Vasco da Gama

Vasco da Gama (oko 146024. decembar 1524), portugalski moreplovac i istraživač. Gama je prvi dospio pomorskim putem iz Evrope u Indiju oko Afrike, 1497-1499. Sa svoja tri putovanja u Indiju, i 1502-1503 i 1524, potaknuo je trgovinu Evrope i zapadne Azije, te učvrstio kolonijalnu moć Portugala u Indiji.[1] [2]

Vasco da Gama
Vasco da Gama (without background)
Guverner Portugalske Indije
Vrijeme na vlasti
5. septembar 1524 – 24. decembar 1524.
Prethodnik Duarte de Menezes
Nasljednik Henrique de Menezes
Rođenje 1460. ili 1469.
Sines, Alentejo, Kraljevina Portugalija
Smrt 24. decembar 1524. (dob: oko 55–65)
Kochi, Portugalska Indija
Supruga Catarina de Ataíde

Rani život

Gama je rođen i odrastao u Portugalu. Gamin otac je bio plemić Estevao da Gama. Bartolomeu Dias je istražio u to vrijeme jug Afrike i dospio do Rta dobre nade, dok je Pedro de Corvilha zašao dublje u kopneni dio Afrike. Sada se spremala morska ekspedicija koja će pomorskim putem oko Afrike stići u Indiju iz Portugala. Portugalski kralj Manuel I. Veliki odredio je kao vođu puta Estevaoa da Gamu. Estevao je, međutim, umro, pa je vodstvo i odgovornost preuzeo njegov sin Vasco da Gama. Prvo je vodstvo ekspedicije, navodno, ponuđeno Vascinom starijem bratu Paulu, ali je ovaj odbio jer je bio bolestan (Paulo je umro 1499).[1]

Prvo putovanje

Na put se krenulo iz Lisbona 8. jula 1497. Ekspedicija je brojila 4 broda (Sao Gabriel i Sao Rafael, oba nosivosti 120 tona, Berrio, 50t, i jedan teretni brod nepoznatog imena od 200t). 16. decembra 1497 Gama je prošao ušće Velike riblje rijeke (dotle je dospio i Dias) i krenuo u dotad evropljanima nepoznate vode. Prvi dio puta Gamu je pratio Dias sa petim brodom. Na dan Božića, 25. decembra, Gama je nazvao kopno koje su ugledali toga dana Terra Natalis, današnji Natal (portugalski Natal znači Božić). U januaru 1498 dospjeli su do današnje države Mozambik. U to vrijeme istočnu obalu Afrike su kontrolirali arapi.[1]

25. januara 1498 pristali su uz kopno (danas Quelimane) i mjesec dana se odmarali zbog popravaka na brodovima i iscrpljenosti posade bolestima. 3. marta Gama je stigao na mali otok Mozambik. Stanovnici su za posadu mislili da su muslimani (kao i oni) pa su im pružili pomoć. Gama je tu uzeo arapskog peljara da mu pomogne dovršiti putovanje do Indije. Nakon što je sa arapskim trgovcima, koji su bili također u luci, izvršio trgovinu začinima, Gama je nastavio putovanje. Ekspedicija je stigla u Calicut (danas Kozkihode) 20. maja 1498. Gama je sa hinduskim vladarom Zamorinom postigao trgovački sporazum, iako su arapski trgovci iskazali veliko nezadovoljstvo. Gama je od Zamorina dobio pismenu dozvolu da smije otvoriti trgovačku postaju u Calicutu. Sa vremenom su se pojačavala neslaganja između portugalca i hindusa.[1]

Gama je u augustu krenuo nazad u Portugal. Sa sobom je poveo i 6 hindusa kralju Manuelu I. da bi portugalci mogli naučiti njihove običaje i ostavio je dio ljudi da otvore trgovačku postaju u Calicutu. Zbog lošeg vremena Arapsko more su prošli tek za 3 mjeseca, a velik dio posade je umro od skorbuta. U maju Gama je sa brodovima Sao Gabriel i Berrio oplovio Rt dobre nade, ali su se kasnije dva broda zbog navremena razdvojila. Gama se sa Sao Gabrielom vratio u Portugal 9. septembra 1499. Kralj Manuel I. dočekao je Gamu sa počastima i udijelio mu godišnja primanja od 1,000 cruzadosa.

