Zımey rocawani

Zımey rocawani, çehar hetanê miyanênan ra yewo.

Heti

Zımey rocawani
Zıme

Zımey rocvetışi
Rocawan Dünya Rocvetış
Verocê rocawani
Veroc
Verocê rocvetışi
Anqara (wılayet)

Anqara (Engürü verê 1930i de) yew wılayetê Tırkiyayo. Merkezê wılayetê Anqara sûka Anqaraya.

Dormey Anqara ra rocvetış de Qırşeher u Qırıxqele, rocawan de Bilecik u Eskişeher, zıme de Çanqıriye, zımey rocawani de Bolu, veroc de Qonya u Aqserayiye estê.

Anqara hetê gırdiye ra Estamoli ra dıme wılayetanê Tırkiya miyan de ê dıyına. Riyê erdê wılayeti pêro piya 30.715 km²yo.

Aramki

Aramki ya zi Aramiki keyey zıwananê Semitkiyan ra gruba zıwananê zımey rocawani ra yew zıwano. Namey cı namey Suriyayo kıhan, vatekê Arami ra yeno.Aramki sero tewr qeydê kıhani, serê serran İV. 2000 dı Suriya ra veciy. Aramki Serê İV serranê 1000 dı wılatanê Babil u Asur ra piya Mezopotamya dı cayê zıwanê Akadki gırewto, o kerdo derdest u biyo zıwano resmi. Ewro zi texmin beno ke 550.000 ra vêşêr merdımi nê zıwani qısey kenê.

Azerbaycan (dewlete)

Azerbaycan (be Azerki: Azərbaycan û Азәрбајҹан) mıntıqa ra verocê Kofkasi dero. Cayê xo rocvetışê Ewropa û verocê rocvetışê Asya de, sinorê Deryay Xezeri dero. Zımey Azerbaycani de Rusya, zımey rocawani de Gurcıstan, rocawan de Ermenıstan û veroc de İran estê. Paytextê Azerbaycani Bakuyo.

Erdê Zımey Rocawani

Erdê Zımey Rocawani, qıtaya Amerikay Zımey de yew eyaletê dewleta Kanadayo.

Goranki

Goranki (ebe Goranki : گورانی ,هورامی) yew zıwano İrankiyo.Ewro Goranki rocvetışê Iraq u İran do qısey beno.Texminen 44,000 kesi Goranki qısey kenê.Resmiyetê zıwanê Goranki çıniyo.Goranki ebe Alfabeyê Erebki nusiyeno.Zıwanê Goranki zıwanê ma Zazaki ra zaf nezdiyo.

Yew mısalê Goranki:Bahdo terifê kam ke dınya kerdo. - دیمای حمد ذات جهان آفرین

Mı asayışê qralê erdê rocvetışi gırewto. - یا وام پی تعریف شای خاور زمین

Herzendki

Herzendki (ya ki Herzenki) yew zıwanê Hind-Ewropao u aidê zıwananê İrankio; zıwanê dê İrankiyo zımey rocawanio (şımalê ğerbio). Herzendki wılayetê İrani, Azerbaycanê Rocvetışi de u dormey dewa Herzendi de qısey beno. No zıwan Talışki u fekanê Karingani ra nezdiyo.

Kurdki

Kurdki (be Kurdki: Kurdî ya zi کوردی), zıwanê do İrankiyo zımeyo-rocawano ke Anatoliye û Mezopotamya de, dıwelanê resmiyan miyan de Tırkiya, İran, Iraq û Suriya de, tayê zi Ermenıstan, Gurcıstan û Qazaxıstan de qısey beno.

Larsgerdki

Larsgerdki yew zıwano de İrankio, İrankiyê do zımeo rocawanio u zıwanê Sımnankio. Larsgerdi eyaletê İrani Sımnan de zıwano lokalo, mehallio. Amarê qalkerdoğanê xo zaf kemio, serra 2006ıne de hınzar (1000) merdumi amariyao.

Partki

Partki yew zıwanê İrankiyê Zımeyê Rocawaniê Miyanêno (İranikiyê şımaliê ğerbiê wertêni) ke demey seserranê 3. İrR ra hata ê 3. İrT nusiyao. Gorey merdumanê ilmê zıwani zey Prof. Dr. Jost Gippert, Zazaki hetê tarixi ra Partki ra zaf nezdi biyo.

Partki kıtabeyan de be elifbey Pehlewki, hetê mensubanê dinê Mani ra ki be elifbey Mani ra nusiyao.

