Εγκυκλοπαίδεια Φιλοσοφίας του Στάνφορντ

Η Εγκυκλοπαίδεια Φιλοσοφίας του Στάνφορντ είναι διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια της φιλοσοφίας που δημοσιεύει έγκριτες μελέτες στη φιλοσοφία, ελεύθερα διαθέσιμες στους χρήστες του διαδικτύου. Συντηρείται από το πανεπιστήμιο Στάνφορντ. Κάθε λήμμα εισάγεται και συντηρείται από ειδικούς στον σχετικό τομέα, περιλαμβανομένων καθηγητών πανεπιστημίων. Οι συγγραφείς που συνεισφέρουν στην εγκυκλοπαίδεια παρέχουν στο πανεπιστήμιο του Στάνφορντ την άδεια να δημοσιεύσει τα άρθρα τους αλλά διατηρούν τα πνευματικά τους δικαιώματα[1]. Στις 2 Νοεμβρίου, 2012, η εγκυκλοπαίδεια έφτασε τις 1335 καταχωρήσεις[2]. Η εγκυκλοπαίδεια χρησιμοποιεί την παραδοσιακή ακαδημαϊκή προσέγγιση των επιστημονικών περιοδικών, προκειμένου να εξασφαλίσει την ποιότητά της με συγγραφείς που επιλέγονται από επιστημονική επιτροπή και τη σχετική κριτική των άρθρων της.

Η εγκυκλοπαιδεια δημιουργήθηκε το 1995 από τον Έντουαρντ Ν. Ζάλτα, (Edward N. Zalta) με στόχο την παροχή μιας δυναμικής εγκυκλοπαίδειας που ανανεώνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα, ώστε να μη γίνεται παρωχημένη όπως οι περισσότερες έντυπες εγκυκλοπαίδειες. Στο εγχείρημα επιτρέπονται ανταγωνιστικά άρθρα σε ένα θέμα ώστε να παρουσιάζονται αιτιολογημένες διαφωνίες μεταξύ των επιστημόνων.

Εγκυκλοπαίδεια Φιλοσοφίας του Στάνφορντ
ΤίτλοςStanford Encyclopedia of Philosophy
ΓλώσσαΑγγλικά
Ημερομηνία δημιουργίας1995
Θέμαφιλοσοφία

Δείτε επίσης

Σημειώσεις - παραπομπές

  1. Stanford Encyclopedia of Philosophy Copyright Information
  2. Stanford Encyclopedia of Philosophy Entries by First Publication Date Listed in Reverse Chronological Order

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Stanford Encyclopedia of Philosophy της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Άνσελμος του Καντέρμπερι

Ο Άνσελμος (Anselm of Canterbury, 1033 - 21 Απριλίου 1109), αναφερόμενος και ως Άνσελμος της Αόστης, ήταν αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπερι. Ιταλός στην καταγωγή, αποτελεί κυρίαρχη μορφή της θεολογίας και της φιλοσοφίας στη μεσαιωνική Ευρώπη του 11ου αιώνα. Θεωρείται πατέρας του σχολαστικισμού και επινοητής του οντολογικού επιχειρήματος για την ύπαρξη του Θεού. Ως αρχιεπίσκοπος αντιτάχθηκε ανοικτά στις Σταυροφορίες.

Αριστοτέλης

Ο Αριστοτέλης (Αρχαία Ελληνικά: Ἀριστοτέλης)Νικομάχου Σταγειρίτης (Αρχαία Στάγειρα, 384 π.Χ. - Χαλκίδα, 322 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και επιστήμονας που γεννήθηκε στα Στάγειρα της Χαλκιδικής στη Μακεδονία. Σε ηλικία 17 ετών εισέρχεται στην Ακαδημία του Πλάτωνα, στην Αθήνα, όπου παραμένει έως τα 37 του έτη. Εκεί συνδέεται τόσο με τον ίδιο τον Πλάτωνα όσο και με τον Εύδοξο, τον Ξενοκράτη και άλλους στοχαστές. Τα έργα του αναφέρονται σε πολλές επιστήμες, όπως φυσική, βιολογία, ζωολογία, μεταφυσική, λογική, ηθική, ποίηση, θέατρο, μουσική, ρητορική, πολιτική κ.ά, και συνιστούν το πρώτο ολοκληρωμένο σύστημα στη Δυτική Φιλοσοφία.

Η περίοδος της ωριμότητας αρχίζει με τις βιολογικές έρευνες και τα συμπεράσματά του είναι η πρώτη συστηματοποίηση των βιολογικών φαινομένων στην Ευρώπη. Η σκέψη και οι διδασκαλίες του Αριστοτέλη, που συνοπτικά περιγράφονται με τον όρο Αριστοτελισμός, επηρέασαν για αιώνες τη φιλοσοφική, θεολογική και επιστημονική σκέψη έως και τον ύστερο Μεσαίωνα.

