Zatvor

Zatvor je ustanova gdje se izvršavaju zatvorske kazne po pravosnažnoj i izvršnoj presudi suda. U zatvoru se osobama ograničava sloboda u onoj mjeri u kojoj je to neophodno da bi se svrha kažnjavanja ostvarila.

Zatvori se dijele na Kazneno popravne zavode i Okružne zatvore. Kazneno popravni zavodi se dijele na zavode zatvorenog tipa, zavod za žene i zavod za maloljetna lica. Svi zavodi (zatvori) se dijele, prema tipu obezbjeđenja, na zatvore zatvorenog, poluotvorenog i otvorenog tipa ili (i) imaju odjelenja zatvorenog, poluotvorenog i otvorenog tipa. Podjela zatvora i podjela odjeljenja unutar zatvora ima za svrhu individualizaciju zatvorske kazne.

Glavne službe u zatvorima su služba za obezbjeđenje i služba za prevaspitanje. Nauka koja se bavi zatvorskim sistemima naziva se penologija.

Lice koje izdržava zatvorsku kaznu naziva se osuđeno lice. Pored formalnog zatvorskog sistema u svakom zatvoru postoji i neformalni zatvorski sistem koji stvaraju osuđena lica.

Također pogledajte

Vanjski linkovi

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.
1. januar

1. januar / siječanj (1. 1) jest 1. dan godine po gregorijanskom kalendaru.

Do kraja godine ima još 364 dana (365 u prijestupnoj godini).

2001.

2001 (MMI) bila je prosta godina koja je počela u ponedjeljak po gregorijanskom kalendaru. To je 1. godina 3. milenija i 21. vijeka i 2. godina 2000-tih.

Proglašena je:

Međunarodnom godinom volontera

2004.

2004 je:

Međunarodna godina Tehnologije

Međunarodna godina riže

Međunarodna godina obrazovanja sportom

Međunarodna godina komemoracije borbe protiv ropstva

8. decembar

8. decembar / prosinac (8. 12) jest 342. dan godine po gregorijanskom kalendaru (343. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 23 dana.

Akershus

Akershus (norv.: Akershus fylke) je jedan od 19 okruga Norveške.

Prostire se na površini od 4.918 km2 a prema podacima iz 2014. godine u okrugu je živjelo 573.326 stanovnika.

Glavni grad okruga je Oslo iako se ne nalazi u sastavu okruga.

Nazvana je prema Tvrđavi Akershus, koja je tokom Srednjeg vijeka štitila Oslo a služila je i kao zatvor.

Sa preko pola miliona stanovnika, drugi je najmnogoljudniji okrug poslije okruga Oslo.

Alcatraz

Ostrvo Alcatraz (poznato i kao Hrid; eng. The Rock) nalazi se u središtu zaliva San Francisco 2,4 km od istoimenog grada u Kaliforniji. Na ovom malom ostrvu prvo je sagrađen svjetionik, zatim vojna utvrda, pa vojni zatvor (1868), a od 1933. do 1963. bilo je lokacija čuvenog istoimenog saveznog zatvora. Početkom novembra 1969. zauzela ga je grupa lokalnih domorodaca, koji su bili dio talasa aktivizma za prava domorodaca koji se proširio čitavim Sjedinjenim Državama javnim protestima tokom 1970-ih. Ova okupacija potrajala je više od 19 mjeseci. 1972. godine Alcatraz je postao zaštićeno nacionalno područje, a 1986. uvršten je na spisak nacionalno-historijskih znamenitosti SAD-a.

Objekti na ostrvu danas su pod upravom Službe nacionalnih parkova SAD-a kao dio zaštićenog područja Golden Gate i otvoreni su za posjete. Posjetioci mogu doći na ostrvo trajektom sa Doka 33, u blizini Fisherman's Wharfa. Trajektne linije omogućuje kompanija Hornblower Cruises and Events, koja djeluje pod imenom Alcatraz Cruises. 2008. godine ova kompanija stavila je u pogon prvi trajekt u SAD-u na hibridni pogon, Hornblower Hybrid, kojim se sad plovi do ostrva, a pristaje na Doku Alcatraz.Na ostrvu se nalaze i neka prirodna obilježja, poput plimnih bazena, a tu su i kolonije morskih ptica (uglavnom zapadnih galebova, kormorana i bijelih čaplji). Prema dokumentarcu o historiji Alcatraza iz 1971, ostrvo je dimenzija 511 x 180 m, a njegova najveća visina tokom srednje plime iznosi 41 m. Međutim, izviješteno je da ukupna površina ostrva iznosi 8,9 ha.Među znamenitosti ostrva spadaju glavni blok zatvora, trpezarija, biblioteka, svjetionik, ruševine Upravničkog doma, Oficirski klub, paradni teren, Zgrada 64, vodotoranj, Zgrada novih industrija, Industrijska zgrada i rekreacijsko dvorište.

