Άσμα Ασμάτων

Το Άσμα Ασμάτων (= «τραγούδι των τραγουδιών», εβρ. Shir HaShirim) είναι ένα από τα 49 βιβλία του κανόνα της Παλαιάς Διαθήκης.

Σύμφωνα με την ιουδαϊκή κατάταξη των βιβλικών έργων, το Άσμα Ασμάτων ανήκει στην τρίτη ομάδα των βιβλίων της Εβραϊκής Βίβλου, τα «Αγιόγραφα», ενώ σύμφωνα με τη χριστιανική, στη δεύτερη ομάδα, στα «Ποιητικά-διδακτικά» βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης.

Άσμα Ασμάτων
Pomegranate
ΓλώσσαΕβραϊκά
Song of songs Rothschild mahzor
Απεικόνιση για το εισαγωγικό εδάφιο του Άσματος Ασμάτων στον περγαμηνό κώδικα Rotschild Mahzor, ο οποίος προέρχεται από τη Φλωρεντία, χρονολογείται το 1492 και φυλάσσεται στο Μουσείο τής Διασποράς στο Τελ Αβίβ.

Γραμματολογική ανάλυση

Η έκφραση «άσμα ασμάτων», με την οποία επιγράφεται το έργο, είναι εβραϊσμός. Με ανάλογους συνδυασμούς ίδιων λέξεων, όπου η δεύτερη τίθεται σε γενική πληθυντικού (πρβλ. «άγια των αγίων»), δηλώνεται η υπέρθεση, οπότε ο τίτλος του βιβλίου σημαίνει: «Το πιο όμορφο τραγούδι».

Περιεχόμενο του βιβλίου

Το βιβλίο συνιστά πιθανότατα μια ανθολογία ερωτικών ή γαμήλιων τραγουδιών, στα οποία υμνείται σε ποικίλους τόνους, με ζωηρές και, πολλές φορές, τολμηρές εικόνες και σε ωραιότατη λυρική γλώσσα ο έρωτας και τα δυνατά συναισθήματα που συνδέονται με αυτόν. Η θέση ενός τέτοιου βιβλίου στην Αγία Γραφή προκαλεί συχνά έκπληξη στον αναγνώστη. Παρόλα αυτά ο έρωτας, όπως και όλα τα αγνά συναισθήματα που συνδέουν τους ανθρώπους μεταξύ τους, συνιστούν δώρα του Θεού και από την άποψη αυτή η εξύμνησή τους δε θα μπορούσε να απουσιάζει από τη Βίβλο. Από την άλλη μεριά η συζυγική αγάπη ανάμεσα σε έναν άνδρα και μια γυναίκα απεικονίζει στα βιβλικά κείμενα τη σχέση Θεού-Ισραήλ [1] και Χριστού-Εκκλησίας [2]. Έτσι το περιεχόμενο του βιβλίου κατανοήθηκε τόσο από τους Ιουδαίους, όσο και από τους Χριστιανούς, ως αλληγορική έκφραση των σχέσεων αυτών.΄Ως προς τον συγγραφέα του έργου, αν και η παράδοση το αποδίδει στον ίδιο τον Σολομώντα, εντούτοις σύγχρονοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι πρέπει να ανήκει σε μεταγενέστερη του Σολομώντα εποχή, εφόσον η σχέση του Θεού με τον Ισραήλ παρομοιάζεται με αυτή της συζυγικής από τον προφήτη Ωσηέ[3], που έζησε δύο περίπου αιώνες αργότερα και καταγόταν επίσης από τη φυλή του Ισσάχαρ.

Διάγραμμα περιεχομένου

Επειδή το θέμα όλων των τραγουδιών είναι το ίδιο, μόνο υποθέσεις μπορούν να γίνουν σχετικά με τον αριθμό τους. Συνήθως αναγνωρίζονται έξι άσματα:

  • 1ο άσμα: 1,1-2,7
  • 2ο άσμα: 2,8-3,5
  • 3ο άσμα: 3,6-5,1
  • 4ο άσμα: 5,2-6,3
  • 5ο άσμα: 6,4-8,7
  • 6ο άσμα: 8,8-14.

Μεταφράσεις

Το κείμενο έχει μεταφράσει στη νεοελληνική ο Γιώργος Σεφέρης, ενώ ανάλογες μεταφράσεις είναι αυτές που έχουν εκπονήσει και οι Μιχάλης Γκανάς, Λευτέρης Παπαδόπουλος, Γιοσέφ Ελιγιά, Χαράλαμπος Μαγουλάς.