Γκαμπριέλ Μαρσέλ

Ο Γκαμπριέλ Ονορέ Μαρσέλ (Gabriel Honoré Marcel, 7 Δεκεμβρίου 1889 - 8 Οκτωβρίου 1973) ήταν Γάλλος φιλόσοφος, συγγραφέας, κριτικός μουσικής και Χριστιανός υπαρξιστής. Συγγραφέας αρκετών βιβλίων τουλάχιστον τριάντα θεατρικών έργων, ο Μαρσέλ επικεντρώθηκε στον αγώνα του σύγχρονου ατόμου σε μια τεχνολογικά απάνθρωπη κοινωνία. Συχνά θεωρείται ως ο πρώτος Γάλλος υπαρξιστής, που αποστασιοποιήθηκε και άσκησε κριτική σε προσωπικότητες όπως ο Ζαν-Πολ Σαρτρ, προτιμώντας τον όρο «Φιλοσοφία της Ύπαρξης».

Γκότφριντ Βίλχελμ Λάιμπνιτς

Ο Γκότφριντ Βίλχελμ Λάιμπνιτς (Gottfried Wilhelm Leibniz, 1 Ιουλίου 1646, Λειψία − 14 Νοεμβρίου 1716, Ανόβερο) ήταν Γερμανός φιλόσοφος καθώς και επιστήμονας, μαθηματικός, διπλωμάτης, φυσικός, ιστορικός, βιβλιοθηκονόμος και διδάκτορας των λαϊκών και εκκλησιαστικών Νομικών. Κατέχει εξέχουσα θέση στην ιστορία των μαθηματικών και της φιλοσοφίας, έχοντας αναπτύξει τον διαφορικό και ολοκληρωτικό λογισμό, ανεξάρτητα από τον Νεύτωνα. Ο Λάιμπνιτς ήταν ένας από τους σημαντικότερους φιλοσόφους του 17ου και του 18ου αιώνα και θεωρείται ως καθολικό πνεύμα της εποχής του (homo universalis): έχει αποκληθεί «ο πολυμαθέστερος ανήρ μετά τον Αριστοτέλην»). Η σημειογραφία του Λάιμπνιτς έχει χρησιμοποιηθεί ευρύτατα από τότε που δόθηκε στη δημοσιότητα. Ήδη από τον 20ο αιώνα ο νόμος της Συνέχειας και του Υπερβατικού Δικαίου της ομοιογένειας βρήκαν μαθηματική εφαρμογή (μέσω της μη-τυπικής ανάλυσης). Έγινε ένας από τους πιο παραγωγικούς εφευρέτες στον τομέα της μηχανικής αριθμομηχανών. Ενώ εργαζόταν για την προσθήκη αυτόματου πολλαπλασιασμού και διαίρεσης στην αριθμομηχανή του Πασκάλ, ήταν ο πρώτος που περιέγραψε μια αριθμομηχανή pinwheel το 1685 και εφηύρε τον τροχό Leibniz, που χρησιμοποιείται στην αριθμομετρία, η πρώτη μαζικής παραγωγής μηχανική αριθμομηχανή. Όρισε επίσης το δυαδικό αριθμητικό σύστημα, το οποίο είναι το θεμέλιο όλων σχεδόν των ψηφιακών υπολογιστών. Στη φιλοσοφία, ο Λάιμπνιτς είναι πιο γνωστός για την αισιοδοξία του, δηλαδή το συμπέρασμά του ότι το Σύμπαν μας είναι, σε μια περιορισμένη έννοια, το καλύτερο δυνατό που θα μπορούσε να δημιουργήσει ο Θεός, μια ιδέα που συχνά διακωμωδείται από άλλους, όπως ο Βολταίρος. Ο Λάιμπνιτς, μαζί με τον Ρενέ Ντεκάρτ και τον Μπαρούχ Σπινόζα, ήταν ένας από τους τρεις μεγάλους υποστηρικτές του ορθολογισμού τον 17ο αιώνα. Είχε σημαντική συνεισφορά στη φυσική και την τεχνολογία, σε έννοιες που εμφανίστηκαν πολύ αργότερα στην φιλοσοφία, τη θεωρία πιθανοτήτων, τη βιολογία, την ιατρική, τη γεωλογία, την ψυχολογία, την γλωσσολογία και την επιστήμη των υπολογιστών. Έγραψε έργα για τη φιλοσοφία, την πολιτική, το δίκαιο, την ηθική, τη θεολογία, την ιστορία και τη φιλολογία. Οι συνεισφορές του Λάιμπνιτς σε αυτό το ευρύ θεματικό φάσμα διασκορπίστηκαν σε διάφορα γνωστά περιοδικά, σε δεκάδες χιλιάδες επιστολές και αδημοσίευτα χειρόγραφα. Έγραψε σε πολλές γλώσσες, αλλά κυρίως στη λατινική, τη γαλλική και την γερμανική. Παρόλα αυτά δεν υπάρχει πλήρης συλλογή των γραπτών του.

