Άγιο Πνεύμα

Ο όρος Άγιο Πνεύμα, χρησιμοποιείται από τις θρησκείες που βασίζονται στην Αγία Γραφή για να περιγράψει είτε τη θεία δύναμη που βρίσκεται σε ενέργεια, είτε το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος.

Rom, Vatikan, Basilika St. Peter, Die Taube des Heiligen Geistes (Cathedra Petri, Bernini)
Το Άγιο Πνεύμα ως περιστέρι σε βιτρώ στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου στη Ρώμη

Χριστιανισμός

Σύμφωνα πάντα με τη χριστιανική διδασκαλία, το Άγιο Πνεύμα είναι μία από τις τρεις υποστάσεις ή πρόσωπα της Αγίας Τριάδας, δηλαδή του ενός και μοναδικού Θεού, ομοούσιο (δηλαδή μοιράζεται την ίδια ουσία-ύπαρξη) με τον Πατέρα και τον Υιό. Επομένως το Άγιο Πνεύμα είναι Θεός, που «συμπροσκυνείται και συνδοξάζεται» με τον Πατέρα και τον Υιό.

Με αυτή τη βάση, μία ιδιότητα του Αγίου Πνεύματος που αναφέρεται συχνά στην Αγία Γραφή, είναι ότι αποτελεί τη θεία δύναμη που ενέπνευσε τους προφήτες να προφητεύσουν τη γέννηση του Ιησού Χριστού και τα Πάθη του. Εντονότερα ωστόσο παρουσιάζεται το Πνεύμα του Θεού στην Καινή Διαθήκη: Κατά τη Βάπτιση του Χριστού, όπου εμφανίζεται με τη μορφή περιστεριού, ενώ συγχρόνως ακούγεται η φωνή του Θεού-Πατέρα (Θεοφάνια), αλλά και στην Πεντηκοστή ως μία «Θεία Ενέργεια» που εμπνέει τους μαθητές του Χριστού να μιλούν διάφορες γλώσσες. Από τον Ιησού Χριστό το Άγιον Πνεύμα αποκαλείται και Παράκλητος.

Παρόλα αυτά, κάποιοι αρχιερείς, όπως ο Μακεδόνιος, υποστήριξαν από τα πρωτοχριστιανικά ήδη χρόνια ότι το Άγιο Πνεύμα είναι κτίσμα-δημιούργημα του Θεού. Για να τους αντικρούσουν, οι Πατέρες της Εκκλησίας συνεκάλεσαν τη Δεύτερη Οικουμενική Σύνοδο το έτος 381, στην οποία δογμάτισαν το όγδοο άρθρο του «Συμβόλου της Πίστεως», που αποτελεί την ολοκλήρωση του Τριαδικού Δόγματος: ότι δηλαδή το Πνεύμα είναι «ομοούσιον τω Πατρί και τω Υιώ» και εκπορεύεται μόνο από τον Πατέρα: Μέχρι σήμερα, η Ορθόδοξη εκκλησία δέχεται την εκπόρευση μόνο από τον Πατέρα, ενώ κατά την Καθολική εκκλησία το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται και από τον Υιό. Η διαφορά αυτή είναι γνωστή ως filioque (λατ. «και εκ του Υιού»), και κατά την ορθόδοξη άποψη οι Ρωμαιοκαθολικοί υποβιβάζουν με τον τρόπο αυτό το Άγιον Πνεύμα. Η βιβλική βάση για το θέμα βρίσκεται στο Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον, όπου ο Ιησούς λέγει στους μαθητές λίγο πριν από τη σύλληψή Του: «όταν δε έλθη ο Παράκλητος, ον εγώ πέμψω υμίν παρά του Πατρός, το Πνεύμα της Αληθείας, ό παρά του Πατρός εκπορεύεται, εκείνος μαρτυρήσει περί εμού» (Ιωάν. ιε΄ 26).

Από τη διδασκαλία του Χριστού προέρχεται και το δόγμα ότι το Άγιον Πνεύμα είναι η τρίτη υπόσταση της Αγίας Τριάδας, η οποία συμπληρώνει την έννοια του ενός Θεού. Ο Χριστός είπε: «μαθητεύσατε πάντα τα έθνη, βαπτίζοντες αυτά εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος», παρουσιάζοντας τα τρία πρόσωπα όμοια και αδιαίρετα ως προς το έργο της σωτηρίας του ανθρώπου.

Το Άγιο Πνεύμα στο Ορθόδοξο εορτολόγιο

Η εορτή του Αγίου Πνεύματος είναι κινητή. Εορτάζεται πάντοτε ημέρα Δευτέρα, 7 εβδομάδες μετά το Πάσχα και είναι η επόμενη ημέρα από την Κυριακή της Πεντηκοστής. Η ημέρα αυτή είναι αργία για τις δημόσιες υπηρεσίες και πολλούς εργαζόμενους γραφείου.

Δείτε επίσης

Filioque

Πηγές

  • Ταμπακοπούλου, Αρσ.: το λήμμα «Άγιον Πνεύμα» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια (Χάρη Πάτση), τόμος 1 (1972), σελ. 471 κ.ε.

