Εδώμ

Η Ιδουμαία (εβραϊκά: אֱדוֹם, λατινικά: Idūmaea) ήταν ιστορική περιοχή κατοικημένη από Σημίτες, ευρισκόμενη νότια της Ιουδαίας και της Νεκράς Θάλασσας. Αναφέρεται στη Βίβλο ως Βασίλειο του Εδώμ, την 1η χιλιετία π.Χ. (Εποχή του Σιδήρου), ενώ στην Κλασική Αρχαιότητα, το όνομα «Ιδουμαία» χρησιμοποιείτο για μια μικρότερη έκταση γης στην ίδια περιοχή.

Οι κάτοικοί της, οι Εδωμίτες ή Ιδουμαίοι, ήταν αρχαίος σημιτικός λαός, νότιοι γείτονες των Μωαβιτών. Η χώρα τους, το Βασίλειο του Εδώμ, εκτεινόταν κυρίως ανατολικά της Αραβά. Σύμφωνα με τις Εβραϊκές Γραφές, ήταν απόγονοι του Ησαύ, ο οποίος ήταν αδελφός του Ιακώβ (Ισραήλ) και γιος του Ισαάκ. Το όνομα Εδώμ από το οποίο προέρχεται το όνομα «Ιδουμαία», σημαίνει κόκκινος στα Εβραϊκά, και ήταν το παρατσούκλι του Ησαύ, λόγω του κοκκινωπού του χρώματος.

Kingdoms around Israel 830 map-el
Η θέση και έκταση του Βασιλείου των Εδωμιτών

Σχέσεις με τον λαό Ισραήλ

Οι Εδωμίτες, όπως οι Μωαβίτες, αρνήθηκαν το πέρασμα του λαού του Ισραήλ από τις περιοχές τους κατά την εποχή της εποίκησης - κατάκτησης, της υπό τον Γιαχβέ, όπως υποστήριζαν, «Υποσχεμένης Γης», στη Χαναάν. Έτσι, οι Εδωμίτες συνέχισαν να συμπεριφέρονται εχθρικά προς τους εισβολείς Ισραηλίτες.

Τον 6ο αιώνα π.Χ., μετά την πτώση της Ιερουσαλήμ, πολλοί εξ αυτών μετανάστευσαν στη Νότια Ιουδαία και στους επόμενους αιώνες τούς ακολούθησαν και άλλοι, όταν τα εδάφη τους έγιναν τμήμα του Βασιλείου των Ναβαταίων. Έτσι, η νότια Ιουδαία κατέληξε να ονομάζεται Ιδουμαία (Α΄ Μακκαβαίων 4:29, 5:65) και οι κάτοικοι Ιδουμαίοι (Ευαγγέλιο Μάρκου 3:8).

Οι Ηρώδεις που κυβερνούσαν την Παλαιστίνη στην εποχή της Καινής Διαθήκης ήταν Ιδουμαίοι.

Πηγές

  • David and Patt Alexander «Το εκπληκτικό Εγχειρίδιο της Βίβλου» , Εκδόσεις Πέργαμος, Αθήνα 1993, σελ. 660.
Άκαμπα

Η Άκαμπα (στα αραβικάلعقبة, Al-Aqabah) είναι μια παραθαλάσσια πόλη της νότιας Ιορδανίας στον μυχό του ομώνυμου κόλπου της Ερυθρής Θάλασσας, με πληθυσμό 86.000 (εκτίμηση) ή το 2% του πληθυσμού της Ιορδανίας. Είναι στρατηγικής σημασίας για τη χώρα, καθώς αποτελεί το μοναδικό της λιμάνι και πρωτεύουσα ομώνυμης επαρχίας. Γειτονεύει με το λιμάνι Εϊλάτ του Ισραήλ και υπάρχει συνοριακή δίοδος μεταξύ τους. Οι γεωγραφικές συντεταγμένες της είναι 29° 31΄ βόρειο πλάτος και 35° 00΄ ανατολικό μήκος. Η έκταση του δήμου είναι 375 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Η τοπική πολιτική ώρα είναι η ίδια με την ώρα Ελλάδας.

Η πόλη είναι γνωστή σήμερα για τον τουρισμό της, ιδίως στους φίλους των καταδύσεων, αλλά εξάγει και θαλασσινά, όπως και φωσφορικά άλατα.

