1771

17g - 18g - 19g
1720au 1730au 1740au 1750au 1760au - 1770au - 1780au 1790au 1800au 1810au 1820au
1766 1767 1768 1769 1770 - 1771 - 1772 1773 1774 1775 1776

Digwyddiadau

  • 9 Ionawr - Go-Momozono yn dod ymerawdwr Japan
  • Llyfrau
    • Claude Joseph Dorat - Les Sacrifices de l'amour
    • Williams Evans - A New English-Welsh dictionary
    • Henry Mackenzie - The Man of Feeling
    • Thomas Pennant - A Tour in Scotland
  • Drama
  • Cerddoriaeth

Genedigaethau

Marwolaethau

1766

17g - 18g - 19g1710au 1720au 1730au 1740au 1750au - 1760au - 1770au 1780au 1790au 1800au 1810au1761 1762 1763 1764 1765 - 1766 - 1767 1768 1769 1770 1771

1767

17g - 18g - 19g1710au 1720au 1730au 1740au 1750au - 1760au - 1770au 1780au 1790au 1800au 1810au1762 1763 1764 1765 1766 - 1767 - 1768 1769 1770 1771 1772

1768

17g - 18g - 19g1710au 1720au 1730au 1740au 1750au - 1760au - 1770au 1780au 1790au 1800au 1810au1763 1764 1765 1766 1767 - 1768 - 1769 1770 1771 1772 1773

1769

17g - 18g - 19g1710au 1720au 1730au 1740au 1750au - 1760au - 1770au 1780au 1790au 1800au 1810au1764 1765 1766 1767 1768 - 1769 - 1770 1771 1772 1773 1774

1770

17g - 18g - 19g1720au 1730au 1740au 1750au 1760au - 1770au - 1780au 1790au 1800au 1810au 1820au1765 1766 1767 1768 1769 - 1770 - 1771 1772 1773 1774 1775

1770au

17g - 18g - 19g1720au 1730au 1740au 1750au 1760au - 1770au - 1780au 1790au 1800au 1810au 1820au1770 1771 1772 1773 1774 1775 1776 1777 1778 1779

Digwyddiadau a Gogwyddion

Arweinwyr y Byd

Pab Clement XIV

Pab Pïws VI

Siôr III, brenin Prydain Fawr

Prif Weinidog Frederick North, Arglwydd North (Prydain Fawr)

Louis XV (Ffrainc)

Louis XVI (Ffrainc)

Catrin II (Rwsia)

1772

17g - 18g - 19g1720au 1730au 1740au 1750au 1760au - 1770au - 1780au 1790au 1800au 1810au 1820au1767 1768 1769 1770 1771 - 1772 - 1773 1774 1775 1776 1777

1773

17g - 18g - 19g1720au 1730au 1740au 1750au 1760au - 1770au - 1780au 1790au 1800au 1810au 1820au1768 1769 1770 1771 1772 - 1773 - 1774 1775 1776 1777 1778

1774

17g - 18g - 19g1720au 1730au 1740au 1750au 1760au - 1770au - 1780au 1790au 1800au 1810au 1820au1769 1770 1771 1772 1773 - 1774 - 1775 1776 1777 1778 1779

1775

17g - 18g - 19g1720au 1730au 1740au 1750au 1760au - 1770au - 1780au 1790au 1800au 1810au 1820au1770 1771 1772 1773 1774 - 1775 - 1776 1777 1778 1779 1780

1776

17g - 18g - 19g1720au 1730au 1740au 1750au 1760au - 1770au - 1780au 1790au 1800au 1810au 1820au1771 1772 1773 1774 1775 - 1776 - 1777 1778 1779 1780 1781

18fed ganrif

17g - 18g - 19g1700au 1710au 1720au 1730au 1740au 1750au 1760au 1770au 1780au 1790au

Arglwydd Raglaw Sir Frycheiniog

Mae hon yn rhestr o bobl a wasanaethodd fel Arglwydd Raglaw Sir Frycheiniog. Ar ôl 1723 roedd pob Arglwydd Raglaw hefyd yn Custos Rotulorum Sir Frycheiniog. Diddymwyd y swydd ar 31 Mawrth 1974 gan ei ddisodli gan swydd Arglwydd Raglaw Powys.

Thomas Herbert, 8fed Iarll Penfro, 11 Mai 1694 – 7 Hydref 1715

John Morgan, 7 Hydref 1715 – 7 Mawrth 1720

Syr William Morgan, 21 Mehefin 1720 – 24 Ebrill 1731

Thomas Morgan, 18 Mehefin 1731 – 12 Ebrill 1769

Thomas Morgan, 27 Ionawr 1770 – 15 Mai 1771

Charles Morgan, 23 Rhagfyr 1771 – 24 Mai 1787

Henry Somerset, 5ed Dug Beaufort, 8 Mehefin 1787 – 11 Hydref 1803

Henry Somerset, 6ed Dug Beaufort, 4 Tachwedd 1803 – 2 Rhagfyr 1835

Penry Williams, 24 Rhagfyr 1836 – 16 Ionawr 1847

John Lloyd Vaughan Watkins, 17 Chwefror 1847 – 28 Medi 1865

George Pratt, 2il Ardalydd Camden, 4 Tachwedd 1865 – 8 Awst 1866

Charles Morgan, Barwn 1af Tredegar, 27 Medi 1866 – 16 Ebrill 1875

Joseph Russell Bailey, Barwn 1af Glanusk, 11 Mehefin 1875 – 19 Rhagfyr 1905

Joseph Russell Bailey, 2il Farwn Glanusk, 19 Rhagfyr 1905 – 11 Ionawr 1928

Wilfred Russell Bailey, 3ydd Barwn Glanusk, 26 Ebrill 1928 – 12 Ionawr 1948

Syr Geoffrey Raikes, 14 Ebrill 1948 – 17 Ebrill 1959

Syr William Parker, 3ydd Barwnig, 17 Ebrill 1959 – 20 Ionawr 1964

Capten Nevill Glennie Garnons Williams, MBE, RN, 20 Ionawr 1964 – 31 Mawrth 1974

Rhestr aelodau seneddol Cymru 1768–1774

Dyma restr o Aelodau Seneddol a etholwyd i Senedd Prydain Fawr rhwng Etholiad cyffredinol Prydain Fawr 1768 hyd Etholiad cyffredinol Prydain Fawr 1774