Βιβλιογραφία

  • Λεξικό Βιβλικής Θεολογίας (μτφρ. Σάββα Αγουρίδη), Άρτος Ζωής, Αθήνα 1980.
  • Λεξικό των Άγιων Γραφών, Γ. Κωνσταντίνου, Εκδ. Π. Γρηγόρη, Αθήνα 1973.
  • Ιωάννης Πέτρου, «Άγιο Πνεύμα, ανθρώπινη ελευθερία και πολιτισμικός πλουραλισμός», Επιστημονική Επετηρίδα Τμήματος Θεολογίας ΑΠΘ, Θεσσαλονίκη, τόμ. 8 (1998), σσ. 363-374.
Filioque

Στη χριστιανική θεολογία το Filioque (Φιλιόκβε) είναι ένα θεολογούμενο ζήτημα που αφορά το Σύμβολο της Νικαίας.

Η Οικουμενική Σύνοδος της Νίκαιας στα 325 με το πρώτο «Σύμβολο της Πίστεως» δήλωσε ότι το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται από το Θεό – Πατέρα («το εκ του Πατρός εκπορευόμενον»). Αυτό το Σύμβολο τροποποιήθηκε στην Οικουμενική Σύνοδο της Κωνσταντινούπολης το 381. Ως εκ τούτου, καλείται συνήθως Σύμβολο Νικαίας - Κωνσταντινουπόλεως.

Στην τριαδική ομολογία, οι Χριστιανοί από τους πρώτους αιώνες έχουν κάνει μερικές σημαντικές διακρίσεις. Ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα θεωρείται ότι έχουν την αιώνια προέλευσή τους από τον Πατέρα. Ο Υιός, ο προαιώνιος Λόγος (Ιωάν. α΄ 1) έχει γεννηθεί από τον Πατέρα, ενώ το Άγιο Πνεύμα «εκπορεύεται» από τον Πατέρα. Αυτές οι επισημάνσεις αφορούν την ύπαρξη του Θεού πέρα από κάθε χρονικό όριο, «προ πάντων των αιώνων» κατά το Σύμβολο της Νικαίας. Όσον αφορά τη δημιουργία, ο Θεός λέγεται ότι απέστειλε τον Υιό του και το Πνεύμα του. Στα λατινικά η λέξη processio αφορά και την αποστολή (που κατά την ορθόδοξη θεολογία γίνεται και από τον Υιό) αλλά και την εκπόρευση (που αφορά μόνο τον Πατέρα) του Πνεύματος, αυτός ο ιδιωματισμός θα μπορούσε να προκαλέσει κάποια σύγχυση στις θεολογικές συζητήσεις.

Βάσει της «αίρεσης του Filioque» οι Ρωμαιοκαθολικοί θεωρούνται αιρετικοί από την Ορθόδοξη εκκλησία με απόφαση της Η' Οικουμενικής Συνόδου που συγκλήθηκε το 879 στην Κωνσταντινούπολη.

Άγιο Πνεύμα Κοζάνης

Για συνώνυμους οικισμούς δείτε το λήμμα: Άγιο Πνεύμα (αποσαφήνιση)

Ο Άγιο Πνεύμα είναι χωριό της Κοζάνης το οποίο βρίσκεται στα δυτικά του νομού, προς τα ανατολικά όρια με την Ημαθία. Απέχει 44,5 χλμ. βορειοανατολικά της Κοζάνης και αναφέρεται επίσημα το 2001 να προσαρτάται στο τότε τοπικό διαμέρισμα Αγίου Δημητρίου. Σύμφωνα με την απογραφή 2011 ο πληθυσμός του είναι 1 μόνο κάτοικος και μαζί με τον Άγιο Δημήτριο αποτελούν τη τοπική κοινότητα Αγίου Δημητρίου που ανήκει στη δημοτική ενότητα Ελλησπόντου του δήμου Κοζάνης.

Άγιο Πνεύμα Σερρών

Το Άγιο Πνεύμα είναι χωριό στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Εμμανουήλ Παππά της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών. Βρίσκεται σε απόσταση 12 χλμ. ανατολικά των Σερρών, στις πλαγιές του Μενοικίου. Έχει πληθυσμό 1.954 κατοίκους. Ως το 1928 ονομαζόταν "Βεζνίκο" και από το 1928 ως το 1940 "Μόνοικο".

Το Άγιο Πνεύμα εορτάζει κάθε χρόνο την ημέρα του Αγίου Πνεύματος που είναι κινητή εορτή, όπου και τοπική πανήγυρη. Πήρε τη σημερινή του ονομασία από το ομώνυμο γειτονικό μοναστήρι. Οι κάτοικοί του είναι Δαρνάκες, είναι ένα από τα πέντε Δαρνακοχώρια. Η οικονομία στηρίζεται κυρίως στην γεωργία (σιτηρά, οπωρικά και λαχανικά).

