16eg ganrif

15g - 16g - 17g
1500au 1510au 1520au 1530au 1540au 1550au 1560au 1570au 1580au 1590au

Digwyddiadau

Blynyddoedd a degawdau

1500au 1500 1501 1502 1503 1504 1505 1506 1507 1508 1509
1510au 1510 1511 1512 1513 1514 1515 1516 1517 1518 1519
1520au 1520 1521 1522 1523 1524 1525 1526 1527 1528 1529
1530au 1530 1531 1532 1533 1534 1535 1536 1537 1538 1539
1540au 1540 1541 1542 1543 1544 1545 1546 1547 1548 1549
1550au 1550 1551 1552 1553 1554 1555 1556 1557 1558 1559
1560au 1560 1561 1562 1563 1564 1565 1566 1567 1568 1569
1570au 1570 1571 1572 1573 1574 1575 1576 1577 1578 1579
1580au 1580 1581 1582 1583 1584 1585 1586 1587 1588 1589
1590au 1590 1591 1592 1593 1594 1595 1596 1597 1598 1599
1600au 1600

1590au

15g - 16g - 17g1540au 1550au 1560au 1570au 1580au - 1590au - 1600au 1610au 1620au 1630au 1640au1590 1591 1592 1593 1594 1595 1596 1597 1598 1599

Digwyddiadau a Gogwyddion

Arweinwyr y Byd

Pab Clement VIII

Brenhines Elisabeth I (Lloegr)

Brenin Harri IV (Ffrainc)

Brenin Sigismund III (Gwlad Pwyl)

Tsar Fyodor I (Rwsia)

Tsar Boris Godunov (Rwsia)

Brenin Felipe II (Sbaen)

Brenin Felipe III (Sbaen])

Brenin Sigismund (Sweden)

Brenin Cristian IV o Denmarc a Norwy

Dafydd Alaw

Bardd o Ynys Môn oedd Dafydd Alaw (bl. 1546–1567).

Dafydd Benwyn

Bardd Cymraeg proffesiynol o Forgannwg oedd Dafydd Benwyn (bl. ail hanner yr 16g). Er nad yw ei waith o safon uchel mae'n bwysig fel ffynhonnell hanesyddol am hynt a helyn y traddodiad barddol yn y rhan honno o Gymru ac am achau beirdd ac uchelwyr yr ardal.

Huw Pennant (Gwynedd)

Erthygl am y bardd o Wynedd yw hon. Gweler hefyd Huw Pennant (Sir y Fflint).Bardd o blwyf Llanfihangel-y-Pennant yn yr hen Sir Gaernarfon (Gwynedd) oedd Huw Pennant (fl. 1565 - 1619). Mae ei waith yn perthyn i gyfnod olaf Beirdd yr Uchelwyr.

Lewis ab Edward

Bardd Cymraeg oedd Lewis ab Edward neu Lewis Meirchion (bl. 1521–1568). Roedd yn un o'r to olaf o Feirdd yr Uchelwyr i raddio yn bencerdd.

Protestaniaeth

Protestaniaeth yw'r system grefyddol Gristionogol seiliedig ar egwyddorion y Diwygiad Protestannaidd sy'n gwrthod awdurdod y Pab fel pennaeth yr eglwys Gristionogol. Gall Protestaniaeth olygu ymlyniad wrth yr egwyddorion hynny neu'r Eglwysi Protestannaidd fel cyfangorff yn ogystal. Gelwir rhywun sy'n derbyn egwyddorion Protestaniaeth neu sy'n aelod o eglwys Brotestannaidd yn Brotestant.

Rhisiart Phylip

Bardd proffesiynol o ardal Ardudwy, Meirionnydd, oedd Rhisiart Phylip (bu farw yn 1641).

Rhys Nanmor

Un o Feirdd yr Uchelwyr oedd Rhys Nanmor (bl. 1485 - 1513). Roedd yn frodor o ardal Meirionnydd a ddaeth yn fardd teulu Syr Rhys ap Thomas yn ne Cymru. Roedd yn gyfaill i'r bardd Lewys Môn.

Siryfion Meirionnydd yn yr 16eg ganrif

Mae hon yn rhestr o ddeiliaid swydd Siryf Sir Feirionnydd rhwng 1542 a 1599

Siryf yw cynrychiolydd cyfreithiol y Brenin a benodir yn flynyddol ar gyfer pob sir yng Nghymru a Lloegr, ei ddyletswydd yw cadw'r heddwch yn ei sir a sicrhau ufudd-dod i gyfraith y brenin. Yn wreiddiol, roedd yn swydd o statws a grym ond bellach mae'n swydd seremonïol yn bennaf.

Siryfion Môn yn y 16eg ganrif

Mae hon yn rhestr o ddeiliaid swydd Siryf Sir Fôn rhwng 1500 a 1599

Siryf yw cynrychiolydd cyfreithiol y Brenin a benodir yn flynyddol ar gyfer pob sir yng Nghymru a Lloegr, ei ddyletswydd yw cadw'r heddwch yn ei sir a sicrhau ufudd-dod i gyfraith y brenin. Yn wreiddiol, roedd yn swydd o statws a grym ond bellach mae'n swydd seremonïol yn bennaf.

