1772

1772 / MDCCLXXII – przestãpny rok, pòczątk chtërnégò przëpôdł na strzodã pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1772 rokù przëpôdł na niedzelã i béł to tak samò rok przestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 11 dni.

Je to 1772 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 772. rok drëdżégò tësąclecô, 72. rok XVIII stolatégò, 2. rok 8-égò dzesãcolecô XVIII stolatégò.

Chodowiecki Raubdruck 1781
Daniel Chodowiecki, Rozdzelenié Pòlsczi (1781)

Wëdarzenia

  • I rozdzelenié Pòlsczi

Ùrodzëlë sã

Ùmarlë

stëcznik
tidzéń Pn W St C Pt Sb N
1     1 2 3 4 5
2 6 7 8 9 10 11 12
3 13 14 15 16 17 18 19
4 20 21 22 23 24 25 26 
5 27 28 29 30 31     
     
gromicznik
tidzéń Pn W St C Pt Sb N
5           1 2
6 3 4 5 6 7 8 9
7 10 11 12 13 14 15 16
8 17 18 19 20 21 22 23 
9 24 25 26 27 28 29   
     
strëmiannik
tidzéń Pn W St C Pt Sb N
9             1
10 2 3 4 5 6 7 8
11 9 10 11 12 13 14 15
12 16 17 18 19 20 21 22 
13 23 24 25 26 27 28 29 
14 30 31
łżëkwiat
tidzéń Pn W St C Pt Sb N
14     1 2 3 4 5
15 6 7 8 9 10 11 12
16 13 14 15 16 17 18 19
17 20 21 22 23 24 25 26 
18 27 28 29 30       
     
môj
tidzéń Pn W St C Pt Sb N
18         1 2 3
19 4 5 6 7 8 9 10
20 11 12 13 14 15 16 17
21 18 19 20 21 22 23 24 
22 25 26 27 28 29 30 31 
     
czerwińc
tidzéń Pn W St C Pt Sb N
23 1 2 3 4 5 6 7
24 8 9 10 11 12 13 14
25 15 16 17 18 19 20 21
26 22 23 24 25 26 27 28 
27 29 30           
     
lëpińc
tidzéń Pn W St C Pt Sb N
27     1 2 3 4 5
28 6 7 8 9 10 11 12
29 13 14 15 16 17 18 19
30 20 21 22 23 24 25 26 
31 27 28 29 30 31     
     
zélnik
tidzéń Pn W St C Pt Sb N
31           1 2
32 3 4 5 6 7 8 9
33 10 11 12 13 14 15 16
34 17 18 19 20 21 22 23 
35 24 25 26 27 28 29 30 
36 31  
séwnik
tidzéń Pn W St C Pt Sb N
36   1 2 3 4 5 6
37 7 8 9 10 11 12 13
38 14 15 16 17 18 19 20
39 21 22 23 24 25 26 27 
40 28 29 30         
     
rujan
tidzéń Pn W St C Pt Sb N
40       1 2 3 4
41 5 6 7 8 9 10 11
42 12 13 14 15 16 17 18
43 19 20 21 22 23 24 25 
44 26 27 28 29 30 31   
     
lëstopadnik
tidzéń Pn W St C Pt Sb N
44             1
45 2 3 4 5 6 7 8
46 9 10 11 12 13 14 15
47 16 17 18 19 20 21 22 
48 23 24 25 26 27 28 29 
49 30  
gòdnik
tidzéń Pn W St C Pt Sb N
49   1 2 3 4 5 6
50 7 8 9 10 11 12 13
51 14 15 16 17 18 19 20
52 21 22 23 24 25 26 27 
53 28 29 30 31       
     
1715

1715 / MDCCXV – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na wtórk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk tegò rokù przëpôdł na sobòtã i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 11 dni.

Je to 1715 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 715. rok drëdżégò tësąclecô, 15. rok XVIII stolatégò, 5. rok 2-égò dzesãcolecô XVIII stolatégò.

1770

1770 / MDCCLXX – – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na pòniedzôłk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1770 rokù przëpôdł na piątk i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 11 dni.

Je to 1770 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 770. rok drëdżégò tësąclecô, 70. rok XVIII stolatégò, 10. rok 7-égò dzesãcolecô XVIII stolatégò.

1771

1771 / MDCCLXXI – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na wtórk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1771 rokù przëpôdł na sobòtã i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 11 dni.

Je to 1771 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 771. rok drëdżégò tësąclecô, 71. rok XVIII stolatégò, 1. rok 8-égò dzesãcolecô XVIII stolatégò.

1773

1773 / MDCCLXXIII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na piątk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1773 rokù przëpôdł na wtórk i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 11 dni.

Je to 1773 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 773. rok drëdżégò tësąclecô, 73. rok XVIII stolatégò, 3. rok 8-égò dzesãcolecô XVIII stolatégò.

1780

1780 / MDCCLXXX – przestãpny rok, pòczątk chtërnégò przëpôdł na sobòtã pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1780 rokù przëpôdł na strzodã i béł to tak samò rok przestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 11 dni.

