 50 εκατομμύρια νεκρούς τους πρώτους έξι μήνες.

Πανδημία γρίπης 2009

Η πανδημία γρίπης του 2009 ήταν μια πανδημία της γρίπης των χοίρων (στα πρώτα της στάδια χαρακτηριζόταν απλώς επιδημία) που προκαλείται από τον ιό H1N1 και μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Πρόκειται για μια μετάλλαξη της γρίπης με γενετικό υλικό από τέσσερις προϋπάρχουσες μορφές του ιού: δύο από τη γρίπη των χοίρων (ένα από Βόρεια Αμερική και ένα από Ευρασία), ένα από τη γρίπη των πτηνών, και ένα από την ανθρώπινη κοινή γρίπη.

Άλλες ονομασίες του νέου ιού περιλαμβάνουν:

ιός της νέας γρίπης (novel flu virus): ονομασία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

γρίπη Α (Η1Ν1): ονομασία από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

γρίπη των χοίρων: η επικρατέστερη λαϊκή ονομασία, αλλά οι περισσότερες κυβερνήσεις δεν συμφωνούν γιατί μια τέτοια ονομασία ίσως να κατέστρεφε την εμπιστοσύνη των καταναλωτών στο χοιρινό κρέας με άσχημες επιπτώσεις για την κτηνοτροφική βιομηχανία.

Μεξικανική γρίπη: ονομασία που προτάθηκε από το Ισραήλ επειδή ο ιός πρωτοεμφανίστηκε στο Μεξικό, αλλά η κυβέρνηση του Μεξικού εναντιώθηκε σε αυτό το όνομα, καθώς σημαντικά έσοδα της χώρας προέρχονται από τουρίστες.

Βορειοαμερικανική γρίπη

γρίπη προερχόμενη από τη γρίπη των χοίρων

γρίπη H1N1 του 2009, καθώς ο ιός είναι τύπου H1N1Η γρίπη πρωτοεμφανίστηκε στο Μεξικό, ενώ τον Ιούνιο του 2009 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοίνωσε πως η επιδημία είχε μεταβληθεί σε πανδημία. Το 2010 το British Medical Journal ξεκίνησε έρευνα σχετικά με πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων των ειδικών του Π.Ο.Υ. Σε συνεργασία με το Bureau of Investigative Journalism αποκάλυψε ότι επιστήμονες σε θέσεις κλειδιά για την πανδημία εργάζονταν για φαρμακευτικές εταιρίες, τις οποίες συνέφεραν οι οδηγίες του Π.Ο.Υ. για την αντιμετώπιση της γρίπης. Ο Π.Ο.Υ παραδέχτηκε αντιφάσεις στην πολιτική για συγκρούσεις συμφερόντων.Στις 10 Αυγούστου του 2010, ο ΠΟΥ ανακοίνωσε πως ιός Η1Ν1 ολοκλήρωσε τον κύκλο του και η πανδημία έχει πλέον τελειώσει. Συνολικά, από την εμφάνιση της ασθένιας στο Μεξικό τον Απρίλιο του 2009 έως τον Αύγουστο του 2010 είχαν επιβεβαιωθεί σχεδόν 18.500 θάνατοι από τον ιό, σε 214 χώρες.

Τόγκο

Το Τόγκο (γαλλικά: Togo), με την επίσημη ονομασία Δημοκρατία του Τόγκο (République Togolaise), είναι χώρα της δυτικής Αφρικής, που συνορεύει με την Γκάνα στα δυτικά, με το Μπενίν ανατολικά και την Μπουρκίνα Φάσο βόρεια. Στο νότο βρέχεται από τον κόλπο της Γουινέας. Πρωτεύουσά του είναι η Λομέ, ενώ έχει συνολική επιφάνεια 56.785 τ.χλμ. και πληθυσμό 7.528.000 κατοίκων, σύμφωνα με επίσημη εκτίμηση για το 2019.Νόμισμα του Τόγκο είναι το Φράγκο CFA Δυτικής Αφρικής ενώ στο παρελθόν χρησιμοποιήθηκε ως νόμισμα το γαλλικό φράγκο αλλά και το φράγκο του Τόγκο. Γλώσσα του Τόγκο είναι τα Γαλλικά.