Από το 2011 λειτουργεί στο χωριό Γυμνάσιο, στο χώρο όπου λειτουργούσε το Δημοτικό Σχολείου Αγίου Πνεύματος. Το Γυμνάσιο δημιουργήθηκε από τη συγχώνευση σε αυτό των γυμνασίων Πεντάπολης και Χρυσού.

Αγία Τριάδα

Αγία Τριάδα ονομάζεται το σύνολο των προσώπων (υποστάσεων) Του Θεού, στο Χριστιανισμό. Δηλαδή Ο Θεός είναι Ένας Τριαδικός, επειδή έχει μία ουσία (φύση), και τρία πρόσωπα (υποστάσεις). Τα τρία πρόσωπα ή υποστάσεις είναι Ο Πατήρ, Ο Υιός και Το Άγιο Πνεύμα, τα οποία είναι αδιαίρετα και ομοούσια κατά τη θεότητα, έχουν την ίδια δύναμη και κοινή Θεία ουσία. Αποτελεί ένα από τα κυριότερα δόγματα που αποδέχεται η πλειοψηφία των εκκλησιών του χριστιανικού κόσμου, το οποίο είναι γνωστό και ως Τριαδικό Δόγμα.

Με την αιτιολογία ότι η Παλαιά Διαθήκη παραδέχεται αυστηρό μονοθεϊσμό, ο Ιουδαϊσμός, το Ισλάμ αλλά και χριστιανικές ομολογίες, όπως οι Ουνιταριανοί, οι Χριστάδελφοι, οι Μάρτυρες του Ιεχωβά και ορισμένες Ευαγγελικές και Πεντηκοστιανικές εκκλησίες, δεν αποδέχονται το δόγμα της Αγίας Τριάδας.

Αγγλικανική Εκκλησία

Η Αγγλικανική Εκκλησία (αγγλικά: Anglican Communion ή Anglican Church, από τη μεσαιωνική λατινική ecclesia anglicana, δηλαδή «αγγλική εκκλησία») αποκαλείται το σύνολο των αυτόνομων χριστιανικών εκκλησιών οι οποίες ακολουθούν την τελετουργική παράδοση της Εκκλησίας της Αγγλίας (η οποία θεωρείται η «μητέρα εκκλησία») και βρίσκονται σε πλήρη κοινωνία μαζί της, μέσω της Αγγλικανικής Κοινωνίας. Μετά τους Ρωμαιοκαθολικούς και τους Ορθόδοξους, οι Αγγλικανοί είναι η τρίτη σε μέγεθος χριστιανική εκκλησία — αριθμούν πάνω από ογδόντα εκατομμύρια. Πνευματικός ηγέτης της Αγγλικανικής Εκκλησίας είναι ο Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρυ.

Η Αγγλικανική Εκκλησία θεωρεί τον εαυτό της κομμάτι της μίας, αγίας, καθολικής και αποστολικής εκκλησίας και ότι είναι ταυτόχρονα καθολική και μεταρρυθμισμένη — οι επίσκοποί της διεκδικούν αποστολική διαδοχή. Για μερικούς Αγγλικανούς εκπροσωπεί μια μορφή ρωμαιοκαθολικισμού χωρίς τον Πάπα, για άλλους μια μορφή Προτεσταντισμού, και για άλλους έναν συνδυασμό των δύο. Η Αγγλικανική Εκκλησία βρίσκεται σε πλήρη κοινωνία με τις λουθηρανικές εκκλησίες της Σκανδιναβίας και της Βόρειας Αμερικής, και με τους Παλαιοκαθολικούς (Ρωμαιοκαθολικοί οι οποίοι απέσχισαν από τη Ρώμη μετά την Πρώτη Σύνοδο του Βατικανού επειδή εκεί θεσπίσθηκε επίσημα το αλάθητο του Πάπα).

Αντιτριαδικοί

Αντιτριαδικές ονομάζονται οι Ομολογίες αυτές του Χριστιανισμού που αρνούνται το δόγμα της Αγίας Τριάδας ή την σημασία του δόγματος αυτού. Υπάρχουν διάφορες τάσεις αντιτριαδικών. Αντιτριαδικοί δεν είναι αυτοί που τάσσονται εναντίον των Τριαδιστών, αλλά όσοι διαφωνούν με το δόγμα περί Αγίας Τριάδας, όπως αυτό διαμορφώθηκε από τον Μέγα Αθανάσιο και τις Οικουμενικές Συνόδους (ιδίως την Σύνοδο Νίκαιας - Κωνσταντινουπόλεως). Ερμηνεύουν τις έννοιες "Πατέρας", "Υιός" και "Αγιο Πνεύμα" διαφορετικά. Μπορεί να πιστεύουν στη θεότητα του Ιησού είτε όχι.