Azkaban

Azkaban je imaginarni zatvor iz serije romana o Harry Potteru. U Azkabanu su zatvoreni čarobnjaci koji su kršili zakone britanske čarobnjačke zajednice. Azkaban čuvaju dementori koji rade za britansko Ministarstvo magije. Samo se teški zločini kažnjavaju odlaskom u Azkaban (mnogi zatvorenici su pristaše Lorda Voldemorta.

Azkaban se nalazi "negdje u Sjevernom moru" i moguće je da je smješten u blizini Shetlandskog arhipelaga. Azkaban se vjerovatno ne može naći na bezjačkim kartama zato što su čarobnjačka zemljišta često skrivena ili neunosiva na karte. Azkaban je opravdano vrlo zloglasan zatvor. Njegova lokacija je samo jedna od mjera opreza koja i nije toliko nužna zato što zatvorenika čuvaju dementori - bića koja iz ljudi isisavaju svu sreću. Zbog izdržljivosti dementora Azkaban je dugo smatran zatvorom iz kojeg je nemoguće pobjeći.

Bacanje bilo koje od neoprostivih kletvi (Imperius, Cruciatus i Avada Kedavra) na ljudsko biće donosi 'jednosmjernu kartu' za Azkaban.

Azkaban nije imao glavnu ulogu u romanima. U Harry Potteru i Odaji tajni Hagrid je privremeno tamo zatvoren, a vrijeme provedeno u zatvoru mu je bilo iznimno traumatično iskustvo o kojem on ne želi previše razgovarati nakon svog povratka. Sirius Black je bio prvi poznati čarobnjak koji je uspio pobjeći iz Azkabana (HP3), iako je kasnije otkriveno da je iz zatvora prije njega uspio pobjeći i Barty Crouch ml. (HP4).

U zadnje se vrijeme ozbiljno promijenio 'ugled' Azkabana; Duumbledore je govorio da Voldemortove pristaše ne bi trebali čuvati dementori, oni koji će najviše dobiti ako se Lord Voldemort vrati na vlast. U Harry Potteru i Redu feniksa se to pokazalo tačnim zato što su dementori napustili Azkabana kako bi se pridružili Voldemortu. Sada zatvorenike vjerovatno čuvaju samo aurori.

Bihaćka tvrđava

Bihaćka tvrđava nalazi se u donjem dijelu grada, na lijevoj obali rijeke Une, Bosna i Hercegovina.

Specifičnost ove tvrđave-grada je sačuvana urbana struktura unutar gradskih bedema iz prethodnog perioda.

Celijakija

Celijakija ili celijačna bolest je autoimuni poremećaj tankog crijeva koji se pojavljuje kod genetički predisponiranih osoba svih uzrasta, od isrednjeg detinjstva pa nadalje. Simptomi uključuju bol i nelagodnost u probavnom traktu, hronični zatvor i prolive, uz nenapredovanje (kod djece), anemiju i umor, ali ti simptomi mogu biti odsutni, a prisutni u drugim organskim sistema. Nedostaci vitamina često se navode u osoba s celijakijom i to zahvaljujući smanjenoj sposobnost tankog crijeva da pravilno apsorbiraju hranjive tvari iz hrane.Celijakija još poznata pod nazivom glutenska enteropatija i sindrom malapsorpcije je nasljedni imunološko posredovani gastroenterološki poremećaj koji obilježava trajna nepodnošljivost glutena, bjelančevine pšenice, ječma, raži i zobi. Jedno je od najčešćih hroničnih gastroenteroloških oboljenja.

Charles Dickens

Charles John Huffam Dickens (7. februar 1812. - 9. juni 1870.) je bio engleski pisac i društveni kritičar. Stvorio je neke od najboljih svjetskih poznatih izmišljenih likova i smatra se najvećim romanopiscem viktorijanskog doba. Njegova djela su bila popularna za vrijeme njegovog života, a do dvadesetog stoljeća kritičari i naučnici su ga propoznali kao književnog genija. Njegovi romani i kratke priče uživaju veliku popularnost.

