Ερρίκος Β΄ της Καστίλης

Ο Ερρίκος Β΄ της Καστίλης (Ισπανικά : Enrique II de Castilla, 13 Ιανουαρίου 1334 - 29 Μαΐου 1379) από τον Καστιλιανό Οίκο της Ιβρέα ήταν Βασιλιάς της Καστίλης (1366 - 1367 και 1369 - 1379) και ο ιδρυτής του Οίκου της Τραστάμαρα. Ο Ερρίκος Β΄ της Καστίλης ήταν νόθος γιος του Αλφόνσου ΙΑ΄ της Καστίλης και της ερωμένης του Ελεονώρα του Γουζμάν τέταρτης απογόνου του Αλφόνσου Θ΄ της Λεόν. Ήταν δίδυμος αδελφός του Φαδρίκε Αλφόνσου του Άρο και το πρώτο από τα παιδιά του ζεύγους που επέζησε μέχρι την ενηλικίωση.

Ερρίκος Β΄
Enrique II de Castilla
βασιλιάς της Καστίλης
Περίοδος1366-67, 69-79
ΠροκάτοχοςΠέτρος
ΔιάδοχοςΙωάννης Α΄
Γέννηση13 Ιανουαρίου 1334
Σεβίλη, Ανδαλουσία
Θάνατος29 Μαΐου 1379 (ετών 45)
σάντο Νομίνγκο δε λα Καλθάδα, Λα Ριόχα
ΣύζυγοςΙωάννα-Εμμανουέλα της Καστίλης
ΕπίγονοιΙωάννης Α΄
Ελεονώρα
(νόθος) Αλφόνσος
(νόθη) Ιωάννα
ΟίκοςΟίκος της Τραστάμαρα
ΠατέραςΑλφόνσος ΙΑ΄
ΜητέραΕλεονώρα δε Γουθμάν
ΘρησκείαΚαθολικός Χριστιανός

Πρώτα χρόνια

Με την γέννηση του μπήκε στην φροντίδα του Ροντρίγκο Αλβάρεζ των Αστουριών, πέθανε την επόμενη χρονιά και ο μικρός Ερρίκος κληρονόμησε την ηγεμονία της Νορένα. Πήρε από τον πατέρα του τον τίτλο του κόμη της Τραστάμαρα και διορίστηκε κυβερνήτης στις πόλεις Λέμος και Σαρρία στην Γαλικία, στην Καρμπέρα και στην Ριμπέρα μια μεγάλη κληρονομιά στην βορειοανατολική Ιβηρική. Έγινε ο γενάρχης της δυναστείας της Τραστάμαρα, πλάγιος κλάδος του Οίκου της Ιβρέα. Ο πατέρας του έδωσε σημαντικά προνόμια στην μητέρα του και στους γιους της αν και νόθοι, αυτό έφερε την οργή στην νόμιμη σύζυγο του βασίλισσα Μαρία της Πορτογαλίας και τον γιο της Πέτρο που έγινε αργότερα βασιλιάς σαν Πέτρος της Καστίλης. Ο Αλφόνσος ΙΑ΄ πέθανε αιφνίδια από πυρετό τον Μάρτιο του 1350 στην πολιορκία του Γιβραλτάρ και τον διαδέχθηκε ο Πέτρος. Η Ελεονώρα και οι γιοι της διώχθηκαν αμέσως από τον Πέτρο και την μητέρα του, δραπέτευσαν και διασκορπίστηκαν από τον φόβο τους πριν ακόμα γίνει η ταφή του Αλφόνσου ΙΑ΄.

Εξεγέρσεις εναντίον του Πέτρου της Καστίλης

Η Ελεονώρα και οι γιοι της έκλεισαν τελικά συμφωνία με τον Πέτρο να ζήσουν ειρηνικά στην αυλή του αλλά η κατάσταση παρέμεινε ασταθής, ο Ερρίκος και οι δυο αδελφοί του Οθέλλος Αλφόνσος του Αγκιλάρ δε Κάμπο και Σάντσο Αλφόνσος του Αλμπουρκέρκε έκαναν ασταμάτητες εξεγέρσεις εναντίον του νέου βασιλιά. Ο Ερρίκος για να ισχυροποιηθεί παντρεύτηκε την Ιωάννα Εμμανουέλα της Καστίλης, ο πεθερός του Ιωάννης Αλφόνσος του Αλμπουκέρκε ήταν δήμαρχος της Μούρθια και κύριος της Βιγιένα, ο ισχυρότερος ευγενής του βασιλείου. Ο κύριος σύμβουλος της βασιλομήτωρ Μαρίας Ιωάννης Αλφόνσος του Αλμπουκέρκε πληροφόρησε τον Πέτρο ότι υποκινητής των εξεγέρσεων ήταν η μητέρα τους Ελεονώρα του Γουζμάν, εκτελέστηκε στην Ταλαβέρα ντε λα Ρέινα. Ο Ερρίκος Β΄ δραπέτευσε αμέσως μετά στην Πορτογαλία, αργότερα συμφιλιώθηκε με τον Πέτρο και επέστρεψε στην Καστίλη αλλά εξεγέρθηκε ξανά στην Αστούριες (1352). Ο Ερρίκος βρισκόταν σε συνεχείς εντάσεις με τον ετεροθαλή αδελφό του μέχρι την εποχή που δραπέτευσε οριστικά στην Γαλλία και μπήκε στην υπηρεσία του βασιλιά Ιωάννη του Αγαθού.

