Ύφαλος

Ύφαλος (αγγλ. reef) ή (blind rock) (εκ των αρχαίων: υπό + αλς) ονομάζεται η οποιαδήποτε βραχώδης ή και ακόμα κοραλλιογενής απόφυση του πυθμένα της θάλασσας (ή λίμνης) που δεν εξέχει της επιφάνειας και έχει μικρή έκταση.

Μεγάλη οικολογική σημασία έχουν οι κοραλλιογενείς ύφαλοι, γύρω από τους οποίους διατηρούνται μερικά από τα πιο ποικιλόμορφα και πλούσια οικοσυστήματα του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

PamalicanAfterLiftOff
Το νησί Pamalican στις Φιλιππίνες περιτριγυρίζεται από υφάλους

Ονομασίες

Ancient coral reefs
Απεικόνιση παλαιού κοραλλιογενούς υφάλου

Η μορφολογία των υφάλων όπως και οι αντίστοιχες ονομασίες που τους δίνουν οι ναυτικοί ποικίλλουν:

  • Ύφαλος που έχει διαλυθεί αλλά η υπόστασή του καθίσταται αμφίβολη ονομάζεται σκεπή
  • Η όποια έξαρση του βυθού σε μεγάλη όμως επιφάνεια ονομάζεται στήθος, κοινώς μπάγκος και είναι συχνά χώρος με πολλά αλιεύματα.
  • Η κινητή αμμώδης έξαρση του βυθού που μεταβάλλει σχήμα υπό την επήρεια θαλασσίων ρευμάτων ονομάζεται σύρτις, ή αμμοσύρτης και είναι διαδεδομένοι σε αβαθείς περιοχές. Τέτοιος βυθός είναι των κόλπων της Μεγάλης και Μικρής Σύρτεως στη Λιβύη, ενώ τέτοιος βυθός χαρακτηρίζεται και ανατολικά της Χαλκιδικής στην Ελλάδα.
  • Ο ύφαλος που αποτελείται από χαλίκια ονομάζεται έρμα ή σαβούρα.[1]
  • Υφαλογενής ή υφαλογενή χαρακτηρίζεται ο βυθός ή η θαλάσσια έκταση όπου παρατηρείται συστάδα υφάλων, όπως τα μερμήγκια.

Επικινδυνότητα

Οι ύφαλοι μέχρι πλεύσιμου βάθους αποτελούν μόνιμους κινδύνους στη ναυσιπλοΐα για τον λόγο αυτό επισημαίνονται ιδιαίτερα στους ναυτικούς χάρτες ή και φέρονται επ' αυτών μόνιμοι αναλάμποντες φανοί. Γι αυτό τον λόγο αποτελεί ναυτικό έθιμο να λαμβάνουν ονομασία εκείνου που πρώτος τους εντοπίζει και γνωστοποιεί αρμόδια τις ναυτικές αρχές.

Δείτε επίσης

Παραπομπές

  1. Εγκυκλοπαίδεια Δομή, σ. 577 τόμ.29 ISBN 960-8177-81-2
Ύφαλος Γουίνσλοου

Ο Ύφαλος Γουΐνσλοου είναι ένα υποθαλάσσιο χαρακτηριστικό στα Νησιά Φοίνικα, της Δημοκρατίας του Κιριμπάτι, και βρίσκεται 200 χμ βόρεια - βορειοδυτικά της Νήσου ΜακΚήν. Είναι το βορειότερο και δυτικότερο χαρακτηριστικό των Νήσων Φοίνικα, χωρίς να υπολογίζουμε τα εξωτερικά νησιά Μπαίηκερ και Χάουλαντ. Έχει ελάχιστο βάθος 11 μέτρα. Ο Ύφαλος έχει μήκος περίπου 1,6 χμ από ανατολή προς δύση, και περίπου 0,5 χμ πλάτος. Ο πυθμένας αποτελείται από ροζ κοράλλια και κόκκινη άμμο. Ο Ύφαλος Γουΐνσλοου αναφέρθηκε από τον Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον, που έπλεε πάνω από μια περιοχή που πίστευε ότι ήταν ο Ύφαλος Γουΐνσλοου στα τέλη του 1889, αλλά δεν τον βρήκε.

Ο ύφαλος ανακαλύφθηκε από το φαλαινοθηρικό Φοίνιξ το 1851, και το όνομα του δόθηκε σε ολόκληρη την συστάδα των νησιών. Ο Πέρρυ Γουΐνσλοου ήταν ο Καπετάνιος του Φοίνικα σ' αυτό το ταξίδι του.

Δεν θα πρέπει να συγχέεται με τον Ύφαλο Γουΐνσλοου που βρίσκεται στα Νησιά Κουκ.

Ύφαλος Ινδίας

Ο Ύφαλος Ινδίας (επίσης ονομάζεται και Ύφαλος Ιουδαίας) είναι μια ακατοίκητη, σχεδόν κυκλική ατόλλη περίπου 10 χλμ σε διάμετρο, που αντιστοιχεί σε μια συνολική έκταση (συμπεριλαμβανομένης της λιμνοθάλασσας) 80 χλμ2. Βρίσκεται στο νότιο Κανάλι της Μοζαμβίκης, περίπου στο μισό της απόστασης μεταξύ Μαδαγασκάρης (που βρίσκεται 385 χλμ στα ανατολικά) και Μοζαμβίκης, και 110 χλμ βορειοδυτικά της Νήσου Ευρώπα. Υψώνεται απότομα από τον θαλάσσιο πυθμένα 3.000 βάθους. Ο δακτύλιος του υφάλου κατά μέσο όρο είναι περίπου 100 μέτρα πλάτους και εντελώς περιβάλλει μια ρηχή λιμνοθάλασσα που έχει μέγιστο βάθος τα 15 μέτρα. Η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη του των 123.700 χλμ² είναι συνεχόμενη αυτής της Νήσου Ευρώπα.