Απόστολος Βαρνάβας

Ο Απόστολος Βαρνάβας (?, Κύπρος - 61 μ.Χ., Σαλαμίνα, Κύπρος) ήταν ένας από τους πρώτους χριστιανούς, ο οποίος μαζί με τους δώδεκα αποστόλους βοήθησε στη διάδοση του Ευαγγελίου. Ακολούθησε τον Απόστολο Παύλο στις περιοδείες του και είχε για βοηθό του τον ανηψιό του Ευαγγελιστή Μάρκο. Ήταν προφήτης και δάσκαλος στην Αντιόχεια. Αν και δεν ήταν ένας από τους 12 αποστόλους, περιγράφεται ως «απόστολος» καθώς «ήταν σταλμένος από το Άγιο Πνεύμα».Τιμάται ως άγιος από την Λουθηρανική, την Αγγλικανική, την Καθολική και την Ορθόδοξη εκκλησία.

Γλυκερία (τραγουδίστρια)

Η Γλυκερία (Άγιο Πνεύμα Σερρών, 16 Νοεμβρίου 1953) είναι Ελληνίδα τραγουδίστρια. Θεωρείται μία από τις σημαντικότερες ερμηνεύτριες του ελληνικού τραγουδιού.

Γρηγόριος Ναζιανζηνός

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός (329 – 25 Ιανουαρίου 390), γνωστός και ως Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος και Γρηγόριος της Ναζιανζού, ήταν Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως τον 4ο αιώνα μ.Χ. Θεωρείται ευρέως ως ο πιο ταλαντούχος ρήτορας μεταξύ των Πατέρων της Εκκλησίας. Ως κλασικά εκπαιδευμένος ομιλητής και φιλόσοφος του Ελληνισμού, κατάφερε να συνδυάσει τον Ελληνισμό με την πρώτη Εκκλησία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.Ο Γρηγόριος είχε σημαντικό αντίκτυπο στη διαμόρφωση της Τριαδικής Θεολογίας τόσο μεταξύ των Ελληνόφωνων όσο και με των Λατινόφωνων Θεολόγων και έγινε γνωστός ως «Τριαδικός Θεολόγος». Τα περισσότερα από τα έργα του επηρεάζουν τους σύγχρονους Θεολόγους, ειδικά όσον αφορά τα τρία Πρόσωπα της Αγίας Τριάδας. Επίσης ήταν φίλος με δύο αδέρφια, το Βασίλειο και τον Ιωάννη.

Ο Γρηγόριος είναι Άγιος και της Ανατολικής και της Δυτικής Χριστιανικής Εκκλησίας. Στη Ρωμαϊκή Καθολική Εκκλησία θεωρείται ως ένας από τους Δασκάλους της Εκκλησίας - στην Ανατολική Ορθόδοξη και στη Δυτική Καθολική Εκκλησία είναι γνωστός ως ένας από τους Τρεις Ιεράρχες, μαζί με το Βασίλειο τον Μέγα και τον Ιωάννη το Χρυσόστομο.

Δήμος Ελλησπόντου

Ο δήμος Ελλησπόντου ήταν δήμος του νομού Κοζάνης που συστάθηκε με το πρόγραμμα Καποδίστριας από τη συνένωση παλαιότερων κοινοτήτων της περιοχής, που αποτέλεσαν στη συνέχεια τα δημοτικά διαμερίσματα του δήμου. Λειτούργησε την περίοδο 1999 -2010 οπότε και καταργήθηκε με την εφαρμογή του προγράμματος Καλλικράτης και εντάχθηκε στον νέο δήμο Κοζάνης. Βρισκόταν στο ανατολικό τμήμα του νομού, στις πλαγιές του Βερμίου. Αποτελούνταν από 9 δημοτικά διαμερίσματα, καταλάμβανε έκταση 277,5 Km2 και είχε συνολικό πληθυσμό 7966 κατοίκους (απογραφή 2001). Έδρα του δήμου ήταν η Κοιλάδα.

Ο δήμος αποτελούνταν από τα παρακάτω δημοτικά διαμερίσματα και οικισμούς (σε αγκύλη ο πληθυσμός σύμφωνα με την απογραφή του 2001):

Δ.δ. Κοιλάδος [ 850 ]

η Κοιλάς [ 393 ]

η Θυμαριά [ 343 ]

η Κρεμαστή [ 114 ]

Δ.δ. Αγίου Δημητρίου [ 1.079 ]

ο Άγιος Δημήτριος [ 1.077 ]

το Άγιο Πνεύμα [ 2 ]

Δ.δ. Αγίου Χαραλάμπους -- ο Άγιος Χαράλαμπος [ 187 ]

Δ.δ. Ακρινής [ 1.161 ]

η Ακρινή [ 1.128 ]

ο Προφήτης Ηλίας [ 33 ]

Δ.δ. Αυγής -- η Αυγή [ 26 ]

Δ.δ. Βοσκοχωρίου -- το Βοσκοχώριον [ 169 ]

Δ.δ. Δρεπάνου [ 1.369 ]

το Δρέπανο [ 1.340 ]

το Γαλάνιον [ 29 ]

Δ.δ. Καπνοχωρίου [ 424 ]

το Καπνοχώριον [ 357 ]

το Ανατολικόν [ 57 ]

η Σκάφη [ 10 ]

