قوبرس

قوبرس یان قیبرس یان قبرس (بە تورکی: Kıbrıs، کبرس)، بە ڕەسمی کۆماری قوبرس وڵاتێکی دوورگەیییە لە دەریای ناوین دا کە لە کیشوەرەکانی ئەورووپا و ئاسیادا ھەڵکەوتووە. پایتەختی ئەم وڵاتە شاری نیکۆسیایە.

پۆتانەکان: 35°00′N 33°00′E / 35.000°N 33.000°E

کۆماری قوبرس
Republic of Cyprus

Κυπριακή Δημοκρατία (یۆنانی)

Kıbrıs Cumhuriyeti (تورکی)
ئاڵای ی
Cyprus in its region (de-facto)
پایتەختنیکۆسیا
زمانە فەرمییەکان تورکی، یۆنانی
ڕووبەر
 -  ٩٬٢٥١ کیلۆمەتری چوارگۆشە 
ھەڵەی دەربڕین: پیتێکی نەناسراو ھەیە "٬" مایلی چوارگۆشە 
ژمارەی دانیشتوان
 -  بەراوردی ٢٠١٠ ٨٠٣,١٤٧ 
لای لێخوڕین چەپ

ناوی وڵات

لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان «قیبرس» و لە باشووری کوردستان «قوبرس» (وەرگیراو لە عەرەبی: «قُبرص») بەکاردەبردرێت.

دانیشتوان

بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی قوبرس ١,١٥٣,٠٥٨ کەس بووە کە دەکاتە ٠.٠٢ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٣٥.٦ ساڵە. ھەروەھا ٧١ لەسەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.[١]

سەرچاوەکان

  1. ^ Countries in the world (ranked by 2014 population)(ئینگلیسی). ماڵپەڕی Worldometers. سەردان لە ڕێکەوتی ٥ی ئایاری ٢٠١٥.
بڕیارنامەی ١٠٩٢ی ئەنجومەنی ئاسایش

بڕیارنامەی ١٠٩٢ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٧٢٨‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.

بڕیارنامەی ١١٤٦ی ئەنجومەنی ئاسایش

بڕیارنامەی ١١٤٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٧دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٨٤٦‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.

بڕیارنامەی ١١٧٨ی ئەنجومەنی ئاسایش

بڕیارنامەی ١١٧٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٩ی حوزەیرانی ١٩٩٨دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٨٩٨‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.

بڕیارنامەی ١١٧٩ی ئەنجومەنی ئاسایش

بڕیارنامەی ١١٧٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٩ی حوزەیرانی ١٩٩٨دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٨٩٨‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.

بڕیارنامەی ١٢١٨ی ئەنجومەنی ئاسایش

بڕیارنامەی ١٢١٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٨دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٩٥٩‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.

بڕیارنامەی ١٦٨٧ی ئەنجومەنی ئاسایش

بڕیارنامەی ١٦٨٧ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٤٦٥‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.

بڕیارنامەی ١٧٢٨ی ئەنجومەنی ئاسایش

بڕیارنامەی ١٧٢٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٥٩٣‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.

بڕیارنامەی ٧٥٠ی ئەنجومەنی ئاسایش

بڕیارنامەی ٧٥٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٠ی نیسانی ١٩٩٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٠٦٧‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.

بڕیارنامەی ٧٧٤ی ئەنجومەنی ئاسایش

بڕیارنامەی ٧٧٤ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٦ی ئابی ١٩٩٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬١٠٩‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.

بڕیارنامەی ٧٨٩ی ئەنجومەنی ئاسایش

بڕیارنامەی ٧٨٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٥ی تشرینی دووەمی ١٩٩٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬١٤٠‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.

بڕیارنامەی ٧٩٦ی ئەنجومەنی ئاسایش

بڕیارنامەی ٧٩٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬١٤٨‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.

بڕیارنامەی ٨٣١ی ئەنجومەنی ئاسایش

بڕیارنامەی ٨٣١ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٧ی ئایاری ١٩٩٣دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٢٢٢‌ەم، بە ١٤ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ١ی بێ‌لایەن پەسندکرا.

بڕیارنامەی ٨٣٩ی ئەنجومەنی ئاسایش

بڕیارنامەی ٨٣٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١١ی حوزەیرانی ١٩٩٣دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٢٣٥‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.

بڕیارنامەی ٨٨٩ی ئەنجومەنی ئاسایش

بڕیارنامەی ٨٨٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٣دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٣٢٢‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.

بڕیارنامەی ٩٠٢ی ئەنجومەنی ئاسایش

بڕیارنامەی ٩٠٢ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١١ی ئازاری ١٩٩٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٣٤٧‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.

بڕیارنامەی ٩٦٩ی ئەنجومەنی ئاسایش

بڕیارنامەی ٩٦٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٤٨٤‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.

زمانی تورکی

زمانی تورکی (بە تورکی: Türkçe تورکچە) زمانی فەرمیی تورکیا و باکووری قوبرسە. پێشتر و لە کاتی حکومەتی عوسمانیدا بە ئەلفوبێی عەرەبی (شێوازی عوسمانی) دەنووسرا بەڵام بەھۆی گۆڕانکارییەکانی ئاتاتورکەوە لە ساڵی ١٩٢٨ەوە بە ئەلفوبێی لاتینیی دەنووسرێ.

تایبەتمەندی زمانی تورکی لەوەدایە کە زمانەکە "پێوەلکاندن"ێکی زۆری تێدا بەکاردێت. بنەمای ڕیزبوونی وشە لە ڕستەدا بریتیە لە بکەر-بەرکار-کردار. لە زمانی تورکیدا جۆری ناو و نێر و مێ بوونی نیە. لە زمانی تورکیدا کەسی دووەمی کۆ بەکاردێ وەک ڕێزگرتن لە بەرامبەر، هەروا کاری کەسی دوەمی کۆش بۆ هەمان مەبەست بۆ کەسی تاک بەکاردێت.

زمانی یۆنانی

زمانی یۆنانی یان گریکی (بە یۆنانی:Ελληνική γλώσσα) لە زمانە ھیندوئورووپایییەکانە کە پتر لە ١٣ میلیۆن کەس قسەی پێ دەکات و لە یۆنان و قوبروس و ھەروەھا پەنابەران و کەمایەتییەکانی ھەندێک لە وڵاتانی تر بەکاردەھێنرێت. یۆنانی زمانێکی کۆنە و مێژووە بەڵگەدارەکەی ئەگەڕێتەوە بۆ نزیکەی ٣٥٠٠ ساڵ پێش ئێستا.

قوبرسی باکوور

قوبرسی باکوور بە فەرمی کۆماری تورکی قوبرسی باکوور (بە تورکی:Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ) ناوچەی ژێر دەسەڵاتی تورکەکان لە باکووری دوورگەی قوبرسە، کە بە کردەوە دەوڵەتێکی سەربەخۆیە.

وڵاتانی ئەندام لە یەکێتیی ئەورووپا
دەوڵەتە سەربەخۆکان و خودموختارییەکانی ئەورووپا
دەوڵەتە سەربەخۆکان
دەوڵەتە سنووردار ناسراوەکان
خودموختارییەکان
و حکوومەتەکانی دیکە
وڵاتەکان و خودموختارییەکانی ئاسیا
دەوڵەتە سەربەخۆکان
دەوڵەتە سنووردار ناسراوەکان
خودموختارییەکان
و ناوچە حکوومییە تایبەتەکان
وڵاتانی ڕۆژھەڵاتی ناوین

بە زمانەکانی تر

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.