Γουλιέλμος του Όκαμ

Ο Γουλιέλμος του Όκαμ (William of Ockham, 1287 - 1347) ήταν Άγγλος Φραγκισκανός μοναχός, σχολαστικός φιλόσοφος, διανοούμενος και θεολόγος που γεννήθηκε στο Όκαμ, ένα χωριό του Σάρρεϋ σπουδάζοντας αρχικά στην Οξφόρδη. Θεωρείται πρωτοπόρος του νομιναλισμού και είναι γνωστός για τη μεθοδολογική αρχή που διατύπωσε και φέρει το όνομά του: Το Ξυράφι του Όκαμ.

Κατά το σύστημα της εποχής ο μοναχός αυτός έμεινε γνωστός με το όνομά του Γουίλλιαμ και τον τόπο της καταγωγής του. Το έργο του κατά την περίοδο αυτή αποτέλεσε αντικείμενο διαμάχης και ο Γουλιέλμος κλήθηκε σε απολογία και παραπέμφθηκε στο Παπικό δικαστήριο της Αβινιόν το 1324 με την κατηγορία του αιρετικού και καταδικάστηκε.

Διαδικτυακή Εγκυκλοπαίδεια Φιλοσοφίας

H Διαδικτυακή Εγκυκλοπαιδεια Φιλοσοφίας (Internet Encyclopedia of Philosophy, IEP) είναι ελεύθερης πρόσβασης online εγκυκλοπαίδεια για ζητήματα φιλοσοφίας και βιογραφίες φιλοσόφων και δημιουργήθηκε από τον Τζέιμς Φίζερ (James Fieser) το 1995. Τη γενική επιμέλεια ως εκδότες έχουν οι Τζέιμς Φίζερ, καθηγητής της φιλοσοφίας στο πανεπιστήμιο του Τενεσί και Μπράντλεϊ Ντόουντεν (Bradley Dowden), καθηγητής της φιλοσοφίας πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, Σακραμέντο. Στο προσωπικό περιλαμβάνονται αρκετοί λημματογράφοι σε ζητήματα φιλοσοφίας, καθώς και εθελοντές.

Επιστήμη υπολογιστών

Επιστήμη υπολογιστών ονομάζεται η θετική και εφαρμοσμένη επιστήμη η οποία ερευνά τα θεωρητικά θεμέλια και τη φύση των δομών δεδομένων, των αλγορίθμων και των υπολογισμών, από τη σκοπιά της σχεδίασης, της ανάπτυξης, της υλοποίησης, της διερεύνησης, της ανάλυσης και της προδιαγραφής τους. Ασχολείται με τη συστηματική μελέτη της σκοπιμότητας, της δομής, της έκφρασης και του μηχανισμού των μεθοδικών διεργασιών (ή αλγορίθμων) που αποτελούν την επεξεργασία, την αποθήκευση, την επικοινωνία και την πρόσβαση στα δεδομένα. Ένας εναλλακτικός ορισμός της επιστήμης των υπολογιστών είναι η μελέτη της αυτοματοποίησης αλγοριθμικών διεργασιών που κλιμακώνονται. Ένας επιστήμονας υπολογιστών ειδικεύεται στη θεωρία της υπολογιστικής ισχύος και το σχεδιασμό των υπολογιστικών συστημάτων.

H επιστήμη υπολογιστών ως διακριτή επιστήμη κάνει την εμφάνισή της τη δεκαετία του 1940, όταν κατασκευάστηκαν οι πρώτες υπολογιστικές μηχανές γενικού σκοπού και τέθηκαν τα θεωρητικά θεμέλια του υπολογισμού. Η δημιουργία των πρώτων ακαδημαϊκών τμημάτων έγινε τη δεκαετία του 1960, ενώ η διάθεση των προϊόντων της έρευνας της στην κοινωνία (τεχνολογία πληροφοριών και επικοινωνίας) άρχισε να λαμβάνει χώρα ευρέως μετά το 1970, με αποτέλεσμα σημαντικές κοινωνικές, οικονομικές και τεχνολογικές αλλαγές σε διεθνές επίπεδο.

