Zapadna Evropa

Zapadna Evropa je najrazvijenija regija Evrope. Sastoji se od sljedećih država: Ujedinjeno Kraljevstvo, Irska, Holandija, Belgija, Luksemburg, Francuska i Monako.

Zapadnu Evropu na zapadu okružuje Atlantski okean, a na sjeveru Sjeverno more. Što se reljefa tiče, u Zapadnoj Evropi je uglavnom nizinski reljef do 200 metara nadmorske visine, što je posljedica geološke starosti ovog dijela Evrope i zato je to područje bogato različitim rudama. Klima je uglavnom okeanska, dok u unutrašnjosti prevladava i kontinentalna, a samo na najvišim vrhovima Alpa oštra planinska i polarna klima. Zemlje Zapadne Evrope su svijetu postale poznate razmjerno kasno, ali se vrlo brzo razvijaju. Ova regija je dobro ekonomski razvijena, što je posljedica stabilnosti zemalja i povoljnog položaja.

Western-Europe-map

Također pogledajte

Brutalistička arhitektura

Brutalistička arhitektura ili Brutalizam je arhitektonski stil koji je proizašao iz moderne arhitekture a koji je napredovao od 1950-ih do 1970-ih godina. Početci ovog stila su ponajviše bili inspirisani od strane švicarskog arhitekte Le Corbusier-a (specifično sa primjerom zgrade Unité d'Habitation) i od strane njemačkog arhitekte Ludwig Mies van der Rohe-a. Izraz potiče od francuske riječi béton brut ili sirovi beton. Pored betona, koristi se i opeka, staklo, čelik i grubo obrađeni kamen.Brutalna arhitektura počela se razvijati nakon Drugog svjetskog rata kada su vlade i njene intitucije postali investitori, sa velikim brojem primjera na engleskom govornom području (Velika Britanija, USA, Kanada, Australija), Zapadna Evropa (Francuska, Njemačka, Italija), SSSR, istočni blok (Slovačka, Bugarska) i mnogim drugim zemljama (Japan, Indija, Brazil, Filipini, Izrael).

Brutalizam se kao arhitektonski stil također ponekad udruživao sa socijalističkim utopijskim ideologijama kojima su sami dizajneri bili skloni, posebno Alison i Peter Smithson. Stil je posebno bio popularan u evropskim komunističkim zemljama od sredine 1960-ih do kasnih 1980-ih godina: (Bugarska, Čehoslovačka, Istočna Njemačka, SSSR, Jugoslavija)

Ipak propust naprednih zajednica da prihvate Brutalizam te zbog urbanog propadanja nakon Drugog svjetskog rata doprinijelo je da sam arhitektonski stil kao i ideologija izgubi na popularnosti.

Drugi svjetski rat

Drugi svjetski rat (1. septembar 1939 – 2. septembar 1945) bio je globalni rat koji je trajao od 1939. do 1945, iako su povezani sukobi počeli ranije. U njemu su bile uključene sve velike sile koje su formirale dva suprostavljena vojna saveza: Saveznici i sile Osovine. To je bio najrasprostranjeniji rat u historiji i direktno je uključivao više od 100 miliona ljudi iz više od 30 država svijeta. Nazvan je "totalni rat" jer su glavni učesnici sve svoje ekonomske, industrijske i naučne kapacitete stavili u ratne poduhvate, brisajući razlike između civilnih i vojnih resursa.

Drugi svjetski rat je bio najsmrtonosniji sukob u ljudskoj historiji, sa 50 do 85 miliona žrtava, većinom civila od čega najviše njih iz Sovjetskog Saveza i Kine. Drugi svjetski rat je i sinonim za brojne zločine, uključujući i zločin genocida Holokaust (u kojem je ubijeno oko 11 miliona ljudi), strateško bombardovanje industrijskih i civilnih centara (u kojima je ubijeno oko milion ljudi), masovne ljudske žrtve usljed gladi i bolesti kao i jedinu upotrebu nuklearnog oružja u ratu.Japansko carstvo s ciljem dominiranja istočnom Azijom i Pacifikom je bilo u ratu sa Kinom od 1937. godine, ali se smatra da je Drugi svjetski rat počeo 1. septembra 1939. godine njemačkom invazijom na Poljsku i britanskom i francuskom objavom rata Njemačkoj. Od kraja 1939. do početka 1941. godine, serijom kampanja i sporazuma, Njemačka je zauzela ili kontrolirala cijelu kontinentalnu Evropu formirajući Trojni pakt sa Italijom i Japanom. Nakon potpisivanja sporazuma Molotov-Ribentrop u augustu 1939. godine, Njemačka i SSSR su podijelili i pripojili teritorije svojih evropskih susjeda Poljske, Finske, Rumunije i Baltičkih država. Velika Britanija i članice Commonwealtha su bile jedine savezničke zemlje koje su nastavile da se bore protiv sila Osovine na bojištima u Sjevernoj i istočnoj Africi, vazdušnoj bici za Britaniju, Blitzkriegu, balkanskoj kampanji i dugotrajnoj bici za Atlantik. U junu 1941. godine, evropske sile Osovine su pokrenule invaziju na SSSR otvarajući najveće kopneno ratište u historiji, koje je vezalo najveći dio osovinskih snaga do kraja rata. U decembru 1941. godine, Japan je napao SAD i britanska ostrva u Tihom okeanu, čime se rat proširio i na zapadni Pacifik.