Rođen u Portsmouthu, Dickens je napustio školu u 10. godini kako bi počeo raditi kao pomoćnik u fabrici laštila, jer je njegov otac otišao u zatvor zbog dugovanja. Uprkos nedostatku formalnog obrazovanja, dvadeset godina je uređivao sedmični časopis, te napisao 15 romana, pet novela i stotine kratkih priča i fantastičnih tekstova. Snažno se borio za prava djece na obrazovanje i druge društvene reforme.

Galileo Galilei

Galileo Galilei (15. februar 1564 – 8. januar 1642) bio je italijanski matematičar, fizičar, izumitelj i astronom. Obično ga se naziva "ocem moderne opservacione astronomije", "ocem moderne fizike", "ocem nauke", kao i "ocem moderne nauke".Pronašao je zakone slobodnog pada tijela, prvi uveo opitnu metodu i matematičko formuliranje fizičkih zakona i na taj način postavio temelje klasične fizike. Otkrio je cikloidu i njenu primjenu na lukove mostova. Osnovao je balistiku, određujući paraboličku putanju zrna. Konstruirao je prvi termoskop. 1610. godine je izradio poznati Galilejev durbin sa uvećanjem od 20x, na temelju već postojećeg koji je imao uvećanje od 10x, i njime otkrio planine na Mjesecu, četiri Jupiterova satelita koji nose i njegovo ime, i zvjezdanu konstrukciju Mliječne staze. Otkrio je da i planeta Venera ima iste faze kao i Mjesec.U svom djelu Dialogo sopra i due massimi sistemi del mondo tolemaico e copernicano, objavljenog u Firenci 1632. godine, iznio je učenje heliocentričnog sistema i zbog toga ga je inkvizicija 1633. godine stavila u okove i odvela u Rim, kod pape Urbana VIII. Poslije dvije sedmice provedene u karanteni na insistiranje Ferninanda II. de Medicia, premješten je u rezidenciju toskanskog konzula. U aprilu 1633. godine je inkvizicija počela njegovo ispitivanje, da bi sa suđenjem počela 22. juna 1633. godine i u namještenom sudskom procesu ga osudila na odricanje od svog učenja, na što je on i pristao, bojeći se da ga ne bi zadesila ista sudbina kao i Giordana Bruna iz godine 1600, i na zatvor neodređenog trajanja, što je kasnije papa Urban VIII. pretvorio u konfinaciju (kućni pritvor).Pritvoren do smrti u svojoj kući u Firenci, završio je svoje veliko djelo Discorsi e dimonstrazioni matematiche intorno a due nuove scienze attenenti alla meccanica, koje je objavljeno 1638. godine, a u kojem je objasnio zakone fizike i mehanike u novoj svjetlosti, po čemu se i smatra osnivačem klasične fizike i mehanike. Prvo izdanje njegovih svih knjiga izdano je u Firenci između 1842. i 1856. godine u 16 knjiga.

31. oktobra 1992. godine, 359 godina poslije procesa protiv Galileia, papa Ivan Pavao II je zatražio oprost i ukinuo presudu inkvizicije protiv Galilea Galileia.U njegovu čast, svemirska sonda napravljena za istraživanje Jupitera je nazvana njegovim imenom, kao i satelitski navigacioni sistem koji je u izradi.

Londonski Tower

Londonski Tower (Tower of London) srednjovjekovna je tvrđava i historijski spomenik u centru Londona, uz sjevernu obalu rijeke Temze. Pod tim se imenom često spominje i White Tower (Bijela tvrđava), sagrađena za vrijeme Vilima Osvajača, ali ona je samo dio kompleksa građevina okruženih zidinama i jarkom koje čine Tower.

Tower je tokom historije predstavljao utvrde i palače, u kojima su novi suvereni čekali krundibu, ali i zatvor za plemstvo. Služio je i oružarnica, tvrđava za pogubljivanje i mučenje, riznica, opservatorija, pa čak i kao zoološki vrt.

Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju

Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju (MKSJ, engleski: International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia - ICTY, također: Haški tribunal) jest skraćeni naziv za Međunarodni krivični sud za progon osoba odgovornih za ozbiljne povrede humanitarnog prava na teritorijima bivše Jugoslavije od 1991. godine, tijelo Ujedinjenih nacija ovlašteno da vodi sudske postupke za ratne zločine na prostoru bivše Jugoslavije. Sud djeluje kao ad hoc tijelo i ima sjedište u Den Haagu. Osnovan Rezolucijom 827 Vijeća sigurnosti UN 25. maja 1993. godine. Najteža moguća kazna koju može izreći jest doživotni zatvor.

