Ùng-huá

Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bāng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。

Ùng-huá (文化) sê cī sĕng-ŭk diŏh cê-gă huák-diēng gì sèng-âu mâing-mâing cék-lùi gâe̤ng cê-gă sĕng-uăk ô găng-guó gì dĭ-sék gâe̤ng gĭng-ngiêng, sê cê-gă nêng-sék cê-gă gì tā̤-hiêng.

Armenia

Armenia (Armenia-ngṳ̄: Հայաստան) sê Să̤ Ā gì siŏh ciáh guók-gă.

Bangkok

Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bāng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。

Bangkok (Tái-guók-ngṳ̄: กรุงเทพมหานคร) sê Tái-guók gì siū-dŭ. Bangkok sê Tái-guók gì céng-dê dṳ̆ng-sĭng, iā sê Tái-guók gì lĭk-sṳ̄ ùng-huá miàng siàng, ô săng chiĕng gūi nièng gì lĭk-sṳ̄.

Dài-uăng

"Dài-uăng" sê siŏh piĕng Bàng-uâ-cê ùng-ciŏng, buóh ché̤ṳ Háng-cê bēng-buōng "臺灣", dók cē̤-nē̤.

Dài-uăng ( 臺灣, hĕ̤k-chiā tĕ̤k Dài-uàng; Mìng-nàng-uâ: Tâi-oân) sê Tái-bìng-iòng gà̤-dēng gì 1 bĭh dō̤-sê̤ṳ, găk Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók Hók-gióng Sēng dĕ̤ng-buô, sê Dṳ̆ng-huà Mìng-guók ciō-iéu gì guāng-hăk kṳ̆-mĭk. „Dài-uăng“ buōng-lài găi-dŏng tĕ̤k có̤ „Dài-uàng“, Háng-cê siā có̤ „臺員“.

Gô-dā̤ Să̤-huŏng iâ giéu Dài-uăng có̤ „Formasa“ (téng Buò-dò̤-ngà-ngṳ̄ „Ilha Formosa" lì gì, é-sé̤ṳ sê "mī-lâ̤ gì dō̤-sê̤ṳ“).

Gruzia

Gruzia (Gruzia-ngṳ̄: საქართველო) sê siŏh ciáh guók-gă. Ĭ ôi-dé găk Să̤ Ā.

Guók-cié biĕu-cūng cṳ̆-hô̤

Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bāng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。

Guók-cié biĕu-cūng cṳ̆-hô̤ (國際標準書號, Ĭng-ngṳ̄: International Standard Book Number, gāng-chĭng: ISBN) sê guók-cié tŭng-ê̤ṳng gì dù-cṳ̆ hĕ̤k-ciā dŭk-lĭk chók-bēng-ŭk (mò̤ bău-guák diâng-gĭ chók-bēng gì gĭng-kăng) gì dâi-mā. Chók-bēng-siâ â̤ sāi tŭng-guó guók-cié biĕu-cūng cṳ̆-hô̤ lì chĭng-chū gì biêng-nêng sū-iū ng-sê gĭ-kăng gì cṳ̆. Siŏh bĭh guók-cié biĕu-cūng cṳ̆-hô̤ nâ ô siŏh bĭh hĕ̤k-ciā siŏh hông dó̤i-éng gì chók-bēng-ŭk. Siŏh buŏng cṳ̆ gì muōi siŏh bēng hĕ̤k-ciā gì-tă gì biéng-huá, dŭ â̤ sāi sĭng-chiāng gáu siŏh bĭh sĭng gì guók-cié biĕu-cūng cṳ̆-hô̤. Sĭng gì bēng-buōng nâ sê găk nguòng-lài bēng-buōng gà̤-dēng mò̤ sié-nó̤h duâi gì biéng-dông gì uâ, diŏh chók-bēng gì sèng-âu cêu mâ̤ dáik gáu sĭng gì cṳ̆-hô̤. Nâ sê siŏh buōng cṳ̆ bàng-ciŏng-bēng gâe̤ng cĭng-ciŏng-bēng dùng-sì chók-bēng gì uâ, lâng cṳ̄ng bēng-buōng mâ̤ sāi sāi siŏh iông gì cṳ̆-hô̤.