Sile Osovine su zaustavljene 1942. godine kada je Japan izgubio u bici kod Midveja u blizini Havaja, a Njemačka poražena u sjevernoj Africi i kod Staljingrada u SSSR-u. Godine 1943. sa nizom njemačkih poraza na Istočnom frontu, saveznička invazija Sicilije i Italije je dovela do italijanske predaje. Savezničkom pobjedom na Pacifiku, sile Osovine su izgubile inicijativu i preduzele strateško povlačenje na svim frontovima. Zapadni saveznici su 1944. godine izvršili invaziju na okupiranu Francusku, dok je SSSR povratio sve svoje izgubljene teritorije i izvršio invaziju na Njemačku i njene saveznike. Tokom 1944. i 1945. godine Japan je pretrpio velike gubitke jer su Saveznici onesposobili japansku mornaricu i osvojili ključne otoke na Pacifiku.

Rat u Evropi se završio invazijom Njemačke od strane zapadnih saveznika i Sovjetskog saveza, što je kulminiralo zauzimanjem Berlina od strane sovjetskih i poljskih vojnika i kasnijom njemačkom bezuslovnom predajom 8. maja 1945. godine. Nakon savezničke Postdamske deklaracije 26. jula 1945. godine i odbijanja Japana da se preda, SAD su bacile atomske bombe na japanske gradove Hiroshimu i Nagasaki 6. i 9. augusta 1945. godine. Zbog mogućnosti dodatnog atomskog bombardovanja i sovjetskom invazijom na Mandžuriju, Japan je kapitulirao 15. augusta 1945. godine. Time je okončan Drugi svjetski rat.

Drugi svjetski rat je promijenio političke saveze i društvenu strukturu svijeta. Osnovane su Ujedinjene nacije (UN) kako bi podsticale međunarodnu saradnju i spriječavale buduće sukobe. Pobjedničke sile SAD, Velika Britanija, SSSR, Kina i Francuska su postale stalne članice Vijeća sigurnosti Ujedinjenih nacija. SSSR i SAD su postale rivalske supersile postavljajući scenu za Hladni rat koji je trajao narednih 46 godina. U međuvremenu, uticaj velikih evropskih sila je oslabio čime je započela dekolonizacija Azije i Afrike. Većina zemalja čija je ekonomija bila oštećena su se posvetile ekonomskom oporavku. Pojavile su se političke integracije, posebno u Evropi, kao pokušaj stabilizacije poslijeratnih odnosa kako bi se stvorio zajednički identitet.

Engleski jezik

Engleski jezik je zapadno-germanski jezik koji je sprva upotrebljavala rana srednjovjekovna Engleska, a sada je globalni lingua franca. Engleski je bilo službeni jezik ili jedan od službenih jezika u skoro 60 suverenih država. Najčešće je govoreni jezik u Ujedinjenom Kraljevstvu, Americi, Kanadi, Australiji, Irskoj i Novom Zelandu, i široko se govori na Karibima, Africi i Južnoj Aziji. Ovo je treći najčešći maternji jezik u svijetu, nakon mandarinskog i španskog. Najčešće je učeni strani jezik i službeni jezik Ujedinjenih Nacija, Evropske unije, a koristi se i u više svjetskih i regionalnih međunarodnih organizacija. Najšire je korišten jezik germanske gupe, brojeći najmanje 70% govornika ove indoevropske branše.