Je to 1780 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 780. rok drëdżégò tësąclecô, 80. rok XVIII stolatégò, 10. rok 8-égò dzesãcolecô XVIII stolatégò.

1849

1849 / MDCCCXLIX – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na pòniedzôłk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1849 rokù przëpôdł na sobòtã i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.

Je to 1849 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 849. rok drëdżégò tësąclecô, 49. rok XIX stolatégò, 9. rok 5-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.

1850

1850 / MDCCCL – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na wtórk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1850 rokù przëpôdł na niedzelã i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.

Je to 1850 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 850. rok drëdżégò tësąclecô, 50. rok XIX stolatégò, 10. rok 5-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.

Encyklopedijô

Encyklopedijô je kòmpendium wiedzbë, spisónym w hasłach ùpòrządkòwónëch alfabétno, rzadzy wedle témów. Pòchwôt pòchôdô òd grecczich słów: ἐγκύκλιος παιδεία (engkuklios paideia), jaczé dosłowno znaczą "zaòkrãglonô, całownô edukacëjô".

Pierszą wiôlgą mòderną, òglową encyklopediją bëła frańcëskô Encyclopédie, skùńczonô w 1772 rokù. Ji editorama bëlë pisôrz ë filozófa Denis Diderot ôs jegò wespółrobòtnicë. Aktualno nôwikszą drëkòwóną encyklopediją je brickô Encyclopædia Britannica z 32 tomama ë wicy jak 65.000 artiklów. W swiece miemieckòjãzëkòwim baro achtnionô je encyklopedijô wëdôwiznë Brockhaus.

Wedle wielënë artiklów nôwikszą encyklopediją swiata je elektronicznô, anielskòjãzëkòwô Wikipedia z wicy jak 725.000 artiklów, chtërnô równak w ùprocëmnienim do tradicëjnëch encyklopedijów je tzw. wòlną encyklopediją ë mòże bëc editowónô przez kòżdégò.

Hewòtny artikel je téż dzélã encyklopediji, w tim przëtrôfkù kaszëbsczi Wikipediji.

To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.

Grëdządz

Grëdządz (we zdrojach: Grudenczch 1065 (falsyfikat); Grudomsch 1065, kòpijô 1155?); Grudonisk 1066 ; Grudenz 1222 (kòpijô); Gruzenz 1223, Cruzencz 1223, Grodzancz 1223; Grudencz 1230; Chrudencz 1254; Grawdecz 1291; Graudencz

1298 (kòpijô); Grudencz 1312, Grudenzc 1312; Grudenz 1313; Growdentcz 1328, (kòpijô z 1472 r.); Graudencz 1328 (kòpijô); Graudnicz 1335 (kòpijô XVI w.); Grudencz 1335; Graudencz 1338 (kòpijô 1592); Grudenz 1361; Grudzencz 1430; Grudecz 1422; Grawdentcz 1455; Grudentcz; Graudentz alias Grudzancz 1466; Grudzancz 1472; Grudzyandz 1484; Grudziądz 1565; Graudencz 1570; Grudziądz 1572; Graudencz 1611; Grudziądz 1682; Graudenz 1772; Graudentz kòl 1790; Grudziądz, pierwotnie Grudzieniec, niem. Grudenz albo Graudenz 1881, Grédządz (Cenôwa); Grudziądz, niem. Graudenz 1921; Grudziądz, -dza 1971; pòl. Grudziądz, miem. Graudenz) – to je stôri gard nad Wisłą w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie. W Grudządzu w 2011 rokù mieszkało 98 726 lëdzy, a czedës wiele Kaszëbów biwało tã w wòjskù.

To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.

Krajenka

Krajenka (we zdrojach: Krainka, Kraina 1420, Crayna 1453, Kroganick 1676, Crajanez 1772, Krojanka (Cenôwa); pòl. Krajenka, miem. Krojanke) - garc we złotowsczim krézu we Wiôlgòpòlsczim wòjewództwie.

Lëdztwò gardu: 3.681 (2009)

Wiéchrzëzna gardu: 3,76 km2

To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.

Malbórg

Malbórg (téż: Nalbórg, Nalibórg, Malibórg; we zdrojach: Sanctemarienburch 1276, Castri sancte Marie 1285, Marienburg 1296, 1306, Mariemburg 1321, Mariemborg 1323, Margenburgk 1343, Marienburg 1346, Mergenborg 1346, Mariemburg 1352, Marienburg 1396, 1413, Malbork 1565, Margenburg 1576 (Henneberg); Malbòrg (Cenôwa), Malibòrk (Cenôwa); gw. Malbórk, Nalbórk, Nalibórk; pòl. Malbork, miem. Marienburg) - krézewi gard w Pòmòrzczim Wòjewództwie.

Niepòczołejce

Niepòczołejce abò Niepòczołowice (pòl. Niepoczołowice) – kaszëbskô wies w Pòlsce w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzégò, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, we wejrowsczim krézu, w gminie Lëniô w òbéńdze Kaszëbsczégò Krôjòbrazowégò Parkù. Tu w szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka [1]. Wies je na szlachù zaniechóny òd lat banowi sécë Kartuzë-Serakòjce-Lãbórg.