Σχόλια

Εκτενή ερμηνευτικά σχόλια στο βιβλίο έχει γράψει ο Χρήστος Γιανναράς

Μουσική

Με τον τίτλο «Άσμα Aσμάτων» επιγράφει μια σύνθεσή του ο Μίκης Θεοδωράκης, στην οποία έχει μελοποιήσει στίχους που έχει γράψει ο Ιάκωβος Καμπανέλλης.

Θέατρο

Τον Απρίλιο του 2016 παρουσιάστηκε στη σκηνή του Θεάτρου Τέχνης Κάρολος Κουν με μορφή χορικού και στη μετάφραση του Γ. Σεφέρη, το Άσμα Ασμάτων, από σπουδαστές-απόφοιτους της ομώνυμης σχολής.

Παραπομπές

  1. Ωσηέ α΄ 3, Ιερεμίας β΄ 2, Ιεζεκιήλ κεφ. ιστ΄
  2. Εφεσίους 5,25.31-32
  3. Θεόδωρος Ρόκας, θεολόγος (17 Οκτωβρίου 2014). «Ο προφήτης Ωσηέ (+17 Οκτ.) και ο αλληγορικός του γάμος». pemptousia.gr. Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2016.

Πηγές

  • ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ (Παλαιά και Καινή Διαθήκη, Μετάφραση από τα πρωτότυπα κείμενα). 1997: Ελληνική Βιβλική Εταιρία.

Βιβλιογραφία

  • Άσμα Ασμάτων: Μαζί με το κείμενο των Εβδομήκοντα, μετάφρ. Γ. Σεφέρης, εκδ. «Ίκαρος», Αθήνα 2005
  • Άσμα Ασμάτων, διασκευή Μιχάλης Γκανάς, εκδ. «Μελάνι», Αθήνα 2005
  • Άσμα Ασμάτων, μετάφρ. Λευτέρης Παπαδόπουλος, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 1995
  • Άσμα Ασμάτων, μετάφρ. Γιοζέφ Ελιγιά, εκδ. Μπαρμπουνάκης Μανώλης, Αθήνα 1968
  • Κίρκης Κεφαλέα: Κραταιά ως θάνατος η αγάπη. Το Άσμα ασμάτων στη Νεοελληνική Λογοτεχνία, εκδ. Gutenberg, Αθήνα 2015
  • Αθανασίου Π. Χαστούπη: Το βιβλίον του `Ασματος των ασμάτων: Μετάφρασις εκ του εβραϊκού πρωτοτύπου μετά κριτικών αποκαταστάσεων, Ιδρυτική έκδοση, Αθήνα 1970
  • Άσμα Ασμάτων μετάφρ. Χαράλαμπος Μαγουλάς, εκδ. «Εστία», Αθήνα 2017
Άγιος Φίλων

Ο Άγιος Φίλων ήταν επίσκοπος Καρπασίας και έζησε στα τέλη του 4ου και στις αρχές του 5ου αι. μ.Χ. Τιμάται ως άγιος στην Κύπρο.

Αλληγορία

Αλληγορία είναι οτιδήποτε στον προφορικό ή γραπτό λόγο που εμπεριέχει υπαινιγμό και γενικά κρύβει νοήματα διαφορετικά από εκείνα που φαίνεται ότι δηλώνει.. Συναντάται σε ευρεία χρήση στους αρχαίους λαούς, καθώς και στην χριστιανική Παλαιά και Καινή Διαθήκη. Στην αρχαία Ελλάδα χρησιμοποιούνταν, για παιδαγωγικούς κυρίως σκοπούς, στην Ακαδημία του Πλάτωνα. Ακόμη στη λαϊκή παράδοση, στην ζωγραφική και στην λογοτεχνία κατά τον Μεσαίωνα και στους μετέπειτα χρόνους, υπάρχουν πάμπολλα παραδείγματα αλληγορικών εκφάνσεων.

Βιβλικός κανόνας

Βιβλικός κανόνας ονομάζεται η συλλογή των βιβλίων που ο Ιουδαϊσμός και ο Χριστιανισμός θεωρούν ιερά και θεόπνευστα.

Δήμος Αβδελιώδης

Ο Δήμος (Αριστόδημος) Αβδελιώδης (γένν. 3 Νοεμβρίου 1952, Χίος) είναι Έλληνας σκηνοθέτης, σεναριογράφος, ηθοποιός και παραγωγός.

Η Αγαπημένη

Η Αγαπημένη (επίσης Η Νύφη) είναι ελαιογραφία σε καμβά του Άγγλου καλλιτέχνη Ντάντε Γκάμπριελ Ροσέτι, που ζωγραφίστηκε αρχικά το 1865 και βρίσκεται σήμερα στην Πινακοθήκη Μοντέρνας Τέχνης Τέιτ στο Λονδίνο.

