ބުރެޒިލް

ބުރެޒިލް ނުވަތަ ފެޑެރޭޓިވް ރިޕަބްލިކް އޮފް ބުރެޒިލް އަކީ ދެކުނު އެމެރިކާ ސަރަޙައްދުގައި އޮތް ޤައުމެކެވެ. ޖޯގުރަފީގެ އަކަމިނަށް ބަލާއިރު ބުރެޒިލަކީ ފަސްވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ހަމަ އެހެންމެ ފަސްވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމަކީ ވެސް ބުރެޒިލްއެވެ. އަދި ހަމަ އެހެންމެ ހަތަރުވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޑިމޮކްރަސީއަކީ ވެސް ބުރެޒިލްއެވެ. ބުރެޒިލް ކުރިން އޮތީ ޕޯޗުގަލްގެ ކޮލޮނީއެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެއީ މީލާދީން 1500 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން 1822 ވަނަ އަހަރާ ހަމަޔަށެވެ. 1889 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ބުރެޒިލްއަކީ ޖުމްހޫރީ ވެރިކަމެެއް ހިނގާ ޤައުމެކެވެ. ބުރެޒިލްގެ މިހާރުގެ ޤާނޫނު އަސާސީ ބުނާ ގޮތުން ބުރެޒިލްއަކީ ފެޑެރަލް ޖުމްހޫރީ ދައުލަތެކެވެ. ބުރެޒިލްގެ އިޤްތިޞާދަށް ގެނެވުނު ހެޔޮ ބަދަލުތަކާއެކު ބުރެޒިލް މިއަދު ވެފައިވަނީ މުޅި ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ހިސާބަކުން ވެސް ސަމާލުކަން ދޭ ޤައުމަކަށެވެ.

ބުރެޒިލް
Federative Republic of Brazil
República Federativa do Brasil
Flag of Brazil Coat of arms of Brazil
ދިދަ ނިޝާން
މޮޓޯ: އޮރްދެމް އެ ޕްރޮގްރެއްސޯ
ޤައުމީ ސަލާމް: ބުރެޒިލްގެ ޤައުމީ ސަލާމް
Location of Brazil
ވެރިރަށް ބްރަސީލިއާ
އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރު ސައޮ ޕައުލޯ
ރަސްމީ ބަސް (ތައް) ޕޯޗުގީޒު ބަސް
ސަރުކާރު
ރައީސް
ނާއިބް ރައީސް
ރިޔާސީ ފެޑެރަލް ޖުމްހޫރިއްޔާ
ލުއިޒް އިނާޗިއޯ ލޫލާ ޑަ ސިލްވާ
ހޯޒޭ އެލެންޗާރު ގޯމޭޒް ޑަ ސިލްވާ
މިނިވަންކަން
- ޢިއުލާންކުރީ
- ބަލައިގަތީ
- ޖުމްހޫރިއްޔާ
ޕޯޗުގީޒުންގެ ކިބައިން
ސެޕްޓެމްބަރު 7، 1822
އޮގަސްޓު 29، 1825
ނޮވެމްބަރު 15، 1889
އަކަމިން
 • ޖުމްލަ
 • ފެން (%)
 
8,514,877 އކކމ (5ވަނަ)
0.65
އާބާދީ
 • 2006 އަންދާސީ.
 • 2000 ބޯހިމެނުން

 • އަކަބުރަ
 
188,078,261 (5ވަނަ)
169,799,170

އކކމ/22(182ވަނަ)
ޖީ.ޑީ.ޕީ (ޕީ.ޕީ.ޕީ)
 • ޖުމްލަ
 • ޕަރ ކެޕިޓާ
2005 އަންދާސީ
$1.594 ޓްރިލިއަން (9ވަނަ)
$9,108 (68ވަނަ)
އ.ތ.ފ (2004) 0.792 (69ވަނަ) – މެދުމިން
ފައިސާ ރިޔާލް (BRL)
ވަގުތު ޒޯން
 • ހޫނު މޫސުމް (ދ.ރ.ވ)
(ވ.ބ.ގ-2:00 އިން -5:00 އަށް (ރަސްމީ: -3:00))
ބީއާރއެސްޓީ (ވ.ބ.ގ-2:00 އިން -5:00)
އިންޓަނެޓް މ.ދ.އ .br
ފޯން ކޯޑު +55

