Οφιούχος (αστερισμός)

Ο Οφιούχος (λατινικά: Ophiuchus, συντομογραφία: Oph) είναι αστερισμός που σημειώθηκε στην αρχαιότητα από τον Πτολεμαίο και ένας από τους 88 επίσημους αστερισμούς που θέσπισε η Διεθνής Αστρονομική Ένωση. Είναι αμφιφανής στην Ελλάδα.
Από τους 13 ζωδιακούς αστερισμούς (αστερισμοί που περιλαμβάνουν τον Ήλιο στη διάρκεια του έτους), ο Οφιούχος είναι ο μόνος που δεν λογίζεται ως αστρολογικό ζώδιο.

Ο Οφιούχος απεικονίζεται ως ένας άνθρωπος που στηρίζει ένα Φίδι (τον αστερισμό του Φιδιού ή Όφεως)˙ η παρεμβολή του σώματος του διαιρεί το φίδι σε δυο μέρη, το Serpens Caput και το Serpens Cauda, που ωστόσο θεωρούνται ενιαίος αστερισμός.

Οφιούχος
Οφιούχος

πατήστε για μεγαλύτερη εικόνα
Συντομογραφία Oph
Λατινικό όνομα Ophiuchus
Γενική Ophiuchi
Έκταση 948,3 τετ. μοίρες (2,299%)
Κατάταξη 11ος
Αριθμός άστρων
(μέγεθος ≤ 6,5)
174
Πλήρως ορατός σε γεωγραφικά πλάτη μεταξύ
59°N - 75°S

Οι φωτεινότεροι αστέρες

Ο Αργκελάντερ απέδιδε στο σύνολο του Όφεως 51 αστέρες ορατούς με γυμνό μάτι, ενώ ο Heis 82 μέχρι το μέγεθος 6,7.

  • Ο α Οφιούχου είναι γνωστός με το ιδιαίτερο όνομα Ρας Αλχάγκ (Rasalhague) και βρίσκεται στην κεφαλή του σχήματος.
  • O β Οφιούχου είναι γνωστός και με το ιδιαίτερο όνομα Σαμπίκ
  • O η Οφιούχου έχει φαινόμενο μέγεθος 2,43
  • Ο λ Οφιούχου, τριπλός αστέρας, βρίσκεται στον αγκώνα του.

Αξιοσημείωτα στον αστερισμό

  • Ο αστέρας RS Οφιούχου ανήκει σε μια ιδιαίτερη κατηγορία που ονομάζεται επαναληπτικοί καινοφανείς, των οποίων η φωτεινότητα αυξάνεται κατά ακανόνιστα διαστήματα κατά εκατοντάδες φορές εντός μόλις μερικών ημερών.
  • Ο Αστέρας του Barnard, ένας από τους πλησιέστερους αστέρες προς το Ηλιακό Σύστημα (πιο μακριά μόνο από το σύστημα τριών αστέρων Άλφα Κενταύρου) είναι στον Οφιούχο (στο χάρτη βρίσκεται στα αριστερά του β και ίσια πάνω από τον ν).
  • Ο Οφιούχος περιλαμβάνει αρκετά σμήνη αστέρων, όπως τα IC 4665, NGC 6633, M9, M10, M12, M14, M19, M62, και M107, καθώς και το νεφέλωμα IC 4603-4604.

Ο ασυνήθιστος διπλός γαλαξίας NGC 6240, γνωστός ως Starfish Galaxy, βρίσκεται επίσης στον Οφιούχο.

Δείτε επίσης

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Ερατοσθένης, Καταστερισμοί ή Αστροθεσίαι: Οφιούχος

NGC 6284

Το NGC 6284 είναι σφαιρωτό σμήνος στον αστερισμό Οφιούχο. Ταξινομείται ως IX και το ανακάλυψε ο αστρονόμος Ουίλιαμ Χέρσελ στις 22 Μαΐου 1784. Υπολογίζεται πως απέχει 49.900 έτη φωτός από την Γη.

NGC 6287

Το NGC 6287 είναι σφαιρωτό σμήνος στον αστερισμό Οφιούχο. Κατατάσσεται ως VII στο σχήμα μορφολογικής ταξινόμησης και ανακαλύφθηκε από τον αστρονόμο Ουίλιαμ Χέρσελ την 21η Μαΐου 1784. Το σμήνος αυτό απέχει 30.300 έτη φωτός από το Ηλιακό Σύστημα.