Guōng-dĕ̤ng

Guōng-dĕ̤ng (廣東), gāng chĭng Uŏk (粵), sê Dṳ̆ng-guók nàng-buô iòng-hāi gì sēng, sê Dṳ̆ng-guók ìng-kēu dék sâ̤ gì sēng-hông. Sēng-huôi Guōng-ciŭ gâe̤ng gĭng-cá̤ dĕk-kṳ̆ Chĭng-dáung sê Dṳ̆ng-guók dâi-lṳ̆k gĭng-cá̤ dék huák-dăk gì siàng-chê. Hiĕk-ngiê gì Guōng-dĕ̤ng mò̤ bău-guák lĭk-sṳ̄ siông ké̤ṳk gák có̤ sĭk-mìng-dê gì Hiŏng-gē̤ng gâe̤ng Ó̤-muòng.

Huák-guók

Huák-guók (法國, Huák-ngṳ̄: France), ciòng-chĭng Huák-làng-să̤ Gê̤ṳng-huò-guók (République Française; IPA: [ʁepyblik fʁɑ̃sɛz]) sê Ĕu-ciŭ gì siŏh bĭh guók-gă, dṳ̀ lāu Ĕu-ciŭ buōng-tū ī-nguôi, Huák-guók găk Dâi-iòng-ciŭ, Hĭ-ciŭ, Mī-ciŭ dēng ciŭ gó ô liāng-tū. Buōng-tū ī-nguôi gì liāng-tū giéu la̤ "hāi nguôi liāng-tū".

Huák-guók sê sié-gái siông céng-dê gĭng-cá̤ ùng-huá siŏng-dŏng huák-dăk gì guók-gă cĭ-ék.

Hók-ciŭ

"Hók-ciŭ" sê siŏh piĕng Bàng-uâ-cê ùng-ciŏng, buóh ché̤ṳ Háng-cê bēng-buōng "福州", dók cē̤-nē̤.

Hók-ciŭ ( 福州), bô hô̤ Ṳ̀ng-siàng (榕城), Săng-săng (三山), Cō̤-hāi (左海), Mìng-dŭ (閩都), gāng-chĭng Ṳ̀ng, sê Dṳ̆ng-guók Hók-gióng-sēng gì sēng-huôi, găk Hók-gióng-sēng dĕ̤ng-buô gì Mìng-gĕ̤ng â-iù gâe̤ng iòng-hāi dê-kṳ̆, hiêng-câi ô 7 bĭh kṳ̆, 1 bĭh gâing-ngék-chê (縣級市), 6 bĭh gâing, ciòng-chê siòng-cê̤ṳ (常住) cūng-ìng-kēu ô 720 uâng, gì-dṳ̆ng chê-kṳ̆ siòng-cê̤ṳ ìng-kēu 296.3 uâng. Dŏng-dê gṳ̆-mìng ī Háng-cŭk gì Hók-ciŭ Cŭk-gùng (福州族群) ôi ciō, mū-ngṳ̄ sê Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Hók-ciŭ-uâ. Hók-ciŭ găk gŭng-nguòng-cièng 202 nièng gióng-siàng (建城), gáu gĭng-dáng ô 2200 gūi nièng, sê Dṳ̆ng-guók gì lĭk-sṳ̄ ùng-huá mìng-sìng (名城), lĭk-sṳ̄ gà̤-dēng dòng-gĭ (長期) cáuk-ôi Hók-gióng gì céng-dê dṳ̆ng-sĭng , sê Dṳ̆ng-guók dĕ̤ng-nàng iòng-hāi dáe̤ng-iéu gì mâiu-ĭk (貿易) gē̤ng-kāu gâe̤ng Hāi-siông Sĭ-diù cĭ Lô (海上絲綢之路) gì muòng-hô, dùng-sì bô sê dáe̤ng-iéu gì ùng-huá dṳ̆ng-sĭng, téng Sóng-dièu kăi-sṳ̄, ùng-huá gáu-ṳ̆k cêu iā huák-dăk, sê sāng-sĕng céng-sê̤ṳ (進士) câung-nguòng (狀元), liōng-iêng iêng-sê̤ṳ (兩院院士) dâ̤-ék sâ̤ gì siàng-chê dâi-dŏng gì siŏh bĭh. Găk gê̤ṳng-hiêng-dô̤i-sṳ̄ siông, Hók-ciŭ sê Dṳ̆ng-guók dâ̤-ék cā kŭi-bóng tŭng-siŏng (通商) gì 5 bĭh siàng-chê cĭ-ék , gó-sê Dṳ̆ng-guók gê̤ṳng-dâi hāi-gŭng gì ièu-làng, iâ-sê Dṳ̆ng-guók gĕ̤ng-ngiĕk, kuŏ-gé huák-nguòng-dê cĭ-ék. Cŭ-uái gì sĭk-sṳ̆k, ùng-huá, diòng-tūng ngiê-sŭk, gióng-dé̤ṳk hìng-sék dŭ cê̤ṳ-sìng hŭng-gáik, ô iā giòng-liĕk gì dê-kṳ̆ dĕk-dĭng. Hók-ciŭ gó sê 300 gūi uâng hāi-nguôi huà-ìng gì cū-gék-dê, sê Hók-gióng dâ̤-ék duâi gì gièu-hiŏng.