Pred sudom je optuženo ukupno 161 osoba, zadnja optužnica je podignuta u decembru 2004. godine a zadnja potvrđena i otpečaćena u proljeće 2005. Zadnji bjegunac Suda Goran Hadžić uhapšen je 20. jula 2011. Zadnja presuda je donešena 29. novembra 2017. a Sud je formalno prestao postojati 31. decembra 2017.

Nirnberški proces

Nirnberški proces predstavlja suđenje Međunarodnog vojnog suda u Nürnbergu (Njemačka), od 20. novembra 1945. do 1. oktobra 1946, glavnim nacističkim ratnim zločincima Trećeg rajha, radi kažnjavanja odgovornih političkih i vojnih rukovodilaca i izvršilaca dotle najtežeg zločina protiv mira, nezavisnosti i slobode naroda, kao i protiv života i blagostanja miliona ljudi.

Tokom Drugog svjetskog rata antihitlerovska koalicija postavila je sebi kao jedan od važnih zadataka i gonjenje i kažnjavanje ratnih zločinaca. Na osnovu sporazuma UK, SAD, Francuske i SSSR (London, 8. august 1945), ustanovljen je Međunarodni vojni sud, koji je imao zadatak da sudi glavnim nacističkim ratnim zločincima. Kao dodatak ovom sporazumu potpisan je i Statut Međunarodnog vojnog suda. Ovom sporazumu kasnije je pristupila i bivša Jugoslavija.

Sud je bio sastavljen od po jednog sudije i zamjenika koje su imenovale svaka od četiri sile potpisnice (kao i po jednog glavnog tužioca, koji su svi zajedno djelovali kao Komisija za istragu i gonjenje glavnih ratnih zločinaca). Suđenje je trajalo gotovo godinu, pretres je vođen na četiri jezika, održane su 403 javne sjednice, saslušani su mnogi svjedoci i pregledan veliki broj pismenih svjedočanstava (približno 38.000).

Bilo je osam sudija (četiri glavna i jedan zamjenik za svakog sudiju iz zemalja Antante). Većina najmoćnijih nacističkih oligarha učestvovala je u njemu. Ukupno su optužena 24 zločinca. Postojale su četiri tačke optužnice: ratni zločini, zločini protiv čovječnosti, poticanje agresije i poticanje ili učešće u zločinima protiv mira.

Oslobođena su samo četvorica (Von Papen, Ley, Gustav von Krupp i Hans Fritzsche). Ostali su ili pogubljeni ili poslani u zatvor na 10, 15, 20 godina ili na doživotnu robiju. Ta kazna robije dodijeljena je Rudolfu Hessu i Erichu Raederu.

Fritzscheu se sudilo umjesto Goebbelsu, ali je oslobođen optužbe. Na suđenju nisu bili Hitler, Goebbels i Himmler, ali i ovako je "ulov" bio bogat.

Na klupi za optužene sjedili su: Karl Dönitz, nasljednik Hitlera, Alfred Jodl, potpisivač bezuvjetne kapitulacije, Wilhelm Keitel, vođa OKW, tj. načelnik glavnog štaba Oružanih snaga Njemačke, Joachim von Ribbentrop, ministar vanjskih poslova, Alfred Rosenberg, glavni nacistički filozof, Albert Speer, nacistički ministar naoružanja i Hitlerov omiljeni arhitekta, Franz von Papen, bivši njemački kancelar, Baldur von Schirach, vođa Hitlerove omladine, Ernst Kaltenbrunner, najviši preživjeli zapovjednik SS-a, Walter Funk, nacistički ministar privrede, Konstantin von Neurath, prethodnik Ribentropa, kasnije moćnik u Poljskoj, Hermann Göring, otac Gestapa i zapovjednik Luftwaffea, Erich Raeder, bivši zapovjednik nacističke Mornarice, Hans Frank, vođa Generalne vlade u okupiranoj Poljskoj Hjalmar Schacht, predratni predsjednik Reichsbanke, Fritz Sauckel, opunomoćenik nacističkog programa robovske radne snage,Julius Streicher, urednik sedmičnika Der Stürmer, sijao mržnju prema Židovima, Martin Bormann,nasljednik Hessa u Stranci, Arthur Syss Inquart, instrumentalist Anschlussa, Wilhelm Frick, ministar unutrašnjih poslova, tvorac rasnih zakona.