Portugalac Pedro Alvares Cabral je 1500-1501 izvršio drugo putovanje u Indiju sa 13 brodova. U Calicutu su portugalci i hindusi zaratili.

Drugo putovanje

Kada je Cabral odbio (ili mu nije ni ponuđeno) vodstvo nove ekspedicije u Indiju, zapovjedništvo je preuzeo Gama. Gama je dobio titulu Admiral indijskog okeana i krenuo na put 12. februara 1502 sa 20 brodova. Gama je prisilio vladara grada Kilwa (Tanzanija) na plaćanje danka portugalskom kralju, a zatim pristao uz teritorij Goa (kasnije će Goa biti glavno uporište portugalske moći u Indiji). Gama je zatim pristao u gradu Cannanore, sjeverno od Calicuta. Tu je opljačkao arapski trgovački brod koji je stigao nekoliko dana poslije sa između 200 i 400 putnika muslimana (i žene i djece).[1] Gama je naredio smaknuće svih putnika, te je zapljenio njihov teret. To je bio najokrutniji čin njegove karijere.

Gama je postigao sporazum sa vladarom Cannanorea, a zatim se uputio u Calicut. Zamorin je ponudio Gami savezništvo, ali je ovaj odbio. Gama je postavio Zamorinu ultimatum da hindusi napuste luku, te je brodovima bombardirao grad iz daljine. Zatim je otišao sjeverno od Calicuta i postigao sporazum sa jednim vladarom, Zamorinovim neprijateljem. 20. februara 1503 Gama je krenuo iz Cannanorea na povratak u Portugal.

Treće putovanje

Nisu poznati detalji o drugom prijemu Game kod Manuela I. Gama je u međuvremenu oženio Caterinu de Ataide (oko 1500. godine). Na treće putovanje u Indiju Gama je krenuo tek 1524. Novi portugalski kralj Ivan III. Portugalski imenovao ga je indijskim potkraljem (umjesto Eduardo de Mendezesa). Nakon 3 mjeseca u Indiji, Gama se razbolio i umro.

Također pogledajte

Reference

  1. ^ a b c d e Biografija na stranicibiography.com pristupljeno 8.7.2014 (en)
  2. ^ Biografija s stranicenationalgeographic.de pristupljeno 8.7.2014 (de)
16. decembar

16. decembar / prosinac (16. 12) jest 350. dan godine po gregorijanskom kalendaru (351. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 15 dana.

22. novembar

22. novembar / studeni (22. 11) jest 326. dan godine po gregorijanskom kalendaru (327. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 39 dana.

24. decembar

24. decembar / prosinac (24. 12) jest 358. dan godine po gregorijanskom kalendaru (359. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 7 dana.

8. juli

8. juli / srpanj (8. 7) jest 189. dan godine po gregorijanskom kalendaru (190. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 176 dana.

Britanske indijskookeanske teritorije

Britanske indijskookeanske teritorije (BIOT, engleski: British Indian Ocean Territory) su prekomorsko teritorije Ujedinjenog Kraljevstva.

Kao što ime govori, nalaze se u Indijskom okeanu, na pola puta između Afrike i Indonezije.

Ove teritorije obuhvaćaju šest atola arhipelaga Chagos, sa preko 1000 pojedinačnih ostrva.

Najveće ostrvo je Diego Garcia, mjesto zajedničkog vojnog objekta (strateški vrlo značajnog) Ujedinjenog Kraljevstva i SAD-a.

Chagos

Chagos je arhipelag u Indijskom okeanu. Njega čine Britanske indijskookeanske teritorije, jedno od Britanskih prekomorskih oblasti.

Copa Libertadores

Copa Libertadores je nogometno klupsko takmičenje u kome učestvuju najbolji klubovi iz južnoameričkih nogometnih liga. Takmičenje se igra pod organizacijom CONMEBOL-a. Ovo je najvažnije klupsko nogometno takmičenje na kontinentu i ekvivalent je evropskoj Ligi prvaka.Pobjednik ovog takmičenja ostvaruje pravo da učestvuje na Svjetskom klupskom prvenstvu u nogometu, koje okuplja svake godine najbolje nogometne klubove iz svih šest FIFA zona: UEFA, CONCACAF, CONMEBOL, AFC, CAF i OFC.

