Ασπρόγεια Φλώρινας

Τα Ασπρόγεια παλαιότερη ονομασία Στρέμπενο είναι χωριό του νομού Φλώρινας που ανήκει στον δήμο Αμυνταίου. Τα Ασπρόγεια εκκλησιαστικά ανήκουν στην Ιερά Μητρόπολη Καστοριάς. Σύμφωνα με την απογραφή του 2001 στο χωριό κατοικούσαν 459 κάτοικοι. Σήμερα στο χωριό οι μόνιμοι κάτοικοι είναι γύρω στους 100 ενώ το καλοκαίρι αυξάνονται στους 350. Το χωριό είναι χτισμένο σε υψόμετρο 850 μέτρων και γιορτάζει στις 5 και 6 Αυγούστου καθώς υπάρχει εκκλησία Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. Κύρια ασχολία των κατοίκων είναι η γεωργία και η κτηνοτροφία. Πολλοί Ασπρογείτες ζουν στις Ηνωμένες πολιτείες, τον Καναδά και την Αυστραλία και Γερμανία. Στην είσοδο του χωριού υπάρχει άγαλμα του Μακεδονομάχου Καπετάν Βαγγέλη όπου τελείται μνημόσυνο την 1η ή την 2η Κυριακή του Μαΐου. Η θέση τους είναι στο 21ο χλμ. της επαρχιακής οδού Αμυνταίου - Καστοριάς.

Συντεταγμένες: 40°37′12″N 21°28′12″E / 40.62000°N 21.47000°E

Ασπρόγεια
εικόνα
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Ασπρόγεια
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΔήμοςΔήμος Αμυνταίου
Γεωγραφία και στατιστική
Περιφερειακή ενότηταΦλώρινας
Υψόμετρο850
Πληθυσμός459 (2001)
Άλλα
Παλαιά ονομασίαΣτερέβαινο, Στρέμπενο

Ιστορικά

Τα Ασπρόγεια κτίστηκαν κατά το τέλος του 17ου αιώνα, κατά την άποψη του εκπαιδευτικού Παντελή Οικονόμου, κτίστηκε γύρω στο 1752. Οι περισσότεροι κάτοικοι ήρθαν σταδιακά από την Ήπειρο, και κυρίως από την Θεσπρωτία, τα περίχωρα της Μοσχόπολης, από την Θεσσαλία, τα Άγραφα και άλλες περιοχές. Τον τόπο καταγωγής μαρτυρούν και τα επίθετα των κατοίκων, όπως Μίχηδες από την Σαμαρίνα, Αγραφιώτες ή Βαϊνάδες από τα Άγραφα, Βολιώτες από το Βόλο κ.α. Οι τελευταίοι ξεκίνησαν από την Ήπειρο πήγαν στο Βόλο και συγκεκριμένα κάποιος Νικόλαος Τσάμος παντρεύτηκε εκεί και έτσι πήρε το επώνυμο Βολιώτης. Οι προερχόμενοι από την Ήπειρο έφυγαν την εποχή του Αλή πασά, ενώ οι προερχόμενοι από τα Άγραφα την εποχή της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.[1]

Αρχικά υπήρχαν συνοικισμοί στις θέσεις Ελενίτσα, Αμμουδιά, Λεπτοκαρυές και άλλες περιοχές. Λόγω όμως της ελονοσίας και ύστερα από σύσταση των Οθωμανικών αρχών που είχαν πέδρα στο γειτονικό Σκλήθρο, το χωριό μεταφπέρθηκε πιο ψηλά, στη σημερινή του θέση. Οι κάτοικοι ήταν αρχικά ελληνόφωνοι, αρβανιτόφωνοι και βλαχόφωνοι, αλλά κατά τα μέσα του 19ου αιώνα σλαβοφώνησαν.[2]

Ελληνική Επανάσταση του 1821

Οι Στρεμπενιώτες συμμετείχαν στην Ελληνική Επανάσταση του 1821 και πολλοί μετέβησαν στη νότια Ελλάδα για να συνεχίσουν τον αγώνα. Στρεμπενιώτες αγωνίστηκαν επίσης, στο σπώμα του Μάρκου Μπότσαρη, καθώς και στο πλευρό του Αθανάσιου Διάκου στη Μάχη της Αλαμάνας, όπου κάποιος αγωνιστής από το Στρέμπενο έπεσε νεκρός δίπλα στον Στερεοελλαδίτη αρχηγό.[3] Σημαντικός Στρεμπενιώτης οπλαρχηγός ήταν ο Γιώργης Κύρκου ή καπετάν Βέτος[4].

Ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897

Πολλοί Ασπρογείτες συμμετείχαν στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897.[5]

Η μάχη των Ασπρογείων (Στρεμπένου), 1906

Στις 29 Μαΐου 1906, σε ύψωμα κοντά στο χωριό διεξήχθη σημαντική μάχη μεταξύ μικρού σώματος Μακεδονομάχων και πολλαπλάσιας δύναμης Τούρκων. Επικεφαλής του Ελληνικού σώματος ήταν ο κρητικός Παύλος Γύπαρης και οι Γεώργιος Βολάνης (Καπετάν Μπολάνης), Γεώργιος Δικώνυμος-Μακρής και Γρηγόριος Βαϊνάς. Στην περιοχή των Ασπρογείων γίνονταν τότε επιθέσεις του Βουλγαρικού Κομμιτάτου στην προσπάθειά τους να εκτοπίσουν το Ελληνικό στοιχείο. Η προσέλευση των Μακεδονομάχων στην περιοχή έγινε αντιληπτή από τους Βούλγαρους οι οποίοι κάλεσαν τον Τουρκικό στρατό να επέμβει. Το ολιγάριθμο σώμα των Μακεδονομάχων αμύνθηκε επί 14 ώρες και πολλοί απ' τους αγωνιστές του έπεσαν στη μάχη. Ο Γύπαρης με τον συναγωνιστή του Γιώργο Παληό κάνοντας ηρωική έξοδο κατώρθωσαν να σωθούν στην κορυφή γειτονικού βουνού. Εκτιμάται ότι οι Τούρκοι άφησαν περίπου 300 νεκρούς.
Ο ηρωισμός του Γύπαρη εκτιμήθηκε ιδιαίτερα από άλλους Μακεδονομάχους. Ο οπλαρχηγός Εμμανουήλ Κατσίγαρης - Καραμανώλης σε επιστολή του προς τον Γύπαρη αναφέρει:

"Αγαπητέ μου Καπετάν Παυλή, γνωρίζω καλώς τον χαρακτήρα σου και τα ευγενή και πατριωτικά σου αισθήματα ... Σου γνωρίζω μόνον ότι η μάχη του Στρέμπενου επεσφράγισε το όνομά σου μεταξύ των ηρώων του 1821. Κατά τας επισήμους πληροφορίας τας οποίας έχουν εις το Ελληνικόν Προξενείον, εφονεύθησαν πλέον των 300 Τούρκων, 4 αξιωματικοί και πλέον αυτών τραυματίαι. Η μάχη αυτή έχει την πρώτη θέσιν του Μακεδονικού αγώνος διότι επί 14 ώρας μάχη με δεκαπλάσιαν δύναμιν του εχθρού, κατώρθωσες να φέρεις αληθινή καταστροφή εις τους Τούρκους... Δεχθήτε παρακαλώ τα ειλικρινέστερά μου συγχαρητήρια, διότι εδοξάσατε τα ελληνικά όπλα, και αποδείξατε εις τους εχθρούς μας ότι υπάρχουν Έλληνες ακόμη. ... Νάουσα, 12 Ιουνίου 1906. Εμμ. Κατσίγαρης".

Τη μάχη του Στρέμπενου αναπαράστησε σε λιθογραφία ο λαϊκός χαράκτης και ζωγράφος Σ. Χρηστίδης.[6]

Κατά το Μακεδονικό Αγώνα τα Ασπρόγεια ανέδειξαν σπουδαίους οπλαρχηγούς, όπως ο πρωτεργάτης Ευάγγελος Γεωργίου Νάτσης (Στρεμπενιώτης), ο Γρηγόριος Βαϊνάς, ο Στέφανος Νάτσης, ο Γεώργιος Οικονομίδης, ο Χρήστος Παναγιωτίδης (Μαλέτσκος) και άλλοι. Επίσης, σημαντικός Μακεδονομάχος υπήρξε ο Παπα-Δημήτρης Οικονόμου, συνεργάτης του Μητροπολίτη Καστοριάς. Η προτομή του βρίσκεται στο προαύλιο της Εκκλησίας του χωριού.