Αντίπατρος ο Ιδουμαίος

Ο Αντίπατρος ο Ιδουμαίος (... - 43 π.Χ.) ήταν ο ιδρυτής της Ηρωδιανής δυναστείας και πατέρας του Ηρώδη του Μεγάλου.

Εδωμίτες

Η Ιδουμαία ήταν ιστορική περιοχή κατοικημένη από Σημίτες, ευρισκόμενη νότια της Ιουδαίας και της Νεκράς Θάλασσας. Αναφέρεται στη Βίβλο ως Βασίλειο του Εδώμ, την 1η χιλιετία π.Χ. (Εποχή του Σιδήρου), ενώ στην Κλασική Αρχαιότητα, το όνομα "Ιδουμαία" χρησιμοποιείτο για μια μικρότερη έκταση γης στην ίδια περιοχή.

Οι κάτοικοί της, οι Εδωμίτες ή Ιδουμαίοι, ήταν αρχαίος λαός, νότιοι γείτονες των Μωαβιτών. Η χώρα τους, το Βασίλειο του Εδώμ, εκτεινόταν κυρίως ανατολικά της Αραβά. Σύμφωνα με τις Εβραϊκές Γραφές, ήταν απόγονοι του Ησαύ, ο οποίος ήταν αδελφός του Ιακώβ (Ισραήλ) και γιος του Ισαάκ. Το όνομα Εδώμ από το οποίο προέρχεται το όνομα "Ιδουμαία", σημαίνει κόκκινος στα Εβραϊκά, και ήταν το παρατσούκλι του Ησαύ, λόγω του κοκκινωπού του χρώματος.

Ελισαίος

Ο Ελισαίος, επίσης Ελισσαίος ή Ελισαιέ, Εβρ. אֱלִישָׁע‎ [El'isha] που σημαίνει «ο Θεός [είναι] Σωτηρία», ήταν Βιβλικό πρόσωπο και ένας από τους εξέχοντες προφήτες του Ισραήλ. Έζησε κατά τον 9ο και 10ο αιώνα π.Χ.

Εκλέχθηκε από τον προφήτη Ηλία ως διάδοχος του. Ως εγγύηση της προστασίας του, δείγμα αυθεντικής διαδοχής και θείας αυθεντίας, άφησε στον Ελισσαίο τη μηλωτή του (ένδυμα από δέρμα προβάτου).

Ο Ελισσαίος υπήρξε πρόσωπο ευεργετικό για τον Ισραήλ, διότι έκτος των αγαθοεργιών που πραγματοποίησε ως θρησκευτική προσωπικότητα, πρόσφερε πολλές άλλες υπηρεσίες στην πατρίδα του, με ενεργή ανάμιξη στα ζητήματα της πολιτείας ως ηγετικός παράγοντας. Πολλοί υποστηρίζουν ότι υπήρξε φλογερός υπερασπιστής της θρησκευτικής καθαρότητας.

Είναι άξιο προσοχής πάντως, ότι η ιστορία του Ελισσαίου παρουσιάζει αρκετές ομοιότητες με εκείνη του διδασκάλου του, Ηλία. Τα θαύματα μάλιστα του πρώτου είναι μεγαλύτερα και πλέον εντυπωσιακά εκείνων του δευτέρου. Εκφράσθηκε μάλιστα η άποψη ότι ο Ελισσαίος ίσως αποτελούσε φιλολογικό κατοπτρισμό της μορφής του Ηλία, θεωρία όμως που δεν εξηγεί τις διαφορές στην πορεία των δύο προφητών.

Εϊλάτ

Το Εϊλάτ (Eilat) είναι η μοναδική πόλη του Ισραήλ στην Ερυθρά Θάλασσα στο νότο τις ερήμου Νεγκέβ. Η πόλη είναι δίπλα στο αιγυπτιακό χωριό της Τάμπα προς τα νότια, το ιορδανικό λιμάνι της Άκαμπα προς τα ανατολικά. Μέχρι τα τέλη Ιουνίου 2010 το Εϊλάτ είχε 47.600 κατοίκους.

Ησαύ

Ο Ησαύ, στα Εβρ. עֵשָׂו‎, Εσάβ, ή Εδώμ ήταν ο πρώτος από τους δύο δίδυμους γιους του Ισαάκ και της Ρεβέκκας και πρόγονος στη συνέχεια των Εδωμιτών (Ιδουμαίων).