Φυματίωση

Η Φυματίωση, ΤΒ ή ΜTB (συντομογραφία για το βάκιλο tubercle) είναι μια κοινή και σε πολλές περιπτώσεις, θανατηφόρα, μολυσματική νόσος. Η νόσος αυτή προκαλείται από διάφορα στελέχη μυκοβακτηρίων, συνήθως το μυκοβακτήριο της φυματίωσης. Η φυματίωση προσβάλει συνήθως τον πνεύμονα, αλλά μπορεί να επηρεάσει και άλλα μέρη του σώματος. Η φυματίωση μεταδίδεται, όταν οι άνθρωποι που νοσούν από φυματίωση βήχουν, φταρνίζονται ή μεταδίδουν το σάλιο τους, μέσω του αέρα. Οι περισσότερες λοιμώξεις είναι ασυμπτωματικές και λανθάνουσες. Όμως, περίπου μία στις δέκα λοιμώξεις σε λανθάνουσα μορφή, εξελίσσεται, τελικά, σε ενεργό νόσο. Εφόσον η φυματίωση δεν αντιμετωπιστεί, αποβαίνει μοιραία για πάνω από το 50% των ανθρώπων που έχουν μολυνθεί.

Τα κλασικά συμπτώματα ενεργού λοίμωξης από φυματίωση είναι ο χρόνιος βήχας με ίχνη αίματος στα πτύελα, ο πυρετός, η νυχτερινή εφίδρωση και η απώλεια βάρους. (Η φυματίωση (ΤΒ) ονομάστηκε στο παρελθόν «σαράκι», λόγω της απώλειας βάρους που υφίσταντο οι πάσχοντες). Η μόλυνση άλλων οργάνων προκαλεί ένα ευρύ φάσμα συμπτωμάτων. Η διάγνωση της ενεργού φυματίωσης βασίζεται σε ακτινογραφία φυματίωσης, (κοινώς σε ακτινογραφία θώρακα, καθώς και σε μικροσκοπική εξέταση και μικροβιολογική καλλιέργεια των υγρών του σώματος. Η διάγνωση της λανθάνουσας φυματίωσης βασίζεται στη δερμοαντίδραση φυματίνης (TST) και σε εξετάσεις αίματος. Η θεραπεία της φυματίωσης είναι δύσκολη, ενώ απαιτεί τη χορήγηση πολλαπλών αντιβιοτικών για μεγάλο χρονικό διάστημα. Διερευνώνται επίσης οι επαφές με άλλα άτομα και χορηγείται σε αυτά θεραπεία, εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο. Η ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά αποτελεί ένα αυξανόμενο πρόβλημα στην ανθεκτική σε πολλαπλά φάρμακα φυματίωση (MDR-TB). Για την πρόληψη της φυματίωσης, οι άνθρωποι θα πρέπει να ελέγχονται για την ασθένεια και να έχουν εμβολιαστεί με το εμβόλιο του βακίλου Calmette-Guérin.

Οι ειδικοί πιστεύουν ότι το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού έχει μολυνθεί με το μυκοβακτήριο της φυματίωσης, ενώ νέες μολύνσεις καταγράφονται με ρυθμό μία ανά δευτερόλεπτο. Υπολογίζεται ότι το 2007 υπήρχαν περίπου 13,7 εκατομμύρια χρόνιοι ασθενείς που έπασχαν από την ενεργό μορφή της νόσου. Υπολογίζεται ότι τo 2010 σημειώθηκαν περίπου 8,8 εκατομμύρια νέα κρούσματα και 1,5 εκατομμύρια θάνατοι, κυρίως σε αναπτυσσόμενες χώρες. Ο συνολικός αριθμός των κρουσμάτων φυματίωσης έχει μειωθεί από το 2006, ενώ τα νέα κρούσματα έχουν μειωθεί αντίστοιχα από το 2002. Η φυματίωση δεν κατανέμεται ομοιόμορφα σε όλη την υδρόγειο. Σε πολλές ασιατικές και αφρικανικές χώρες το 80% περίπου του πληθυσμού είναι θετικοί στα τεστ φυματίνης, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι θετικό μόνο το 5–10% του πληθυσμού. Οι περισσότεροι άνθρωποι τις αναπτυσσόμενες χώρες κολλούν φυματίωση λόγω μειωμένης ανοσίας. Συνήθως, αυτοί οι άνθρωποι κολλούν φυματίωση επειδή έχουν μολυνθεί με τον ιό HIV και εμφανίζουν AIDS.

Άλλες γλώσσες

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.