Η επιστήμη υπολογιστών δεν πρέπει να συγχέεται με τη θεωρία πληροφορίας, ένα πεδίο των εφαρμοσμένων μαθηματικών. Επίσης, η ιδιότητα του επιστήμονα υπολογιστών δεν πρέπει να συγχέεται με την επαγγελματική ιδιότητα του προγραμματιστή, δηλαδή ατόμου βιοποριζόμενου από την ανάπτυξη λογισμικού υπολογιστών, εφόσον η επιστήμη υπολογιστών δεν συνίσταται στον ίδιο τον προγραμματισμό μα στην επιστημονική μελέτη των αλγορίθμων και της σχεδίασης, ανάλυσης και κατασκευής υλικού ή λογισμικού υπολογιστών και αποδοτικών, αυτοματοποιημένων υπολογιστικών υποδομών για τη μηχανική εκτέλεση αλγορίθμων. Η επιστήμη υπολογιστών αξιοποιεί επομένως τον προγραμματισμό όχι ως αυτοσκοπό, μα ως ένα από τα βασικά εργαλεία της και από τα κύρια αντικείμενα μελέτης της. Ωστόσο, είναι σύνηθες ένας επαγγελματίας προγραμματιστής να έχει σπουδάσει σε κάποιον βαθμό την επιστήμη υπολογιστών. Τέλος, η επιστήμη υπολογιστών δεν πρέπει να συγχέεται απλά με τις δεξιότητες χρήσης Η/Υ και έτοιμων πακέτων λογισμικού (π.χ. επεξεργαστών κειμένου κλπ.), αφού η απλή χρήση των υπολογιστών δεν έχει επιστημονικό χαρακτήρα και σκοπό.

Τα πεδία της επιστήμης υπολογιστών διακρίνονται σε μια ποικιλία θεωρητικών και πρακτικών κλάδων. Κάποια από τα πεδιά αυτά, όπως η θεωρία υπολογιστικής πολυπλοκότητας, που εξερευνά τις θεμελιώδεις ιδιότητες των υπολογιστικών και δυσεπίλυτων προβλημάτων, είναι πολύ αφηρημένα, ενώ τομείς όπως τα γραφικά υπολογιστών δίνουν έμφαση σε οπτικές εφαρμογές του πραγματικού κόσμου. Ακόμη σε άλλους τομείς επικεντρώνεται στις προκλήσεις των εφαρμογών υπολογισμού. Για παράδειγμα, η θεωρία γλωσσών προγραμματισμού θεωρεί διάφορες προσεγγίσεις για την περιγραφή των υπολογισμών, ενώ η μελέτη του προγραμματισμού ηλεκτρονικών υπολογιστών ερευνά διάφορες πτυχές της χρήσης της γλώσσας προγραμματισμού και τα πολύπλοκα συστήματα. Η αλληλεπίδραση ανθρώπου-υπολογιστή εξετάζει τις προκλήσεις στην κατασκευή των ηλεκτρονικών υπολογιστών, κάνοντας τους υπολογισμούς όσο το δυνατό πιο χρήσιμο, εύχρηστο, και καθολικά προσβάσιμο στους ανθρώπους.

Επιτήρηση και τιμωρία

Επιτήρηση και τιμωρία: Η γέννηση της φυλακής ονομάζεται ένα βιβλίο του φιλοσόφου Μισέλ Φουκώ, γραμμένο στα γαλλικά το 1975. Συνιστά μία μελέτη της εξέλιξης του ποινικού συστήματος στην Ευρώπη κατά τους τελευταίους δύο αιώνες, με αφορμή ντοκουμέντα από την προεπαναστατική και τη μετεπαναστατική Γαλλία. Ωστόσο τα περιεχόμενα του βιβλίου σχετίζονται σε μεγάλο βαθμό με αντίστοιχες εξελίξεις και στον υπόλοιπο δυτικό κόσμο, ενώ αποτελούν για τον συγγραφέα αφορμή στοχασμού περί του πραγματικού περιεχομένου του ποινικού εγκλεισμού. Θεωρείται εμβληματικό έργο το οποίο έχει επηρεάσει καλλιτέχνες, φιλοσόφους και πολιτικούς ακτιβιστές.