ނަން

ބުރެޒިލްއަށް ބުރެޒިލްއޭ ކިޔުނީ ކީއްވެގެން ކަމާމެދު ވަކިގޮތެއް މުޅީން ނިމި ކަނޑައެޅިފައެއް ނުވެއެވެ. ބުނެވޭ ގޮތުން އެ ޤައުމުގެ ނަން ނެގިފައިވަނީ ބުރެޒިލްވުޑު ނަމަކަށް ކިޔާ ގަހަކަށް ނިސްބަތްކޮށެވެ. ނުވަތަ ބްރާސާ-އިލް މި ގޮތަށް އުފެދުނު ނަމެއް ކަމަށް ވެސް ބުނެވެއެވެ. ބްރާސާއަކީ ފާޑެއްގެ ރަތްކުލައެކެވެ.

ޖުގުރާފީ

ބުރެޒިލްއަކީ މުޅި ދެކުނު އެމެރިކާ ބައްރުގެ ބޮޑުބައި ޙިއްޞާކުރާ ޤައުމެވެ. ދެކުނުން އެ ޤައުމުގެ ސީމާ އުރުގުއޭއާ އެކު ޙިއްޞާކުރާ އިރު، ހުޅަނގު ދެކުނުގެ ސީމާ ޙިއްޞާކުރަނީ އާޖެންޓީނާ އާއި ޕެރަގުއޭއާ އެކުގައެވެ. ހުޅަނގުން ބޮލީވިޔާ އާއި ޕެރޫއާ އެކުގައެވެ. ހުޅަނގު އުތުރުން ކޮލަންބިޔާއާ އެކުގައެވެ. އުތުރުން ފްރެންޗް ގިއާނާ އާއި ވެނެޒުއޭލާ އާއި ސުރިނާމާއި ގުޔާނާއާ އެކުގައެވެ. އެހެން ކަމުން ދެކުނު އެމެރިކާގެ ބައްރުގައި ހިމެނޭ ޤައުމުތަކުގެ ތެރެއިން އިކުއެޑޯ އާއި ޗިލީ ފިޔަވައި ހުރިހާ ޤައުމަކާ އެކު ބުރެޒިލް ސީމާއެއް ޙިއްޞާކުރެއެވެ. ބުރެޒިލްއަކީ މުޅި ދުނިޔެއަށް ބަލާއިރު ފަސްވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ޤައުމެވެ. އެއީ ރަޝިޔާ އާއި ކެނެޑާ އާއި އެމެރިކާގެ ފަހުންނެވެ. ބުރެޒިލްގައި ތިން ޓައިމް ޒޯނެއް އޮވެއެވެ. އެއީ ޖީ.އެމް.ޓީ -4 އާއި ޖީ.އެމް.ޓީ -3 އާއި ޖީ.އެމް.ޓީ -2 އެވެ.

ތާރީޚު

މިއަދުގެ ބުރެޒިލްގެ ރަށްވެހިން އެ ޤައުމަށް އައިސްފައިވަނީ ޢީސާއީ މީލާދުގެ 9000 އަހަރު ކުރީން އުތުރު އޭޝިޔާ (ސައިބީރިޔާ) އިން ބެރިން ލޭންޑް ބްރިޖު ހުރަސްކުރުމަށް ފަހުގައެވެ. މީލާދީ ގޮތުން 1500 ވަނަ އަހަރު ޔޫރަޕުގެ (ފުށެތިކާލުން) ޕޯޗުގީޒުން ބުރެޒިލްއަށް އައި އިރު 3 މިލިޔަން އެމެރިންޑިޔަނުންނެވެ. ބުރެޒިލްއަށް ޔޫރަޕުގެ މީހުން އައި އިރު އެތަނުގައި މިނިކާ މީހުން ތިބިކަމަށް އެމީހުން ބުނެއެވެ. 7 ސެޕްޓެންބަރު 1822 ގައި ބުރެޒިލް ވަނީ ޕޯޗުގަލްގެ އަތް ދަށުުން މިނިވަންވެ ދުސްތޫރީ ރަސްކަމެއް ޤާއިމުކޮށްފައެވެ. އެއީ ބުރެޒިލްގެ އަމްބަރާޠޫރިއްޔަތުގެ ނަމުގައެވެ. 1889 ގައި ގެނެވުނު ޢަސްކަރީ އިންޤިލާބަކަށް ފަހުގައި ބުރެޒިލްވަނީ ޖުމްހޫރިއްޔަތަކަށް ބަދަލުވެފައެވެ. ބުރެޒިލްގައި މިއަދު ބޭނުންކުރާ ދިދައަކީ 1889 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެންބަރު މަހުގެ 19 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން ބޭނުންކުރަމުންދާ ދިދައެކެވެ. ބުރެޒިލްގައި މިހާރު ހިނގަމުންދަނީ 5 އޮކްޓޯބަރު 1988 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ހިނގަމުންދާ ޤާނޫނު އަސާސީއެކެވެ.

