İbranki

İbranki zıwanê do Samiyo ke lızgeyê Kenani rao, 7 milyon insan nê zıwani qısey keno. Alfabeyê İbranki 22 herfan ra ibareto u raşt ra hetê çhepi ser nusiyeno.

İbranki
Zıwan
Idioma hebreo
Melumat
Dewleti u mıntıqey İsrail
Amarê qısekerdoğan 5 353 950
Kodê zıwani
ISO 639-1 He
ISO 639-2 Heb
ISO 639-3 Heb
Glottolog Hebr1246
Ethnologue Heb
Xısusiyetê zıwani
Alfabe Alfabey İbranki
Keye *Kenanki

Keyey zıwananê İbranki

  • İbrankiyo Klasik (İbrankiyê İncili)
  • İbrankiyê Mişna (İbrankiyo Miyanên)
  • İrankiyê Demê Miyanêni
  • İbrankiyê Aşkenazi
  • İbrankiyê Sefaradi
  • İbrankiyê Yemeni
  • Cındekerdışê İbranki
  • İbrankiyo Modern

Zıwan

İbranki Erebki Zazaki
bayit beyt keye
barak berk vırsık
lo la
şemeş şems roc
zman zaman zeman
şaa saa saete
şalom salam selam
anahnu nahnu ma

İbranki ra yew nuşte

Alphabet Hebrew
Alfabey İbranki

בעברית נכתבו רוב ספרי התנ"ך, כל המשנה, רוב הספרים החיצוניים ורוב המגילות הגנוזות. המקרא נכתב בעברית מקראית, ואילו המשנה נכתבה בניב הקרוי לשון חז"ל. בתקופה מסוימת בימי בית שני או קצת לאחריו (החוקרים חלוקים בשאלה זו) פסקו רוב היהודים מלהשתמש בעברית כבשפת דיבור. מאות שנים לאחר בית שני כאשר חדלו היהודים להשתמש בעברית כבר נכתבו התלמודים בארמית . עם זאת ישנן עדויות שאף במאה ה-8 לספירה שפת הדיבור בטבריה שם פעלו בעלי המסורה הייתה עברית.

גם כשהשפה העברית לא שימשה שפת דיבור, עדיין שימשה לאורך הדורות, במה שמכונה תקופת הביניים של העברית, כשפת הכתב העיקרית של היהודים, בעיקר בעניינים הלכתיים: כתיבת פרוטוקולים של בתי דין, קובצי הלכות, פרשנות לכתבי קודש ועוד. גם כתיבת מכתבים וחוזים בין גברים יהודים נעשתה לעתים קרובות בעברית. ספרות הלכתית לנשים בקהילות אשכנזיות נכתבה ביידיש (למשל ספר ההלכות "צאינה וראינה"), כיוון שהנשים, בניגוד לגברים, לא למדו עברית. חיבורים יהודיים בעלי אופי חילוני או לא-הלכתי נכתבו בשפות יהודיות או בשפות זרות, לדוגמה: הרמב"ם כתב את ספרו "משנה תורה" בעברית, על אף שספרו הפילוסופי המפורסם "מורה נבוכים" שיועד למשכילי זמנו נכתב בערבית יהודית. עם זאת, "מורה נבוכים", כמו ספרים אחרים בנושאים חילוניים, תורגמו לעברית כשהיה בהם עניין לקהילות יהודיות דוברות שפות אחרות. אחת המשפחות היהודיות המפורסמות שעסקו בתרגום מערבית-יהודית לעברית בימי הביניים היא משפחת אבן תיבון

1825

Serra teqwimi gorey reqemanê romenan ra nuştışê cı MDCCCXXV aseno.

1960

Serra teqwimi gorey reqemanê romenan ra nuştışê cı MCMLX aseno.

1980

Serra teqwimi gorey reqemanê romenan ra nuştışê cı MCMLXXX aseno.

1990

Serra teqwimi gorey reqemanê romenan ra nuştışê cı MCMXC aseno.

1997

Serra teqwimi gorey reqemanê romenan ra nuştışê cı MCMXCVII aseno.

2000

Serra teqwimi gorey reqemanê romenan ra nuştışê cı MM aseno.

2004

Serra teqwimi gorey reqemanê romenan ra nuştışê cı MMIV aseno.

2005

Serra teqwimi gorey reqemanê romenan ra nuştışê cı MMV aseno.

2007

Serra teqwimi gorey reqemanê romenan ra nuştışê cı MMVII aseno.

2008

Serra teqwimi gorey reqemanê romenan ra nuştışê cı MMVIII aseno.

2009

Serra teqwimi gorey reqemanê romenan ra nuştışê cı MMIX aseno.

2010

Serra teqwimi gorey reqemanê romenan ra nuştışê cı MMX aseno.

2011

Serra teqwimi gorey reqemanê romenan ra nuştışê cı MMXI aseno.

2012

Serra teqwimi gorey reqemanê romenan ra nuştışê cı MMXII aseno.

Tewrate

Tewrate (İbranki: תורה) gorey itıqadê Musay rê ameya u kıtabê do firazo (bımbareko). İbranki de arezekerdışê Tewrate "qanun" u "zanayış"o.

Urşelim

Urşelim (be İbranki: יְרוּשָׁלַיִם Yeruşaláyim, be Erebki: القُدس Al-Quds), Rocvetışê Miyanêni de yew sûka tarixiya. Goreyê hukmatê İsrail ra Urşelim paytextê İsrailio.

Wikipediya İbranki

Wikipediya İbranki yew versiyonê wikipediyayo İbrankiyo. Keşkelun, 2019 ra tepiya 180,619 meqaleyi tede estê. Heta nıka 18649632 reyi vurnayışi tede biyê.

Zaza

Zazay (Dımıli ya zi Kırmanc) yew şarê İrankiyo, letey gruba İranıcan ra, mıletê dê zımey rocawanio İrankiyo. Anatoliye de, vêşêri Semsûr (Alduş), Bıdlis (Motki), Dêsım, Meletiye (Arapgir) (Pötürge), Erzıngan, Sêwaz (Zera), Erzurum (Xınıs), Muş (Varto), Çolig, Qeyseriye (Sarız), Diyarbekır (Hêni, Qulp, Piran, Çêrmug), Xarpêt (Pali, Maden, Qeze) Rıha (Sêwrege), Gumuşxane (Kelkit) (Şiran), Aqseraiye, Qers (Selim) de cıwiyenê. Dınya sero texminen 3-4 milyoni Zazay estê.

İsrail

İsrail (be İbranki: יִשְרָאֵל Yisra'el; be Erebki: إسرائيل Isrā'īl) yew dewleta qıta Asyao. Caê xo rocawanê (ğerbê) qıta Asya dero. Dormey ra Lubnan, Urdun, Suriya, Mısır u Deryao Sıpê estê. Paytextê İsrail Urşelimo. Nıfusê xo 8,051,200. Zıwanê xoyo resmi İbrankiyo. Sistemê idarey demokrasiya parlamentera. Dewleta İsraili erdê Fılıstini sero niya ro u serra 1948ine de ki xo, xoser ilan kerdo.

Zıwananê binan de

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.