Λευτέρης Παπαδόπουλος

Ο Λευτέρης Παπαδόπουλος (γενν. 14 Νοεμβρίου 1935) είναι Έλληνας δημοσιογράφος, στιχουργός και ποιητής.

Λιβάνι

Λιβάνι (στα Αραβικά lubban, λουμπάν, στα λατινικά olibanum) ονομάζεται αρωματική ρητίνη που προέρχεται από τον κορμό του δένδρου Βοσβελία η ιερή (επιστημονική ονομασία: Boswellia sacra), που φύεται στο Ομάν και στην Υεμένη της Αραβικής Χερσονήσου αλλά και τη Σομαλία (Βορειοανατολική Αφρική). Επειδή όταν καίγεται αναδύει άρωμα, έχει χρησιμοποιηθεί από τα παλαιότατα χρόνια για λατρευτικούς αλλά και για κοσμικούς σκοπούς ως βασικό συστατικό παρασκευής θυμιάματος.

Μαουτχάουζεν (μουσική)

Mαουτχάουζεν (The Balad of Mauthausen) ονομάστηκε ο κύκλος τραγουδιών του Μίκη Θεοδωράκη, τα οποία αποτελούν μελοποίηση -κατά κύριο λόγο- του αφηγηματικού έργου Μαουτχάουζεν του Ιάκωβου Καμπανέλλη, στο οποίο περιγράφεται ο έρωτας δύο κρατουμένων στο ομώνυμο στρατόπεδο συγκέντρωσης.

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου ο ποιητής Ιάκωβος Καμπανέλλης φυλακίστηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Μαουτχάουζεν. Το 1965 έγραψε τέσσερα ποιήματα που αφορούσαν εκείνη την περίοδο και ζήτησε από τον καλό του φίλο και συνθέτη Μίκη Θεοδωράκη να τα μελοποιήσει. Ο Θεοδωράκης, ο οποίος είχε φυλακιστεί και ο ίδιος κατή τη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής σε γερμανικές και ιταλικές φυλακές, δημιούργησε όμορφες και αξέχαστες μελωδίες που αναδεικνύουν τα συγκινητικά ποιήματα του Καμπανέλλη. Εκείνα τα ποιήματα έγιναν έκτοτε παγκοσμίως γνωστά ως η τριλογία του Μαουτχάουζεν. Η συμβολή της τραγουδίστριας Μαρίας Φαραντούρη ήταν καθοριστική.

Στην αρχική ελληνική έκδοση του έργου, που ηχογραφήθηκε το 1966, περιλαμβάνονται τέσσερα μελοποιημένα ποιήματα του Καμπανέλλη («Άσμα ασμάτων», «Ο Αντώνης», «Ο δραπέτης» και «Όταν τελειώσει ο πόλεμος») καθώς και άλλων ποιητών («Κουράστηκα να σε κρατώ» του Δημήτρη Χριστοδούλου, «Ο ίσκιος έπεσε βαρύς» του Γεράσιμου Σταύρου, «Πήρα τους δρόμους του ουρανού» του Τάσου Λειβαδίτη, και «Στου κόσμου την ανηφοριά», «Το εκκρεμές» και «Τ' όνειρο καπνός» του Νίκου Γκάτσου). Τραγουδάει η Μαρία Φαραντούρη.

Στην γερμανική έκδοση (Pläne) του έργου ("Mauthausen Trilogy"), που ηχογραφήθηκε μεταξύ των ετών 1995 και 1999, περιλαμβάνονται τα τέσσερα μελοποιημένα ποιήματα του Καμπανέλλη σε τρεις γλώσσες: την Ελληνική, την Εβραϊκή και την Αγγλική. Το ύφος των τραγουδιών ποικίλει ανάμεσα στις γλωσσικές αποδόσεις μεταξύ της τζαζ και της κλασικής μουσικής. Τραγουδάνε η Μαρία Φαραντούρη, η Ελινόαρ Μοάβ Βενιάδη και η Νάντια Βάινμπεργκ. Στο τέλος αυτής της έκδοσης περιλαμβάνονται τα λόγια ενός επιζήσαντα από το Ολοκαύτωμα, του Σιμόν Βίσενταλ, ο οποίος ήταν κρατούμενος στο Μαουτχάουζεν.

Ματθαίος Καντακουζηνός

Ο Ματθαίος Καντακουζηνός (1325 - 15 Ιουνίου 1383) ήταν πρωτότοκος γιος του αυτοκράτορα Ιωάννη ΣΤ΄ Καντακουζηνού, συναυτοκράτορας (1383-1385) και δεσπότης του Μυστρά το διάστημα 1380-1383.