އިޤްތިޞާދު

ބުރެޒިލް އަކީ ލެޓިން އެމެރިކާ ސަރަޙައްދުގައި އޮތް އެންމެ ބޮޑު އިޤްތިޞާދެވެ. މުޅި ދުނިޔެއަށް ބަލާއިރު 9 ވަނަ ނުވަތަ 10 ވަނަ އެންމެ ބޮޑު އިޤްތިޞާދެވެ. ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރ ކެޕިޓާ 10465 ޑޮލަރުގައި އޮތް ބުރެޒިލްއަކީ ޖީ 20 ގައި ވެސް ހިމެނޭ ޤައުމެކެވެ. ބުރެޒިލްގައި އުފައްދައި ބޭރުކުރާ މައިގަނޑު ތަކެއްޗަކީ މަތިންދާ ބޯޓާއި، ކޮފީއާއި، އޮޓޯމޯބައިލާއި، ސޯޔިބީނާއި، ދަގަނޑު އޯރާއި، އޯރެންޖު ޖޫހާއި، އިސްޓީލާއި، އިތަނޯލާއި، ޓެކްސްޓައިލާއި، ބޫޓުފައިވާނާއި، ކޯންޑް ބީފްގެ އިތުރުން ކަރަންޓުގެ ސާމާނެވެ. 2007 ވަނަ އަހަރުގައި ބުރެޒިލް އިން ވަނީ 300 މިލިޔަން ޑޮލަރުގެ މަޝްރޫޢެއް އެ ޤައުމުގެ މަގުތަކުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅު ކުރުމަށް ކަނޑައަޅާފައެވެ.

ޑެމޮގްރަފިކްސް

ބުރެޒިލްގެ އާބާދީގެ 49.4% އަކީ ދޮން މީހުންނެވެ. 42.3% މީހުންނަކީ ބުރައުން ޕަރްދޯއިންނެވެ. 7.4% މީހުންނަކީ ކަޅުމީހުންނެވެ. 0.5% މީހުންނަކީ އޭޝިޔާ ނަސްލުގެ މީހުންނެވެ. 0.4% މީހުންނަކީ ރެޑް އިންޑިޔަނުން ނުވަތަ އެމެރިންޑިޔަނުންނެވެ.

ސަގާފަތު

ބުރެޒިލްގައި ތަފާތު އެތައް ނަސްލެއްގެ މީހުން އުޅެމުންދާއިރު އެ ޤައުމުގެ ސަގާފަތަށް އެކިއެކި ނަސްލުތަކުގެ މީހުންގެ ސަގާފަތްތަކުގެ އަސަރު ފޯރާފައިވެއެވެ. 2000 ވަނަ އަހަރުގެ ބޯހިމެނުގައިވާ ގޮތުން 73.89% މީހުންނަކީ ކެތަލިކް މަޒުހަބުގެ ނަޞާރާއިންނެވެ. 15.41% މީހުންނަކީ ޕްރޮޓެސްޓެންޓް މަޒުހަބުގެ ނަޞާރާއިންނެވެ. ބުދުދީނުގެ މީހުންގެ އިންސައްތައަކީ 0.051% އެވެ. ޔަހޫދީންގެ އިންސައްތައަކީ 0.016% އެވެ. މުސްލިމުންގެ އިންސައްތައަކީ 0.01% އެވެ. ކުޅިވަރުގެ ދުނިޔެއަށް ބަލާއިރު ބުރެޒިލްއަކީ ދުނިޔޭގެ ފުޓުބޯޅައިގެ ރަސްގެފާނުގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވެމުންދާ ޤައުމެވެ. ބުރެޒިިލްގެ އެންމެ ބޮޑު ފުޓުބޯޅަ ޢީދަކީ ޕެލަޑާއޯ އެވެ.