Σε λίγο βρέθηκε στην αυλή του Πέτρου Δ΄ της Αραγωνίας που είχε κηρύξει τον πόλεμο στην Καστίλη (1358) αλλά ηττήθηκε και εξορίστηκε στην Ναζέρα, όταν ελευθερώθηκε επέστρεψε στην Γαλλία. Ο Πέτρος Δ΄ της Αραγωνίας επιτέθηκε ξανά στην Καστίλη, o Ερρίκος του υποσχέθηκε να τον βοηθήσει με την προϋπόθεση να υποστηρίξει τα δικαιώματα του στον θρόνο της Καστίλης. Το αποτέλεσμα ήταν να ξεσπάσει ο "Κασταλιανός Εμφύλιος Πόλεμος" (1366 - 1369), στον πόλεμο συμμετείχαν και οι σύμμαχοι του Ερρίκου οι Αραγωνέζοι και οι Γάλλοι.

Συντριβή του Πέτρου της Καστίλης

Ο Ερρίκος ανακηρύχτηκε βασιλιάς (1366), σε αντάλλαγμα θα έπρεπε να δώσει στους συμμάχους του αυτά που τους είχε υποσχεθεί.[1] Τους έδωσε τίτλους και πλούτη, γι' αυτό τον αποκαλούσαν Ενρίκο δε λας Μερθέδες (= δώρα, όπως οι δωρεές γης). Ο Πέτρος της Καστίλης δραπέτευσε στην Μπορντώ την πρωτεύουσα των Αγγλικών κτήσεων στην Γαλλία όπου είχε την αυλή του ο Εδουάρδος του Γούντστοκ και του υποσχέθηκε να τον βοηθήσει να ανακτήσει τον θρόνο του. Ο Αγγλικός στρατός παρά το ότι είχε προσβληθεί από επιδημία δυσεντερίας αντιμετώπισε αποτελεσματικά τις δυνάμεις των Καστιλινιακού στρατού, αρχηγοί των Άγγλων ήταν ο ίδιος ο Μαύρος πρίγκιπας και ο μικρότερος αδελφός του Ιωάννης της Γάνδης.[2] Ο Πέτρος της Καστίλης νίκησε με την βοήθεια των Άγγλων τον Ερρίκο στην "μάχη της Ναζέρα" αλλά ο Ερρίκος δραπέτευσε και ζήτησε προστασία από τον Κάρολο Ε΄ της Γαλλίας.[3] Η συμμαχία ανάμεσα στον Πέτρο της Καστίλης και τους Άγγλους διαλύθηκε, ο Εδουάρδος ο μαύρος πρίγκιπας προσβλήθηκε και αυτός από την δυσεντερία σε ελαφρά μορφή και επέστρεψε στην Αγγλία, αυτό θα τον οδηγήσει στον θάνατο μερικά χρόνια αργότερα (1376). Ο Ερρίκος μετά την αποχώρηση των Άγγλων οργάνωσε ξανά τον στρατό του με την βοήθεια των Άγγλων και συνέτριψε τον Πέτρο στην μάχη του Μοντιέλ (14 Μαρτίου 1369), στην συνέχεια τον συνέλαβε και τον σκότωσε με τα χέρια του.

Άνοδος στον θρόνο

Cornado Enrique II (tipo 2) ceca de Toledo
Νόμισμα του Ερρίκου Β΄ της Καστίλης.

Ο Ερρίκος ανακηρύχτηκε νέος βασιλιάς ως Ερρίκος Β΄ της Καστίλης και προσπάθησε να εξασφαλίσει τον θρόνο για τον γιο του Ερρίκο, βασικός διεκδικητής ήταν ο Φερδινάνδος Α΄ της Πορτογαλίας ως δισέγγονος του Σάντσο Δ΄ της Καστίλης από την μητέρα του. Το αποτέλεσμα ήταν να ξεσπάσουν οι "Φερδινάνδιοι Πόλεμοι", ο κύριος σύμμαχος του Φερδινάνδου ήταν ο Ιωάννης της Γάνδης που είχε παντρευτεί την Κωνσταντία της Καστίλης, δούκισσα του Λάνκαστερ κόρη του προκατόχου του Πέτρου του Σκληρού. Ο σύμμαχος της Καστίλης ήταν ο Κάρολος Ε΄ της Γαλλίας, ο Ερρίκος Β΄ παρέδωσε το ναυτικό της Καστίλης στην διάθεση των Γάλλων, είχε σημαντικό ρόλο στην πολιορκία του Λα Ροσέλ και στην "μάχη του Λα Ροσέλ" που ο ναύαρχος Αμβρόσιο Μποκανέγκρα νίκησε τους Άγγλους