Ο αδελφός του ήταν ο Ιακώβ. Το όνομά του,"Ησαύ" σημαίνει τριχωτός ενώ "Εδώμ" σημαίνει «κόκκινος»· τού αποδόθηκε καθώς πούλησε τα πρωτοτόκιά του για ένα "κοκκινωπό φαγητό" (από του πυρρού εψήματος) και επειδή όταν γεννήθηκε ήταν πολύ κόκκινος. Τα εδάφη στα οποία κατοίκησαν οι απόγονοί του αποτελούνταν κυρίως από κοκκινόχωμα.

Ο Ησαύ παρά τις εντολές της μητέρας του είχε λάβει πολλές χετταίες γυναίκες και εξ αυτού δεν της ήταν πολύ αγαπητός. Κύρια ασχολία του ήταν το κυνήγι και τακτικά έλειπε επί μέρες από το σπίτι του. Κάποτε όταν επέστρεψε κατάκοπος ζήτησε από τον Ιακώβ να του δώσει λίγο από το φαΐ (φακή) που μαγείρευε. Ο Ιακώβ τότε του ζήτησε ως ανταμοιβή να του δώσει τα πρωτοτόκια (νομικά δικαιώματα κληρονομιάς των πρωτότοκων γιων της εποχής). Ο δε Ησαύ αισθανόμενος την μεγάλη εξάντληση δέχθηκε "αντί πινακίου φακής" (παροιμιώδης έκφραση επί ευτελούς αξίας).

Όταν γέρασε ο πατέρας του ο Ισαάκ και άρχισε να μη βλέπει κάποια μέρα κάλεσε τον γιό του Ησαύ λέγοντάς του: "Πήγαινε να κυνηγήσεις και απ΄ ότι πιάσεις μαγείρεψε ωραία φαγητά και φέρε μου για να σ΄ ευλογήσω". Τον λόγο αυτό άκουσε η Ρεβέκκα και όταν έφυγε ο Ησαύ παρότρυνε τον γιό της Ιακώβ να πάει εκείνος στη θέση του με άλλα σφάγια ντυμένος με δασύτριχα ενδύματα. Ο Ισαάκ που δεν αντελήφθηκε τη διαβολή εκφράζοντας όμως την απορία του πότε πρόλαβε και γύρισε ο Ησαύ ζήτησε να ψηλαφήσει το γιό του λέγοντας: "Η μεν φωνή, φωνή Ιακώβ, αι δε χείρες, χείρες Ησαύ". Μολαταύτα ευλόγησε τον Ιακώβ. όταν γύρισε ο Ησαύ και πρόσφερε το κυνήγιο ζητώντας την ευλογία του πατέρα του εκείνος αρνήθηκε. Τότε ο Ησαύ ορκίσθηκε να σκοτώσει τον αδελφό του Ιακώβ. Η Ρεβέκκα που παρακολουθούσε τα καθέκαστα έσπευσε και συμβούλευσε τον Ιακώβ να φύγει μακριά στη Χαρράν στον αδελφό της Λάβαν.

Αργότερα ο Ησαύ συγχώρεσε τον Ιακώβ όμως δεν τον ακολούθησε στη "Γη της Επαγγελίας" και εγκαταστάθηκε στη μεταξύ της Νεκράς και Ερυθράς θαλάσσης χώρα η οποία και ονομάσθηκε εξ αυτού "Εδώμ" η οποία και δεν είναι άλλη από τη γνωστή Ιδουμαία των Ελλήνων.

Το Ταλμούδ αναφέρει ότι ο Ησαύ εκδικήθηκε τον Ισραήλ (δηλαδή τον Οίκο του Ιακώβ) επειδή εκ της Ιδουμαίας καταγόταν ο Ηρώδης και ο Οίκος αυτού (Βασιλική Δυναστεία του Ηρώδη) ο καταστροφέας του Ισραήλ.Επίσης κατά τη Γένεση ο Ισαάκ ευχήθηκε τον Ησαύ: "Ιδού από της ποιότητος της γης έσται η κατοίκησίς σου και από της δρόσου του ουρανού άνωθεν και επί τη μαχαίρα σου ζήση και τω αδελφώ σου δουλεύσεις". Κατά δε την Εβραϊκή παράδοση ο χαρακτήρας και η ιστορία του λαού των Ιδουμαίων συνοψίζεται στη παραπάνω φράση.Ο ισαπόστολος Παύλος στην προς Ρωμαίους επιστολή του παραθέτει από το βιβλίο της Γένεσης τα εξής: "Καθώς γέγραπται τον Ιακώβ ηγάπησα, τον δε Ησαύ εμίσησα". (Ρωμ. 9:13)Γένεση: κεφ.25-33 και 36.