Engleski se razvio kroz period od više od 1400 godina. Najraniji oblici engleskog, kao skup anglo-friskih dijalekata koji su donijeli u Veliku Britaniju anglosaksonski naseljenici u 5. vijeku, zvali su se Staroengleski. Srednji engleski je počeo u kasnom 11. vijeku sa Normanskim osvajanjem Engleske. Rani moderni engleski počeo je krajem 15. vijeka sa uvođenjem štampanih medija u London i biblije kralja Jakova, kao i sa početkom Velike smjene samoglasnika. Kroz svjetki uticaj Britanskog carstva, modern engleski se raširio širom svijeta od 17. do sredine 20. vijeka. Kroz sve tipove printanih i elektronskih medija, kao i sa pojavom Sjedinjenih Država kao globalne supersile, engleski jezik je postao glavni jezik na međunarodnoj sceni i lingua franca u više regija i u profesionalnom kontekstu kao što je nauka, navigacija i pravo.Moderni engleski ima malo infleksije u usporedbi sa više drugih jezika, i zasniva se više na pomoćnim glagolima i redu riječi za izražavanje kompleksnih vremena, aspekata i raspoloženja, kao i pasivne konstrukcije, upita i nešto negacije. Bez obzira na vidljivu varijaciju među akcenata i dijalekata engleskog korištenih u različitim državama i regijama – u smislu fonetike i fonologije, a ponekad isto i vokabulara, gramatike i izgovora – govornici engleskog jezika širom svijeta su u mogućnosti komunicirati međusobno relativno bez poteškoća.

Francuski jezik

Francuski jezik (français, la langue française) je jedan od romanskih jezika koji se prvenstveno koristi u Francuskoj i njenim prekomorskim departmanima i teritorijima, u Belgiji (uz flamanski i njemački), Luksemburgu (uz luksemburški i njemački), Monaku i Švicarskoj (uz njemački, italijanski i retoromanski), u Kanadi (mahsuz u pokrajini Québec) te u bivšim francuskim i belgijskim kolonijama. Njime se koristi 77 miliona stanovnika na Zemlji kao prvim jezikom i 52 miliona ljudi kao drugim jezikom, pa je s ukupno 129 miliona frankofona (prema procjeni iz 1999. godine) po brojnosti govornika francuski jezik deseti na svijetu.

Harry S. Truman

Harry S. Truman (8. maj 1884. - 28. maj 1972.) je američki političar i državnik, čiji je predsjednički mandat bitno utjecao na historiju u drugoj polovini 20. vijeka. Bio je predsjednik Sjedinjenih Američkih Država od 1945. do 1953.

Rodio se u skromnoj familiji u Missouriju i živio kao farmer sve do izbijanja Prvog svjetskog rata, kada se sprijateljio s Thomasom Prendergastom, koji će postati najmoćniji političar u Missouriju i pomoći Trumanu kada se nekoliko godina kasnije bude počeo baviti politikom. Godine 1936. Truman je izabran u američki Senat. S vremenom je stekao veliku popularnost i za izbore godine 1944. Franklin D. Roosevelt ga je odabrao za potpredsjedničkog kandidata. Roosevelt je te izbore dobio i umro nekoliko mjeseci kasnije zbog čega je Truman postao predsjednik.

Prvi mjeseci njegove administracije su bili obilježeni završetkom Drugog svjetskog rata, kojeg je nastojao ubrzati odlukom da se na Japan bace atomske bombe. Smatrajući da je SSSR iz rata izašao kao previše snažan, sa svojim bivšim saveznikom je započeo hladni rat. U tu svrhu je pokrenuo Marshallov plan zahvaljujući kome je relativno brzo obnovljena ratom opustošena Zapadna Evropa. S obzirom na to da mu je najbolji prijatelj iz ranih dana bio cionist, Truman je postao jedna od ključnih ličnosti u stvaranju države Izraela. Na unutrašnjem planu je vodio liberalnu politiku, nadovezujući se na Rooseveltov New Deal. Njegovom odlukom je u vojsci SAD ukinuta rasna segregacija, što je poslužilo kao poticaj pokretu za građanska prava crnaca.

Godine 1948. je izabran za predsjednika, iako su mu do posljednjeg trenutka svi predviđali poraz. Godinu dana kasnije komunisti su preuzeli vlast u Kini, a 1950. je invazija Sjeverne na Južnu Koreju označila početak Korejskog rata u kojem će SAD intervenirati na strani Južne Koreje. Tom prilikom se sukobio s generalom Douglasom McArthurom po pitanju upotrebe nuklearnog oružja i proširenja rata na NR Kinu.