Ο Ερρίκος προσπάθησε να δώσει τις ανταμοιβές που είχε υποσχεθεί στους συμμάχους του αλλά ωστόσο είχε ακόμα μεγάλα προβλήματα και δεν έδωσε στον Πέτρο Δ΄ της Αραγωνίας όλα τα εδάφη που είχε υποσχεθεί. Ο Ερρίκος Β΄ βρέθηκε σε πόλεμο με την Πορτογαλία και την Αγγλία αφού ο Ιωάννης της Γάνδης διεκδικούσε πάντα τον θρόνο χάρη στα δικαιώματα της συζύγου του. Στην εσωτερική του πολιτική αναδιοργάνωσε την διοίκηση και δημιούργησε περισσότερες αυλές, μετά τον θάνατο του αδελφού του Όθελλου δημιούργησε την ηγεμονία του Μπισκάγια, στον Εκατονταετή πόλεμο υποστήριξε πάντοτε την Γαλλία.

Διώξεις σε Ιουδαίους

Image of the King Henry II of Castile (Enrique II de Castilla) in the Alcázar of Segovia
Προτομή του Ερρίκου Β΄ της Καστίλης στο διάζωμα της βασιλικής αίθουσας στο Αλκάθαρ της Σεγόβια.

Ο Ερρίκος Β΄ της Καστίλης ήταν εχθρικός απέναντι στους Ιουδαίους σε αντίθεση με τον προκάτοχο του Πέτρο που ακολουθούσε φιλική πολιτική.[4] Οι οικονομικές απαιτήσεις των Γάλλων μισθοφόρων τον οδήγησαν να βάλει τεράστιες φορολογίες στον ήδη εξαντλημένο λαό του Τολέδο, αιχμαλώτισε όλους τους Ιουδαίους με διαταγή να μην τους δίνουν ούτε φαγητό ούτε νερό μέχρι να δεχτούν να βγει η περιουσία τους σε πλειστηριασμό. Οι οικονομικές ανάγκες που είχε τον ανάγκασαν να συμφιλιωθεί με τους Ιουδαίους χρηματοδότες του, διόρισε τον Δον Ζόζεφ Πίτσον κύριο συλλέκτη των φόρων και πολλούς Ιουδαίους στην θέση του συλλέκτη.[5] Οι συνεδριάσεις των Κορτές στο Τόρο (1369) και στο Μπούργος (1374, 1377) επικύρωσαν τα σκληρά μέτρα του Ερρίκου εναντίον των Ιουδαίων, πήραν εντολή να φοράνε το ταπεινωτικό σήμα και τους απαγόρευσαν να έχουν χριστιανικά ονόματα. Διέταξε επίσης τους χριστιανούς οφειλέτες που κρατούσαν χαμηλά δάνεια να πληρώσουν τα δυο τρίτα της τιμής, λίγο πριν τον θάνατο του απαγόρευσε στους Ιουδαίους να κατέχουν δημόσια αξιώματα.[6] Ο Ερρίκος Β΄ ήταν ο πρώτος βασιλιάς στην Ιβηρική από την εποχή του Βησιγότθου Έγικα τον 7ο αιώνα που πήρε μέτρα εναντίον των Ιουδαίων.

Θάνατος

Sepulcro de Enrique II, rey de Castilla y León. Capilla de los Reyes Nuevos de la Catedral de Toledo
Ο τάφος του Ερρίκου Β΄ της Καστίλης

Ο Ερρίκος Β΄ της Καστίλης πέθανε στο Σάντο Ντομίγκο ντε λα Καλζάντα (29 Μαίου 1379) και τον διαδέχθηκε ο γιος του Ιωάννης Α΄ της Καστίλης. Η σωρός του βασιλιά μεταφέρθηκε στο Μπούργος, απο εκεί στο Βαγιαδολίδ και τελικά στο Τολέδο όπου έγινε η κηδεία του στον Καθεδρικό ναό του Τολέδο, τα υπολείμματα του υπάρχουν μέχρι σήμερα.[7] Η κάσα του είναι διακοσμημένη με τα σύμβολα της Καστίλης και της Λεόν και στο κάτω τμήμα έχει τρία πλαίσια διακοσμημένα με τρόπαια. Δυο Χερουβείμ κρατούν από κάτω την πινακίδα με την επιγραφή που μεταφράζεται ως εξής:[8]

"Ενθάδε κείτεται ο πιο περιπετειώδης και ευγενής βασιλιά, η γλυκιά ανάμνηση του Δον Ερρίκου του ευγενούς γιου του βασιλιά Αλφόνσου που ξεκίνησε από το Μπενραμίν και τελείωσε στο Σάντο Ντομίγκο ντε λα Καλζάντα. Πέθανε την 30η Μαΐου του Σωτήριου έτους 1379".