Αναμίχθηκε στη δυναστική έριδα μεταξύ του πατέρα του και του Ιωάννη Ε΄ Παλαιολόγου (1341-1391). Μετά την επικράτηση του πατέρα του στην πρώτη περίοδο των δυναστικών ερίδων, ο Ματθαίος ανέλαβε τη διοίκηση της περιοχής της Ροδόπης, αλλά η αντίδραση του Ιωάννη Παλαιολόγου και των συμβούλων του ανάγκασαν τελικά τον Ιωάννη Καντακουζηνό να παραχωρήσει την περιοχή στον Ιωάννη Παλαιολόγο για να αποφευχθεί νέος εμφύλιος πόλεμος. Ο Ματθαίος εγκαταστάθηκε στην Αδριανούπολη, όπου τα ερείσματα της οικογένειας των Καντακουζηνών ήταν ισχυρά, και διοικούσε την πόλη και τη γύρω περιοχή με σαφείς επεκτακτικές τάσεις και έκδηλες φιλοδοξίες για τον θρόνο της αυτοκρατορίας.

Το 1352 ο Ιωάννης Ε΄ Παλαιολόγος ανέλαβε αγώνα εναντίον του Ματθαίου και επιτέθηκε εναντίον της Αδριανούπολης. Ο Ιωάννης ΣΤ΄ Καντακουζηνός συμμάχησε με τους Τούρκους και έσπευσε εναντίον του Ιωάννη Παλαιολόγου, ο οποίος νικήθηκε σε αποφασιστική μάχη και κατέφυγε στη νήσο Τένεδο. Ο Ματθαίος στέφθηκε από τον πατέρα του συμβασιλιάς στον ναό των Βλαχερνών (1383) και ακύρωσε τα νόμιμα δικαιώματα του Ιωάννη Παλαιολόγου στον θρόνο. Ωστόσο, ο Ιωάννης Παλαιολόγος, με την υποστήριξη των Γενουατών και των αντιπάλων του Καντακουζηνού στην Κωνσταντινούπολη, εισήλθε στην Κωνσταντινούπολη αιφνιδιαστικά, έγινε κύριος της κατάστασης, καθαίρεσε τον Ιωάννη Καντακουζηνό από την εξουσία και τον υποχρέωσε να ασπαστεί τον μοναχικό βίο.

Ο Ματθαίος συνέχισε τον αγώνα εναντίον του Ιωάννη Παλαιολόγου, αλλά χωρίς σημαντικές επιτυχίες. Τελικά κατά τη διάρκεια των πολεμικών δραστηριοτήτων του αιχμαλωτίστηκε από τους Σέρβους και παραδόθηκε στον Ιωάννη Παλαιολόγο το 1357, ο οποίος τον άφησε ελεύθερο, αφού με επέμβαση του πατέρα του παραιτήθηκε από τη διεκδίκηση του θρόνου. Ο Ματθαίος μαζί με τον πατέρα του κατέφυγαν κοντά στον νεώτερο αδελφό του, τον Μανουήλ Καντακουζηνό, δεσπότη του Μυστρά. Στην Πελοπόννησο διέμεινε ως τον θάνατο του Μανουήλ (1380), οπότε ανέλαβε τη διοίκηση του δεσποτάτου μαζί με τον δευτερότοκο γιο του Δημήτριο, ο οποίος και τον διαδέχτηκε (1383-1384).

Πέθανε στις 15 Ιουνίου 1383. Κάτοχος άρτιας παιδείας, έδειξε αξιόλογο συγγραφικό τάλαντο. Έγραψε διάφορα φιλοσοφικά δοκίμια, σχόλια στο Άσμα Ασμάτων κ.ά.

Μετάφραση των Εβδομήκοντα

Η Μετάφραση των Εβδομήκοντα αποτελεί τη σπουδαιότερη από τις πρώτες μεταφράσεις της Παλαιάς Διαθήκης και την πρώτη, στην ουσία, γραπτή μετάφραση από την εβραϊκή στην ελληνιστική κοινή γλώσσα. Η μετάφραση έγινε τον 3ο αιώνα π.Χ. από 72 διγλωσσους Ιουδαίους και μεταγενέστερα περιέλαβε επιπλέον βιβλία, πέρα από αυτά που ανήκουν στον Ιουδαϊκό Βιβλικό κανόνα (Τανάκ). Μερικά ταργκούμ που αποτελούσαν μεταφράσεις ή παραφράσεις των Εβραϊκών Γραφών στην αραμαϊκή έγιναν επίσης εκείνη την εποχή.

Συμβολίζεται στην ελληνική βιβλιογραφία ως Ο' (ο αριθμός εβδομήντα στον αλφαβητικό τρόπο αρίθμησης, δηλαδή «κατά τους εβδομήκοντα» απλοποιηση για να ειναι ευμνημονευτος ο αριθμος, αντι Οβ) και στην αγγλική βιβλιογραφία ως LXX (ο αριθμός εβδομήντα στον λατινικό τρόπο αρίθμησης, ή αλλιώς Septuaginta).