Historija Belgije

Historija Belgije je historija teritorija države Belgije. Historija Belgije je isprepletena sa historijom njenih susjeda: Holandijom, Njemačkom, Francuskom i Luksemburgom. Tokom većeg dijela historije, teritorij današnje Belgije je bio dio Karolinškog carstva ili podijeljen u nekoliko manjih država, među kojima se ističu Vojvodstvo Brabant, Grofovija Flandrija, Kneževina-biskupija Liege i Luksemburg. Zbog svog strateškog položaja, mnoge vojske su se borile na njenom tlu, zbog čega se Belgija često naziva "Bojno polje Evrope" ili "Kokpit Evrope".

Historija Belgije i njenih susjeda se može pratiti natrag do "Sedamnaest provincija" koje su bile u sastavu Burgundske Holandije. Ove provincije su proglasile nezavisnost od Francuske i Svetog rimskog carstva tokom pragmatične sankcije 1549. godine. Nakon Osamdesetogodišnjeg rata (1568. - 1648.) došlo je do podjele na sjevernu Republiku Holandiju i Južnu Holandiju od koje su nastali Belgija i Luksemburg. Ovim južnim teritorijem je vladala Habsburška dinastija i poznata je kao "Španska Holandija". Invazijom francuskog kralja Luja XIV je došlo do gubitka teritorije oko Nord-Pas-de-Calaisa, dok je ostatak na kraju postao "Austrijska Holandija". Tokom Francuskih revolucionarnih ratova, teritorija današnje Belgije je 1795. godine postala dio Francuske. Nakon poraza Napoleona 1814. godine, nastalo je nova Ujedinjena Kraljevina Holandija. Ova kraljevina se tokom Belgijske revolucije (1830. - 1839.) podijelila na tri države: Belgiju, Holandiju i Luksemburg.

Tokom srednjeg vijeka u Belgiji su cvjetale luke i tekstilna industrija, a današnja Belgija je postala jedna od prvih zemalja koja je doživjela industrijsku revoluciju. Industrijska revolucija je u 19. stoljeću donijela prosperitet i otvorila političku dihotomiju između liberalnih privrednika i socijalističkih radnika. Vlada je nakon velikog skandala 1908. godine preuzela kraljevo privatno kolonijalno carstvo u Belgijskom Kongu. Belgija je tokom Prvog i Drugog svjetskog rata bila neutralna, ali je zbog svog strateškog položaja bila mjesto sukoba između Francuske i Njemačke. U poslijeratnom periodu Belgija je postala lider evropskog ujedinjenja, kao jedan od osnivača Evropske unije. Brisel je danas sjedište NATO-a i Evropske unije.

Politički gledano, Belgija koja je polarizovana po pitanju religije, u posljednjih nekoliko decenija se suočava sa novim podjelama zbog jezičkih razlika i nejednakog ekonomskog razvoja. Ovaj kontinuirani antagonizam je izazvao dalekosežne reforme koje su promijenile unitarni sistem Belgije, koja je sada podijeljena na tri regije: Flandriju (holandski govorni prostor) na sjeveru, Valoniju (francuski govorni prostor) na jugu i dvojezični Brisel u sredini. Tu je i stanovništvo njemačkog govornog prostora koje naseljava teritoriju uz granicu sa Njemačkom. Ekonomija je prosperitetna i dobro integrisana u Evropi.

Historija Francuske

Prvi pisani podaci o historiji Francuske govore o dešavanjima još u željeznom dobu. Današnja Francuska je Rimljanima bila poznata kao Galija. Rimski pisci su naglašavali prisustvo tri glavne etno-lingvističke skupine na tom području: Gali, Akvitanci i Belgi. Tokom 1. milenija p.n.e. Grci, Rimljani i Kartaginjani su osnovali kolonije na mediteranskoj obali i ostrvima. Nakon toga je Rimska republika anektirala južnu Galiju i uspostavila provinciju Gallia Narbonensis krajem 2. stoljeća p.n.e., a rimske snage na čelu sa Julijem Cezarom su osvojile ostatak Galije u Galskim ratovima (58. - 51. p.n.e.). Nakon toga je nastala galsko-rimska kultura koja je Galiju sve više integrisala u Rimsko carstvo.