Η ατόλλη αποτελείται από 10 γυμνές βραχονησίδες, χωρίς βλάστηση, με συνολική έκταση 0,2 χλμ². Αυτές στην βόρεια και ανατολική πλευρά έχουν ύψος 2,1 έως 3 μέτρα, και εκείνες στην δυτική και νότια πλευρά 1,2 μέτρα. Ο ύφαλος καλύπτεται εντελώς από την θάλασσα 3 ώρες πριν και μετά την κορύφωση της πλυμμηρίδας της παλίρροιας. Η ακτογραμμή του υφάλου είναι 35,2 χλμ. Η περιοχή υπόκειται σε κυκλώνες. Η ατόλλη επί μακρόν είναι ένας θαλάσσιος κίνδυνος και είναι το θέατρο πολυάριθμων ναυαγίων.

Ύφαλος Κίνγκμαν

Ο Ύφαλος Κίνγκμαν είναι ένας τροπικός κοραλλιογενής ύφαλος εκτάσεως 1 τετραγωνικού χιλιομέτρου στον Βόρειο Ειρηνικό Ωκεανό, περίπου στο μέσον της απόστασης μεταξύ των νήσων της Χαβάης και της Αμερικανικής Σαμόα, στις συντεταγμένες 6°24΄ Β, 162°24΄ Δ. Είναι η βορειότερη από της Βόρειες Νήσους της Γραμμής και αποτελεί μη ενσωματωμένη επικράτεια των Ηνωμένων Πολιτειών, διοικούμενη από την Ουάσινγκτον από το Πολεμικό Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο ύφαλος είναι κλειστός για το κοινό.

Ο ύφαλος ανακαλύφθηκε το 1789 από τον Πλοίαρχο Έντμουντ Φάννινγκ του πλοίου Μπέτσυ. Ο Πλοίαρχος Ου. Ε. Κίνγκμαν τον περιέγραψε το 1853. Προσαρτήθηκε επισήμως στις Ηνωμένες Πολιτείες στις 10 Μαΐου 1922.

Ο ύφαλος Κίνγκμαν βρίσκεται σε απόσταση περίπου 1.700 χιλιομέτρων (920 ναυτικών μιλίων) νότια της Χονολουλού.

Κατά καιρούς, η ακτογραμμή του μπορεί να φτάσει τα τρία χιλιόμετρα σε περίμετρο, αλλά το υψηλότερο σημείο του ύφαλου βρίσκεται περίπου ένα μέτρο πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας και είναι τον περισσότερο χρόνο καλυμμένο από τα κύματα, κάνοντας τον Ύφαλο Κίνγκμαν έναν κίνδυνο για τη ναυσιπλοΐα. Ο ύφαλος δε διαθέτει πλουτοπαραγωγικές πηγές, είναι ακατοίκητος και δε διατηρεί οικονομική δραστηριότητα. Ο ύφαλος περικλείει εν μέρει μία βαθιά εσωτερική λιμνοθάλασσα, η οποία χρησιμοποιήθηκε το 1937 και το 1938 ως ενδιάμεσος σταθμός μεταξύ της Χαβάης και της Αμερικανικής Σαμόα από τα υδροπλάνα της Pan American Airways. Το 1937, η Pan Am είχε σχέδια ν' αγκυροβολήσει το πλοίο North Wind ως πλωτή δεξαμενή ανεφοδιασμού στον ύφαλο Κίνγκμαν και να χρησιμοποιήσει τον ύφαλο ως ενδιάμεσο σταθμό για τα υδροπλάνα της που εκτελούσαν το δρομολόγιο προς τη Νέα Ζηλανδία, αλλά η Pan Am εγκατέλειψε την ιδέα όταν βρήκε ότι το κόστος υποστήριξης ενός κυρίως αδρανούς πετρελαιοφόρου ήταν απαγορευτικό. Υπήρξαν επίσης ανησυχίες ότι δε θα μπορούσαν να διατεθούν άνετες εγκαταστάσεις διανυκτέρευσης για τους επιβάτες σ' αυτό το σημείο, σε περίπτωση μηχανικού προβλήματος. Συνεπώς, η Pan Am μετέφερε τις δραστηριότητές της στη Νήσο Κάντον στις 18 Μαΐου 1939 και ξεκίνησε δρομολόγια προς τη Νέα Ζηλανδία στις 12 Ιουλίου 1940.

Ύφαλος Καροντελέτ

Ο Ύφαλος Καροντελέτ είναι ένας ύφαλος με σχήμα πετάλου στα Νησιά Φοίνικα στην Δημοκρατία του Κιριμπάτι. Βρίσκεται 106 χμ νοτιοανατολικά της Ατόλλης Νικουμαρόρο και έχει ελάχιστο βάθος 1,8 μέτρα. Έχει μήκος περίπου 1,5 χμ και η θάλασσα περιστασιακά σπάει πάνω από τον ύφαλο.