Δ.δ. Κλείτου -- ο Κλείτος [ 1.289 ]

Δ.δ. Πολυμύλου [ 619 ]

ο Πολύμυλος [ 565 ]

η Αγία Παρασκευή [ 6 ]

οι Άγιοι Θεόδωροι [ 30 ]

η Ζωοδόχος Πηγή [ 6 ]

ο Λεβέντης [ 12 ]

Δ.δ. Ρυακίου -- το Ρυάκιον [ 339 ]

Δ.δ. Τετραλόφου -- το Τετράλοφον [ 454 ]

Εσπίριτο Σάντο

Το Εσπίριτο Σάντο (πορτογαλικά: Espírito Santo) είναι πολιτεία στη νοτιοανατολική περιοχή της Βραζιλίας. Συνορεύει βόρεια με τις πολιτείες Μπαΐα, δυτικά με το Μίνας Ζεράις και νότια με την Ρίο ντε Τζανέιρο. Ανατολικά η πολιτεία βρέχεται από τον Ατλαντικό. Διοικητικό κέντρο της πολιτείας είναι Βιτόρια.

Στα πορτογαλικά το όνομα της πολιτείας σημαίνει Άγιο Πνεύμα.

Το Περναμπούκο διοικητικά διαιρείται σε τέσσερις μεσοπεριοχές και 13 μικροπεριοχές και έχει 78 δήμους. Η πολιτεία έχει πληθυσμό 3.514.952 κατοίκους και έκταση 46.098,6 τετ.χλμ.

Λουκάς Χρυσοβέργης

Ο Λουκάς Χρυσοβέργης διετέλεσε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως μεταξύ των ετών 1156 και 1169 (ή Ιανουάριο του 1170).

Κατά την διάρκεια της Πατριαρχίας του εμφανίστηκαν διάφορα μείζονα θεολογικά ζητήματα. Το 1156-1157 τέθηκε το ερώτημα εάν ο Χριστός προσέφερε τον εαυτό του ως θυσία για τις αμαρτίες του κόσμου στον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα μόνον, ή και στον Λόγο (δηλαδή τον εαυτό του). Σύνοδος που συνήλθε τελικά στην Κωνσταντινούπολη το 1157 υιοθέτησε μια συμβιβαστική έκφραση, σύμφωνα με την οποία ο Λόγος προσέφερε την σάρκα διπλή θυσία στην Αγία Τριάδα, λύση στην οποία αντιτάχθηκε ο εψηφισμένος Πατριάρχης Αντιοχείας Σωτήριχος Παντεύγενος.

Κατά την διάρκεια της Πατριαρχίας του επίσης εμφανίστηκε για πρώτη φορά το ζήτημα της σχέσης του Υιού προς τον Πατέρα εντός της Αγίας Τριάδας. Το θέμα προέκυψε από ερμηνεία που έδωσε ένας Δημήτριος από τη Λάμπη της Φρυγίας στη φράση του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου «ὁ Πατήρ μου μείζων μου ἐστίν» (Ιω. ιδ´ 29). Ο Πατριάρχης Λουκάς συγκάλεσε κατ'εντολήν του Αυτοκράτορα Μανουήλ Κομνηνού μεγάλη Σύνοδο για το θέμα το 1166, η οποία κατεδίκασε ως αιρετικές τις ερμηνείες του Δημητρίου και τον κληρικών και λαϊκών που τον ακολούθησαν. Όσοι αρνήθηκαν να δεχτούν τις αποφάσεις της Συνόδου αυτής υπέστησαν δήμευση περιουσίας και εξορίαg[›]. Οι πολιτικές διαστάσεις της αντιπαράθεσης αυτής γίνονται προφανείς από το γεγονός ότι ένας εκ των ηγετών των διαφωνούντων προς το δόγμα του αυτοκράτορα ήταν ο ανιψιός του, Αλέξιος Κοντοστέφανος.

Άλλες αιρέσεις συνέχισαν να ανθίζουν στις βυζαντινές κτήσεις στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων των Βογομίλων, των Παυλικιανών και των Μονοφυσιτών, που ο Λουκάς και οι διάδοχοί του δυσκολεύονταν να καταπνίξουν.