Αξιόλογοι Ασπρογείτες

Παραπομπές

  1. Πολιτιστικός Μορφωτικός Σύλλογος Ασπρογείων, Ιστορία των Ασπρογείων, Σεβαστιανή Βολιώτου Δεσποινούδη «Ιστορία και Λαογραφία των Ασπρογείων»
  2. Πολιτιστικός Μορφωτικός Σύλλογος Ασπρογείων, Ιστορία των Ασπρογείων, Σεβαστιανή Βολιώτου Δεσποινούδη «Ιστορία και Λαογραφία των Ασπρογείων»
  3. Λάζαρος Αν. Μέλιος, Από την Ιστορία της Φλώρινας, 1998
  4. Πολιτιστικός Μορφωτικός Σύλλογος Ασπρογείων, Ιστορία των Ασπρογείων, Σεβαστιανή Βολιώτου Δεσποινούδη «Ιστορία και Λαογραφία των Ασπρογείων»
  5. Πολιτιστικός Μορφωτικός Σύλλογος Ασπρογείων, Ιστορία των Ασπρογείων, Σεβαστιανή Βολιώτου Δεσποινούδη «Ιστορία και Λαογραφία των Ασπρογείων»
  6. Γύπαρης Ανδρέας (Αντ/χης Πεζικού ε.α.), Η μέρα της Μεγάλης μάχης στο Στρέμπενο. Περιοδικό "Μακεδονική Ζωή", 86 (1973), σ. 30, 31.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

1906

Η παρούσα σελίδα αφορά το έτος 1906 κατά το Γρηγοριανό Hμερολόγιο

29 Μαΐου

Μάρτιος | Απρίλιος | Μάιος | Ιούνιος | Ιούλιος

28 Μαΐου | 29 Μαΐου | 30 Μαΐου

H 29η Μαΐου είναι η 149η ημέρα του έτους κατά το Γρηγοριανό Hμερολόγιο (150η σε δίσεκτα έτη). Υπολείπονται 216 ημέρες.

Βαγγέλης Στρεμπενιώτης

Ο Βαγγέλης Στρεμπενιώτης (1876 - 1904) ήταν Έλληνας σλαβόφωνος οπλαρχηγός του Μακεδονικού Αγώνα. Γεννήθηκε στο Στρέμπενο (Ασπρόγεια) Φλώρινας και το πραγματικό του όνομα ήταν Ευάγγελος Νάτσης Γεωργίου.

Γεώργιος Οικονομίδης

Ο Γεώργιος Οικονομίδης ή καπετάν Βαρνάς ήταν σημαντικός οπλαρχηγός Μακεδονομάχος από το Στρέμπενο (Ασπρόγεια) Φλώρινας.

Γρηγόριος Βαϊνάς

Ο Γρηγόριος Βαϊνάς (επίσης αναφέρεται ως Βαενάς ή Βαγενάς γνωστός και ως καπετάν Αγραφιώτης, Ασπρόγεια Φλώρινας, 1878 - 19 Δεκεμβρίου 1970) ήταν οπλαρχηγός του Μακεδονικού Αγώνα. Αποκαλούνταν Γκάρτσος από τους βουλγαρόφιλους, Αετός από τους συναγωνιστές του και Μαύρος Διάβολος από τους Οθωμανούς.

Δημήτριος Γκόλνας

Ο Δημήτριος (Τάκης) Γκόλνας ήταν σπουδαίος οπλαρχηγός Μακεδονομάχος.

Κλεισούρα Καστοριάς

Η Κλεισούρα (ή Βλαχοκλεισούρα, εναλλακτική ονομασία παλαιότερα) είναι χωριό της Καστοριάς στην Δυτική Μακεδονία. Η Κλεισούρα αποτελεί μια ιστορική και σημαντική κωμοπόλη του βλάχικου ελληνισμού που ανέδειξε πολλά ιστορικά πρόσωπα κατά την εποχή της ακμής της. Βρίσκεται στο ανατολικό άκρο του νομού, στην είσοδο των ομώνυμων στενών, 34 χλμ. ανατολικά της Καστοριάς. Βρίσκεται χτισμένη σε υψόμετρο 1.172 μ. στους πρόποδες του όρους Μουρίκι, ορεινού όγκου του Ασκιού, σε στρατηγική θέση και σε κατάφυτη περιοχή. Ο σημερινός οικισμός, αισθητά μειωμένος σε σχέση με το παρελθόν που άγγιζε τους 7.000 κάτοικους, φτάνει σύμφωνα με την τελευταία απογραφή τους 559 κατοίκους.