U kasnim fazama Rimskog carstva, Galija je bila meta barbarskih napada i migracija, a najviše od germanskih Franaka. Franački kralj Klovis I je ujedinio većinu Galije krajem 5. stoljeća, stvarajući Franačku državu koja će biti dominantno carstvo u regiji stotinama godina. Franačka moć je dostigla svoj vrhunac tokom vladavine Karla Velikog. Srednjevjekovna Kraljevina Francuska je nastala od zapadnog dijela Karlovog Karolinškog carstva, koje je bilo poznato kao Zapadna Franačka. Ova Kraljevina Francuska povećava svoj ugled tokom vladavine dinastije Capet koju je osnovao Hugo Capet 987. godine. Nakon smrti posljednjeg francuskog kralja iz dinastije Capet 1328. godine, došlo je do nasljedne krize koja je dovela do niza sukoba poznatih kao Stogodišnji rat između dinastije Valois i dinastije Plantagenet. Rat je formalno započeo 1337. godine pokušajem Filipa VI da iskoristi vojvodstvo Akvitaniju protiv engleskog kralja Edvarda III. Uprkos ranoj pobjedi dinastije Plantagenet i hvatanju francuskog kralja Ivana II, sreća se okrenula u korist dinastije Valois. među značajnim figurama ovog rata je bila Jovanka Orleanka, francuska djevojka koja je predvodila francuske snage protiv engleza uspostavljajući sebe kao nacionalnu heroinu. Rat je završen pobjedom dinastije Valois 1453. godine.

Pobjeda u Stogodišnjem ratu je imala učinka na jačanje francuskog nacionalizma i znatno povećanje moći i dometa Francuske monarhije. U periodu poznatom kao Ancien regime, Francuska je pretvorena u centralizovanu apsolutnu monarhiju. Tokom narednih stoljeća, Francuska je doživjela renesansnu i protestantsku reformaciju. Na vrhuncu Hugenotskih ratova, Francuska je dospjela u još jednu nasljednu krizu nakon smrti Henrika III posljednjeg francuskog kralja iz dinastije Valois , u kojoj su se borili rivali iz dinastije Bourbon i dinastije Guise. Henrik, kralj Navare, kao potomak dinastije Bourbon je bio pobjednik u ovom sukobu uspostavivši dinastiju Bourbon. Nakon što je osnovala kolonijalno carstvo u 16. stoljeću, Francuska je doživjela svoj politički vrhunac tokom vladavine Luja XIV, graditelja Versajske palate. Krajem 18. stoljeća, monarhija je svrgnuta u Francuskoj revoluciji. Zemlja je proglašena republikom do proglašenja Francuskog carstva od strane Napoleona Bonaparte. Nakon poraza Napoleona u Napoleonovim ratovima, Francuska je prošla kroz nekoliko režima; prvo je bila monarhija, a onda kratko kao Druga republika, a zatim kao Drugo carstvo i na kraju je osnovana Treća Francuska republika 1870. godine.

Francuska se tokom Prvog svjetskog rata borila sa Velikom Britanijom, Rusijom, Italijom i drugim malih saveznicima protiv Njemačke i Centralnih sila. Francuska je bila i jedna od savezničkih snaga u Drugom svjetskom ratu kada je zauzela nacistička Njemačka 1940. godine. Treća republika je demontirana i većine zemlje je bila pod direktnom kontrolom Njemačke, a na jugu je bila pod kontrolom kolaboracionistička Višijevska vlada. Tokom ovog perioda, životni uslovi su bili surovi a mnogi jevreji ubijeni. Charles de Gaulle je predvodio slobodni francuski pokret koordinirajući ratnim otporom. Nakon oslobođenja u ljeto 1944. godine osnovana je Četvrta republika. Francuska se polako ekonomski oporavila čime je praćen bejbi-bum koji je promijenio vrlo nisku stopu nataliteta. Dugi ratovi u Indokini i Alžiru su ispraznili francuske resurse i završili političkim porazom Francuske. U jeku Alžirske krize 1958. godine, Charles de Gaulle uspostavio Petu Francusku republiku. Godine 1960. većina francuskih kolonija je postala nezavisna, a manji dijelovi su uključeni u Francusku državu kao prekomorski departmani i kolektiviteti. Od Drugog svjetskog rata, Francuska je stalni član Vijeća sigurnosti Ujedinjenih nacija i NATO-a. Odigrala je centralnu ulogu u procesu evropskog ujedinjenja koji je doveo do Evropske unije. Uprkos sporom ekonomskom rastu posljednjih nekoliko godina i problema sa muslimanskom manjinom, ona je i dalje snažan ekonomski, kulturni, vojni i politički faktor u 21. stoljeću.