Ο Λουκάς συμμετείχε επίσης σε μια προσπάθεια της Εκκλησίας να αποτραβηχθεί από την υπερβολικά στενή σχέση που είχε με τη κοσμική ζωή του κράτους. Το 1115, ο Πατριάρχης Ιωάννης Θ΄ είχε επιδιώξει να εμποδίσει τους κληρικούς να δραστηριοποιούνται ως δικηγόροι στα λαϊκά δικαστήρια. Τον Δεκέμβριο του 1157, ο Λουκάς επέκτεινε την απαγόρευση αυτή σε όλα τα «κοσμικά» επαγγέλματα. Σε ένα κανόνα που ισχύει ως σήμερα, έγραφε: «έχουμε παρατηρήσει ότι μερικοί από τους εγγεγραμμένους στο κλήρο έχουν εμπλακεί αντικανονικά σε κοσμικές υποθέσεις. Μερικοί έχουν δεχτεί θέσεις επιμελητών ή επιτηρητών αριστοκρατικών οικιών και κτημάτων· άλλοι έχουν αναλάβει την συλλογή δημοσίων εσόδων... άλλοι έχουν δεχθεί τιμές και αξιώματα προσήκοντα στο αστικό κατεστημένο... υποχρεώνουμε τους ανθρώπους αυτούς να εγκαταλείψουν στο εξής ​​όλες τις ανωτέρω απασχολήσεις και να αφιερωθούν στις εκκλησιαστικές τους υποχρεώσεις....». Αυτός ο διαχωρισμός Εκκλησίας και Κράτους ήταν καθοριστικός για την προστασία της Εκκλησίας από υπερβολική κοσμική επιρροή σε θέματα που αυτή θεωρούσε αυστηρά εκκλησιαστικά. Αυτό ήταν ιδιαίτερα σημαντικό εκείνο το χρονικό διάστημα, καθώς η βασιλεία του αυτοκράτορα Μανουήλ Κομνηνού χαρακτηριζόταν από το αυταρχικό του στυλ και τον «καισαροπαπισμό» και από ιδιοσυγκρασία έκανε γενικά το Πατριαρχείο να υποτάσσεται άμεσα στις ανάγκες του Κράτους. Για το θέμα αυτό των σχέσεων Πατριάρχη και Αυτοκράτορα, ο βυζαντινολόγος Lebedev αναφέρει ότι, ενώ συνήθως χαρακτηρίζονταν από αμοιβαίο σεβασμό, μερικές φορές εξέπιπταν σε ασυγχώρητη κολακεία του δεύτερου από τον πρώτο.

Περί το 1160, ο Λουκάς είχε αλληλογραφία με τον Μέγα Πρίγκηπα των Ρώσων, Αντρέι Μπογκολιούμπσκι, ο οποίος του ζητούσε Μητροπολίτη για τα εδάφη του, αίτημα που ο Λουκάς αρνούνταν να ικανοποιήσει.

Τμήματα των έργων του Πατριάρχη Λουκά Χρυσοβέργη διασώζονται στα Decreta Synodalia, De Clericis qui se immiscent saecularibus Negotiis, De indecoris et scenicis Ritibus sanctorum notariorum Festo abrogandis, Ne Clerici turpilucra fiant, aut medici, ενώ σε αυτόν αποδίδεται ένας αριθμός σωζόμενων θρησκευτικών ποιημάτων. Μεταξύ αυτών, το διδακτικό ποίημα με τίτλο «Παρί Δίαιτας», το οποίο περιέχει την ετοιμασία νηστίσιμων εδεσμάτων που ενδείκνυνται για διάφορες μέρες του εκκλησιαστικού ημερολογίου.

Μονοθεϊστικός Πεντηκοστιανισμός

Ο Μονοθεϊστικός ή Αντιτριαδικός Πεντηκοστιανισμός είναι ένας αντιτριαδικός δογματικός κλάδος του Πεντηκοστιανισμού. Οι Εκκλησίες που τον αποτελούν, σε αντίθεση με τους υπόλοιπους Πεντηκοστιανούς, δεν δέχονται το δόγμα της Αγίας Τριάδας. Πιστεύουν ότι υπάρχει μόνο ένα πρόσωπο στη Θεότητα, ο Ιησούς Χριστός..

Ορθόδοξη Εκκλησία

Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία (επίσημα: Ορθόδοξη Καθολική και Αποστολική Εκκλησία) είναι ένα σύνολο τοπικών εκκλησιών, οργανωμένες ως Πατριαρχεία, αυτοκέφαλες σύνοδοι και αυτόνομες αρχιεπισκοπές, που βρίσκονται σε πλήρη κοινωνία μεταξύ τους, με πρώτο στην ιεραρχία το Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης. Αποδέχεται τις αποφάσεις των επτά Οικουμενικών Συνόδων και θεωρεί την Οικουμενική Σύνοδο ως το ανώτατο όργανο για αποφάσεις σε θέματα δόγματος και λατρείας. Επίσης αξιώνει ως αφετηρία της τον Ιησού Χριστό και τους Αποστόλους του μέσω της συνεχούς αποστολικής διαδοχής.

Ανάμεσα σ' ένα πλήθος εκκλησιών και θρησκευτικών κοινοτήτων που αποτελούν τον Χριστιανισμό, οι αριθμητικά μεγαλύτερες είναι η Καθολική Εκκλησία, η Ορθόδοξη Εκκλησία και οι Προτεσταντικές Εκκλησίες και Ομολογίες.