Ο ύφαλος πήρε το όνομα του από το πλοίο που τον ανάφερε, που δεν ήταν το USS Καροντελέτ. Αναφερόταν ως Ύφαλος Καροντελέτ προτού το USS Καροντελέτ ονομαστεί και τεθεί σε υπηρεσία, όπως επισημαίνεται σε μια αναφορά από την εναέρια αναζήτηση για την Αμέλια Έρχαρτ από τις 16 Ιουλίου 1937.

Οι πολλές θέσεις του Υφάλου Γουΐνσλοου, που επισήμανε ο Ρόμπερτ Λούις Στήβενσον, μπορεί να οφείλονται λόγω της σύγχισης της θέσης του Υφάλου Καροντελέτ με τον Ύφαλο Γουΐνσλοου.

Ύφαλος Κολβοκορέσσες

Ο Ύφαλος Κολβοκορέσσες είναι μια εντελώς βυθισμένη δομή ατόλλης στο βορειοανατολικό τμήμα του Αρχιπελάγους Τσάγκος, 15 χμ ανατολικά του Σπήκερς Μπάγκος και 28 χμ βορειοανατολικά του Υφάλου Μπλενχάιμ. Πήρε το όνομα του από τον Δρ. Άλντεν Πάρτριτζ Κολβοκορέσσες που το 1973 - 1979, μαζί με τον Τζων Παρρ Σνάυντερ και τον Τζων Λ. Τζάνκινς ανέπτυξε την Μερκατορική προβολή του υφάλου βασιζόμενος σε φωτογραφίες από το διάστημα. Το μικρότερο χαρτογραφημένο βάθος είναι 9 μέτρα πάνω στον ύφαλο. Κύματα πάνω στον ύφαλο είναι ορατά μόνο όταν η θάλασσα είναι τρικυμιώδης. Ο ύφαλος έχει μήκος 8 χμ από βορρά προς νότο, πλάτος 1 έως 2 χμ και συνολική έκταση περίπου 10 χμ².

Ο Ύφαλος Κολβοκορέσσες είναι μοναδικός από την άποψη ότι ανακαλύφθηκε από φωτογραφίες που τράβηξε ο δορυφόρος Landsat της Εθνικής Διαχείρισης Αεροναυτικής και Διαστήματος (NASA). Ο Landsat φωτογραφίζει την γη σε αρκετές φασματικές ζώνες διαφορετικών μηκών κύματος. Κάθε ζώνη παρέχει μια ασπρόμαυρη φωτογραφία που παίρνεται μέσω ενός φασματικού φίλτρου. Έχει δύο μη θερμικούς υπέρυθρους δεσμούς για να ανιχνεύει την φυτική ευρωστία. Αυτά τα μήκη κύματος έχουν πολύ περιορισμένη ικανότητα διείσδυσης στο νερό. Ο Landsat έχει επίσης δύο φασματικές ζώνες απεικόνισης στο ορατό μέρος του φάσματος: κόκκινο και πράσινο. Η πράσινη ζώνη έχει αποδειχθεί ότι "βλέπει" μέσω των καθαρών ωκεάνιων νερών σε βάθη περίπου 30 - 40 μέτρα.

Το 1975, το Υδρογραφικό Κέντρο της Υπηρεσίας Χαρτογράφησης του Υπουργείου Αμύνης, που μετέπειτα ενσωματώθηκε στην Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών Γαιοδιαστήματος (NGA), ζήτησε από την NASA να συλλέξει φωτογραφίες από τον Landsat του αρχιπελάγους Τσάγκος. Οι φωτογραφίες αποκάλυψαν τον προηγουμένως αχαρτογράφητο Ύφαλο Κολβοκορέσσες καθώς και λάθη στην θέση πολλών άλλων υφάλων στο αρχιπέλαγος. Κάποιοι ήταν εκτός θέσης (στους χάρτες) έως και 18 χμ. Το καλοκαίρι του 1976 εκτυπώθηκε ένας καινούριος χάρτης του αρχιπελάγους Τσάγκος που έδειχνε τις διορθωμένες θέσεις για τα μπάγκος και τις ξέρες καθώς και τον Ύφαλο Κολβοκορέσσες. Αυτός ήταν ο πρώτος γνωστός ναυτικός χάρτης που διορθώθηκε ολότελα χρησιμοποιώντας τις φωτογραφίες του Landsat.

Ύφαλος Μπλενχάιμ

Ο Ύφαλος Μπλενχάιμ ή Μπαΐχο Πρεντάσσα είναι μια κατά το μεγαλύτερο της μέρος βυθισμένη κοραλλιογενής ατόλλη στο βορειοανατολικό τμήμα του Αρχιπελάγους Τσάγκος, στις γεωγραφικές συντεταγμένες 05°12′S 72°28′E. Έχει μήκος περίπου 11 χλμ. από βορρά προς νότο και πλάτος περισσότερα από 4 χλμ. από ανατολή προς δύση. Μόνο στην ανατολική του πλευρά, υπάρχουν μερικά αμμώδη κης πάνω από το επίπεδο της θάλασσας. Το μεγαλύτερο από αυτά είναι το Ανατολικό Νησί, που έχει μήκος 200 μ και πλάτος 70 μ. Τα άλλα νησιά είναι το Βόρειο, το Μέσο και το Νότιο Νησί. Μόνο λίγα χορτάρια μεγαλώνουν στα νησιά. Η λιμνοθάλασσα έχει βάθος έως 18 μέτρα και είναι φορτωμένη με βράχους. Ο περιβάλλων κοραλλιογενής ύφαλος έχει ένα φαρδύ άνοιγμα στα νοτιοδυτικά. Η πλησιέστερη ξηρά είναι η Νήσος Τακαμάκα στην Ατόλλη των Νήσων Σάλομον, περίπου 20 χλμ. στα νοτιοδυτικά.