Holandski jezik

Holandski jezik (Nederlandse taal) (također: Nederduits/ donjonjemački jezik), prema holandskoj regiji Holandiji, iz čijih se narječja holandski književni jezik (donjonjemački standardni jezik) prvenstveno razvio, ubraja se kao i njemački jezik u germansku granu indoevropskih jezika. Holandski jezik se većinom koristi u Holandiji, Belgiji, te nekim bivšim i sadašnjim holandskim kolonijama. Varijanta holandskog koja se koristi u Belgiji ponekad se naziva flamanskim jezikom.

Italijanski jezik

Italijanski jezik (italijanski: italiano ili lingua italiana) je romanski jezik koji govori oko 68 miliona ljudi, od kojih većina živi u Italiji. Standardni italijanski temelji se na firentinskom narječju, mada je općeprihvaćeno mišljenje da italijanski jezik vodi porijeklo iz Firenci obližnjeg grada Siene (Siena). Ima duple (ili duge) samoglasnike, kao latinski (za razliku od drugih romanskih jezika, kao francuski i španski). Kao kod drugih romanskih jezika, izuzev francuskog, naglasak riječi je različit. Italijanski se piše latinicom.

Italijanski je službeni jezik u Italiji i San Marinu, te u švicarskim kantonima Ticino i Grigioni. Italijanski je uz latinski drugi službeni jezik u Vatikanu, uz slovenski je služben i u slovenskim primorskim općinama Koper, Izola i Piran, te se uz hrvatski koristi i u Istri gdje živi italijanska manjina a također je i službeni jezik Suverenog malteškog vojnog reda. Dosta je raširen i među potomcima iseljenika u Luksemburgu, SAD-u i Australiji. Također je široko razumljiv i podučavan na Malti, gdje je bio jedan od službenih jezika do 1934. kad ga je zamijenio engleski. Mnogo manje se govori u bivšim afričkim kolonijama Italije, kao što su Somalija, Libija i Eritreja.

Italijanski je peti po redu jezik na svijetu koji se uči u školama (poslije engleskog, francuskog, španskog i njemačkog).

Izrael

Država Izrael (hebrejski: מדינת ישראל , arapski: دولة إسرائيل ) je parlamentarna republika koja se nalazi na Bliskom istoku i izlazi na Sredozemno more. Graniči sa: Libanom na sjeveru, Sirijom na sjeveroistoku, Jordanom, Zapadnom Obalom na istoku, Egiptom i Pojasom Gaze na jugozapadu. Sadrži geografski raznolike odlike na svojoj relativno maloj površini. Izrael je definisan kao jevrejska i demokratska država u svojim Osnovnim zakonima i jedina je država sa jevrejskom većinom. U skladu sa odlukom Ujedinjenih naroda da se podijeli Palestina iz 1947, David Ben-Gurion, šef Svjetske cionističke organizacije i predsjednik Jevrejske agencije za Palestinu, je 14. maja 1948. proglasio Izrael državom nezavisnom od Britanskog mandata u Palestini. Susjedne arapske zemlje izvršile su invaziju na Izrael u sljedećem danu u podršci Palestinskim Arapima. Izrael se od tada borio u nekoliko ratova sa susjednim arapskim zemljama i okupirao je Zapadnu Obalu, Sinajsko poluostrvo, Pojas Gaze i Golansku visoravan. Dijelovi ovih teritorija, uključujući istočni Jerusalem, su aneksirani od strane Izraela, ali granica sa Zapadnom obalom nikada nije trajno definisana. Izrael je potpisao mirovne sporazume sa Egiptom i Jordanom, ali napori za rješavanjem Izraelsko-palestinskog konflikta dosada nisu rezultirali mirom. Stanovništvo Izraela, definisano Izraelskim centralnim uredom za statistike, koje uključuje sve građane ili državljane, ali ne i strane radnike, u Izraelu i izraelskim naseljima u okupiranim teritorijama, je procijenjeno u junu 2011 na 7751000 ljudi, od kojih su 5818200 Jevreji. Arapi su druga najveća etnička grupa (koji uključuju i muslimane i kršćane). Druge manjine su: Druzi, Čerkezi i Samarijanci.

Kontinentalna Evropa

Kontinentalna ili Kopnena Evropa je naziv za teritoriju Evrope koja ne uključuje evropska ostrva. Najčešće se ovo odnosi na Veliku Britaniju, ostrvo Man, Irsku i Island. Druge ostrvske države koje ne spadaju u Kontinentalnu Evropu su Kipar i Malta.

Pod pojmom Kontinentalna Evropa nekada se ne ubraja Skandinavsko poluostrvo.