NGC 6293

Το NGC 6293 είναι σφαιρωτό σμήνος στον αστερισμό Οφιούχο. Κατατάσσεται ως IV στο σχήμα μορφολογικής ταξινόμησης και ανακαλύφθηκε από τον Αμερικανό αστρονόμο Λιούις Α. Σουίφτ (Lewis A. Swift) στις 8 Ιουλίου 1885. Απέχει 28.700 έτη φωτός από το Ηλιακό Σύστημα.

NGC 6304

Το NGC 6304 είναι σφαιρωτό σμήνος το οποίο απέχει περίπου 19.000 έτη φωτός από την Γη και βρίσκεται στον αστερισμό Οφιούχος. Το ανακάλυψε ο αστρονόμος Ουίλιαμ Χέρσελ το 1786.

NGC 6309

Το NGC 6309 είναι τετραπολικό πλανητικό νεφέλωμα στον αστερισμό Οφιούχο. Κατατάσσεται ως PN στο σύστημα μορφολογικής ταξινόμησης και ανακαλύφθηκε από τον Γερμανό αστρονόμο Βίλχελμ Τέμπελ (Wilhelm Tempel) το 1876. Έχει φωτεινότητα περίπου 1800 φορές αυτήν του Ηλίου.

NGC 6316

Το NGC 6316 είναι σφαιρωτό σμήνος στον αστερισμό Οφιούχου. Κατατάσσεται ως III στο σχήμα μορφολογικής ταξινόμησης και το ανακάλυψε ο αστρονόμος Ουίλιαμ Χέρσελ στις 24 Μαΐου 1784. Απέχει περίπου 35.900 έτη φωτός από την Γη.

NGC 6325

Το NGC 6325 είναι σφαιρωτό σμήνος στον αστερισμό Οφιούχο. Κατατάσσεται ως IV στο σχήμα μορφολογικής ταξινόμησης και ανακαλύφθηκε από τον αστρονόμο Τζων Χέρσελ (John Herschel) στις 24 Μαΐου 1835. Απέχει περίπου 26.100 έτη φωτός από τη Γη.

NGC 6342

Το NGC 6342 είναι σφαιρωτό σμήνος στον αστερισμό Οφιούχο. Ταξινομείται ως IV στο σχήμα μορφολογικής ταξινόμησης και το ανακάλυψε ο αστρονόμος Ουίλιαμ Χέρσελ στις 28 Μαΐου 1786. Απέχει 28.000 έτη φωτός από την Γη.

NGC 6355

Το NGC 6355 είναι σφαιρωτό σμήνος στον αστερισμό Οφιούχο. Ταξινομείται ως GCL στο σύστημα μορφολογικής ταξινόμησης και το ανακάλυψε ο αστρονόμος Ουίλιαμ Χέρσελ στις 24 Μαΐου 1784. Απέχει 31.000 έτη φωτός από την Γη.

NGC 6366

Το NGC 6366 είναι σφαιρωτό σμήνος στον αστερισμό Οφιούχο. Κατατάσσεται ως XI στο σύστημα μορφολογικής ταξινόμησης και το ανακάλυψε ο Γερμανός αστρονόμος Φρίντριχ Αουγκούστ Τέοντορ Βίνεκε (Friedrich August Theodor Winnecke) στις 12 Απριλίου 1860. Απέχει 11.700 έτη φωτός από την Γη.

NGC 6369

Το NGC 6369, γνωστό στα αγγλικά και ως Little Ghost Nebula (Νεφέλωμα «Μικρό Φάντασμα»), είναι πλανητικό νεφέλωμα το οποίο βρίσκεται στον αστερισμό Οφιούχο και εκτιμάται ότι απέχει περίπου 5.000 έτη φωτός από το Ηλιακό Σύστημα. Το νεφέλωμα αυτό δημιουργήθηκε από έναν από τους παλαιότερους γνωστούς αστέρες, τον HD 158269. Ανακαλύφθηκε από τον αστρονόμο Ουίλιαμ Χέρσελ.

Μεσιέ 10

Το Μεσιέ 10 (γνωστό και ως M10 και NGC 6254) είναι ένα σφαιρωτό σμήνος σε απόσταση περίπου 14.000 ετών φωτός στον αστερισμό Οφιούχος. Είναι ένα από τα λαμπρότερα σφαιρωτά σμήνη στον πλούσιο αστερισμό του Οφιούχου. Έχει διάμετρο περίπου 83 έτη φωτός. Σε αυτό έχουν εντοπιστεί μόνο 3 με 4 μεταβλητοί αστέρες.