Ύφαλος Φίλιππο

Ο Ύφαλος Φίλιππο είναι ένα βυθισμένο, υποθαλάσσιο όρος με κοραλλιογενή κορυφή που βρίσκεται στα ρηχά νερά 450 χμ ανατολικά της Νήσου Στάρμπακ στα Νησιά Γραμμής Ισημερινού στις γεωγραφικές συντεταγμένες 05°30′S, 151°50′W. Από τους κυματοθραύστες εκτιμάται ότι έχει ένα ελάχιστο βάθος μόλις 0,6 έως 0,9 μέτρα. Έχει μήκος περίπου 1,6 χμ στον άξονα από τα βορειοδυτικά στα νοτιοανατολικά, και λιγότερο πλάτος. Ο ύφαλος αναφέρθηκε πρώτη φορά από το Ιταλικό Καράβι Φίλιππο στις 28 Ιουνίου 1886.

Διάσπαρτες Νήσοι Ινδικού Ωκεανού (Γαλλικά Νότια και Ανταρκτικά Εδάφη)

Οι Διάσπαρτες Νήσοι του Ινδικού Ωκεανού ή Διάσπαρτες Νήσοι (στα Γαλλικά: Îles éparses de l'Οcéan indien ή Îles Éparses) είναι μία ομάδα γαλλικών νήσων του δυτικού Ινδικού Ωκεανού. Καθιστούν ξεχωριστή διοικητική περιφέρεια από το 2005 και περιφέρεια των Γαλλικών Νοτίων και Ανταρκτικών Εδαφών από το 2007.

Ερυθρά Θάλασσα

Η Ερυθρά θάλασσα είναι στενός θαλάσσιος βραχίονας του Ινδικού Ωκεανού ανάμεσα στην ΒΑ. Αφρική και την ΝΔ. Ασία δημιουργώντας τον αρχαίο Αράβιο κόλπο, κατά διεύθυνση Β.ΒΔ. - Ν.ΝΑ. Ενώνεται με τον Ινδικό Ωκεανό μέσω του στενού του Μπαμπ ελ Μαντέμπ και του κόλπου του Άντεν και με τη Μεσόγειο με τη διώρυγα του Σουέζ.

Στο βόρειο άκρο της προβάλλει μικρός βραχίονάς της δημιουργώντας τον κόλπο της Άκαμπα όπου μεταξύ αυτού και του κόλπου του Σουέζ - βρίσκεται η χερσόνησος του Σινά. Έχει 1.900 χλμ. μήκος, 300 χλμ. μέγιστο πλάτος και 450.000 τ.χμ. έκταση.

Την εποχή της «Εξόδου» (ή φυγής) των Ισραηλιτών από την Αίγυπτο, η Ερυθρά ονομαζόταν και Θάλασσα των Καλαμιών και ήταν τότε λίμνη. Το βόρειο σημερινό τμήμα της, δυτικά της χερσονήσου Σινά, αναφέρεται στην Παλαιά Διαθήκη (βιβλίο «Έξοδος») ότι διέσχισαν οι Ισραηλίτες, όπως επί χιλιετηρίδα διασχιζόταν μόνο κατά πλάτος και ποτέ κατά μήκος.

Το όνομά της οφείλεται σε πλήθος μικρών ζωοφύτων που επιπλέουν σε μεγάλη έκταση επ΄ αυτής από αρχαιοτάτων χρόνων, προσδίδοντάς της χρώμα ερυθρωπό. Επί το πλείστον οι ακτές της Ερυθράς είναι χαμηλές και αμμώδεις, ο δε βυθός της κοντά στις ακτές είναι απότομος και ακανόνιστος, και σε πάρα πολλά σημεία λίαν επικίνδυνος, ιδιαίτερα σε μικρά ιστιοφόρα, λόγω των πλακόμορφων κοραλλιογενών υφάλων.

Η Ερυθρά προσβάλλεται ειδικά στο νότιο τμήμα της από τους ετήσιους μουσώνες τους οποίους πρώτος κατέγραψε ο αρχαίος Έλληνας γεωγράφος και μετεωρολόγος Ίππαλος, ενώ στο βόρειο τμήμα του από τους συνήθεις μεσογειακούς περισσότερο όμως σφοδρούς. Οι Άραβες, ακτοπλοώντας μόνο κατά τη διάρκεια της ημέρας την περιοχή αυτή, φοβούνταν αμφότερους τους παραπάνω ανέμους και γι΄ αυτό συγκρατούσαν τα πρωτόγονα σκάφη τους από τις ακτές που τραβούσαν συνηθέστερα καμήλες. Έχει σημειωθεί ότι όταν επιχειρούσαν τον κατά μήκος διάπλου της Ερυθράς η διάρκειά του έφθανε τους οκτώ μήνες.

Θάλασσα των Κοραλλίων

Η Θάλασσα των Κοραλλίων (Coral Sea) βρίσκεται στη βορειοανατολική ακτή της Αυστραλίας και περιλαμβάνει πολλά ακατοίκητα νησιά τα οποία ανήκουν στην Αυστραλία. Στη Θάλασσα αυτή υπάρχει ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος (great barrier reef) ο οποίος έχει ανακηρυχθεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO το 1981. Στην περιοχή διεξάγονται δημοφιλείς ψυχαγωγικές δραστηριότητες όπως το σερφ και οι καταδύσεις.