Κύριο επιχείρημα του Φουκώ είναι πως η δημιουργία των σύγχρονων κολαστικών μεθόδων (π.χ. η φυλάκιση ύστερα από δημόσια δίκη, αντί για βασανιστήρια και εκτελέσεις) στις νεωτερικές κοινωνίες, δεν οφείλεται τόσο στον ανθρωπισμό των διαφωτιστών μεταρρυθμιστών της εποχής, όσο σε πολιτισμικές και πολιτικές αλλαγές που σχετίζονταν με την αντικατάσταση της μεσαιωνικής απόλυτης μοναρχίας από τον σύγχρονο φιλελεύθερο καπιταλισμό. Η φυλακή για τον Φουκώ αποτελεί προνομιακό χώρο εφαρμογής των «πειθαρχικών μεθόδων», μίας «πολιτικής τεχνολογίας» (κατά την ορολογία του) που εξαπλώνεται κατά τον 18ο-19ο αιώνα και σε στρατόπεδα, σχολεία, εργοστάσια κλπ, προκειμένου να διασφαλίσει την υποταγή της κοινωνίας στην εξουσία, τη συμμόρφωσή της με προκαθορισμένα πρότυπα και τον αποδοτικό πληθυσμιακό έλεγχο. Τεχνικές, μέθοδοι και θεσμοί διαφορετικών καταβολών, αναπτύχθηκαν στον πέρασμα δεκαετιών για να συγκλίνουν τελικά στη σημερινή «πειθαρχημένη κοινωνία». Για τον Φουκώ, μία «μικροφυσική της εξουσίας» διαπερνά το σύνολο των ανθρώπινων σχέσεων σαν ένα πλέγμα, μέσω αυτών των διάσπαρτων τεχνικών και μεθόδων, δίνοντας ως αποτέλεσμα μία «ολιστική μηχανοδομή» εξουσίας η οποία κατασκευάζει και κανονικοποιεί άτομα, εξοβελίζοντας τις αποκλίσεις.

Το βιβλίο διαιρείται σε τέσσερα μέρη: «Το βασανιστήριο», «Η τιμωρία», «Η πειθαρχία» και «Η φυλακή».

Μαρσίλιο Φιτσίνο

Ο Μαρσίλιο Φιτσίνο (Marsilio Ficino, σε λατινική απόδοση Marsilius Ficinus, 19 Οκτωβρίου 1433 – 1 Οκτωβρίου 1499) ήταν ένας από τους ουμανιστές (ανθρωπιστές) φιλοσόφους που άσκησαν τη μεγαλύτερη επίδραση στην πρώιμη ιταλική Αναγέννηση, καθώς βρισκόταν σε επαφή με κάθε σημαντικό διανοούμενο και συγγραφέα των ημερών του. Αναζωογόνησε τον νεοπλατωνισμό και υπήρξε ο πρώτος μεταφραστής όλων των σωζόμενων έργων του Πλάτωνος στη λατινική γλώσσα. Υπήρξε επίσης ερμηνευτής και σχολιαστής των έργων αυτών. Η Πλατωνική Ακαδημία του στη Φλωρεντία, μία απόπειρα για αναβίωση της ομώνυμης πλατωνικής σχολής, είχε τεράστια επίδραση στη γενική κατεύθυνση της ιταλικής Αναγεννήσεως και στη μετέπειτα ανάπτυξη της ευρωπαϊκής φιλοσοφίας.

Μεταφυσική

Η Μεταφυσική είναι παραδοσιακός κλάδος της φιλοσοφίας και σχετίζεται με την ερμηνεία της θεμελιώδους φύσης του όντος (ύπαρξης) και του κόσμου που το περιβάλλει αν και δεν είναι ιδιαίτερα εύκολο να οριστεί. Η μεταφυσική δημωδώς συγχέεται με την πνευματικότητα και το υπερφυσικό· όμως η μεταφυσική αποτελεί αντικείμενο μελέτης· τα εργαλεία της μελέτης δύνανται να είναι ορθολογικά-επιστημονικά ή πνευματιστικά-θρησκευτικά (δεν χρησιμοποιούν όλοι οι στοχαστές τα ίδια εργαλεία*· όμως τα ερωτήματα παραμένουν τα ίδια). Η παραδοσιακή μεταφυσική προσπαθεί να απαντήσει σε δύο βασικά ερωτήματα με τους ευρύτερους δυνατούς όρους:

Τελικά, τι βρίσκεται εκεί;

Με τι μοιάζει;Εκείνος που μελετά τη μεταφυσική ονομάζεται μεταφυσικός. Ο μεταφυσικός προσπαθεί να αποσαφηνίσει τις θεμελιώδεις έννοιες με τις οποίες οι άνθρωποι προσπάθουν να κατανοήσουν τον κόσμο, π.χ., ύπαρξη, τα αντικείμενα και οι ιδιότητές τους, ο χώρος και ο χρόνος, η αιτία και το αποτέλεσμα. Κεντρικός κλάδος της μεταφυσικής είναι οντολογία, η έρευνα για τις βασικές κατηγορίες της ύπαρξης (του είναι) και των μεταξύ τους σχέσεων. Άλλος κεντρικός κλάδος της μεταφυσικής είναι η κοσμολογία, η μελέτη της προέλευσης, της βασικής δομής, τη φύσης και της δυναμικής του σύμπαντος. Ορισμένοι περιλαμβάνουν την επιστημολογία ως ένα άλλο επίκεντρο της μεταφυσικής, αλλά η συγκεκριμένη συμπερίληψη αμφισβητείται.