Μπέρτους φαν Λιρ

Ο Μπέρτους ή Λαμπέρτους φαν Λίρ (ορθότερη προφορά στα ολλανδικά φαν Λίιρ) (Bertus ή Lambertus van Lier, Ουτρέχτη 10 Σεπτεμβρίου 1906 – Ρόντεν 14 Φεβρουαρίου 1972) ήταν Ολλανδός συνθέτης, αρχιμουσικός και ελληνιστής του 20ού αιώνα. Ήταν, επίσης, διακεκριμένος μουσικολόγος, δημοσιογράφος και μεταφραστής.

Ουγκαριτικά θρησκευτικά κείμενα

Με την ονομασία Ουγκαριτικά κείμενα, χαρακτηρίζονται στο σύνολό τους οι γραπτές μαρτυρίες που ήρθαν στο φως από Γάλλους αρχαιολόγους, με ανασκαφές που ξεκίνησαν το 1929 επάνω στο λόφο Ρας Σάμρα (=κεφαλή μαράθου) (Ra’s Shamrah ή Ras Shamra) στη βόρεια Συρία. Όπως αποδείχτηκε, ο λόφος αυτός περιέκλειε τα ερείπια της αρχαίας πόλης Ουγκαρίτ (Ugarit), που βρισκόταν σε απόσταση 10 χιλιομέτρων βόρεια της αλ Λαντικίγια (Λατάκιας ή Λαοδίκειας).

Στα ερείπια της πόλης αυτής, που ήταν ένα σημαντικό εμπορικό και κοσμοπολίτικο κέντρο, κρύβονταν εκτός άλλων, ένας σημαντικός αριθμός κειμένων θρησκευτικών και μη, που χρονολογούνται από το 14ο έως το 12ο αι. π.Χ. και η μελέτη τους μας δίνει πολύτιμες πληροφορίες για τη θρησκευτικότητα της Χαναάν καθώς και για το μυθολογικό και ιστορικό πλαίσιο της περιοχής. Είναι βέβαιο ότι ειδικά τα ουγκαριτικά θρησκευτικά κείμενα, μαζί με εκείνα του Ναγκ Χαμαντί και τα Χειρόγραφα της Νεκράς Θάλασσας, άνοιξαν νέους ορίζοντες στην επιστήμη της Βιβλικής Αρχαιολογίας.

Ασφαλώς, τα ουγκαριτικά κείμενα, δεν ήταν τα μόνα ευρήματα στην περιοχή, καθώς οι επιστήμονες διέκριναν εκεί πέντε διαφορετικά αρχαιολογικά στρώματα, το τελευταίο από τα οποία βρισκόταν σε βάθος 18 περίπου μέτρων και μαρτυρεί την ύπαρξη νεολιθικού πολιτισμού στην περιοχή με βάση τα πέτρινα και οστέινα εργαλεία που βρέθηκαν.

Παλαιά Διαθήκη

Ο όρος Παλαιά Διαθήκη δηλώνει την αρχαιότερη από τις δύο συλλογές βιβλίων που αποτελούν την χριστιανική Αγία Γραφή, η οποία και αναφέρεται ειδικότερα στην αποκάλυψη του Θεού (Γιαχβέ), και στην αρχική συνδιαλλαγή του με το "περιούσιο" έθνος Ισραήλ, με σκοπό να ευλογηθεί πρώτα αυτό και στη συνέχεια όλη η ανθρωπότητα. Τα βιβλία που συγκροτούν την Παλαιά Διαθήκη, γράφτηκαν από διάφορους συγγραφείς σε διάστημα αρκετών εκατονταετηρίδων. Συνώνυμες ονομασίες είναι επίσης οι όροι Εβραϊκές Γραφές, Εβραϊκή Βίβλος —με βάση την προέλευση των συγγραφέων— και Δεύτερη Διαθήκη. Η Τορά αποτελεί την βάση της Παλαιάς Διαθήκης (βλέπε Πεντάτευχος).

Ο εβραϊκός Βιβλικός όρος ברית (brit) που αποδίδεται διαθήκη σημαίνει «συνθήκη, συμμαχία, σύμβαση ή συμφωνία». Έτσι, στη Βίβλο ο όρος χρησιμοποιείται για να δηλώσει την συμφωνία που συνάπτει ο Θεός είτε με μεμονωμένα άτομα είτε συλλογικά το λαό Ισραήλ και στοχεύει στη δημιουργία των προϋποθέσεων για τη σωτηρία ολόκληρης της ανθρωπότητας.

Τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης αποτέλεσαν τις μοναδικές Ιερές Γραφές που χρησιμοποιήθηκαν από τον Ιησού Χριστό, τους αποστόλους και την πρωτοχριστιανική κοινότητα. Η πρώτη χριστιανική εκκλησία αποκαλούσε αυτό το σύνολο των προγενέστερων βιβλίων «ο Νόμος και οι Προφήτες» ή απλά «οι Γραφές». Περίπου από τον 3ο αιώνα μ.Χ. ο όρος «Παλαιά Διαθήκη» άρχισε να χρησιμοποιείται ευρύτερα για τις Γραφές που είχαν ολοκληρωθεί πριν τον Χριστό. Αυτός ο όρος χρησιμοποιήθηκε σε αντιδιαστολή προς τη χρονικά μεταγενέστερη Καινή Διαθήκη, τη συλλογή των βιβλίων που αναφέρονται στην εκπλήρωση των επαγγελιών της παλαιάς και τη σύναψη της νέας διαθήκης δια του Ιησού Χριστού, μιας συμφωνίας μεταξύ Θεού και ολόκληρης της ανθρωπότητας.

Η αρχαιότερη μετάφραση του εβραϊκού κειμένου της Παλαιάς Διαθήκης έγινε στην ελληνική γλώσσα και έχει επικρατήσει να ονομάζεται Μετάφραση των Εβδομήκοντα.

Σιναϊτικός Κώδικας

Ο Σιναϊτικός Κώδικας (Λατ. Codex Sinaiticus) είναι ένας αρχαίος χειρόγραφος κώδικας που περιέχει τα βιβλία της Καινής Διαθήκης και ένα μέρος των βιβλίων της Παλαιάς Διαθήκης. Συμβολίζεται με το א (άλεφ) ή το 01, ενώ φυλάσσεται στη Βρετανική Βιβλιοθήκη του Λονδίνου όπου καταγράφεται ως Add. 43725 και στη Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη της Λειψίας – Αλβερτίνα. Ανακαλύφθηκε από τον Κόνσταντιν φον Τίσεντορφ (Constantin von Tischendorf) στο γυναικείο μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης στους πρόποδες του Όρους Σινά, στην Αίγυπτο, το 1859.

Σολομών

Σολομών (εβρ. εβραϊκά: שְׁלֹמֹה‎), γιος του Δαβίδ (5ο τέκνο) και της Βηρσαβεέ, 3ος Βασιλιάς του Ισραήλ, ανέβηκε στο θρόνο του Ισραήλ το 972 π.Χ. και βασίλεψε επί 40 χρόνια. Ο δε προφήτης Νάθαν, στον οποίο εμπιστεύθηκε την ανατροφή του ο Δαυίδ, τον ονόμασε Ιεδιδία («Ιδεδί», Ο'Rahlfs · «Ιεδδεδί», Ο'Brenton · εβρ. Γεντιτζέ, που σημαίνει «Αγαπητός του Ιαχβέ»). (2 Σαμουήλ/2 Βασιλειών 12:25)

Ο Σολομών έλαβε επιμελημένη ανατροφή. Όταν ο πρωτότοκος Αβεσσαλώμ επαναστάτησε και φονεύθηκε, ο Δαυίδ κατά το τέλος της βασιλείας του όρισε τον Ιεδιδία διάδοχο ονομάζοντάς τον Σολομώντα (εβρ. Σ΄λομό, που σημαίνει «Ειρηνικός»). Ο Σολομών αφού αποκατέστησε γρήγορα την τάξη, την οποία είχε διασαλεύσει η ανταρσία του μεγαλύτερου αδελφού, οργάνωσε το κράτος του με συγκεντρωτική διοίκηση, απολυταρχικό σύστημα διακυβέρνησης και βασική στρατηγική τη σύναψη συμμαχιών και εμπορικών συμφωνιών. Συνεργαζόμενος με τους Φοίνικες, συγκρότησε μεγάλο εμπορικό στόλο. Είχε εκτεταμένες εμπορικές συναλλαγές με μακρινές χώρες, αποκομίζοντας τεράστια πλούτη. Στη συνέχεια ανέπτυξε ιδιαίτερες σχέσεις με την Αίγυπτο. Παντρεύτηκε μάλιστα την κόρη του Φαραώ. Το όνομά της δεν το μνημονεύει η Βίβλος. Είναι όμως γνωστό ότι πήρε ως προίκα την πόλη Γεζέρ, που είχε καταλάβει ο Φαραώ από τους Χαναναίους.