Η Θάλασσα των Κοραλλίων οριοθετείται στα ανατολικά από τον Ειρηνικό ωκεανό και τα νησιά Βανουάτου, της Νέας Καληδονίας και των νήσων του Σολομώντα. Στο Βορρά από το αρχιπέλαγος Λουισιάντε και την Παπούα Νέα Γουινέα, δυτικά από το στενό Τόρες και βόρεια από το ακρωτήριο Υόρκη. Στα νότια συναντά τη Θάλασσα της Τασμανίας. Τα ανατολικά μέρη της θάλασσας είναι επιρρεπή σε σεισμούς που δημιουργούν Τσουνάμι. Τα θερμά νερά της Θάλασσας των Κοραλλίων παράγουν συνήθως μικρούς κυκλώνες κάθε χρόνο. Η θάλασσα πήρε το όνομα της από τον Μεγάλο κοραλλιογενή ύφαλο ο οποίος είναι ο μεγαλύτερος κοραλλιογενής ύφαλος στον κόσμο, βασικός ρυθμιστής του παγκόσμιου κλίματος.

Κοραλλιογενής ύφαλος

Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι αποτελούν το φυσικό καταφύγιο πολλών ειδών ψαριών.Παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Ήδη λόγω της αλλαγής του κλίματος και της αλιείας με δυναμίτη έχει χαθεί το 1/3 των κοραλλιογενών υφάλων του κόσμου. Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι είναι υποθαλάσσια δημιουργήματα που προήλθαν από το ανθρακικό ασβέστιο που παράγεται από τα κοράλλια. Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι είναι αποικίες μικροσκοπικών ζώων που ζουν σε θαλάσσια ύδατα τα οποία περιέχουν μερικά θρεπτικά συστατικά. Οι περισσότεροι κοραλλιογενείς ύφαλοι δημιουργήθηκαν από σκληρά κοράλλια, τα οποία με τη σειρά τους αποτελούνται από πολύποδες που διασπώνται σε ομάδες. Οι πολύποδες είναι σαν μικροσκοπικές ανεμώνες της θάλασσας, με τις οποίες είναι στενά συνδεδεμένοι. Σε αντίθεση με τις θαλάσσιες ανεμώνες, τα κοράλλια πολύποδες εκκρίνουν σκληρούς ανθρακικούς εξωτερικούς σκελετούς, οι οποίοι υποστηρίζουν και προστατεύουν το σώμα τους. Οι ύφαλοι αναπτύσσονται καλύτερα σε ζεστά, ρηχά, καθαρά, ηλιόλουστα και ταραγμένα νερά.

Συχνά ονομάζονται "τροπικά δάση της θάλασσας", οι κοραλλιογενείς ύφαλοι αποτελούν μερικά από τα πιο ποικίλα οικοσυστήματα στη Γη. Καταλαμβάνουν λιγότερο από το 0,1% της επιφάνειας των ωκεανών του κόσμου, περίπου τη μισή έκταση της Γαλλίας, αλλά παρέχουν ένα σπίτι για το 25% όλων των θαλασσίων ειδών, συμπεριλαμβανομένων των ψαριών, των μαλακίων, των σκουληκιών, των καρκινοειδών, των εχινοδέρμων, των σφουγγαριών, των χιτωνόζωων και των άλλων κνιδόζωων. Παραδόξως, οι κοραλλιογενείς ύφαλοι ανθίζουν παρόλο που περιβάλλονται από τα νερά των ωκεανών που παρέχουν λίγα θρεπτικά συστατικά. Οι συνηθέστεροι βρίσκονται σε μικρά βάθη στα τροπικά νερά, αλλά και στα βαθιά νερά, και τα κοράλλια των ψυχρών υδάτων υπάρχουν επίσης σε μικρότερες κλίμακες και σε άλλους τομείς.

Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι προσφέρουν υπηρεσίες οικοσυστήματος στον τουρισμό, την αλιεία και την προστασία των ακτών. Η ετήσια παγκόσμια οικονομική αξία των κοραλλιογενών υφάλων έχει εκτιμηθεί στις ΗΠΑ στα 375 δισεκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο, οι κοραλλιογενείς ύφαλοι είναι εύθραυστα οικοσυστήματα, εν μέρει επειδή είναι πολύ ευαίσθητοι στη θερμοκρασία του νερού. Βρίσκονται υπό απειλή από την κλιματική αλλαγή, την όξυνση των ωκεανών, την αλιεία με χρήση εκρηκτικών, τη κυανιούχα αλιεία για ψάρια ενυδρείων, την υπερβολική χρήση των πόρων των υφάλων, και των επιβλαβών πρακτικών χρήσης της γης, συμπεριλαμβανομένων των αστικών και γεωργικών απορροών και τη ρύπανση των υδάτων, η οποία μπορεί να βλάψει τους υφάλους με την ενθάρρυνση της υπερβολικής ανάπτυξης των φυκιών.