ބައެއް އެހެން މަޢުލޫމާތު

ބުރެޒިލްގެ ރަސްމީ ބަހަކީ “ޕޯޗުގީޒު” ބަހެވެ. ބުރެޒިލްގެ ވެރިރަށަކީ ބްރަސީލިޔާއެވެ. އަދި އެންމެ ބޮޑު ސިޓީއަކީ ސައުޕައުލޯއެވެ. ބުރެޒިލްގެ އާބާދީއަކީ 191 މިލިޔަނެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 8.51 މިލިއަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯދަކީ br. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +55 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ބްރެޒީލިޔަން ރިޔާލެވެ.

ނައިޖީރިއާ

ނައިޖީރިއާ އަކީ އެފްރިކާ ބައްރުގައި އޮތް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. މުޅި ދުނިޔެއަށް ބަލާއިރު އަށްވަނަ އަށް އެންމެ ބޮޑު އާބާދީއެއް އޮތް ޤައުމަކީ ނައިޖީރިއާއެވެ. އަދި ކަޅުމީހުންގެ މެޖޯރިޓީއެއް އޮތް ޤައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމަކީ ވެސް ނައިޖީރިއާއެވެ.

ބުރެޒިލްގެ ނިޝާން

ބުރެޒިލްގެ ނިޝާން ވުޖޫދަށް އައީ ނޮވެމްބަރު 19، 1889 ގައެވެ. ބުރެޒިލް ޖުމްހޫރިއްޔަތަކަށް ބަދަލުވުމުގެ 4 ދުވަސް ފަހުންނެވެ.

އާބާދީއަށް ބަލައިގެން ތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ ޤައުމުތަކުގެ ލިސްޓު

އިތުރަށް ބެއްލެވުމަށް: އާބާދީއަށް ބަލައިގެން ތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ ޤައުމުތަކުގެ ލިސްޓު 2005 އަދި އާބާދީއަށް ބަލައިގެން ތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ ޤައުމުތަކުގެ ލިސްޓު 1907

މި ޞަފްޙާގައި މިވަނީ އާބާދީއަށް ބަލައިގެން ތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ ޤައުމުތަކުގެ ލިސްޓެކެވެ. މި ލިސްޓު ހެދިފައިވަނީ އެއްމެ ފަހުގެ ރަސްމީ ހިސާބުތަކަށް ބަލައިގެންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެކި ޤައުމުތަކުގެ ޢަދަދު ނެގިފައިވަނީ އެކި ދުވަސްވަރު ކަމަށްވާތީ ތަފާތެއް ހުރުމަކީ އެކަށީގންވާ ކަމެކެވެ.

މި ލިސްޓުގައި ހިމެނިފައިވަނީ އ.ދ. އިން ޤަބޫލު ކުރާ ޤައުމުތަކާއި ޓެރިޓަރީގެ އިތުރުން ޤަބޫލުނުކޮށް އަދި އޮތް 7 ތަނެކެވެ.

އާބާދީއަށް ބަލައިގެން ތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ ޤައުމުތަކުގެ ލިސްޓު 2005

އިތުރަށް ބެއްލެވުމަށް: އާބާދީއަށް ބަލައިގެން ތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ ޤައުމުތަކުގެ ލިސްޓު 2005 އަދި އާބާދީއަށް ބަލައިގެން ތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ ޤައުމުތަކުގެ ލިސްޓު 1907މި ޞަފްޙާގައި މިވަނީ އާބާދީއަށް ބަލައިގެން ތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ ޤައުމުތަކުގެ ލިސްޓެކެވެ. މި ލިސްޓު ހެދިފައިވަނީ އެއްމެ ފަހުގެ ރަސްމީ ހިސާބުތަކަށް ބަލައިގެންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެކި ޤައުމުތަކުގެ ޢަދަދު ނެގިފައިވަނީ އެކި ދުވަސްވަރު ކަމަށްވާތީ ތަފާތެއް ހުރުމަކީ އެކަށީގންވާ ކަމެކެވެ.

