Ενδημισμός

Στη βιολογία, ενδημικό ονομάζεται ένα είδος, είτε του ζωικού βασιλείου είτε του φυτικού, που ζει σε έναν οριοθετημένο (ή και απομονωμένο) γεωγραφικό χώρο. Για να είναι ενδημικό ένα είδος πρέπει να έχει δημιουργηθεί και να έχει εξελιχθεί σε εκείνον τον χώρο.

Με μεταφορική έννοια, η λέξη χρησιμοποιείται επίσης για να περιγράψει ένα κοινωνικό φαινόμενο που επαναλαμβάνεται / αναπαράγεται συνεχώς σε μια συγκεκριμένη περιοχή ή ένα συγκεκριμένο τομέα.

Kri kri
Το κρι-κρι (Capra aegagrus creticus') αποτελεί ενδημικό είδος της Κρήτης

Δείτε επίσης

Ευλογιά

Η ευλογιά είναι μολυσματική ασθένεια που προσβάλλει αποκλειστικά τον άνθρωπο και προκαλείται από δύο στελέχη ιών, είτε τον Variola major ή τον Variola minor. Η ασθένεια είναι γνωστή και με τη λατινική ονομασία Variola ή Variola vera, που παράγεται από το λατινικό various, που σημαίνει «με στίγματα» (στη συγκεκριμένη περίπτωση τα εξανθήματα που εμφανίζονται με την ασθένεια). Η ασθένεια στα αγγλικά αναφέρεται και ως «pox» ή «κόκκινη πανούκλα». Ο όρος «smallpox» χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά στη Βρετανία τον 15ο αιώνα για να ξεχωρίσει την ευλογιά από τη σύφιλη (great pox). Η τελευταία διάγνωση ατόμου που προσεβλήθη από ευλογιά με φυσικό τρόπο καταγράφτηκε στις 26 Οκτωβρίου 1977.Η ευλογιά εντοπίζεται κυρίως στα μικρά αιμοφόρα αγγεία του δέρματος, καθώς και του στόματος και του λαιμού. Στο δέρμα, προκαλεί χαρακτηριστικά ερυθηματώδη εξανθήματα και αργότερα φουσκάλες γεμάτες υγρό. Ο ιός V. major προκαλεί πιο σοβαρή μορφή της νόσου και έχει συνολικό ποσοστό θνησιμότητας 30-35%. O V. minor προκαλεί μια πιο ήπια μορφή ευλογιάς, που σκοτώνει περίπου το 1% των προσβαλλόμενων. Οι μακροπρόθεσμες επιπλοκές από την μόλυνση με τον V. major συμπεριλαμβάνουν χαρακτηριστικές ουλές, συνήθως στο πρόσωπο, που απαντώνται περίπου στο 65-85% των επιζώντων. Λιγότερο συχνές επιπλοκές είναι η τύφλωση, από ελκώσεις στον κερατοειδή, και η παραμόρφωση των άκρων λόγω αρθρίτιδας και οστεομυελίτιδας, και παρουσιάζονται περίπου στο 2-5% των περιπτώσεων.

Κεντρικά Υψίπεδα (Μαδαγασκάρη)

Τα Κεντρικά Υψίπεδα (γαλλικά: Hauts-Plateaux) είναι ορεινή βιογεωγραφική περιοχή στην κεντρική Μαδαγασκάρη. Περιλαμβάνουν το συνεχόμενο εσωτερικό μέρος του νησιού με υψόμετρο άνω των 800 m. Τα Κεντρικά Υψίπεδα χωρίζονται από τα Βόρεια Υψίπεδα (Μαδαγασκάρη) στη βόρεια άκρη της Μαδαγασκάρης από μία χαμηλού υψομέτρου κοιλάδα, το Παράθυρο της Μαντριτσάρα, το οποίο φαίνεται ότι έχει λειτουργήσει ως όριο για την βιολογική διασπορά των ειδών στα υψίπεδα, οδηγώντας στο φαινόμενο των ζευγών ειδών όπως το Voalavo gymnocaudus και το Voalavo antsahabensis στα Βόρεια και στα Κεντρικά Υψίπεδα. Τα είδη που περιορίζονται στα Κεντρικά Υψίπεδα περιλαμβάνουν τις νυχτερίδες Miniopterus manavi και Miniopterus sororculus, τα τρωκτικά Brachyuromys betsileoensis και Voalavo antsahabensis, τα τενρέκ Hemicentetes nigriceps και Oryzorictes tetradactylus; και τον λεμούριο Cheirogaleus sibreei. Λόγω της συνέχειας των ενδιαιτημάτων των Κεντρικών Υψιπέδων, υπάρχει μικρός τοπικός ενδημισμός, σε αντίθεση με τα Βόρεια Υψίπεδα.

Οχρίδα (λίμνη)

Η Λίμνη Οχρίδα ή Aχρίδα (σλαβομακεδονικά: Охридско Езеро‎ (πρφ. Οχριτζσκο Εζερο), Αλβανικά: Liqeni i Ohrit, αρχαία ονομασία: Λυχνιτίδα) βρίσκεται στα ορεινά σύνορα μεταξύ της νοτιοδυτικής Βόρειας Μακεδονίας και ανατολικής Αλβανίας. Είναι μια από τις βαθύτερες (294 μ.) και αρχαιότερες λίμνες της Ευρώπης, με μοναδικό υδατικό οικοσύστημα, το οποίο περιλαμβάνει περισσότερα από 200 ενδημικά είδη. Λόγω της σημασίας της, η λίμνη χαρακτηρίστηκε από την UNESCO Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς το 1979, η δε NASA ονόμασε «Οχρίδα» μια από τις λίμνες του Τιτάνα. Το 2014 το Διασυνοριακό Φυσικό Καταφύγιο Οχρίδας-Πρέσπας μεταξύ της Αλβανίας και της Βόρειας Μακεδονίας προστέθηκε στο Παγκόσμιο Δίκτυο Καταφυγίων Βιόσφαιρας της UNESCO. Οι πόλεις που βρίσκονται στις όχθες της λίμνης είναι το Πόγραδετς στην Αλβανία και η Οχρίδα και η Στρούγκα στην Βόρεια Μακεδονία. Η λίμνη κατά τα άλλα περιβάλλεται πυκνά από οικισμούς, χωριά και θέρετρα, και στις δύο χώρες της λεκάνης απορροής της.

Παρά το σχετικά υψηλό υψόμετρο η Οχρίδα λίμνη δεν παγώνει λόγω του ιδιαίτερα ήπιου κλίματος. Στη λίμνη διαβιούν πολλά ενδημικά είδη. Υπάρχουν επίσης πολλά μνημεία, που μαρτυρούν την πλούσια ιστορία της περιοχής. Στις όχθες υπάρχουν πολλές αμμώδεις παραλίες.

Στυμφαλία

Η Στυμφαλία είναι ελώδης λίμνη της ορεινής Κορινθίας. Βρίσκεται σε ένα οροπέδιο σε υψόμετρο 600 μέτρων ανάμεσα στα όρη Κυλλήνη και Ολίγυρτος. Διατηρεί νερό κυρίως τους χειμερινούς μήνες και η έκτασή της φτάνει τα 3,5 τ.χλμ. Το βάθος της Λίμνης στα σημεία οπού καλύπτεται μονίμως από νερό κυμαίνεται από 2 / 2,5 μέτρα την Άνοιξη και μισό (0,5) περίπου μέτρο στις αρχές του Φθινοπώρου.

Άλλες γλώσσες

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.