Heta serranê 1950i Partki zey fekê de Pehlewki zanıto, labelê İranolog Henningi isbat kerd ke zıwanê do İrankiyo xo sero ke Pehlewki (Farskiyo Miyanên) ra hetê raresaena vengan ra ferq keno.

Serrename

Ena pele de serrenamey (teqwimi) sero nuştey estê.

Sımnanki

Sımnanki (Semnanki) yew zıwano İrankiyo u aidê lızgey Zıwananê İrankiyanê zımeyê rocawanio. Sımnanki eyaletê İrani Sımnan de qısey beno.

Sûka Sımnani verê Koyê Elbrusi de, 220 km [dı se u vist kilometre] hetê rocawanê (şerqê) Tehrani dera. Serra 1979ıne de nıfusê xo 60.000 (şeşti) hezari biyo.

Sıwendki

Sıwendki yew zıwanê İrankiyo ke miyanê İrani de eyaletê Farsi de suka Sıwendi de qal beno. No zıwan, Zazaki ra xeylê nezdiyo.

Talışki

Talışki yew zıwanê Hind-Ewropao u aidê zıwananê İrankiyo; zıwanê dê İrankiyê zımey rocawanio (şımalê ğerbio). Talışki wılayetanê İrani, Gilan u Erdebil u verocê Azerbaycani de qısey beno.

Varto

Varto (be Usmanıcki: وارطو) ya zi Gımgım (be Usmanıcki: کوم کوم) yew qezay Muşiya. Qezay Vartoy, Muş de zımey rocawani de ca gêna. Zımey xo de wılayetê Erzurumi rocawan (ğerb) de wılayetê Çolig u qezay Bulanıği, veroc (cenub) de zi sûka Muşi estê. Varto, qezay zerrey Muşi ra tepeya gırdiye ra qezaya dıyına.

Xeyber Pextunxwa

Xeyber Pextunxwa (be Urduki: خیبر پختونخوا, be İngılızki: Khyber Pakhtunkhwa), yew eyaletê Pakıstanio. Eno eyalet zaf berzo. Erdê xo 74.521 km²o. Nıfusê xo 20 milyono. Zıwanê xoyo resmi Urdukiyo, ema Peştuki zi qısey beno. Zımey rocawani de Efğanıstan, zımey rocvetışi de Gilgit-Baltıstan, rocvetış de Azad Keşmir, rocawan u veroc de FATA, veroc de Beluçıstan, verocê rocvetışi de Pencap estê. Merkezê xo Peşavero.

Zazaistan

Zazaistan welatê Zazayano.[Çıme bımocne] Cayê xo rocvetışê (şerqê) Anadoliye dero. Na mıntıqa dewleta Tırkiya miyan dera. Hetê tarixi ra Ermenıstanê Rocawani miyan dero.

Erdê xo hetê zımey rocawani de Zera (Sêwaz) ra hetan zımey rocvetışi de Xınıs (Erzurum) u hetê verocê rocawani de Sêwrege (Rıha) ra hetan verocê rocvetışê Tetwani (Bıdlis) miyan de ca gêno.

Zimbabwe

Zimbabwe yew dewletê da qıtay Afrikaya. Cayê xo verocê qıtay Afrika de, wertey dı royan dero. Nê roy, hetê zımey de Royê Zambezi u hetê veroci de ki Royê Limpopoyo. Dormey Zimbabwe ra, veroc de Afrika Veroci, verocê rocawani de Botswana, zımey rocawani de Zambiya u rocvetış de Mozambik estê. Paytextê Zimbabwey Harareo. Nıfusê xo 13,010,000o. Zıwanê xoyo resmi İngılızkiyo, labelê mıleti miyan de zıwanê 13,010,000 ki qısey beno.

Zimbabwe verende yew koloniya/mıstemera Qraliya Yewbiyayiye biyo. Namey xoyo khani ki Rodezya biyo. Zimbabwey 18ê Adara serra 1980ine de xo reyno ra u xo xoser ilan kerdo. Sistemê idarey Zimbabwey nıka demokrasiya.

Zıwan (arezekerdış)

Arezekerdışê na çekuya zıwani vıriyeno:

Zıwan yew organê zerrey fekio.

Zıwan işaretê ya zi çekuyê ke merdım pê fıkır u waştena xo ifade keno; lısan.

Zıwanê İrankiyê zımey rocawani

Lista zıwananê İrankiyê zımey rocawani:

Medki

Partki

Beluçki

Kurdki

Azerki

Tatki

Talişki

Zazaki

Goranki

Zıwananê binan de

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.