Hĭ-lé-nà̤

Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bāng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。

Hĭ-lé-nà̤ (希利尼, Hĭ-lé-nà̤-ngṳ̄: Ελλάδα) iâ hô̤ lā̤ Hĭ-lăk (希臘), sê sié-gāi huák-dăk gì gĕ̤ng-ngiĕk-huá guók-gă. Ĭ ôi-dé găk Dṳ̆ng-ĕu, nàng-buô sê Dê-dṳ̆ng-hāi. Hĭ-lé-nà̤ sê Ĕu-mèng gì sìng-uòng-guók.

Lā̤-bái-lĕ̤k

Lā̤-bái-lĕ̤k (禮拜六) iâ hô̤ lā̤ bái-lĕ̤k (拜六), sê siŏh sĭng-gĭ dâi-dŏng gì siŏh nĭk, cī bái-ngô gâe̤ng lā̤-bái dâi-dŏng gì hī siŏh nĭk.

Bái-sé gô-dā̤ hô̤ lā̤ tù-iêu-nĭk (土曜日), gĭng-dáng Nĭk-buōng gâe̤ng Dièu-siēng gó sê ciŏng-uâng gó gì.

Găk gĭ-dók-gáu gì ùng-huá diē-sié, siông-dá̤ diŏh bái-lĕ̤k áng cê-gă gì hìng-chiông cháung-cáuk chók nè̤ng.

Mā-lài-să̤-ā

Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bāng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。

Mā-lài-să̤-ā (馬來西亞, Mā-lài-ngṳ̄: Malaysia) sê sié-gāi gì guók-gă cĭ ék. Ĭ ôi-dé găk Dĕ̤ng-nàng Ā, dĕ̤ng-buô sê Nàng Dṳ̆ng-guók Hāi.

Mī-guók

"Mī-guók" sê siŏh piĕng Bàng-uâ-cê ùng-ciŏng, buóh ché̤ṳ Háng-cê bēng-buōng "美國", dók cē̤-nē̤.

Mī-guók (美國) sê Báe̤k Mī-ciŭ gì siŏh ciáh guók-gă. Ĭ liāng-tū să̤-buô sê Tái-bìng-iòng, dĕ̤ng-buô sê Dâi-să̤-iòng, báe̤k-buô sê Gă-nā-dâi, nàng-buô sê Mĕ̤k-să̤-gŏ̤. Mī-guók sê sié-gái siông céng-dê, gŭng-sê̤ṳ, gĭng-cá̤, kuŏ-gé có̤i huák-dăk gì guók-gă.

Ngò̤-lò̤-sṳ̆

Ngò̤-lò̤-sṳ̆ (俄羅斯, Ngò̤-lò̤-sṳ̆-ngṳ̄: Россия) sê sié-gāi huák-dăk gì gĕ̤ng-ngiĕk-huá guók-gă. Ĭ ôi-dé găk Dĕ̤ng-ĕu, báe̤k-buô sê Báe̤k-hāi.