Στην κορυφή του τάφου υπάρχει ένα άγαλμα του βασιλιά Ερρίκου Β΄ από πολύχρωμο αλάβαστρο, φοράει την βασιλική ρόμπα με ένα ξίφος στο δεξί χέρι, η ζώνη του είναι διακοσμημένη με τα λιοντάρια της Καστίλης. Ο βασιλιάς κρατά στο δεξί του χέρι ένα σκήπτρο, το κεφάλι του στηρίζεται σε τρία πολυτελή μαξιλάρια, στα πόδια φορά παντόφλες και βρίσκονται ξαπλωμένα στο δέρμα ενός λιονταριού. Τα εντόσθια του βασιλιά μεταφέρθηκαν στον Καθεδρικό ναό του Σάντο Ντομίγκο ντε λα Καλζάντα.

Οικογένεια

Enrrique II
Ανδριάντας του Ερρίκου Β΄ της Καστίλης στο Βασιλικό Ανάκτορο της Μαδρίτης.

Νυμφεύτηκε την Ιωάννα-Εμμανουέλα από τον Οίκο Ιβρέα-Καστίλης, κόρη του Ιωάννη-Εμμανουήλ πρίγκιπα της Βιγιένα, ενός νεότερου κλάδου του βασιλικού Οίκου των Ιβρέα-Καστίλης, με την οποία απέκτησε:

Ο Ερρίκος Β΄ είχε επίσης πολλά νόθα παιδιά, από τα οποία μερικά αναφέρονται στην διαθήκη του (29 Μαίου 1374) και έφεραν το επώνυμο Ενρίκεθ δε Καστίγια:[9]

  • Αλφόνσο Ενρίκεθ 1355-π.1400, κόμης τού Χιχόν και της Νορέγια, γιος της Ελβίρας Ινίγκεθ. Νυμφεύτηκε την Ισαβέλλα από τον Πορτογαλικό Οίκο της Βουργουνδίας, νόθη κόρη τού Φερδινάνδου Α΄ της Πορτογαλίας.
  • Ελεονώρα, κόρη της Ελεονώρας Αλβάρεθ από την πόλη Ντουένας της Παλένθια.
  • Ιωάννα, κόρη της Ελβίρας Ινίγκεθ. Ο πατέρας της την αναφέρει στην διαθήκη του και γράφει, ότι αν δεν παντρευτεί τον Πέδρο της Αραγωνίας, θα κληρονομήσει την Ουρουένια. Ο Πέδρο της Αραγωνίας ήταν μαρκήσιος της Βιγιένα (1362 - 1385).
  • Κωνστάνθα Ενρίκεθ. Ο πατέρας της δεν αναφέρει το όνομα τής μητέρας της· όταν έγραψε τη διαθήκη του, η Κωνστάνσα είχε αρραβωνιαστεί τον ινφάντη Διονύσιο κύριο τού Σιφουέντες (1354 - 1397), αλλά τελικά παντρεύτηκε τον αδελφό του ινφάντη Ιωάννη δούκα της Βαλένθια δε Κάμπος (1349 - 1387) και κληρονόμησε την Άλμπα δε Τόρμες. Η Κωνστάνσα έγινε η πρωταγωνίστρια του ιστορικού μυθιστορήματος του Γκουερίν "Η νόθη" (2015), που ήταν το πρώτο βιβλίο της σειράς "Τραστάμαρα".
  • Φερνάνδο Ενρίκεθ δε Καστίγια 1365-1438. Ο πατέρας του τον περιγράφει σαν γιο της Βεατρίκης Φερνάντες.
  • Μαρία δε Καστίγια 1375-1393, κόρη της Βεατρίκης Φερνάντεθ. Παντρεύτηκε τον Ντιέγκο Ουρτάδο δε Μενδόθα, κύριο της Μεντόσα και μεγάλο μαγιοδρόμο του Ιωάννη Β΄ της Καστίλης.
  • Φαδρίκε δε Καστίγια 1360-1394, γιος της Βεατρίκης Πόντσε· πήρε τον τίτλο του δούκα του Μπεναβέντε. Νυμφεύτηκε την Ελεονώρα Σάντσεθ δε Καστίγια, νόθη κόρη του Σάντσο Αλφόνσο, 1ου κόμη τού Αλμπουκέρκε. Πέθανε σε φυλακή στο Αλμοδόβαρ δελ Ρίο (1394)
  • Βεατρίκη ντε Καστίγια, κόρη της Βεατρίκης Πόνσε δε Λεόν και κυρία της Νιέμπλα. Παντρεύτηκε τον Χουάν Αλόνσο δε Γκουθμάν (1370) και έγινε κύριος του Σανλούκαρ δε Μπαραμέδα και πρώτος κόμης του Νιέμπλα. Αργότερα η Βεατρίκη έγινε μοναχή στο μοναστήρι του Αγ. Κλήμη στη Σεβίλλη, όπου και τάφηκε.
  • Ενρίκε δε Καστίγια 1378-1404, γιος της Ιωάννας κυρίας δε Σόουσα, κόρη του Βάσκο Αλφόνσο δε Σόουσα δημάρχου της Κόρδοβα και της Μαρίας Γκόμεθ Καρίγιο, δούκισσας της Μεδίνα Σιδόνια και κόμισσας της Κάμπρα. Η ταφή της έγινε στον καθεδρικό της Κόρδοβας.
  • Πέδρο Ενρίκεθ δε Καστίγια, τάφηκε στον Καθεδρικό ναό της Σεγόβια.
  • Ισαβέλλα Ενρίκεθ δε Καστίγια, κόρη της Ιωάννας δε Καρκάμο. Παντρεύτηκε τον Γκονθάλο Νούνιεθ δε Γκουθμάν, αλλά ο γάμος λύθηκε από τον πάπα Κλήμη Ζ΄. Αργότερα εισήλθε στο μοναστήρι της Σάντα Κλάρα λα Ρεάλ του Τολέδο, όπου έγινε ηγουμένη και τάφηκε εκεί.
  • Ινές Ενρίκεθ δε Καστίγια, κόρη της Ιωάννας δε Καρκάμο. Έγινε ηγουμένη στο μοναστήρι της Σάντα Κλάρα λα Ρεάλ του Τολέδο, όπου και τάφηκε.
  • Ιωάννα Ενρίκεθ δε Καστίγια, κόρη της Ιωάννας κυρίας του Σιφουέντες. Παντρεύτηκε τον ινφάντη Διονύσιο κύριο του Σιφουέντες, γιο του Πέτρου Α΄ της Πορτογαλίας και της Ινές ντε Κάστρο. Τάφηκε την Σάντα Μαρία δε Γουαδελούπε.[10]