Michel

Michel je naziv izdavačke kuće iz Münchena i sinonim je za Kataloge poštanskih maraka. Najpoznatija izdanja kataloga za poštanske marke su podjeljena u nekoliko grupa i uglavnonm su raspoređeni prema teritorijalnom principu:

Michel Njemačka

Michel Evropa 1 srednja Evropa

Michel Evropa 2 jugozapadna Evropa

Michel Evropa 3 južna Evropa

Michel Evropa 4 jugoistočna Evropa

Michel Evropa 5 sjeverna Evropa

Michel Evropa 6 zapadna Evropa

Michel Evropa 7 istočna Evropa

Michel Bliski Istok

Michel Sjeverna i srednja Amerika

Michel Karibi

Michel Južna Amerika

Michel Sjeverna i istočna Afrika

Michel Zapadna Afrika

Michel Južna i centalna Afrika

Michel Australija, Okeanija i Antarktik

Michel Južna i jugoistočna Azija

Michel Srednja i istočna Azijaosim ovih izdanja, postoje posebna izdanja za Austriju, Švicarsku, Skandinaviju, Hrvatsku, Rusiju i Sovjetski Savez, SAD,...

Katalozi izlaze svake godine za područje Evrope, dok se katalozi za Afriku, Aziju, Južnu Ameriku štampaju svako dvije do četiri godine.

Svaki mjesec Michel izdaje mjesečnik pod nazivom Michel Rundschau, gdje se aktualiziraju katalozi, te se mogu naći novosti o izdanjima i filateliji iz čitavog svijeta.

Danas postoje i programi, koji omogućavaju vođenje filatelističke evidencije, kao i dijelovi gore navedenih kataloga na CD-u.

Michel takode izdaje i kataloge za numizmatiku, pribor za filateliju itd.

Narodnooslobodilačka borba Jugoslavije

Na području koje je 1941. pripadalo Kraljevini Jugoslaviji, kao i na područjima s južnoslavenskim stanovništvom koja su bila u sastavu Italije (Istra, Rijeka, Kvarner i Zadar) te nakon rata pripojena Drugoj Jugoslaviji, razvio se 1941-1945. Narodnooslobodilački rat, uz učešće širih slojeva stanovništva, a na poticaj i pod kontrolom Komunističke partije Jugoslavije. Rat je odnio brojne žrtve, ali je donio pobjedu antifašističkim snagama.

Pojam narodnooslobodilački rat odnosi se na borbu protiv stranih zavojevača i za društvenu preobrazbu u nekim zemljama Evrope i Azije tokom Drugog svjetskog rata (uključujući i Jugoslaviju), te na antikolonijalnu borbu naroda Azije i Afrike nakon toga. Odnosi se na borbu koja nije uperena samo protiv stranih zavojevača, nego istovremeno stremi bitnom društvenom i političkom preobražaju (revoluciji), te tokom borbe gradi svoje paralelne organe vlasti.

U slučaju Jugoslavije, KPJ, iako je svoje namjere iz taktičkih razloga često prikrivala, od početka ustanka imala je za cilj ne samo borbu protiv okupatora i njegovih domaćih pomagača (tzv. kvislinzi i kolaboracionisti), nego i osvajanje političke vlasti i socijalističku revoluciju u skladu sa komunističkom ideologijom, koju su prihvaćale stranke članice Komunističke internacionale.

U doba komunističke vlasti Socijalističke Jugoslavije, termin "narodnooslobodilački rat" imao je naravno apriorno pozitivno značenje, a socijalistička revolucija smatrala se epohalnim historijskim progresom koji se ne može dovesti u sumnju. Danas, iste termine možemo koristiti bez ocjenjivanja, pozitivnog ili negativnog, imajući u vidu ono što se zaista događalo i namjere ključnih sudionika. Objektivno, možemo govoriti o historijskim dešavanjima koja nazivamo "Narodnooslobodilački rat" (NOR) za vrijeme Drugog svjetskog rata, te socijalistička revolucija za vrijeme rata i poslije njega, a da su pri tome mogući različiti stavovi o tome da li je to bilo dobro ili loše (ili djelomično dobro, a djelomično loše).

Iako većina svjetskih i domaćih historičara smatra Narodnooslobodilačku borbu jednom od najvećih borbi Drugog svjetskog rata, neonacistički, ustaški, četnički i slični pokreti je često pokušavaju ocrniti i prikazati kao negativnu.