Ιουδαία

Η Ιουδαία (Εβρ. יהודה‎) είναι αρχαία γεωγραφική περιοχή του Λεβάντε. Διακρινόταν μεταξύ της Ιουδαίας δυτικά του Ιορδάνη με πρωτεύουσα την Ιερουσαλήμ και την Ιουδαία ανατολικά του Ιορδάνη.

Ιωράμ (του Ιωσαφάτ)

Ο Ιωράμ είναι βιβλικό πρόσωπο που αναφέρεται στη Παλαιά Διαθήκη, ως Βασιλεύς του (νοτίου) Βασιλείου του Ιούδα, μετά τη διάσπασή, του Βασιλείου του Σολομώντος, καθώς και στη Καινή Διαθήκη.

Σύμφωνα με τη Βίβλο γενέσεως Ιησού Χριστού ο Ιωράμ φέρεται απόγονος του Βασιλέως του Ισραήλ Δαυίδ, ως πρωτότοκος γιος του Ιωσαφάτ, σύζυγος της Γοθολίας (κόρης του Αχαάβ βασιλέως Ισραήλ) και πατέρας του Οχοζία και άλλων τέκνων. Ο Ιωράμ είχε έξι ακόμα αδελφούς (2-Παραλειπ.21,2) με τα ονόματα Αζαρίας, Ιεϊήλ, Ζαχαρίας, Αζαρίας, Μιχαήλ και Σαφατίας τους οποίους και φέρεται να εξολόθρευσε "δια ρομφαίας". Ανέλαβε Βασιλεύς μετά το θάνατο του πατέρα του σε ηλικία 32 ετών και βασίλεψε στην Ιερουσαλήμ επί μία οκταετία.

Επί βασιλείας του χάθηκε ο έλεγχος επί της γης Εδώμ, οι κάτοικοι της οποίας Εδωμίτες δημιούργησαν δικό τους Βασίλειο. Επίσης χάθηκε και η πόλη Λομνά, ή Λιβνά, στα σύνορα με τους Φιλισταίους. Στη συνέχεια ο Ιωράμ οδήγησε το έθνος του στην ειδωλολατρία. Συνέπεια αυτής ήταν το Βασίλειό του να δεχθεί επιθέσεις και από τους όμορους Άραβες και Αιθίοπες. Σύμφωνα με τις Γραφές για τις αμαρτίες του υπέστη κοιλιακή φλεγμονή όπου και κατέληξε στο θάνατο δύο χρόνια αργότερα κάτω από φρικτούς πόνους όταν εξήλθαν τα σπλάχνα του. Όταν πέθανε φέρεται να μη λυπήθηκε κανείς, όταν χωρίς εκφορά τάφηκε στη Πόλη του Δαυίδ σε χώρο εκτός του περιβόλου των βασιλικών τάφων.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τον έχει αναγνωρίσει Άγιο, την μνήμη του οποίου εορτάζει την Κυριακή των Προπατόρων, πριν τα Χριστούγεννα

Ο Ιωράμ αναφέρεται στο βιβλίο Β' Βασιλέων (κεφ.8:16-24), Β΄ Χρονικών (κεφ.21) και στο Ευαγγέλιο του Ματθαίου.

Κιβωτός της Διαθήκης

Η κιβωτός της διαθήκης (Εβρ. ארון הברית‎, αρόν χαβρίτ) περιγράφεται στη Παλαιά Διαθήκη ως ένα ιερό κιβώτιο, μέσα στο οποίο φυλάσσονταν οι πέτρινες πλάκες όπου ήταν γραμμένες οι Δέκα Εντολές που είχε παραδώσει ο Θεός, για δεύτερη φορά, στον Μωυσή, και άλλα ιερά αντικείμενα των Ισραηλιτών. Η κιβωτός αυτή —που δεν πρέπει να συγχέεται με την κιβωτό του Νώε— κατασκευάσθηκε με εντολή του Θεού, σύμφωνα με τις προδιαγραφές που έθεσε στον Μωυσή σε όραμα στο όρος Σινά. (Έξοδος 25:9-10) Φυλασσόταν αρχικά μέσα στην «Σκηνή του Μαρτυρίου» ή «σκηνή της συνάντησης» κατά την περιπλάνηση στην έρημο του Σινά και αργότερα μέσα στο εσώτατο δωμάτιο του Ιουδαϊκού Ναού στην Ιερουσαλήμ, όπου κατέληξαν.