Τα πλέον αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά της Ορθοδοξίας είναι η πλούσια λειτουργική ζωή της και, όπως διδάσκει, η αφοσίωσή της στην αποστολική παράδοση. Θεωρείται από τους Ορθόδοξους Χριστιανούς ότι η Εκκλησία τους έχει διατηρήσει την παράδοση και τη διαδοχή της αρχαίας Εκκλησίας στην πληρότητά της έναντι άλλων χριστιανικών ομολογιών, οι οποίες έχουν απομακρυνθεί από την κοινή εκκλησιαστική παράδοση των πρώτων 10 αιώνων. Σήμερα το άθροισμα των Ορθοδόξων Εκκλησιών υπολογίζεται σε 300 περίπου εκατομμύρια Χριστιανούς που ακολουθούν την πίστη και τις πρακτικές που καθορίστηκαν από τις επτά Οικουμενικές Συνόδους και άλλες οικουμενικού χαρακτήρα συνόδους. Οι όροι ορθόδοξος - ορθοδοξία έχουν χρησιμοποιηθεί παραδοσιακά, στον ελληνόφωνο χριστιανικό κόσμο, προκειμένου να υποδείξουν τις κοινότητες, ή τα άτομα, που διατήρησαν την αληθινή πίστη (όπως καθορίζεται από τις Οικουμενικές Συνόδους), σε αντιδιαστολή με εκείνους που κηρύχτηκαν αιρετικοί. Ο επίσημος προσδιορισμός της Εκκλησίας στα λειτουργικά και κανονικά κείμενά της είναι «Ορθόδοξη Καθολική και Αποστολική Εκκλησία».

Πεντηκοστή

Πεντηκοστή ονομάζεται κατά την Καινή Διαθήκη η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος στους Αποστόλους που συνέβη την πεντηκοστή ημέρα από την Ανάσταση του Ιησού Χριστού (Πράξεις β' 1-41). Σε ανάμνηση του γεγονότος αυτού, κάθε χρόνο, οι Χριστιανοί εορτάζουν με ιδιαίτερη λαμπρότητα την εορτή της Πεντηκοστής και αυτό διότι θεολογικά η ημέρα αυτή θεωρείται η γενέθλια ημέρα της Εκκλησίας.

Η εορτή αυτή αντιστοιχεί με την επίσης μεγάλη ετήσια εορτή των Ιουδαίων η οποία στις Εβραϊκές Γραφές (Παλαιά Διαθήκη) αποκαλείται Γιορτή του Θερισμού ή Γιορτή των Εβδομάδων. (Έξοδος 23:16· 34:22) η οποία ήταν καθαρά γεωργική εορτή με τελείως διαφορετικό περιεχόμενο. Η τήρηση της λάβαινε χώρα την πεντηκοστή ημέρα μετά τις 16 Νισάν του Ιουδαϊκού ημερολογίου, την ημέρα κατά την οποία η κεφαλή κάθε οικογένειας προσέφερε στον Θεό ένα δεμάτι κριθάρι, που υποδήλωνε την επιθυμία για ειρηνική σχέση μαζί Του. (Λευιτικό 23:15, 16) Οι προσφορές για αυτή τη γεωργική γιορτή γίνονταν μέσω του ιερατείου αρχικά στην Σκηνή του Μαρτυρίου, ενώ αργότερα στον Ναό στην Ιερουσαλήμ.

Την ημέρα της Πεντηκοστής έλαβε χώρα η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος στους 12 μαθητές (περιλαμβανομένων και των αποστόλων του Ιησού) οπότε, σύμφωνα με τις Πράξεις των Αποστόλων, έλαβαν Άγιο Πνεύμα μιλώντας σε ξένες γλώσσες (γλωσσολαλιά) «για τα θαυμαστά έργα του Θεού», γεγονός που έγινε αντιληπτό από Ιουδαίους και προσήλυτους που ήταν στην Ιερουσαλήμ για τη γιορτή των Εβδομάδων. Ως αποτέλεσμα, έπειτα και από το κήρυγμα του Πέτρου, βαφτίστηκαν εκείνη την ημέρα 3.000 νέα μέλη της χριστιανικής εκκλησίας. (Πράξεις 1:13-15· 2:1-41) Εκείνη η ημέρα ήταν 50 ημέρες μετά την ανάσταση του Ιησού Χριστού που συνέπεσε στις 16 Νισάν.

Η "Πεντηκοστή" άρχισε να γιορτάζεται από τους αποστολικούς χρόνους είτε στο ναό των Ιεροσολύμων μαζί με τους Ιουδαίους (Πράξεις κ'16), είτε χωριστά. Σύμφωνα με τους εκκλησιαστικούς Πατέρες και συγγραφείς του β' μισού του 4ου αιώνα γίνεται λόγος περί του εορτασμού από τους αποστολικούς χρόνους όπου κατά την εορτή αυτή γινόταν και η βάπτιση των κατηχουμένων όπου και για το λόγον αυτό συνεχίζεται και ψάλλεται ο τρισάγιος ύμνος: "Όσοι εις Χριστόν εβαπτίσθητε...".

Η Πεντηκοστή είναι εβδομαδιαία εορτή δηλαδή εορτάζεται όλες τις ημέρες της εβδομάδας με ιδιαίτερη έξαρση το Σάββατο. Από τις μεθεόρτιες ημέρες ξεχωρίζει η Δευτέρα που είναι αφιερωμένη στο Άγιο Πνεύμα όπου και επαναλαμβάνεται ομοίως όλη η ακολουθία της Κυριακής.