Μακάρες

Με το όνομα Μακάρες, ή Μάκαρες, ή Μακάριοι, φέρεται ένα σύμπλεγμα τριών ακατοίκητων βραχονησίδων που βρίσκονται περίπου 3,75 μίλια ανατολικότερα του Ακρωτηρίου Μουτσούνα, της ανατολικής ακτής της νήσου Νάξου, σχεδόν απέναντι από τον οικισμό Αζαλά.Η βορειότερη νησίδα ονομάζεται Άγιος Νικόλαος (ή Άγιος Νικολός), πολύ πλησίον αυτής και νοτιοανατολικά είναι η νησίδα Πρασίνη. Ο μεταξύ τους δίαυλος έχει βάθος μόλις 1,5 μέτρα, (περίπου 1 οργιά). Ο διάπλους είναι επιτρεπτός μόνο για μικρά σκάφη και με ιδιαίτερη προσοχή.Νοτιότερα των παραπάνω και σε απόσταση 2,5 σταδίων, (1/4 του μιλίου), από τη νησίδα Πρασίνη βρίσκεται η τρίτη βραχονησίδα του συμπλέγματος που ονομάζεται Στρογγύλη, ή Στρογγυλό. Το βάθος μεταξύ των παραπάνω νησίδων ποικίλει. Στο νότιο άκρο της νησίδας αυτής υφίσταται ύφαλος σε βάθος μόλις 6 πόδια (1,8 μέτρα) που καθιστά την προσέγγιση ή τον περίπλου στο σημείο αυτό λίαν επικίνδυνο.Γενικά η προσέγγιση στις νησίδες αυτές που προσφέρεται για αλιεία απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, κατάλληλο εξοπλισμό με ναυτικό χάρτη και παρακολούθηση του μετεωρολογικού δελτίου, λόγω των ευμετάβλητων τοπικών καιρικών συνθηκών.

Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος

Ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος ή Μέγα Κοραλλιογενές Φράγμα (αγγλ. Great Barrier Reef) είναι ο μεγαλύτερος κοραλλιογενής ύφαλος στον κόσμο. Απαρτίζεται από 2.900 ξεχωριστούς υφάλους και 940 νησιά, και εκτείνεται σε μήκος μεγαλύτερο των 2.600 χιλιόμετρων σε μία θαλάσσια περιοχή έκτασης περίπου 344.400 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Ο ύφαλος βρίσκεται στη Θάλασσα των Κοραλλίων, έξω από τις ακτές του Κουίνσλαντ της βορειοανατολικής Αυστραλίας.

Ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος είναι ορατός από το διάστημα. Αποτελείται και σχηματίζεται από δισεκατομμύρια μικροσκοπικούς οργανισμούς, τα Κοράλλια, ένα είδος πολύποδων. Ο ύφαλος είναι σημαντική πηγή βιοποικιλότητας και αποτελεί από το 1981 Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.Ένα μεγάλο μέρος του οικοσυστήματος του υφάλου είναι υπό προστασία. Η κατάχρηση της περιοχής από τον άνθρωπο (υπεραλίευση, τουρισμός), καθώς και οι καταστροφικές επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών στην περιοχή, έχουν οδηγήσει στη λήψη μέτρων για την προστασία του υφάλου και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας που φιλοξενεί.

Ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος είναι γνωστός επί αιώνες στους Αβορίγινες και τους λοιπούς αυτόχθονες της περιοχής, και κατέχει σημαντικό ρόλο στην κουλτούρα και παράδοση τους. Ο ύφαλος είναι ένας ιδιαίτερα δημοφιλής προορισμός των τουριστών, και εκεί στηρίζεται κυρίως η οικονομική δραστηριότητα της περιοχής.

Μπουταριτάρι

Η Μπουταριτάρι (παλαιότερα γνωστή ως Κλάινε-Μακίν, Μακίν, Πιττ Νήσος, Ταριτάρι Νήσος, ή Τάτσινγκ Νήσος) είναι μια ατόλλη που βρίσκεται στα Νησιά Γκίλμπερτ στον Ειρηνικό Ωκεανό, και αποτελεί τμήμα του νησιωτικού κράτους του Κιριμπάτι.

Νησιά Γραμμής Ισημερινού

Τα Νησιά Γραμμής Ισημερινού είναι μια συστάδα από 11 ατόλλες και χαμηλά κοραλλιογεννή νησιά στον κεντρικό Ειρηνικό Ωκεανό νότια από τα Νησιά Χαβάης, οκτώ εκ των οποίων ανήκουν στο Κιριμπάτι, ενώ τρία είναι εδάφη των Ηνωμένων Πολιτειών που κατατάσσονται με τα Μικρά Εξωτερικά Νησιά των Ηνωμένων Πολιτειών. Τα Νησιά Γραμμής που είναι τμήμα της Δημοκρατίας του Κιριμπάτι βρίσκονται σε μια ζώνη ώρας με την νωρίτερη ώρα στον κόσμο: UTC +14. Η ώρα είναι ίδια με αυτήν στην Χαβάη, αλλά μία μέρα μπροστά, και ακόμα και 26 ώρες μπροστά από κάποια άλλα νησιά στην Ωκεανία.

Όλα τα νησιά της συστάδας τα διεκδικούν ή τα διεκδικούσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες εκτός από τον Ύφαλο Φίλιππο. Οι Αμερικανικές διεκδικήσεις στα Κιριτιμάτι, Νήσος Μάλντεν, Νήσος Στάρμπακ, Νήσος Καρολίνας, Νήσος Βοστόκ, και Νήσος Φλιντ έχουν εγκαταλειφθεί.

Η συστάδα γεωγραφικά χωρίζεται σε τρεις υποομάδες, τα Βόρεια, Κεντρικά και Νότια Νησιά Γραμμής. Τα Κεντρικά Νησιά Γραμμής μερικές φορές ομαδοποιούνται μαζί με τα Νότια Νησιά Γραμμής. Ο πίνακας αναφέρει τα νησιά από βορρά προς νότο.