Η Αγία Γραφή μας λέει οτι κάποτε ο Σολομών είδε σε ενύπνιο τον Ιαχβέ ο οποίος τον ρώτησε τι θα προτιμούσε να του χαρίσει, δόξα πλούτη ή σοφία. Ο Σολομών ζήτησε σοφία. Ο Θεός, ικανοποιημένος για την επιλογή του, του χάρισε και τα τρία, πλούτη από το εμπόριο, δόξα από τους λαούς της εποχής του αλλά και πολλή σοφία. Δείγμα της σοφίας του αποτελεί η απόδοση δικαιοσύνης στην περίφημη δίκη των δύο γυναικών που διεκδικούσαν το ίδιο παιδί. Η απόφασή του να διαμελιστεί το παιδί, είχε ως αποτέλεσμα να αποκαλυφθεί η αληθινή του μητέρα.

Με τα πλούτη που συγκέντρωσε ο Σολομών εκτέλεσε πλήθος έργων όπως συγκοινωνιακά και καλλωπισμού. Ανήγειρε μεγαλοπρεπή οικοδομήματα, όπως τα εντυπωσιακά ανάκτορα, όπου διέμενε με πρωτοφανή χλιδή, μαζί με συζύγους και ερωμένες (κατά την παράδοση έφθαναν τις χίλιες), καθώς και τον περίφημο ναό της Ιερουσαλήμ στον λόφο Μωριά, όπου μετέφερε την Κιβωτό της Διαθήκης. Προς χάριν των αλλοεθνών παλλακίδων του έχτισε και ειδωλολατρικούς ναούς στην κορυφή του Όρους των Ελαιών που είχε ονομαστεί και Όρος του Σκανδάλου, επειδή ο ίδιος ο Σολομών τέλεσε εκεί θυσίες σε θεούς ειδωλολατρών. Οι οποίες, καθώς και η πολιτική ανεξιθρησκίας και η περιποίηση προς τους ξένους, όπως φαίνεται απέβλεπαν στην ανάπτυξη του εμπορίου και στην προαγωγή των συμφερόντων του κράτους του. Η φήμη του είχε φτάσει στα πέρατα του κόσμου. Είναι περίφημη η επίσκεψη στο παλάτι του της Βασίλισσας της Αραβίας Σαβά με πολύ μεγάλη συνοδεία, κατά την οποία αντάλλαξαν ακριβά δώρα, υφάσματα, πολύτιμες πέτρες, χρυσάφι κι αρώματα.

Η βαριά όμως φορολογία και οι αγγαρείες που επέβαλε για την εκτέλεση των μεγάλων έργων, προκάλεσαν την αγανάκτηση του λαού του κατά τα τελευταία χρόνια της βασιλείας του. Εκδηλώθηκαν τότε σημαντικές εξεγέρσεις. Η κατάληξη ήταν, μετά τον θάνατό του, το κραταιό ιουδαϊκό κράτος να διασπαστεί, να παρακμάσει και τελικά να καταρρεύσει.

Η βασιλεία του διακόπηκε με τον θάνατό του το 931 π.X. και τον διαδέχθηκε ο γιος του Ροβοάμ.

Η Αγία Γραφή αναφέρει ότι ο Σολομών διακρινόταν για σοφία, μεγάλη σύνεση και μόρφωση. Σ' αυτόν αποδίδονται 3.000 παραβολές και 5.000 ωδές. Επίσης,του ανήκει η πατρότητα των έργων «Εκκλησιαστής», «Άσμα Ασμάτων» και «Παροιμίες» που αποτελούν πηγή πληροφοριών για τη ζωή και το έργο του.

Σουμανίτιδα γυναίκα

Η Σουμανίτις γυναίκα, ή και Σουναμίτις γυναίκα είναι ένας χαρακτήρας από την Εβραϊκή Βίβλο που δεν ονομάζεται, και που αναφέρεται στα θαύματα του προφήτη Ελισσαίου στο Β΄ Βασιλέων της Εβραϊκής Βίβλου, το οποίον είναι το Δ΄ Βασιλειών της Αγίας Γραφής. Το βιβλικό όνομα της πόλης στο οποίο ζούσε η γυναίκα είναι Σωμάν, από το οποίο προκύπτει το Σουμάν, εξ ού και Σουμανίτις. Άλλη ονομασία είναι επίσης Σουνάμ, από το οποίο προκύπτει το Σουναμίτις. Η πόλη μπορεί ίσως να ταυτιστεί με το σύγχρονο χωριό Σουλάμ. Δεν πρέπει να γίνεται σύγχυση με τη γυναίκα Σουναμίτιδα που αναφέρεται στο Άσμα Ασμάτων, η οποία αναφέρεται συνήθως ως Σουλαμίτιδα ή Σουλαμίτις, αντιστοιχώντας στην παραλλαγή της ονομασίας της πόλης ως Σουλάμ.