Παραπομπές

  1. Hume, Martin Andrew Sharp. The Spanish People, D. Appleton, 1911
  2. Green, David. "Masculinity and Medicine: Thomas Washington and the Death of the Black Prince." Journal of Medieval History 35.1 (2009). 34-51
  3. Sumption, Jonathan (1999). The Hundred Years War Volume II: Trial by Fire. Philadelphia: University of Pennsylvania. σ. 554.
  4. Abraham Zacuto (1452 – circa 1515), in his book Sefer Yuchasin, Cracow 1580 (q.v. Sefer Yuchasin, p. 265 in PDF) makes mention that in the year 5130 anno mundi (corresponding with 1369/70 of our Common Era) there was a time of great disturbance all throughout the Jewish communities of Castille and Ṭulayṭulah (Toledo) and that 38,000 Jews were killed in the ensuing wars between the two brothers, King Henry (Don Enrico) and King Peter (Don Pedro).
  5. http://www.jewishencyclopedia.com/articles/7571-henry-ii#
  6. http://www.jewishencyclopedia.com/articles/7571-henry-ii#
  7. Elorza 1990, σσ. 63–64
  8. Elorza 1990, σ. 64
  9. See Crónicas de los reyes de Castilla D. Pedro I, D. Enrique II, D. Juan I, D. Enrique III, Tomo II, σσ. 106-121 de Pedro López de Ayala
  10. Del Arco y Garay 1954, σ. 310

Πηγές

  • Crónicas de los reyes de Castilla D. Pedro I, D. Enrique II, D. Juan I, D. Enrique III, Tomo II, pp. 106-121 de Pedro López de Ayala
  • Hume, Martin Andrew Sharp. The Spanish People, D. Appleton, 1911
  • Green, David. "Masculinity and Medicine: Thomas Washington and the Death of the Black Prince." Journal of Medieval History 35.1 (2009). 34-51
  • Sumption, Jonathan (1999). The Hundred Years War Volume II: Trial by Fire. Philadelphia: University of Pennsylvania.
  • Arco y Garay, Ricardo del (1954). Instituto Jerónimo Zurita. Consejo Superior de Investigaciones Científicas., ed. Sepulcros de la Casa Real de Castilla [Tombs of the Castilian Royal Family] (in Spanish) (1st ed.). Madrid.
  • Elorza, Juan C.; Lourdes Vaquero; Belén Castillo; Marta Negro (1990). Junta de Castilla y León. Consejería de Cultura y Bienestar Social, ed. El Panteón Real de las Huelgas de Burgos. Los enterramientos de los reyes de León y de Castilla [The Royal Pantheon of the Huelgas de Burgos. The graves of the monarchs of León and Castile] (in Spanish) (2nd ed.). Editorial Evergráficas S.A.
  • López de Ayala, Pedro (1994–1997). Buenos Aires, ed. Crónica del rey don Pedro y del rey don Enrique, su hermano, hijos del rey don Alfonso Onceno [A chronicle of the kings Peter and Henry, his brother, sons of the king Alfonso Onceno] (in Spanish). OCLC 489686613. (critical edition and notes by Germán Orduna; a preliminary study by Germán Orduna and José Luis Moure)
  • Valdeón Baruque, Julio (1996). Palencia. Diputación Provincial de Palencia, ed. Enrique II.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Henry II of Castile της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Ερρίκος Β΄ της Καστίλης
Γέννηση: 13 Ιανουαρίου 1334 Θάνατος: 29 Μαΐου 1379
Προκάτοχος
Πέτρος της Καστίλης
Βασιλιάς της Καστίλης
Coat of Arms of Castile with the Royal Crest.svg