Nĭk-buōng

Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bāng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。

Nĭk-buōng (日本) sê Ā-ciŭ dĕ̤ng buô Tái-bìng-iòng lā̤ gì dō̤-guók, diŏh Dṳ̆ng-guók, Dièu-siēng gâe̤ng Ngò̤-lò̤-sṳ̆ dĕ̤ng sié. Ĭ sê sié-gái siông gĭng-cá̤ dâ̤ nê giòng gì guók-gă.

Săng-sáiu

Săng-sáiu (生肖) sê Dĕ̤ng-ā dê-kṳ̆ siŏh piĕ mìng-cŭk dò̤ lì dô̤i-biēu nièng-găng gì 12 cṳ̄ng dông-ŭk. Dó̤i Háng-cŭk lì gōng, 12 săng-ngáu gì sông-sê̤ṳ sê: Chṳ̄, Ngù, Hū, Tó, Lṳ̀ng, Siè, Mā, Iòng, Gàu, Giĕ, Kēng, Dṳ̆. Ĭng-ôi dê-ciĕ gâe̤ng săng-ngáu siŏh-iông, dŭ sê 12 bĭk, sū-ī mūi bĭk dê-ciĕ dŭ gâe̤ng siŏh bĭk săng-ngáu siŏng-dó̤i.

Tái-guók

Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bāng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。

Tái-guók (泰國), nguòng-miàng Sièng-lò̤ (暹邏), sê Dĕ̤ng-nàng Ā gì siŏh ciáh guók-gă.

Tū-ī-gì

Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bāng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。

Tū-ī-gì (土耳其, Tū-ī-gì-ngṳ̄: Türkiye), ciòng-miàng sê "Tū-ī-gì Gê̤ṳng-huò-guók" (Türkiye Cumhuriyeti), sê Siēu Ā-sá̤-ā gì siŏh bĭk guók-gă. Ĭ guók-géng-siáng siông ô 7 bĭk ciō-iéu gì guók-gă: să̤-báe̤k gì Bulgaria, să̤-biĕng gì Hĭ-lé-nà̤, dĕ̤ng-báe̤k gì Gruzia, Armenia, Iran, dĕ̤ng-nàng-buô gì Iraq gâe̤ng Sê̤ṳ-lé-ā. Lêng-nguôi, Tū-ī-gì báe̤k-buô ô Ŭ-hāi, să̤-buô ô Ái-gìng-hāi, nàng-buô ô Dê-dṳ̆ng-hāi. Tū-ī-gì găk Ā-ciŭ gâe̤ng Ĕu-ciŭ dŭ ô liāng-tū.

Hiêng-dâi Tū-ī-gì dê-kṳ̆ găk gū-cā báik-cèng sê Dĕ̤ng Lò̤-mā Dá̤-guók ùng-mìng gì sū-câi. Dṳ̆ng Sié-gī Dĕ̤ng Lò̤-mā ké̤ṳk Osman Dá̤-guók miĕk-uòng, ciā dê-duòng bô kăi-sṳ̄ Ĭ-sṳ̆-làng-huá. Gĭng-dáng-nĭk gì Tū-ī-gì ùng-huá sê Dĕ̤ng-huŏng gâe̤ng Să̤-huŏng ùng-huá gì ṳ̀ng-hăk.

Ék Ciéng giék-sók hâiu, Osman Dá̤-guók gāi-tā̤, Tū-ī-gì iù-sê sìng-lĭk gê̤ṳng-huò-guók céng-hū, bêng-chiā nū-lĭk ciék-sêu Să̤-huŏng siĕng-céng gì ùng-huá gâe̤ng céng-dê cié-dô. 2005 nièng, Tū-ī-gì gă-ĭk Ĕu-mèng (European Union). Gĭng-dáng gì Tū-ī-gì ī-gĭng sê 1 bĭk bī-gáu mìng-ciō, kăi-huóng, céng-buô gì guók-gă.

Ukraine

Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bāng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。

Ukraine (Ukraine-ngṳ̄: Україна) sê sié-gāi gà̤-dēng gì siŏh ciáh guók-gă. Ĭ ôi-dé găk Dĕ̤ng-ĕu, báe̤k-buô sê Ngò̤-lò̤-sṳ̆.

Éng-dô

Éng-dô (印度, India) sê Nàng Ā gì siŏh ciáh guók-gă, nàng-buô sê Éng-dô-iòng.

Gì-tă gì ngṳ̄-ngiòng

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.