Πεντηκοστιανισμός

Ο Πεντηκοστιανισμός είναι ένα Χριστιανικό κίνημα που στους κόλπους του περιλαμβάνει πολλές εκκλησίες και υπογραμμίζει το έργο του Αγίου Πνεύματος με την άμεση εμπειρία της παρουσίας Θεού στον πιστό. Ανήκει στο ευρύτερο δόγμα του Προτεσταντισμού και συνδέεται με το Χαρισματικό κίνημα.

Οι Πεντηκοστιανοί θεωρούν ότι στην πίστη πρέπει να περιλαμβάνει και την προσωπική εμπειρία του Χριστιανού, και να μην στηρίζεται μόνο στις τελετουργιές ή στις σκέψεις. Το κίνημα είναι ενεργητικό και δυναμικό, από την άποψη πως τα μέλη του θεωρούν ότι οδηγούνται από τη δύναμη του Θεού που ενεργεί μέσα τους. Οι Εκκλησίες της Πεντηκοστής τονίζουν τη σημασία του βαπτίσματος στο Άγιο Πνεύμα, λέγοντας πως το να πληρώνεται ο πιστός με Άγιο Πνεύμα, του δίνει τη δύναμη να ζει μια αληθινή Χριστιανική ζωή.

Η άμεση εμπειρία του Αγίου Πνεύματος αποκαλύπτεται με χαρίσματα, όπως η ομιλία στις γλώσσες, η προφητεία και η θεραπεία. Οι Πεντηκοστιανοί για τις εμπειρίες τους, συχνά επικαλούνται ένα βασικό γεγονός της ζωή των πρώτης εκκλησίας, στο βάπτισμα των δώδεκα Αποστόλων από το Άγιο Πνεύμα την ημέρα της Πεντηκοστής. Έτσι οι περισσότεροι Πεντηκοστιανοί έχουν την πεποίθηση ότι το κίνημά τους επιστρέφει το Χριστιανισμό σε μια καθαρή και απλή μορφή του, που έχει πολλά κοινά με τη ζωή της πρώτης Χριστιανικής εκκλησίας.

Προτεσταντισμός

O Προτεσταντισμός αποτελεί έναν από τους μεγάλους κλάδους του Χριστιανισμού, με συνολικά πάνω από 900 εκατομμύρια πιστούς παγκοσμίως, περίπου το 40% των Χριστιανών.

Ως κίνημα Μεταρρύθμισης εμφανίστηκε το 16ο αιώνα στη Γερμανία, με πρωτεργάτη του το Μαρτίνο Λούθηρο. Το όνομα προέρχεται από την λατινική λέξη «Protestantismus», διαμαρτυρία εξού και οι εναλλακτικές ονομασίες Διαμαρτυρόμενη Εκκλησία ή Διαμαρτυρόμενοι.

Πρώτη Σύνοδος της Κωνσταντινούπολης

Η Πρώτη σύνοδος της Κωνσταντινούπολης, γνωστή ως Β΄ Οικουμενική, ήταν η εκκλησιαστική σύνοδος που διενεργήθηκε το 381 μ.Χ. και συγκλήθηκε από τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο Α΄, μετά από προτροπή του Μελετίου Αντιοχείας. Στόχος της ήταν η εκκλησιαστική ειρήνευση, αλλά και η «ἐπίλυσις τῶν ἀναφυέντων ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ κρισίμων θεολογικῶν καὶ διοικητικῶν προβλημάτων».Κύρια εστία εντάσεων μετά την Α΄ Οικουμενική σύνοδο, αποδείχτηκε ο προσδιορισμός της υπόστασης του Αγίου Πνεύματος, αλλά και η συνεχιζόμενη αμφισβήτηση της ομοουσίου υποστάσεως του Υιού με τον Πατέρα. Η σύνοδος αυτή αποτέλεσε κατ´ουσίαν το κύκνειο άσμα της αρειανικής διαμάχης στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, αφού μετά τη σύνοδο του 383 στη Κωνσταντινούπολη, καμία άλλη σύνοδος δεν ασχολήθηκε ξανά με το ζήτημα αυτό, ενώ έδρασε καταλυτικά και στη δυτική επαρχία της αυτοκρατορίας, όχι όμως και στην υπόλοιπη Δύση, που λόγω της ισχυρής Γοτθικής παρουσίας συνεχίστηκε για αρκετά χρόνια ακόμη.

Σύμβολο της Πίστεως

Σύμβολο της Πίστεως ή Πιστεύω ονομάζεται μια σύντομη και περιληπτική ομολογία των βασικών δογμάτων της χριστιανικής πίστης. Το Σύμβολο της Πίστεως που έχει επικρατήσει θεσπίστηκε κατά την Α΄ και Β΄ Οικουμενική Σύνοδο και γίνεται δεκτό από όλες τις χριστιανικές ομολογίες.

Άλλες γλώσσες

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.