1366 - 1367
Διάδοχος
Πέτρος της Καστίλης
Βασιλιάς της Καστίλης
Coat of Arms of Castile with the Royal Crest.svg

1369 - 1379
Διάδοχος
Ιωάννης Α΄ της Καστίλης
Αλφόνσος ΙΑ΄ της Καστίλης

Ο Αλφόνσος ΙΑ΄ της Καστίλης ή Αλφόνσος ο Αμείλικτος (Ισπανικά : Alfonso XI de Castilla, 13 Αυγούστου 1311 - 26 Μαρτίου 1350) μέλος του Καστιλιανού Οίκου της Ιβρέα ήταν Βασιλιάς της Καστίλης, Λεόν και Γαλικίας (1312 - 1350). Ο Αλφόνσος ΙΑ΄ της Καστίλης ήταν μεγαλύτερος γιος και διάδοχος του Φερδινάνδου Δ΄ της Καστίλης και της Κωνσταντίας της Πορτογαλίας κόρης του Διονυσίου της Πορτογαλίας. Με τον πρόωρο θάνατο του πατέρα του (1312) ξέσπασαν πολλές διαφωνίες για την διαδοχή που ολοκληρώθηκαν την επόμενη χρονιά (1313). Όταν ενηλικιώθηκε ο Αλφόνσος ενίσχυσε σημαντικά την βασιλική εξουσία, τα μεγαλύτερα κατορθώματα του ήταν ότι έλυσε τα προβλήματα στο Στενό του Γιβραλτάρ και η κατάκτηση της Αλχεθίρας.

Ιωάννα Α΄ της Νάπολης

Η Ιωάννα Α΄ της Νάπολης (Giovanna I di Napoli, 1327 - 12 Μαΐου 1382) μέλος του Οίκου των Καπετιδών-Ανζού ήταν Βασίλισσα της Νεαπόλεως, Κόμισσα της Προβηγκίας και του Φορκαλκιέ (1343 - 1382), πριγκίπισσα της Αχαΐας (1373 - 1381) και τιτλούχος βασίλισσα των Ιεροσολύμων και της Σικελίας (1343 - 1382). Η Ιωάννα Α΄ της Νάπολης ήταν κόρη του Καρόλου της Καλαβρίας του γιου του Ροβέρτου του Σοφού και της Μαρίας των Βαλουά, αδελφής του Φιλίππου ΣΤ΄ της Γαλλίας. Τη μεγάλη περίοδο που ήταν βασίλισσα, βρέθηκε στο κέντρο αμέτρητων συγκρούσεων και παντρεύτηκε τέσσερις φορές. Η ημερομηνία που γεννήθηκε αμφισβητείται, μερικές πηγές την τοποθετούν τον Μάρτιο του 1328, άλλες το 1326.

Ιωάννης Α΄ της Καστίλης

Ο Ιωάννης Α΄ της Καστίλης (Ισπανικά: Juan I de Castilla, 24 Αυγούστου 1358 - 9 Οκτωβρίου 1390) ήταν Βασιλιάς της Καστίλης και της Λεόν (1379 - 1390) από τον Οίκο της Τραστάμαρα, κλάδου του Οίκου της Ιβρέας. Ο Ιωάννης Α΄ ήταν μεγαλύτερος γιος και διάδοχος του Ερρίκου Β΄ της Καστίλης και της Ιωάννας-Εμμανουέλας Ιβρέας, κόρης του Ιωάννη Εμμανουήλ της Βιγιένα, ήταν ο τελευταίος βασιλιάς της Καστίλης που έγινε η στέψη του με τον παραδοσιακό τρόπο.

Ιωάννης Β΄ της Καστίλης

Ο Ιωάννης Β΄ (Juan II de Castilla, 6 Μαρτίου 1405 - 22 Ιουλίου 1454) ήταν Βασιλιάς της Καστίλης (1406 - 1454).