Suđenje je počelo u novembru 1945, a završilo 15. oktobra 1946. Sljedećeg dana izvršene su presude. Zatvor Spandau "ugostio" je sedam optuženika: Ericha Raedera, Karla Dönitza, Rudolfa Hessa, Alberta Speera, Baldura von Schiracha, Waltera Funka i Konstantina Neuratha. Međutim, Speer, Schirach, Hess i Dönitz jedini su izdržali kaznu do kraja. Nakon tog procesa još dva nacista su osuđena nakon 2. svjetskog rata. To su Adolf Eichmann (obješen 1962) i Klaus Barbie (umro 1991).

Općehistorijski značaj Nirnberškog procesa sastoji se naročito u tome što on predstavlja osudu agresije i proklamuje princip lične odgovornosti poglavara država i drugih visokih funkcionera za zločine protiv mira, ratne zločine i zločine protiv čovječnosti.

Philippe Pétain

Henri Philippe Benoni Omer Joseph Pétain (Cauchy-à-la-Tour, 24. april 1856 - Île d'Yeu, 23. juli 1951), poznatiji kao Philippe Pétain ili maršal Pétain, bio je francuski general, kasnije predsjednik Višijevske Francuske od 1940. do 1944.

Zbog svojih vojnih dostignuća u Prvom svjetskom ratu u Francuskoj je smatran herojem, no zbog svojih akcija u Drugom svjetskom ratu to herojstvo se pretvorilo u suđenje zbog izdaje i smrtnu kaznu, koja je preoblikovana u doživotni zatvor od strane predsjednika De Gaullea. U modernoj Francuskoj on je uglavnom smatran izdajicom, a riječ petenizam smatra se francuskom verzijom riječi kvisling.

Ratko Mladić

Ratko Mladić (12. mart 1943 –) srpski je ratni zločinac, haški bjegunac i bivši zapovjednik i general snaga Bosanskih Srba u periodu 1992. do 1995. godine. Međunarodni sud u Hagu prvostepenom presudom osudio ga je na kaznu doživotnog zatvora zbog genocida, počinjenih ratnih zločina i zločina protiv čovječnosti.

Ruholah Homeini

Ajatolah Ruholah Musavi Homeini (perzijski: روح الله موسوي خمینی, arapski: روح الله الموسوي الخميني, Chomein, 17. maj 1902 - Teheran, 3. juni 1989) bio je iranski političar i ajatolah. Godine 1950. je proglašen

Ajatolahom, što je najveći čin vjerskog vođe kod islamskih šiita. Tokom antivladinih demonstracija 1963. izjasnio se protiv zemljišnjih reformi i zapadnjačkog vladanja Muhameda Reza Pahlavija, zbog čega je odmah bio poslan u zatvor. Pošto je nasilno protjeran iz Irana 1964. otišao je živjeti u Irak, no protjerao ga je i Saddam Hussein, pa se 1978 smjestio pokraj Pariza, odakle je agitirao za rušenje šaha. Dana

1. februara 1979., dvije sedmice nakon što je šah napustio Iran, Homeini se vratio popraćen ovacijama. Proglašen je vjerskim vođom iranske revolucije i četiri dana kasnije postavljen je u vladi. Referendumom iz decembra 1979. proglašen je novi ustav koji je imenovao Homeina doživotnim političkim i vjerskim vođom. Ponovo je postavljen strogi islamski zakon. U novembru 1979. Homeini je odobrio iranskim militantima napad na američku ambasadu u Teheranu. Odugovlačio je Iransko-irački rat i uz gorčinu prihvatio UN-ovo primjirje 1988.

Stari zatvor Umeå

Stari zatvor Umeå (švedski: Umeå gamla fängelse ili länscellfängelset) je izgrađen 1861 godine. Zatvor je bio jedan od rijetkih objekata koji nisu spaljeni u gradskom požaru 1888. godine. Jedna je od najstarijih preostalih građevina u Umeu i uvrštena je na spisak građevina od 1992. godine. Do 1981. godine u zatvoru su bili smješteni stanovnici, a tokom 1980-ih i 1990-ih tu su organizovane pozorišne predstave. U periodu između 2007. - 2008. godine zatvor je obnovljen, a namjena mu je preinačena u hotel.

Drugi jezici

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.