Η Κλεισούρα υπήρξε μία από τις περιοχές της Ελλάδας που βίωσαν με τον σκληρότερο τρόπο τα γερμανικά αντίποινα κατά τη διάρκεια της κατοχής. Οι επιπτώσεις της σφαγής της Κλεισούρας, όπως ονομάστηκε η ανθρώπινη αυτή τραγωδία, σε συνάρτηση με την μεταβολή των εμπορικών δρόμων που ξεκίνησε στις αρχές του 20ου αιώνα με την ανάπτυξη του σιδηροδρόμου, προκάλεσαν την παρακμή της κωμόπολης. Σήμερα οι προοπτικές ανάπτυξης του οικισμού, στηρίζονται κυρίως στην τόνωση του τουρισμού και της παραγωγής κτηνοτροφικών προϊόντων. Η ιστορία της, σε συνδυασμό με τις επιβλητικές εκκλησίες και τα εναπομείναντα αρχοντικά της, μένουν να θυμίζουν το λαμπρό παρελθόν αυτής της ιστορικής κωμόπολης.

Μακεδονικός Αγώνας

Ο Μακεδονικός Αγώνας ήταν μία σειρά συγκρούσεων μεταξύ κυρίως ελληνικών και βουλγαρικών ένοπλων σωμάτων που διεξήχθη από το 1904 ως το 1908 στην περιοχή της Μακεδονίας (τότε μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας) με σκοπό τον εθνικό προσεταιρισμό των κατοίκων της περιοχής, ιδίως των σλαβόφωνων Χριστιανών. Δευτερευόντως συμμετείχαν στις συγκρούσεις αυτές σερβικές και ρουμανικές ένοπλες ομάδες. Η ελληνική ένοπλη παρέμβαση στη Μακεδονία ξεκίνησε στην ευνοϊκή για την Ελλάδα συγκυρία που προέκυψε μετά την αποτυχία της εξέγερσης του Ίλιντεν το 1903 και εντάθηκε μετά το θάνατο του Παύλου Μελά τον Οκτώβριο του 1904. Σταδιακά τα ελληνικά σώματα κατάφεραν να επικρατήσουν, αλλά η ένοπλη τους δράση τερματίστηκε με την Επανάσταση των Νεοτούρκων το 1908.

Μελισσότοπος Καστοριάς

Ο Μελισσότοπος είναι ορεινός οικισμός (υψόμ. 740μ., 199 κάτοικοι (2001). Στην απογραφή του 1951 αριθμούσε 233 κατοίκους. Πριν την ένταξή του στο Δήμο Καστοριάς ανήκε στο Δήμο Αγίων Αναργύρων. Βρίσκεται στο ανατολικό άκρο του νομού Καστοριάς, 26 χλμ. της πόλης της Καστοριάς. Ο κύριος ναός του χωριού ονομάζεται Άγιος Αθανάσιος.

Παντελής Βαϊνάς

O Παντελής Βαϊνάς ή Βαηνάς (1924-2008) ήταν Έλληνας σλαβόφωνος, αντιστασιακός και αξιωματικός στις τάξεις του Ε.Λ.Α.Σ. και του Δημοκρατικού Στρατού.

Στέφανος Νάτσης

Ο Στέφανος Νάτσης ήταν σημαντικός οπλαρχηγός Μακεδονομάχος από το Στρέμπενο (Ασπρόγεια) Φλώρινας.

Χρήστος Παναγιωτίδης

Ο Χρήστος Παναγιωτίδης ή καπετάν Μαλέτσ(ι)κος (1886 - ;) ήταν οπλαρχηγός του Μακεδονικού Αγώνα από το Στρέμπενο (Ασπρόγεια) της Φλώρινας.

Οικισμοί του Δήμου Αμυνταίου

Άλλες γλώσσες

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.