Πριν από τη σύγχρονη ιστορία της επιστήμης, τα επιστημονικά ζητήματα που αντιμετωπίστηκαν ως μέρος της μεταφυσικής είναι γνωστά ως φυσική φιλοσοφία. Αρχικά, ο όρος «επιστήμη» (Λατινικά scientia) σήμαινε απλά "γνώση". Η επιστημονική μέθοδος, όμως, μεταμορφώθηκε σε φυσική φιλοσοφία μέσω της εμπειρικής δραστηριότητας που προκύπτει από το πείραμα σε αντίθεση με την υπόλοιπη φιλοσοφία. Έως το τέλος του 18ου αιώνα, είχε αρχίσει να ονομάζεται «επιστήμη» προκειμένου να διακρίνεται από τη φιλοσοφία. Στη συνέχεια, η μεταφυσική συμβόλιζε τη φιλοσοφική έρευνα μη-εμπειρικού χαρακτήρα για τη φύση της ύπαρξης Ορισμένοι φιλόσοφοι της επιστήμης, όπως οι νεοθετικιστές, θεωρούν ότι η φυσική επιστήμη απορρίπτει τη μελέτη της μεταφυσικής, ενώ άλλοι φιλόσοφοι της επιστήμης διαφωνούν έντονα.

Νικολό Μακιαβέλι

Ο Νικολό Μακιαβέλι (ιταλικά: Niccolò di Bernardo dei Machiavelli, 3 Μαΐου 1469 - 21 Ιουνίου 1527) ήταν Ιταλός διπλωμάτης, πολιτικός, ιστορικός, ανθρωπιστής και συγγραφέας της περιόδου της Αναγέννησης.

Πλατωνικός έρωτας

Ο πλατωνικός έρωτας ή πλατωνική αγάπη είναι όρος που χρησιμοποιείται για ένα είδος αγάπης το οποίο δεν είναι σεξουαλικό. Ονομάστηκε από τον Πλάτωνα, ο οποίος περιέγραψε στην πραγματικότητα ένα είδος αγάπης που επικεντρώνεται στις σχέσεις του ίδιου φύλου και συμπεριλαμβάνει το σεξ που υπέστη μετασχηματισμό κατά τη διάρκεια της Αναγέννησης (15ος-16ος αιώνας), για να πάρει τη σύγχρονη αίσθηση της μη σεξουαλικής ετεροφυλοφιλικής αγάπης.

Πληροφορική

Πληροφορική ονομάζεται η επιστήμη του επιτελεστικού λόγου, δηλαδή του λόγου (σε διάφορες μορφές) με τη βοήθεια του οποίου είναι εφικτή η επιτέλεση (εκτέλεση) ενεργειών που προκαλούν μεταβολές στον φυσικό κόσμο ή στον τρόπο λειτουργίας τεχνολογικών συσκευών διατάξεων και συστημάτων. Ειδικότερα, η Πληροφορική είναι θετική και εφαρμοσμένη επιστήμη και ερευνά τις τεχνολογικές εφαρμογές σε αυτοματοποιημένα υπολογιστικά συστήματα, από τη σκοπιά της σχεδίασης, της ανάπτυξης, της υλοποίησης, της διερεύνησης, της ανάλυσης και της προδιαγραφής τους. την απόκτηση, την εκπροσώπηση, την επεξεργασία, την αποθήκευση, την επικοινωνία και την πρόσβαση στις πληροφορίες.

Τα εν λόγω υπολογιστικά συστήματα συνήθως είναι ηλεκτρονικές και ψηφιακές συσκευές, όμως τυπικά αυτό δεν είναι απαραίτητο αφού έχουν υπάρξει και μηχανικοί ή κβαντικοί υπολογιστές. Καθώς τα δεδομένα εισόδου, τα οποία ένας αλγόριθμος επεξεργάζεται, και τα δεδομένα εξόδου, τα οποία παράγει μετά την επεξεργασία και τη λήξη των υπολογισμών, αποτελούν κωδικοποιημένες πληροφορίες, η πληροφορική μπορεί επίσης να γίνει αντιληπτή ως η επιστήμη που ερευνά θεωρητικές μεθόδους και πρακτικούς μηχανισμούς διαχείρισης πληροφοριών. Η τεχνολογία πληροφοριών και επικοινωνίας άρχισε να λαμβάνει χώρα ευρέως μετά το 1970, με αποτέλεσμα σημαντικές κοινωνικές, οικονομικές και τεχνολογικές αλλαγές σε διεθνές επίπεδο.