* Οι περιοχές λιμνοθάλασσας που είναι σημειωμένες με αστερίσκο εμπεριέχονται στην νησιωτική περιοχή της προηγούμενης στήλης επειδή είναι, αντίθετα με τις περιπτώσεις μιας τυπικής ατόλλης, εσωτερικά ύδατα που είναι εντελώς αποκομμένα από την θάλασσα.

Μόνον τρία νησιά κατοικούνται, με συνολικό πληθυσμό 8.809 (απογραφή του 2005), εκ των οποίων 5.115 ζουν στο Κιριτιμάτι, 2.539 στην Ταμπουαεράν και 1.155 στην Τεράινα. Ο συνολικός πληθυσμός αυτών των τριών ατολλών το 1900 ήταν περίπου 300 άτομα.

Το Κιριτιμάτι είναι η μεγαλύτερη ατόλλη στον κόσμο από άποψη χερσαίας έκτασης. Τα νησιά προσαρτήστηκαν από το Ηνωμένο Βασίλειο το 1888 με σκοπό να περάσουν το Ειρηνικό καλώδιο (τηλεγραφικό δίκτυο) με την Ταμπουαεράν (τότε Νήσος Φάννινγκ) ως ενδιάμεσο σταθμό. Αυτό το καλώδιο λειτούργησε μεταξύ 1902 και 1963 εκτός από μια μικρή περίοδο το 1914.

Η Κόπρα (αποξηραμένη σάρκα καρύδας) και το Petfish (είδος χρυσόψαρου) είναι τα κύρια εξαγώγιμα προϊόντα (μαζί με εδώδιμα φύκη).

Νησιά Φοίνικα

Τα Νησιά Φοίνικα είναι μια συστάδα από οκτώ ατόλλες, και δύο βυθισμένους κοραλλιογεννείς υφάλους στον κεντρικό Ειρηνικό Ωκεανό, ανατολικά των Νησιών Γκίλμπερτ και δυτικά των Νησιών Γραμμής Ισημερινού. Είναι τμήμα του Κιριμπάτι. Κατά τα τελευταία χρόνια της δεκαετίας του 1930 υπήρξαν το θέατρο της τελευταίας προσπάθειας αποικιακής εξάπλωσης της Βρετανικής Αυτοκρατορίας (Το Πλάνο Οίκησης Νήσων Φοίνικα).

Η συστάδα είναι ακατοίκητη εκτός από λίγες οικογένειες στην Καντώνα (41 άτομα σύμφωνα με την απογραφή του 2005). Τα εδάφη των Ηνωμένων Πολιτειών Νήσου Μπέηκερ και Νήσου Χάουλαντ μπορεί να θεωρηθούν εξωτερικά νησιά της συστάδας προς τα βόρεια, με την γεωγραφική έννοια του όρου. Αυτά τα δύο νησιά στατιστικά κατατάσσονται με τα Μικρά Εξωτερικά Νησιά των Ηνωμένων Πολιτειών. Όλα τα νησιά (εξαιρουμένων των δύο υφάλων) τα διεκδικούσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες κάποια στιγμή στο παρελθόν.

Τα νησιά μπορεί να πήραν το όνομα τους από το φαλαινοθηρικό πλοίο Φοίνικας του Ναντάκετ, Μασσαχουσέτης, που ενεργούσε στην περιοχή και ήταν το πλοίο με το οποίο ανακαλύφθηκε ο Ύφαλος Γουΐνσλοου. Άλλες πηγές αναφέρουν τον Φοίνικα, υπό την διοίκηση του Τζων Πάλμερ το 1824, ή ένα σκάφος, επίσης με το όνομα Φοίνικας υπό την διοίκηση του Καπετάνιου Μουρ, που ήταν στην περιοχή το 1794.

* Οι περιοχές λιμνοθάλασσας που είναι σημειωμένες με αστερίσκο εμπεριέχονται εντός της νησιωτικής περιοχής της προηγούμενης στήλης επειδή είναι, αντίθετα από τις περιπτώσεις μιας τυπικής ατόλλης, εσωτερικά ύδατα εντελώς αποκομμένα από την θάλασσα.

Τα νησιά και οι περιβάλλουσες περιοχές είναι σπίτι για περίπου 120 είδη κοραλλιών και περισσοτέρων από 500 ειδών ψαριών. Το Κιριμπάτι έχει αναγγείλει σχέδια για την δημιουργία ενός τεράστιου θαλάσσιου πάρκου.

Στρογγυλό Μακάρων

Το Στρογγυλό ή Στρογγυλή είναι ακατοίκητη νησίδα του συμπλέγματος των Μακάρων, που βρίσκονται μεταξύ Νάξου και Δονούσας.

Μαζί με τα άλλα δύο νησιά των Μακάρων, ανήκει διοικητικά στη Δημοτική Ενότητα Δονούσης, η οποία υπάγεται στον Δήμο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων. Πριν το Πρόγραμμα Καλλικράτης, υπαγόταν στην Κοινότητα Δονούσης.

Στο νότιο άκρο της νησίδας αυτής υφίσταται ύφαλος σε βάθος μόλις 6 πόδια (1,8 μέτρα) που καθιστά την προσέγγιση ή τον περίπλου στο σημείο αυτό πολύ επικίνδυνο. Για το λόγο αυτό, στο Στρογγυλό υφίσταται φάρος τύπου Άγκα.