Regije Evrope

Evropa se tradicionalno dijeli na šest geografsko-kulturnih područja:

Zapadna Evropa - 7 država

Sjeverna Evropa (Skandinavija i Baltičke republike) - 8 država

Srednja Evropa - 10 država s Hrvatskom

Južna Evropa - 9 odnosno 11 država (s Kiprom i Turskom)

Jugoistočna Evropa (s Balkanom)

Istočna Evropa - 4 države s Rusijom

Saveznici u Drugom svjetskom ratu

Saveznici u Drugom svjetskom ratu ili Savezničke sile jest termin koji se koristi za države koje su se tokom 2. svjetskog rata borile protiv Sila Osovine. Savez je uspostavljen sa namjerom da se zaustavi njemačka, italijanski i japanska agresija tokom rata koji je otpočeo napadom Njemačke na Slobodni grad Gdanjsk.

Antinjemačka koalicija na početku rata (1. septembar 1939.) sastojala se od Francuske, Poljske i Velike Britanije kojima su se uskoro pridružile članice Commonwealtha (Kanada, Australija, Novi Zeland, Newfoundland i Južna Afrika).

Nakon što je početkom rata sarađivao s Njemačkom u podjeli Poljske, dok je u preostalim sukobima Saveznika i Sila Osovine ostajao neutralan, Sovjetski Savez se pridružuje Saveznicima tek u junu 1941. godine nakon što je napadnut od strane Njemačke i njenih saveznika u operaciji Barbarossa. SAD su se pridružile savezu u decembra 1941. nakon japanskog napada na Pearl Harbor, čime se formira neformalna "Velika trojka" sastavljena od lidera Velike Britanije, SSSR i SAD-a koji će donositi političke poteze ključne za tok rata i njegov krajnji ishod. Drugi ključni saveznici uključivali su Kinu, Indiju, Holandiju, Norvešku, Jugoslaviju, slobodne dijelove Francuske i dr.

Srednja Evropa

Srednja Evropa je evropska regija slabo definiranih granica, između Zapadne, Istočne, Južne i Jugoistočne Evrope. Nakon propasti komunizma koji je Evropu dijelio na Istočnu i Zapadnu, region je ponovno dobio na značaju kao jedinstven kulturno-civilizacijski prostor, te jedinstven politički i privredni centar evropskog kontinenta. U političkom pogledu Srednju Evropu čine sljedeće države:

Njemačka

Poljska

Češka

Slovačka

Švicarska

Lihtenštajn

Austrija

Mađarska

Slovenija

Hrvatska (samo sjeverni dio)

Srbija- tačnije Vojvodina

Rumunija (zapadni dio)

Srednjobosanski kanton

Srednjobosanski kanton (skraćeno: SBK) je jedan od deset kantona Federacije Bosne i Hercegovine, Bosna i Hercegovina. Sastoji se od ukupno 12 općina.Srednjobosanski kanton na sjeveru i sjeverozapadu graniči sa Republikom Srpskom, na istoku sa Zeničko-dobojskim, na jugoistoku sa Sarajevskim, na jugu sa Hercegovačko-neretvanskim kantonom i na zapadu sa Kantonom 10. Sa 254.686 stanovnika (2013) i 79,86 stanovnika/km2 Srednjobosanski kanton je i po broju stanovnika i po gustoći naseljenosti peti među kantonima u Federaciji Bosne i Hercegovine, dok je sa površinom od 3.189 km2 peti u FBiH, što čini 12,21% površine Federacije i 6,23% površine Bosne i Hercegovine.

Subregija

Subregija je koncepcijska jedinica koja proizlazi iz veće regije ili kontinenta i obično se temelji na položaju. Za definiranje subregije koriste se kardinalni smjerovi: istok, zapad, sjever i jug.

Unsko-sanski kanton

Unsko-sanski kanton (skraćeno: USK) je jedan od deset kantona Federacije Bosne i Hercegovine, Bosna i Hercegovina.

Sastoji se od gradova Bihać i Cazin te još šest općina. Unsko-sanski kanton na sjeveru, zapadu i sjeveroistoku graniči sa Hrvatskom, na istoku i jugoistoku sa Republikom Srpskom te na jugozapadu sa Kantonom 10. Po rezultatima popisa stanovništva iz 2013. Unsko-sanski kanton je sa 273.261 stanovnika i 66,25 stanovnika/km² četvrti po broju stanovnika i sedmi po gustoći naseljenosti među kantonima Federacije BiH, dok je sa površinom od 4.125 km² nakon Kantona 10 drugi najveći kanton, što čini 15,79% površine Federacije i 8,10% teritorije Bosne i Hercegovine.

Afrika
Amerika
Evroazija
Okeanija
Polarne regije

Drugi jezici

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.