Σχίσμα Ιππολύτου

Το σχίσμα του Ιππολύτου ήταν ένα ενδοεκκλησιαστικό σχίσμα το οποίο αναπτύχθηκε κατά τα μέσα του 3ου αιώνα στην τοπική εκκλησία της Ρώμης, με αφορμή το ζήτημα της μετάνοιας και της επιστροφής των πεπτωκότων στις τάξεις της Εκκλησίας. Προεξάρχων αυτού του κινήματος από τη γραμμή του επισκόπου Καλλίστου Ρώμης υπήρξε ο Ιππόλυτος, συνδιεκδικητής του επισκοπικού θρόνου της Ρώμης και υπέρμαχος της αυστηρότητας της εφαρμογής της «δια βίου μετανοίας» των «πεπτοκότων».

Ως πρεσβύτερος συγκρούστηκε με τον συμπρεσβύτερό του (φιλομοναρχιανό) Κάλλιστο (που συγχωρούσε και την ακολασία, επιτρέποντας γάμο και μετά τη χειροτονία), ο οποίος τον κατηγορούσε για Διθεΐτη. Έγραψε πολλά απολογητικά (αντιαιρετικά), ερμηνευτικά και εσχατολογικά συγγράμματα. Ο Λόγος γεννήθηκε κατ’ ελεύθερη θέληση του Θ. Πατρός, έτσι δεν είναι ισότιμος με τον Πατέρα. Η νέα κτίση παρουσιάζεται τυπολογικά ως ο τέλειος χιτώνας του Χριστού, τον οποίο ύφαναν οι Πατριάρχες και οι Προφήτες, μέσω των οποίων εργαζόταν ο Λόγος με αργαλειό το Θείο Πάθος, στήμονα τη δύναμη του Αγ. Πνεύματος, κρόκη (υφάδι) την αγία σάρκα, μίτο (νήμα) τη Θ. Χάρη και κερκίδα (σαΐτα) τον λόγο. Η Εκκλησία (ως παράδεισος και ναυς) είναι η νύμφη (στο Άσμα Ασμάτων και τη Σωσάννα) και συνάμα η μητέρα του Χριστού, η «γυνή της Αποκαλύψεως». είναι κοινωνία μόνο αγίων και όχι και αμαρτωλών, γι’ αυτό και ο Ιππόλυτος αρνιόταν τη συγχώρηση των βαρέων αμαρτημάτων. Πίστευε ότι η Συντέλεια θα πραγματοποιούταν το 500 μ.Χ. Ο Αντίχριστος θα είναι εβραϊκής καταγωγής (από τη φυλή του Δαν).

Τάνια Τσανακλίδου

Η Τάνια Τσανακλίδου (9 Απριλίου 1952) είναι Ελληνίδα τραγουδίστρια και ηθοποιός.

Τανάκ

Τανάκ, στα Εβρ. תנ״ך‎, ονομάζονται σύμφωνα με τον Ιουδαϊσμό οι Άγιες Γραφές, δηλαδή η Εβραϊκή Βίβλος. Το Τανάκ περιλαμβάνει τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης (Εβραϊκές Γραφές) σύμφωνα με τον εβραϊκό (αλεξανδρινό) κανόνα των θεόπνευστων βιβλίων, δηλαδή χωρίς τα Απόκρυφα και τα Δευτεροκανονικά βιβλία.

Ο όρος Τανάκ αποτελεί ακρωνύμιο (σχηματίζεται από τα αρχικά γράμματα των λέξεων) των τμημάτων από τα οποία αποτελείται:

Τορά (ο Νόμος, στα Εβρ. תורה‎)

Νεβιείμ (οι Προφήτες, στα Εβρ. נביאים‎)

Κετουβείμ (τα Αγιόγραφα ή Γραπτά, στα Εβρ. כתובים‎).Εναλλακτικώς αποκαλούνται επίσης Μίκρα (Mikra/Miqra, מקרא‎ «αυτά που διαβάζονται, αναγιγνωσκόμενα»), ονομασία που κυριαρχούσε κατά τη ραββινική περίοδο. Δεν είναι γνωστή η αφετηρία τής τριμερούς αυτής διαίρεσης, αν και ορισμένοι θεωρούν ότι βασίστηκε στο στάδιο εισόδου τους στον Βιβλικό κανόνα. Τόσο εβραϊκές όσο και χριστιανικές πηγές συμφωνούν ότι η εν λόγω διαίρεση ήταν καλά εδραιωμένη τον 1ο αιώνα μ.Χ., πράγμα που υποδηλώνει ότι είχε σταθεροποιηθεί πολύ νωρίτερα .

Άλλες γλώσσες

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.