Syr Nicholas Bayly o 1770

Pryse Campbell hyd 1769

Richard Clive hyd 1771

Ralph Congreve o 1769

Frederick Cornewall

Syr Lynch Cotton

William Edwardes

Syr John Glynne

John Hanbury

Whished Keene

Edward Lewis o 1769

John Lewis hyd 1769

Syr Herbert Mackworth

Charles Morgan o 1769

John Morgan o 1769

John Morgan o 1771

Thomas Morgan hyd 1769

Thomas Morgan hyd 1771

Richard Myddleton

Syr Roger Mostyn, 5ed Barwnig

Syr Hugh Owen o 1770

Syr William Owen

Syr Richard Philippes hyd 1770

Chase Price

George Rice

Syr John Stepney

John Pugh Pryse

Griffith Philipps

Owen Meyrick hyd 1770

Charles Van

George Venables-Vernon

Syr Hugh Williams

Watkin Williams o 1772

Glyn Wynn

Thomas Wynn

Richard Trevithick

Peiriannydd ac adeiladwr y peiriant stêm cyntaf ar gledrau a oedd yn gweithio, oedd Richard Trevithick (13 Ebrill 1771 – 22 Ebrill 1833). Fe'i ganwyd yn Tregajorran, Cernyw.

Roedd yn fab i beiriannydd mwyngloddio a phan yn blentyn arferai weld peiriannau stêm yn sugno dŵr o'r pyllau tun a chopor dwfn yng Nghernyw.

Tynnodd cerbyd Trevithick ddeg tunnell o haearn a 70 o ddynion, o waith haearn Penydarren, Merthyr Tudful, hyd at Abercynon, pellter o 9.75 milltir, ar 12 Chwefror 1804. Ond yr oedd yn rhy drwm i'r trac oddi tano ac felly ddim yn effeithiol nac yn llwyddiannus iawn.

Robert Owen

Am bobl eraill o'r un enw, gweler Robert Owen (gwahaniaethu).

Arloesodd Robert Owen (14 Mai 1771 – 17 Tachwedd 1858) y cysyniad o gymuned gyd-weithredol. Roedd yn sosialydd Iwtopiaidd ac yn awdur.

Thomas Gray

Bardd Saesneg oedd Thomas Gray (26 Rhagfyr 1716 – 30 Gorffennaf 1771). Fe'i ganwyd yn Llundain. Roedd yn gyfaill i Horace Walpole.

Cyfieithwyd ac addaswyd ei waith mwyaf adnabyddus, Elegy Written in a Country Churchyard, i'r Gymraeg sawl gwaith yn y 18fed a'r 19g.

Dyma gyfieithiad John Morris-Jones o linellau agoriadol y gerdd:

The curfew tolls the knell of parting day,

The lowing herd wind slowly o'er the lea, ....Cân y ddyhuddgloch gnul i dranc y dydd,

Try'r araf yrr dan frefu dros y ddôl; ....Gwaith adnabyddus arall gan Gray yw ei gerdd The Bard, sy'n seiliedig ar yr hanesyn am 'gyflafan y beirdd'. Cafodd Gray yr hanes yn y gyfrol History of England (1747–55) gan y hanesydd o Sais Thomas Carte. Daeth hanes y 'gyflafan' yn enwog diolch i gerdd Gray, sy'n portreadu'r bardd olaf yn melltithio Edward I o Loegr ac yn proffwydo dinistr ar ei ddisgynyddion. Cafodd Gray yr hanesyn o lyfr Carte yn 1755 ac ysgrifenwyd y gerdd ganddo yn 1757 ar ôl clywed Edward Jones (Bardd y Brenin) yn canu alawon Cymreig ar ei delyn.

Walter Scott

Nofelydd o'r Alban oedd Syr Walter Scott (15 Awst, 1771 – 21 Medi, 1832).

Y Drenewydd

Mae Drenewydd yn ailgyfeiriad i'r dudalen hon. Gweler hefyd Drenewydd (gwahaniaethu).Tref fwyaf Powys ydy'r Drenewydd (Saesneg: Newtown), ar lannau afon Hafren, ger y ffin â Lloegr. Mae'r dref yn enwog fel un o ganolfannau hanesyddol diwydiant gwlân Cymru ond fe'i hadnabyddir yn bennaf fel tref enedigol Robert Owen (ym 1771). Mae'r tŷ lle'i magwyd yn hanesyddol bwysig ac wedi'i droi'n amgueddfa. Yma hefyd mae Theatr Hafren ac Oriel Davies Gallery (yr enw swyddogol)Yn y Drenewydd roedd pencadlys cwmni Syr Pryce Pryce-Jones, y cwmni cyntaf yn y byd i werthu drwy'r post. Mae'n debyg y bu'r cwmni yn gwerthu dillad isaf i'r Frenhines Victoria, hefyd. Mae amgueddfa Syr Pryce-Jones yn y dref.

Ieithoedd eraill

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.