Κάρολος Β΄ της Ναβάρρας

Ο Κάρολος Β΄ της Ναβάρρας ή Κάρολος ο Κακός (γαλ.: Charles le Mauvais, 10 Οκτωβρίου 1332 - 1 Ιανουαρίου 1387) βασιλιάς της Ναβάρρας (1349 - 1387) και κόμης του Εβρέ (1343 - 1387) ήταν μεγαλύτερος γιος και διάδοχος του Φιλίππου Γ΄ κόμη του Εβρέ και της Ιωάννας Β΄ της Ναβάρρας. Κληρονόμησε από τους γονείς του μεγάλες εκτάσεις στην Νορμανδία όπως επίσης την Καμπανία και το Μπρι (1328). Είχε πρωταγωνιστικό ρόλο κατά την διάρκεια του Εκατονταετούς Πολέμου αλλάζοντας την υποστήριξη του ανάλογα με τα συμφέροντα του, ο φρικτός του θάνατος δια πυράς θεωρήθηκε θεία τιμωρία.

Κατάλογος μοναρχών της Καστίλης

Ακολουθεί ο κατάλογος των μοναρχών που κυβέρνησαν το Βασίλειο της Καστίλης μέχρι την κατάλυση του και τη ένωση με την Ισπανία (1700):

H αρίθμηση είναι ενιαία με αυτή των βασιλέων των Αστουριών και του Λεόν:

από τον Οίκο των Αστουριών-Λεόν είναι οι Αλφόνσος Α΄, Αλφόνσος Β΄, Αλφόνσος Γ΄, Αλφόνσος Δ΄, Αλφόνσος Ε΄ και ο Σάντσο Α΄.

από τον Οίκο της Ιβρέας-Καστίλης είναι ο Φερδινάνδος Β΄ και ο γιος του Αλφόνσος Θ΄.Επίσης συνεχίζεται με τους βασιλείς της Ισπανίας:

από τον Οίκο των Βουρβόνων είναι οι Ισαβέλλα Β΄, Αλφόνσος ΙΒ΄ και Αλφόνσος ΙΓ΄.

Οίκος της Τραστάμαρα

Ο Οίκος της Τραστάμαρα (ισπανικά: Casa de Trastámara) ήταν πλάγιος κλάδος του Οίκου της Ιβρέας. Ήταν βασιλική δυναστεία της Ιβηρικής χερσονήσου, η οποία κατά τον 14ο και 15ο αιώνα κατέλαβε διάφορα βασιλικά στέμματα της Νότιας Ευρώπης. Το όνομά της το οφείλει στην κομητεία της Τραστάμαρα. Το 1369 ο κόμης της Τραστάμαρα Ερρίκος κατέλαβε τον θρόνο της Καστίλης ως Ερρίκος Β΄. Ο γιος του Ιωάννης Α΄ νυμφεύτηκε την Eλεονώρα της Βαρκελώνης. Ο πρωτότοκος γιος του Ερρίκος Γ΄ τον διαδέχθηκε στην Καστίλη. Στο γειτονικό βασίλειο της Αραγωνίας, βασιλιάς ήταν ο αδελφός της Ελεονώρας, ο Ιωάννης Α΄, που απεβίωσε χωρίς άρρενα τέκνα. Ο αδελφός του Μαρτίνος που τον διαδέχθηκε, απεβίωσε το 1410 χωρίς επιζόντα νόμιμα τέκνα, έτσι τον διαδέχθηκε ο δευτερότοκος γιος της Ελεονώρας, ο Φερδινάνδος Α΄ ως βασιλιάς της Αραγωνίας.

Στην Καστίλη τον Ερρίκο Γ΄ διαδέχθηκε ο γιος του Ιωάννης Β΄ και αυτόν ο γιος του Ερρίκος Δ΄. Όταν αυτός απεβίωσε οι ευγενείς, που είχαν αμφιβάλλει για την πατρότητα της κόρης του Ιωάννας, δεν τη δέχθηκαν ως βασίλισσα, αν και το αίτημά της το υποστήριζε ο σύζυγός της Αλφόνσος Ε΄ της Πορτογαλίας. Προτίμησαν την αδελφή του Ερρίκου Δ΄, την Ισαβέλλα, που την υποστήριζε ο σύζυγός της Φερδινάνδος Β΄ της Αραγωνίας.

Στην Αραγωνία και στη Σικελία τον Φερδινάνδο Α΄ διαδέχθηκε ο πρωτότοκος γιος του Αλφόνσος Ε΄, τον οποίο υιοθέτησε η Ιωάννα Β΄ βασίλισσα της Νάπολης, έτσι αργότερα κληρονόμησε το βασίλειό της. Δεν είχε όμως νόμιμα τέκνα και την Αραγωνία και τη Σικελία την κληρονόμησε ο αδελφός του Ιωάννης Β΄. Κληροδότησε μόνο το βασίλειο της Νάπολης στο νόθο γιο του Φερδινάνδο Α΄, αυτός στον πρώτο γιο του Αλφόνσο Β΄ και αυτός στον γιο του Φερδινάνδο Β΄. Αυτόν διαδέχθηκε ο θείος του Φρειδερίκος Α΄.