މި ލިސްޓުގައި ހިމެނިފައިވަނީ އ.ދ. އިން ޤަބޫލު ކުރާ ޤައުމުތަކާއި ޓެރިޓަރީގެ އިތުރުން ޤަބޫލުނުކޮށް އަދި އޮތް 7 ތަނެކެވެ.

އްމުލަ ލާމަކެއް

އްމުލަ ލާމަކެއް އެއް ހުޅު(Dewi Sandra Killick) - ( ބުރެޒިލް ,1980 ,އެޕްރީލް 3 )

ފީފާ ވޯލްޑް ކަޕް 2010

2010 ވަނަ އަހަރު ދެކުނު އެފްރިކާގައި ބާއްވާ ފީފާ ވޯލްޑް ކަޕް ފުޓުބޯޅަ މުބާރާތަކީ، ވޯލްޑްކަޕްގެ 19 ވަނަ މުބާރާތެވެ. މިއަހަރު މި ބޭއްވޭ މުބާރާތް ބާއްވަން ހަމަ ޖެހިފައިވަނީ 11 ޖޫން އިން 11 ޖުލައި އަށެވެ.

މިއަހަރުގެ މި މުބާރާތުގައި ބައިވެރިވާނީ 2007 ވަނަ އަހަރުގެ އޯގަސްޓު މަހުގައި ފީފާގެ މެންބަރުންގެ ގޮތުގައި ތިބި 208 ޤައުމީ ފުޓުބޯޅަ ޓީމުގެ ތެރެއިން 204 ޤައުމުގެ މެދުގައި ކުޅެވުނު ކޮލިފައިން މެޗުތަކުގެ މަރުޙަލާ ކަޑައްތުކޮށް، ފަހު މަރުޙަލާއަށް އައިސްފައިވާ 32 ޓީމެވެ.

އެހެން ކަމުން 2008 ވަނަ އަހަރުގެ ސަމަރ އޮލިމްޕިކްސްގައި ބައިވެރިވި ވަރަށް ގިނަ ޓީމު ފީފާ ވޯލްޑްކަޕްގެ އެކި މަރުޙަލާތަކުގައި ބައިވެރިވެފައިވެއެވެ.

މިއީ އެފްރިކާގެ ޤައުމެއްގައި ބާއްވާ ފުރަތަމަ ވޯލްޑްކަޕް މުބާރާތެވެ. މި ފަހަރުގެ މުބާރާތް ބޭއްވުމަށް ބިޑްކޮށްފައިވަނީ މުޅީން ވެސް އެފްރިކާގެ ޤައުމުތަކެވެ. މޮރޮކޯ އާއި މިޞްރާ ވާދަކޮށް ބިޑް ކާމިޔާބުކޮށްފައިވަނީ ދެކުނު އެފްރިކާއިންނެވެ.

އެހެން ކަމުން ވޯލްޑްކަޕް ފުޓުބޯޅަ މުބާރާތެއް އިންތިޒާމު ނުކުރާ ހަމަ އެކަނި ސަރަޙައްދީ ފުޓުބޯޅަ ޖަމްޢިއްޔާއަކީ އޯޝަނިޔާ ފުޓްބޯލް ކޮންފެޑެރޭޝަނަށް މިހާރުވަނީ ވެފައެވެ.

18 ވަނަ ފީފާ ވޯލްޑްކަޕްގެ ޗެންޕިއަނުން ކަމުގައިވާ އިޓަލީ މި މުބާރާތުގައި ކުޅޭނީ ޑިފެންޑިންގ ޗެންޕިޔަނުންގެ ގޮތުންނެވެ.

މި މުބާރާތުގެ ގުރުލުން އޮތީ 4 ޑިސެންބަރު 2009 ގައި ދެކުނު އެފްރިކާގެ ކޭޕްޓައުންގައެވެ.

ޕޯޗުގީޒު

ޕޯޗުގީޒު ބަހަކީ ޕޯޗުގީޒުގެ ރަސްމީ ބަހެވެ.

އެހެން ބަސްބަހުން

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.