Niepòczołejce - wies i czile pùstków rozdrzëconëch w pôłniowim dzélu gminë, na zberkù Mirochòwsczich Lasów.

Nowi Pòrt

Nowi Pòrt - to je dzél Gduńska. Òn je òd 1772 rokù.

Pieła

Pieła (abò Piła; we zdrojach: molendinum in Pila 1451, in oppido regio Pila 1515, Pieła 1580, Pyla 1772, Piła 1887, Schneidemühl; pòl. Piła, miem. Schneidemühl, Schnottermühl Schnottermühl) pòl. Piła, miem. Schneidemühl) je gardã ë mieską gminą w nordowozôpadni Pòlsczi, we wiôlgòpòlsczim wòjewództwie nad Gwdą, na pòmòrskò-wiôlgòpòlsczim przëgrańczim. Główny gard pielsczégò krezu. Mô 74 409 mieszkańców ë zajëmô 102,68 km2.

To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.

Pòmòrsczé wòjewództwò (Palatinatus Pomeranensis)

Pòmòrsczé wòjewództwò (Palatinatus Pomeranensis) - bëło w latach 1466–1772 jedną z jednostków pòdzélënkù Królewsczich Prës. Òno ségało do Bôłtu, a mieszkało w nim dosc wiele Kaszëbów. W latach 1637-1657 w nim bëła Lãbòrzkò-bëtowskô Zemia. Stolëca bëła w Skarszewie. Swégò czasu òno miało wiéchrzëznã 12 907 km²

Pùck

Pùck (téż: Pùckò, Pëck, pl. Puck, miem. Putzig) - nadmòrsczi garc nad sztrądã Pùcczi Hôwindżi, stolëcô krézu w pòmòrsczim wòjewództwie. W Pùckù mô swòją przédną sedzbã Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Florëjóna Cenôwë; ze stôrodôwnotów wôrt ôbaczëniô je fara - rzëmskòkatoleckô cerczew pòd wezwanim Piotra ë Pawła, do jaczi na òdpùst płënie kùtrama wiele pielgrzimów.

Wejrowò

Wejrowò (téż: Nowé Miasto, Miasto, we zdrojach: Nova colonia 1643, Nowe Miasto 1646, Weyheropolim 1650, Wejerowo 1650, Weyhersfrey 1650, Wejerowska wola 1650, Wejherau 1650, Wejherstadt 1650, Wejheropolis civitas 1651, Weichersfrei 1659, z Miasta Weyhrowa 1684, Nowomiasto 1772, Neustadt 1796, Vejrowo 1866, Wejherowo 1866, Vejrowo (Cenôwa), Vejherowo, Novè-mjasto (Cenôwa), Vejrowo/Vajrowo (Lorentz); pòl. Wejherowo, miem. Neustadt) je krézewi gard w Pòrenkòwi Pòmòrsce, na Kaszëbach, nad rzéką Rédą. Tu je Państwòwô Mùzycznô Szkòła, jakô ùczi ùsôdzków sparłãczonëch z kaszëbską tradicëją, a też Kaszëbskô Filharmóniô.

Złotowò

Złotowò (we zdrojach: Vulatovum 1370, Welatowo, Zlothaue, Majus Zlothkowo XV w., Slothowo 1491, Plotho XVIII w., Flatow, Złotowo;Złetowo(Cenôwa); pòl. Złotów, miem. Flatow) je krézewim gardã we wiôlgòpòlsczim wòjewództwie nad Głomią ë piãcoma jezorama. Je jednëm z nôwikszich gardów Krajnë. Mô 18 712 mieszkańców ë zajëmô 11,58 km2. Òd 1772 (pierszi rozbiór Pòlsczi) do 1945 (kùńc drëdżi swiatowy wòjnë) słëchôł do Miemiecczi, dze béł wôżnym òstrzódkã pòlsczi miészëznë. W latach 1938-45 w Pòmrach, 1945-46 w bëdgòsczim wòjewództwie, w 1946-50 w szczecënsczim, w 1950-75 w kòszalënsczim, w 1975-98 w pielsczim.

Złotowò leżi nad jezorama: Złotowsczim (Miesczim), Babą, Bùrméstrowim, Probòszczowim, Zalesczim ë rzéką Głomią, we westrzédnozôpadnim cządze Krajnë. Twòrzi 0,7% wiéchrzëznë złotowsczégò krézu.

To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.

Òlëwsczé Lasë

Òlëwsczé Lasë - to są znóné lasë kòl Gduńska. Jich wiéchrzëzna je 60 km². Òd 1188 rokù òne słëchałë do klôsztoru w Òlëwie, a òd 1 lëstopadnika 1772 rokù przez dłudżi lata do prësczégò króla. W nich je grzëpa Pëchôłk i diôbli kam. Cos je stôri jak òlëwsczi las (znaczi, że to je baro stôri).

w jińszëch mòwach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.