Τσάγκος Αρχιπέλαγος

Το Αρχιπέλαγος Τσάγκος (προηγούμενη ονομασία Bassas de Chagas, και αργότερα Oil Islands), είναι μια συστάδα από 7 ατόλλες με συνολικά 65 τροπικά νησιά, περίπου στο κέντρο του Ινδικού Ωκεανού.

Το Τσάγκος βρίσκεται περίπου 500 χμ νότια από τις Μαλδίβες, την πλησιέστερη χώρα, 1.600 χμ νοτιοδυτικά της Ινδίας, στο μισό της απόστασης μεταξύ Τανζανίας και Ιάβας.

Το αρχιπέλαγος είναι ένας συνδυασμός διαφορετικών κοραλλιογενών δομών πάνω σε μια υποθαλάσσια ράχη που έχει κατεύθυνση προς τον νότο στο κέντρο του Ινδικού Ωκεανού, και έχει δημιουργηθεί από ηφαίστεια πάνω από το θερμό σημείο Ρεϊνιόν. Αντίθετα με τις Μαλδίβες δεν υπάρχει ένα καθαρά διακριτό μοτίβο παράταξης των ατολλών, κάτι που κάνει ολόκληρο το αρχιπέλαγος να μοιάζει κάπως χαοτικό. Οι περισσότερες από τις κοραλλιογενείς δομές του Τσάγκος είναι βυθισμένοι ύφαλοι.

Επίσημα τμήμα του Βρετανικού Εδάφους Ινδικού Ωκεανού, το Τσάγκος ήταν το σπίτι για τους Τσαγκόσσιους για παραπάνω από 1,5 αιώνα μέχρι την βίαιη εκδίωξη τους την δεκαετία του 1960 από το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες.Τον Φεβρουάριο του 2019 το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, το οποίο αποτελεί το ανώτατο δικαστήριο των Ηνωμένων Εθνών, αποφάνθηκε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να τερματίσει τον έλεγχο του επί του Αρχιπελάγους Τσάγκος "το γρηγορότερο δυνατό". Ο Μαυρίκιος ισχυρίζεται ότι το αρχιπέλαγος αποσπάστηκε παράνομα από την νησιωτική χώρα το 1965, με αντάλλαγμα την ανεξαρτησία του από το Ηνωμένο Βασίλειο, που επιτεύχθηκε τρία χρόνια αργότερα.

Χάουλαντ

Η Νήσος Χάουλαντ είναι ένα ακατοίκητο κοραλλιογενές νησί που βρίσκεται μόλις βόρεια του ισημερινού στον κεντρικό Ειρηνικό Ωκεανό, περίπου 3.100 χμ νοτιοδυτικά της Χονολουλού. Το νησί βρίσκεται περίπου στο μισό της απόστασης Χαβάη - Αυστραλία και είναι ένα μη ενσωματωμένο, ανοργάνωτο έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών, και συχνά περιλαμβάνεται ως ένα από τα Νησιά Φοίνικα. Για στατιστικούς λόγους, το Χάουλαντ ομαδοποιείται ως ένα από τα Μικρά Εξωτερικά Νησιά των Ηνωμένων Πολιτειών. Το νησί ονομάστηκε από το όνομα κάποιου που το είδε πάνω από το φαλαινοθηρικό πλοίο Ιζαμπέλλα στις 9 Σεπτεμβρίου 1842. Όμως, η πρώτη καταγεγραμμένη θέαση του από Ευρωπαίους είχε ήδη γίνει 20 χρόνια πρωτύτερα από το φαλαινοθηρικό Οένο την 1 Δεκεμβρίου 1828 και για λίγο ονομαζόταν Ουόρθ Νήσος από το όνομα του καπετάνιου αυτού του πλοίου.

Το Εθνικό Καταφύγιο Άγριας Ζωής Νήσου Χάουλαντ αποτελείται από τα 1,84 χμ² της έκτασης του νησιού και τα περιβάλλοντα 130 χμ² βυθισμένης γης. Το νησί είναι τώρα ένα Εθνικό Καταφύγιο Άγριας Ζωής και το διαχειρίζεται η Αμερικανική Υπηρεσία Αλιευμάτων και Άγριας Ζωής ως μια νησιωτική περιοχή υπό το Αμερικανικό Υπουργείο Εσωτερικών.

Η ατόλλη δεν έχει καμία οικονομική δραστηριότητα και ίσως είναι περισσότερο γνωστή ως το νησί που δεν έφτασε ποτέ η Αμέλια Έρχαρτ. Οι αεροδιάδρομοι που κατασκευάστηκαν, στα τέλη της δεκαετίας του 1930, για να γίνει το νησί ενδιάμεσος σταθμός πτήσεων δεν χρησιμοποιήθηκαν ποτέ, στη συνέχεια καταστράφηκαν, δεν συντηρήθηκαν και σταδιακά εξαφανίστηκαν. Δεν υπάρχουν λιμάνια ούτε αποβάθρες, και ο ύφαλος μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνος. Υπάρχει μια περιοχή αποβίβασης μικρών σκαφών στο μέσο της αμμώδους παραλίας στην δυτική ακτή, όπου υπάρχει ένας ερειπωμένος ημερήσιος ραδιοφάρος. Η άμυνα είναι αρμοδιότητα των Ηνωμένων Πολιτειών και το νησί το επισκέπτεται κάθε δύο χρόνια η Αμερικανική Υπηρεσία Αλιευμάτων και Άγριας Ζωής.

Άλλες γλώσσες

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.