Η ύπαρξη της κιβωτού της διαθήκης υποδήλωνε ότι ο Θεός ήταν ανάμεσα στον λαό του Ισραήλ και επικοινωνούσε μαζί τους, παρέχοντας συγκεκριμένες κατευθύνσεις όταν ήταν απαραίτητο. Ο ραβίνος Ρασί και κάποιοι μιδρασίμ υποστηρίζουν ότι υπήρχαν δύο κιβωτοί της διαθήκης: μία προσωρινή που είχε κατασκευάσει ο Μωυσής και μία μεταγενέστερη που είχε φτιάξει ο εργοδηγός της κατασκευής της κιβωτού, ο Βεσελεήλ (Βεσαλεήλ).Κατά την 40ετή περιπλάνηση των Ισραηλιτών στην έρημο η κιβωτός μεταφερόταν από τους ιερείς μπροστά από το λαό και το στράτευμα. (Αριθμοί 4:5, 6· 10:33-36· Ψαλμοί 68:1· 132:8) Κατά τη μεταφορά της η κιβωτός ήταν πάντα τυλιγμένη με ένα κάλυμμα από δέρμα φώκιας και με ένα γαλανό ύφασμα, κρυμμένη προσεκτικά ακόμα και από τα μάτια των Λευιτών που τη μετέφεραν.

Μιχαίας (βιβλίο)

Το Βιβλίο του Μιχαία είναι μέρος του βιβλίου των προφητών της Τανάκ (της ιουδαϊκής Βίβλου) και το τριακοστό τρίτο από τα 49 βιβλία της ορθόδοξης χριστιανικής Παλαιάς Διαθήκης, γραμμένο πιθανώς περί το 700 π.Χ.. Κατατασσόμενο στα προφητικά βιβλία της τελευταίας, και συγκεκριμένα στους «ελάσσονες» ή δευτερεύοντες προφήτες, καταγράφει τα λόγια του προφήτη Μιχαία (το όνομα στην εβραϊκή είναι Mikayahu, מִיכָיָ֫הוּ , και σημαίνει «ποιος είναι όπως ο Κύριος;») από το Βασίλειο του Ιούδα. Το κείμενο εναλλάσσει ανακοινώσεις της μοίρας με εκφράσεις ελπίδας. Ο Μιχαίας επικρίνει τους άδικους ηγέτες, υπερασπίζεται τα δικαιώματα των φτωχών κατά των πλούσιων και ισχυρών, και προσβλέπει σε έναν κόσμο ειρήνης, με κέντρο τη Σιών υπό την ηγεσία ενός νέου μονάρχη του οίκου του Δαυίδ.Παρά το ότι το κείμενο του βιβλίου είναι σχετικώς σύντομο, περιλαμβάνει αρκετά στοιχεία, όπως θρήνο (α΄ 8-16, ζ΄ 8-10), την εμφάνιση του Θεού (α΄ 3-4), προσευχή με τη μορφή ύμνου (ζ΄ 14-20), και ένα απόσπασμα που ξεχωρίζει (στ΄ 1-8): ο Θεός καταγγέλλει τον λαό του Ισραήλ για παραβίαση της συμφωνίας που συνάφθηκε στο όρος Σινά.

Μωαβίτες

Οι Μωαβίτες ήταν αρχαίος Βιβλικός λαός. Ήταν οι κάτοικοι της χώρας που περικλείεται στα βόρεια από την Αμμών, δυτικά από τη Νεκρά Θάλασσα, και στα νότια από την Εδώμ.

Οι Μωαβίτες, οι οποίοι θεωρούνται απόγονοι του Μωάβ, γιου του Λωτ, ο οποίος ήταν ανεψιός του Αβραάμ,πέρασαν από τις ίδιες φάσεις που πέρασαν οι Αμμωνίτες και οι Εδωμίτες βρισκόμενοι σε σύγκρουση με τους Ισραηλίτες όταν τους αρνήθηκαν τη διέλευση μέσα από τα εδάφη τους στη εποχή της κατάκτησης.