Siryfion Sir Aberteifi yn yr 16eg ganrif

Mae hon yn rhestr o ddeiliaid swydd Siryf Sir Aberteifi rhwng 1542 a 1599

Siryf yw cynrychiolydd cyfreithiol y Brenin a benodir yn flynyddol ar gyfer pob sir yng Nghymru a Lloegr, ei ddyletswydd yw cadw'r heddwch yn ei sir a sicrhau ufudd-dod i gyfraith y brenin. Yn wreiddiol, roedd yn swydd o statws a grym ond bellach mae'n swydd seremonïol yn bennaf.

Siryfion Sir Benfro yn yr 16eg ganrif

Mae hon yn rhestr o ddeiliaid swydd Siryf Sir Benfro rhwng 1541 a 1599

Siryf yw cynrychiolydd cyfreithiol y Brenin, a benodir yn flynyddol ar gyfer pob sir yng Nghymru a Lloegr, ei ddyletswydd yw cadw'r heddwch yn ei sir a sicrhau ufudd-dod i gyfraith y Brenin. Yn wreiddiol, roedd yn swydd o statws a grym, ond bellach mae'n swydd seremonïol yn bennaf.*1540: Syr Thomas Jones, Harroldston

Siryfion Sir Ddinbych yn yr 16eg ganrif

Mae hon yn rhestr o ddeiliaid swydd Siryf Sir Ddinbych rhwng 1541 a 1599

Siryf yw cynrychiolydd cyfreithiol y Brenin, a benodir yn flynyddol ar gyfer pob sir yng Nghymru a Lloegr, ei ddyletswydd yw cadw'r heddwch yn ei sir a sicrhau ufudd-dod i gyfraith y Brenin. Yn wreiddiol, roedd yn swydd o statws a grym, ond bellach mae'n swydd seremonïol yn bennaf.

Siryfion Sir Gaerfyrddin yn yr 16eg ganrif

Mae hon yn rhestr o ddeiliaid swydd Siryf Sir Gaerfyrddin rhwng 1516 a 1599.

Siryf yw cynrychiolydd cyfreithiol y Brenin a benodir yn flynyddol ar gyfer pob sir yng Nghymru a Lloegr, ei ddyletswydd yw cadw'r heddwch yn ei sir a sicrhau ufudd-dod i gyfraith y brenin. Yn wreiddiol roedd yn swydd o statws a grym ond bellach mae'n swydd seremonïol yn bennaf.

Siryfion Sir Gaernarfon yn yr 16eg ganrif

Mae hon yn rhestr o ddeiliaid swydd Siryf Sir Gaernarfon rhwng 1500 a 1599

Siryf yw cynrychiolydd cyfreithiol y Brenin a benodir yn flynyddol ar gyfer pob sir yng Nghymru a Lloegr, ei ddyletswydd yw cadw'r heddwch yn ei sir a sicrhau ufudd-dod i gyfraith y brenin. Yn wreiddiol, roedd yn swydd o statws a grym ond bellach mae'n swydd seremonïol yn bennaf.

Siôn ap Hywel Gwyn

Bardd Cymraeg o fro Morgannwg oedd Siôn ap Hywel Gwyn (bl. ganol yr 16g).

Wiliam Cynwal

Bardd Cymraeg proffesiynol a ganai yn ail hanner yr 16g oedd Wiliam Cynwal (m. 1587 neu 1588 efallai). Roedd yn frodor o Ysbyty Ifan yn yr hen Sir Ddinbych.

William Shakespeare

Bardd a dramodydd Seisnig oedd William Shakespeare (tua 23 Ebrill 1564 – 23 Ebrill 1616), a anwyd yn Stratford-upon-Avon.

Y Mers

Am yr ardal ddaearyddol gyfoes, gweler Gororau Cymru.Y Mers (Saesneg: The March(es)) yw'r enw Cymraeg am y tiriogaethau Normanaidd a orweddai rhwng y Gymru Gymreig annibynnol a Lloegr yn yr Oesoedd Canol.

Fe'i rheolid gan deuluoedd Normanaidd grymus o'u canolfannau yng Nghaer, Amwythig a Henffordd. Yn raddol, trwy gydbriodas, cymathwyd y teuluoedd hyn i deuluoedd uchelwrol Cymreig a Seisnig ac mewn canlyniad mae haneswyr yn tueddu i'w galw yn Eingl-Normaniaid a/neu, yn fwy diweddar, yn Gambro-Normaniaid. Mae'r term yn cynnwys yr arglwyddiaethau mwy diweddar a grëwyd ar ôl goresgyniad Tywysogaeth Cymru yn 1282-83, e.e. Swydd y Waun, Brwmffild a Iâl ac Arglwyddiaeth Dinbych. Yn ogystal, mae tiriogaethau'r Normaniaid yn ne Cymru, o Went i Sir Benfro, yn cael eu cynnwys hefyd, fel rheol.

Ieithoedd eraill

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.