Η αυτοματοποιημένη υλοποίηση των μεθόδων της πληροφορικής βασίστηκε από την πρώτη στιγμή στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές (Η/Υ). Ωστόσο, αυτή έχει έναν ευρύτερο σκοπό που δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένες τεχνολογικές επιλογές. Για παράδειγμα, ο αλγόριθμος της δυαδικής αναζήτησης μπορεί να εφαρμοστεί και σε τηλεφωνικό κατάλογο «χειρωνακτικά», από έναν άνθρωπο χωρίς τη βοήθεια υπολογιστή ο οποίος εκτελεί τους σχετικούς υπολογισμούς με τον νου του, ενώ ένα πρωτόκολλο επικοινωνίας μπορεί να εφαρμοστεί ακόμη και σε σήματα καπνού - όχι μόνο σε τηλεπικοινωνιακά δίκτυα. Αναλόγως με το επίπεδο αφαίρεσης, μπορεί να μελετηθεί είτε ανεξάρτητα από τις τεχνολογικές της συνιστώσες, είτε ως ένα ενιαία με αυτές επιστήμη. Επίσης, με την πληροφορική σχετίζεται και η διερεύνηση φυσικών διεργασιών επεξεργασίας πληροφοριών (βλ. γνωσιακή επιστήμη).

Η πληροφορική δεν πρέπει να συγχέεται με τη θεωρία πληροφορίας, ένα πεδίο των εφαρμοσμένων μαθηματικών, ή τη βιβλιοθηκονομία και επιστήμη πληροφόρησης, έναν σύνθετο και πολύ διαφορετικό γνωστικό κλάδο που σχετίζεται με την οργάνωση και διαχείριση βιβλιοθηκών και αυτόματων συστημάτων πληροφόρησης, αξιοποιώντας ορισμένα από τα τεχνολογικά εργαλεία που παρέχει η πληροφορική.

Η αλληλεπίδραση ανθρώπου-υπολογιστή εξετάζει τις προκλήσεις στην κατασκευή των ηλεκτρονικών υπολογιστών, κάνοντας τους υπολογισμούς όσο το δυνατό πιο χρήσιμο, εύχρηστο, και καθολικά προσβάσιμο στους ανθρώπους.

Πρόβλημα των καθόλου

Στη μεταφυσική, το πρόβλημα των καθόλου αφορά στο ερώτημα αν υπάρχουν ιδιότητες, και εάν υπάρχουν, τι είναι. Οι ιδιότητες κοινές ποιότητες ή σχέσεις μεταξύ δύο οντοτήτων. Τα διαφορετικά είδη ιδιοτήτων, όπως οι ποιότητες και οι σχέσεις αναφέρονται ως καθόλου, επίσης καθολικοί όροι.

Για παράδειγμα, μπορεί να φανταστεί κανείς τρία άτομα σε ένα τραπέζι που κρατούν κούπες που είναι κυκλικές ή παραδείγματα κυκλικότητας, ή δύο κόρες που η κοινή τους σχέση καθορίζεται από το ότι είναι κόρες του Φρανκ. Υπάρχουν πολλές τέτοιες ιδιότητες, όπως κόκκινο, άρρεν ή θήλυ, υγρό, μεγάλο ή μικρό, ψηλότερο από, πατέρας του/της, κ.λπ..

Παρόλο που οι φιλόσοφοι συμφωνούν ότι οι ανθρώπινες υπάρξεις μιλούν και σκέπτονται με όρους ιδιοτήτων, διαφωνούν αν αυτά τα καθόλου ή καθολικοί όροι υπάρχουν στην πραγματικότητα ή απλά μόνο στη σκέψη και τον λόγο.

Ρότζερ Μπέικον

Ο Ρότζερ Μπέικον (Roger Bacon, γνωστός στα ελληνικά και ως Ρογήρος Βάκων, 1219/1220 - 1292) ήταν σχολαστικός θεολόγος και φιλόσοφος του Μεσαίωνα, αποκληθείς για την πολυμάθειά του Doctor Mirabilis (θαυμαστός δάσκαλος).

Σιμόν ντε Μποβουάρ

Η Σιμόν ντε Μπoβουάρ (απαντάται και Μπωβουάρ, γαλλικά: Simone de Beauvoir, 9 Ιανουαρίου 1908 – 14 Απριλίου 1986) ήταν Γαλλίδα συγγραφέας, φιλόσοφος, διανοούμενη, ακτιβίστρια και φεμινίστρια. Υπήρξε σύντροφος του διάσημου υπαρξιστή φιλοσόφου Ζαν-Πωλ Σαρτρ.