Ειδικά η δική τους περιγραφή ενός επεισοδίου κατά τον 8ο αιώνα π.Χ. δίνεται στη Μωαβιτική Λίθο (Στήλη του Μεσά). Στην πλάκα αυτή διαφαίνεται ότι οι Μωαβίτες μιλούσαν μια σύμμεικτη γλώσσα, με σημιτικά και χαναανιτικά στοιχεία, πολύ συγγενικής με την εβραϊκή.

Ουγκαριτικά θρησκευτικά κείμενα

Με την ονομασία Ουγκαριτικά κείμενα, χαρακτηρίζονται στο σύνολό τους οι γραπτές μαρτυρίες που ήρθαν στο φως από Γάλλους αρχαιολόγους, με ανασκαφές που ξεκίνησαν το 1929 επάνω στο λόφο Ρας Σάμρα (=κεφαλή μαράθου) (Ra’s Shamrah ή Ras Shamra) στη βόρεια Συρία. Όπως αποδείχτηκε, ο λόφος αυτός περιέκλειε τα ερείπια της αρχαίας πόλης Ουγκαρίτ (Ugarit), που βρισκόταν σε απόσταση 10 χιλιομέτρων βόρεια της αλ Λαντικίγια (Λατάκιας ή Λαοδίκειας).

Στα ερείπια της πόλης αυτής, που ήταν ένα σημαντικό εμπορικό και κοσμοπολίτικο κέντρο, κρύβονταν εκτός άλλων, ένας σημαντικός αριθμός κειμένων θρησκευτικών και μη, που χρονολογούνται από το 14ο έως το 12ο αι. π.Χ. και η μελέτη τους μας δίνει πολύτιμες πληροφορίες για τη θρησκευτικότητα της Χαναάν καθώς και για το μυθολογικό και ιστορικό πλαίσιο της περιοχής. Είναι βέβαιο ότι ειδικά τα ουγκαριτικά θρησκευτικά κείμενα, μαζί με εκείνα του Ναγκ Χαμαντί και τα Χειρόγραφα της Νεκράς Θάλασσας, άνοιξαν νέους ορίζοντες στην επιστήμη της Βιβλικής Αρχαιολογίας.

Ασφαλώς, τα ουγκαριτικά κείμενα, δεν ήταν τα μόνα ευρήματα στην περιοχή, καθώς οι επιστήμονες διέκριναν εκεί πέντε διαφορετικά αρχαιολογικά στρώματα, το τελευταίο από τα οποία βρισκόταν σε βάθος 18 περίπου μέτρων και μαρτυρεί την ύπαρξη νεολιθικού πολιτισμού στην περιοχή με βάση τα πέτρινα και οστέινα εργαλεία που βρέθηκαν.

Πέτρα Ιορδανίας

Πέτρα, για αυτή την πόλη που είναι λαξευμένη μέσα στο βράχο ο Τζον Μπέργκον έδωσε το χαρακτηρισμό «Η ροδοκόκκινη πόλη που είναι αρχαία σαν το μισό του χρόνου.»

Χετούμ Α΄ της Αρμενίας

Ο Χετούμ Α΄ της Αρμενίας (Αρμενικά ː Հեթում Ա, 1213 – 21 Οκτωβρίου 1270) ήταν ο πρώτος Βασιλιάς του Αρμενικού βασιλείου της Κιλικίας από τον Οίκο των Χετουμιδών (1226-1270). Ο Χετούμ Α΄ ήταν δεύτερος γιος του Κωνσταντίνου του Μπαμπερόν και της Αλίκης των Χετουμιδών, κόρης του Χετούμ Γ΄ κυρίου του Λαμπρόν (2ου εξαδέλφου του Κωνσταντίνου).

Τα ταξίδια του Χετούμ στην Μογγολία και η υποταγή του στον αυτοκράτορα περιγράφονται στο έργο του συντρόφου του Αρμένιου ιστορικού Κίρακος Γκαντζακέτσι "Τα ταξίδια του Χέτουμ, βασιλιά της Μικρής Αρμενίας στην Μογγολία και η επιστροφή".

Άλλες γλώσσες

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.