Αυτό το σμήνος ολοκληρώνει μία περιστροφή γύρω από το Γαλαξία κάθε 140 εκατομμύρια χρόνια και περνάει το επίπεδο του γαλαξιακού δίσκου κάθε 53 εκατομμύρια χρόνια. Η τροχιά του έχει εκκεντρότητα 0,21. Το Μεσιέ 10 ανακαλύφθηκε από το Σαρλ Μεσιέ στις 29 Μαΐου 1764. Ο πρώτος που το ανέλυσε ήταν ο Ουίλιαμ Χέρσελ.

Μεσιέ 107

Το Μεσιέ 107 (γνωστό και ως Μ107 και NGC 6171) είναι ένα σφαιρωτό σμήνος σε απόσταση 20.900 ετών φωτός στον αστερισμό του Οφιούχος. Ανακαλύφθηκε από τον Πιέρ Μεσαίν το 1782, αλλά ο Σαρλ Μεσιέ δεν το συμπεριέλαβε στον κατάλογό του, αν και το είχε σκοπό. Αυτό έγινε το 1947 από την Helen Sawyer Hogg, όταν πρόσθεσε στον κατάλογο τα αντικείμενα Μεσιέ 105, Μεσιέ 106 και Μεσιέ 107.

Η διάμετρος του Μεσιέ 107 υπολογίζεται ότι είναι 80 έτη φωτός, με φαινόμενη διάμετρο 13'. Έχουν εντοπιστεί στο σμήνος 25 μεταβλητοί αστέρες.

Μεσιέ 12

Το Μεσιέ 12 (γνωστό και ως M12 και NGC 6218) είναι ένα σφαιρωτό σμήνος σε απόσταση περίπου 16.000 ετών φωτός στον αστερισμό Οφιούχος. Το Μεσιέ 12 βρίσκεται περίπου 3 μοίρες μακρυά από το Μ10 στον ουρανό, με το οποίο και μοιάζει πολύ.

Μεσιέ 14

Το Μεσιέ 14 (γνωστό και ως M14 και NGC 6402) είναι ένα σφαιρωτό σμήνος σε απόσταση περίπου 30.000 ετών φωτός στον αστερισμό Οφιούχος.

Μεσιέ 19

Το Μεσιέ 19 (γνωστό και ως M19 και NGC 6273) είναι ένα σφαιρωτό σμήνος σε απόσταση περίπου 28.000 ετών φωτός στον αστερισμό Οφιούχος. Είναι ένα από τα εγγύτερα στο γαλαξιακό πυρήνα σφαιρωτά σμήνη. Απέχει από αυτόν μόνο 5.200 έτη φωτός, γεγονός που ίσως εξηγεί τη μεγάλη ελλειπτικότητά του.

Μπορεί να εντοπιστεί εύκολα 8 μοίρες βόρεια του Αντάρη.

Μεσιέ 62

Το Μεσιέ 62 (γνωστό και ως M62 και NGC 6266) είναι ένα σφαιρωτό σμήνος σε απόσταση περίπου 22.500 έτη φωτός στον αστερισμό Οφιούχος.

Μεσιέ 9

Το Μεσιέ 9 (γνωστό και ως M9 και NGC 6333) είναι ένα σφαιρωτό σμήνος σε απόσταση περίπου 26.000 ετών φωτός στον αστερισμό Οφιούχο. Είναι ένα από τα εγγύτερα στον γαλαξιακό πυρήνα σφαιρωτά σμήνη. Απέχει από αυτόν μόνο 5.500 έτη φωτός.

Σε καλές συνθήκες, το Μεσιέ 9 είναι μόλις ορατό με κιάλια 10x50. Βρίσκεται περίπου 3 μοίρες νοτιοανατολικά του Σαντίκ (η Οφιούχου) που έχει φαινόμενο μέγεθος +2,43.

Ρας Αλχάγκ

Ρας Αλχάγκ είναι το ιδιαίτερο όνομα του φωτεινότερου αστέρα στον αστερισμό Οφιούχο, τoυ α Οφιούχου (alpha Ophiuchi, α Oph). Βρίσκεται στο βόρειο μέρος του αστερισμού, κοντά στο σύνορο με τον Ηρακλή. Φέρει επίσης το όνομα 55 Οφιούχου (ονοματολογία κατά Τζον Φλάμστηντ).

Οι 88 αστερισμοί
M45 Carte du ciel

Άλλες γλώσσες

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.