Το γνωστότερο έργο της υπήρξε «Το δεύτερο φύλο», μια φεμινιστική ανάλυση της γυναικείας ύπαρξης και της καταπίεσης των γυναικών.

Τζόναθαν Έντουαρντς

Ο Ιωνάθαν ή Τζόναθαν Έντουαρντς (αγγλ.: Jonathan Edwards, 5 Οκτωβρίου 1703 – 22 Μαρτίου 1758) ήταν Αμερικανός θεολόγος, κήρυκας και ιεραπόστολος στους ιθαγενείς πληθυσμούς της Αμερικής. Ο Έντουαρντς είναι ευρέως αποδεκτός ως ένας από πιο σημαντικούς και αυθεντικούς φιλοσοφικούς θεολόγους, και ως ένας από τους μεγαλύτερους διανοούμενους της Αμερικής. Το θεολογικό έργο του Έντουαρντς έχει ευρύ πεδίο εφαρμογής, αλλά συνήθως συνδέεται με την υπεράσπισή της Μεταρρυθμισμένης θεολογίας, της μεταφυσικής του θεολογικού ντετερμινισμού, και της Πουριτανικής κληρονομιάς.

Ο Έντουαρντς γεννήθηκε στο Κοννέκτικατ, και αφού σπούδασε στο Γέιλ, το 1727 χειροτονήθηκε ποιμένας σε μια εκκλησία στη Μασσαχουσέτη. Για πολλά χρόνια τα κηρύγματά του είχαν συγκλονίσει την Νέα Αγγλία, όμως η ακραία Καλβινιστική ορθοδοξία του αμφισβητήθηκε και έτσι το 1750 εκδιώχθηκε. Εργάστηκε ως ιεραπόστολος στους Ινδιάνους μέχρι το 1758, οπότε και έγινε πρόεδρος στο κολέγιο Πρίνστοουν. Πέθανε λίγους μήνες αργότερα.

Η μνήμη του τιμάται από τις Λουθηρανικές εκκλησίες στις 22 Μαρτίου.

Τόμας Χομπς

Άγγλoς φιλόσοφος, γιος προτεστάντη κληρικού, ο Τόμας Χομπς (Thomas Hobbes, 5 Απριλίου 1588 - 4 Δεκεμβρίου 1679) ήταν ένας από τους πρώτους διανοητές-θεμελιωτές του σύγχρονου κράτους και ιδρυτής της πολιτικής φιλοσοφίας. Αν και σήμερα ο Χομπς αναφέρεται περισσότερο για το έργο του στην πολιτική φιλοσοφία, συνέβαλε και σε άλλους τομείς, όπου συμπεριλαμβάνονται η ιστορία, η γεωμετρία, η ηθική, η γενική φιλοσοφία και η αποκαλούμενη σήμερα πολιτική επιστήμη.

Φρήντριχ Βίλχελμ Γιόζεφ Σέλινγκ

Ο Φρήντριχ Βίλχελμ Γιόζεφ Σέλινγκ (27 Ιανουαρίου, 1775 – 20 Αυγούστου 1854), ήταν Γερμανός φιλόσοφος. Θεωρείται διανοητής που άσκησε σημαντική επίδραση στην ανάπτυξη του γερμανικού ιδεαλισμού, μαζί με τον Γιόχαν Γκότλιμπ Φίχτε, διδάσκαλο των πρώτων χρόνων της ενασχόλησής του με τη φιλοσοφία και τον Γκέοργκ Βίλχελμ Φρήντριχ Χέγκελ, φίλο, συμμαθητή και αργότερα ανταγωνιστή του.

Η σκέψη του Σέλινγκ είναι σχετικά παραμελημένη στον αγγλόφωνο κόσμο, καθώς ένα μεγάλο μέρος του έργου του παραμένει αμετάφραστο. Σημαντικός παράγοντας γι' αυτό ήταν η στάση του Χέγκελ, ο οποίος στα ώριμα έργα του περιγράφει λίγο-πολύ τον Σέλινγκ ως απλή υποσημείωση στην ανάπτυξη του ιδεαλισμού. Επίσης, η φυσική φιλοσοφία του Σέλινγκ έγινε αντικείμενο επίθεσης από τους επιστήμονες εξαιτίας της έλλειψης εμπειρικού προσανατολισμού της. Ωστόσο, ορισμένοι φιλόσοφοι του 20ού αιώνα όπως ο Μάρτιν Χάιντεγκερ και ο Σλάβοϊ Ζίζεκ έδειξαν ενδιαφέρον για την επανεξέταση του έργου του Σέλινγκ.

Άλλες γλώσσες

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.