Ο Ιωάννης Β΄ της Αραγωνίας νυμφεύτηκε πρώτα τη Λευκή Α΄ βασίλισσα της Ναβάρρας, έτσι η Ναβάρρα κληρονομήθηκε στο πρώτο τέκνο του Κάρολο Δ΄, που απεβίωσε χωρίς απογόνους και ως εκ τούτου τον διαδέχθηκε η αδελφή του Λευκή Β΄, επίσης χωρίς απογόνους και αυτήν η αδελφή της Ελεονώρα. Στον γιο από το δεύτερο γάμο του Φερδινάνδο Β΄ κληροδότησε το βασίλειο της Αραγωνίας - Σικελίας. Ο Φερδινάνδος Β΄ νυμφεύτηκε τη 2η εξαδέλφη του, την προαναφερθείσα Ισαβέλλα της Καστίλης. Οι δύο καθολικοί βασιλείς ολοκλήρωσαν την ανάκτηση της Ιβηρικής από τους Μαυριτανούς. Η κόρη τους Ιωάννα κληρονόμησε και τα δύο βασίλεια, από την ένωση των οποίων δημιουργήθηκε η Ισπανία. Παντρεύτηκε τον Φίλιππο των Αψβούργων. Είναι οι γονείς του Καρόλου, αρχιδούκα της Αυστρίας, Ε΄ (quintus) βασιλιά της Γερμανίας και A΄ της Ισπανίας. Έτσι στην Ισπανία τον Οίκο των Τραστάμαρα διαδέχθηκε ο Οίκος των Αψβούργων.

Επίσης από το 1425 μέχρι το 1479 οι Τραστάμαρα κατείχαν το θρόνο της Ναβάρρας και από το 1442 μέχρι το 1501 κατείχαν το θρόνο της Νάπολης.

Η οικογένεια εξέλιπε με φυσικό τρόπο, όταν ο τελευταίος εκπρόσωπός της, Φερδινάνδος Β΄ της Αραγωνίας, απεβίωσε χωρίς να αφήσει άρρενες απογόνους. Τους διαδέχτηκαν οι Αψβούργοι, οι οποίοι είχαν συνδεθεί μαζί τους με γάμο. Η κόρη του Φερδινάνδου Β΄, η Ιωάννα ήταν η τελευταία ηγεμόνας από Ισπανικό Οίκο, καθώς οι μετέπειτα δυναστικοί Οίκοι ήταν μη ισπανικής καταγωγής.

Οι Τραστάμαρα γενικά άφησαν καλές εντυπώσεις στις περιοχές που κυβέρνησαν. Ενίσχυσαν τη βασιλική εξουσία, την αστική οικονομία και την ανάπτυξη των αστικών κέντρων και έδωσαν σημαντική ώθηση στη οικονομική πρόοδο των εδαφών τους. Παράλληλα όμως χαρακτηρίζονται από την έντονη προσκόλλησή τους στον καθολικισμό και τις διώξεις κατά των Εβραίων και των Μουσουλμάνων. Ο Φερδινάνδος Β΄ έμεινε στην ιστορία ως ο μεγαλύτερος διώκτης των Εβραίων μετά τον Χίτλερ.

Πέτρος της Καστίλης

Ο Πέτρος της Καστίλης ή Πέτρος ο Τρομερός ή Πέτρος ο Δίκαιος (Ισπανικά : Pedro I de Castilla, 30 Αυγούστου 1334 - 23 Μαρτίου 1369) ήταν ο τελευταίος Βασιλιάς της Καστίλης και της Λεόν (1350 - 1369) από τον ευθύ κλάδο του Καστιλιανού Οίκου της Ιβρέας. Ο Πέτρος ήταν γιος και διάδοχος του Αλφόνσου ΙΑ΄ της Καστίλης και της Μαρίας της Πορτογαλίας μέλους του Οίκου των Καπετιδών-Βουργουνδίας-Πορτογαλίας και κόρης του Αλφόνσου Δ΄ της Πορτογαλίας. Ο χρονικογράφος και Καγκελάριος Πέρο Λόπεζ ντε Αγιάλα τον περιγράφει σαν ωχρό με μπλε μάτια και ελαφρά ξανθά μαλλιά, ήταν ψηλός με ύψος 1.83 μέτρα και ήταν μυώδης, εργαζόταν σκληρά μέχρι λυποθυμίας και "αγαπούσε υπερβολικά τις γυναίκες". Ο Πέτρος διάβαζε πολύ ήταν προστάτης των γραμμάτων και των τεχνών, αγαπούσε την μουσική και την ποίηση.

Φερδινάνδος Α΄ της Πορτογαλίας

Ο Φερδινάνδος Α΄ της Πορτογαλίας (Fernando I de Portugal, 31 Οκτωβρίου 1345 – 22 Οκτωβρίου 1383) από τον Πορτογαλικό Οίκο της Βουργουνδίας ήταν βασιλιάς της Πορτογαλίας και της Αλγκάρβε από το 1367 έως το θάνατό του.

Άλλες γλώσσες

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.