Igrači Svjetskog prvenstva u nogometu 1950.

Svjetsko prvenstvo u nogometu 1950. bilo je četvrto po redu Svjetsko prvenstvo u nogometu koje se održalo u Brazilu. Na prvenstvu je učestvovalo 13 reprezentacija. Starost nogometaša na listi navedena je za prvi dan svjetskog prvenstva.

Interkontinentalni kup u nogometu 1998.

Interkontinentalni kup 1998. je bilo nogometno takmičenje u kojem su se susreli prvak Evrope Real Madrid i prvak Južne Amerike Vasco da Gama. Utakmica Interkontinentalnog kupa se odigrala 1. decembra 1998. godine na Nacionalnom olimpijskom stadionu u Tokiju. Real Madrid je bio uspješniji rezultatom 2-1 te drugi put u svojoj historiji osvojio Interkontinentalni kup.

Philippe Coutinho

Philippe Coutinho Correia brazilski je profesionalni nogometaš koji nastupa za Bayern na posudbi iz Barcelone i nogometnu reprezentaciju Brazila.

Tajo

Tajo (čit. Taho; portugalski: Tejo – čit. Težu; latinski: Tagus) jest najduža rijeka Pirenejskog poluostrva. Protječe kroz Španiju i Portugal.

Nastaje kod mjesta Fuente de Garcia, na nadmorskoj visini od 1580 m, a ulijeva se u Atlantski okean kod Lisabona. Protječe oko 40 km južno od Madrida. Značajniji gradovi na njoj su Aranjuez, Toledo i Alcántara u Španiji i Santarem i Lisabon u Portugalu.

Sliv Taja pokriva 80.600 km², od čega 69,2% (55.810 km²) pripada španskim autonomnim zajednicama Ekstremaduri, Madridu, Aragónu i Kastilja-La Manchi, a 30,8% Portugalu (24.790 km²). Jedine rijeke na Pirenejskom poluostrvu s većim slivovima jesu Duero (97.290 km²) i Ebro (83.093 km²).Najveći most preko ove rijeke jest "Vasco da Gama", dug 17,2 km.

Vasco da Gama (most)

Most Vasco da Gama (port. Ponte Vasco da Gama) je most preko rijeke Tagus u Lisabonu, Portugal.

Ukupna dužina prelazi 17 kilometara, što ga i danas čini najdužim evropskim mostom. Građen je kako bi izdržao potres jak barem poput katastrofalnog potresa iz 1755., koji je uništio gotovo cijeli grad, dakle magnitude 7,1 po Richterovoj skali. Također, otporan je na udare vjetra do 250 km/h.

Most je otvoren 29. marta 1998., u vrijeme održavanja Svjetske izložbe, 18 mjeseci nakon početka radova na njegovoj izgradnji.Most ima 6 traka za vozila, sa brzinom ograničenja od 120 km/h, izuzev jedne trake gdje ograničenje brzine iznosi 100 km/h.

Putarina iznosi 2.60 € za putnička vozila i 10,80 € za teretna vozila.

Velika geografska otkrića

Velika geografska otkrića označavaju razdoblje u historiji koje je trajalo od polovine 15. do polovine 16. vijeka. Tokom tih stotinu godina evropski istraživači su posjetili većinu nastanjenih krajeva svijeta, i otkrili da je svijet mnogo prostraniji i raznolikiji, nego što se do tada moglo i zamisliti. Izvještaji o tim putovanjima, koji su se širili zahvaljujući novoj tehnici štampe privlačili su pažnju široke publike. Proširivanje geografskih, ali i drugih spoznaja, po svojoj širini i brzini bilo je veliko, pa se u tom pogledu ni jedan drugi vijek do tada ne može mjeriti sa tim razdobljem. Stoga se doba velikih geografskih otkrića smatra granicom kojom završava razdoblje srednjeg vijeka, a započinje novo veliko razdoblje ljudske prošlosti nazvano novi vijek.

Velika geografska otkrića pokrenula su lavinu ekspedicija u kojima su evropski brodovi putevali oko svijeta u potrazi za novim trgovačkim putevima i partnerima radi održavanja rastućeg kapitalizma u Evropi. U tom su procesu Evropljani naišli na nove ljude, te ucrtali zemlje dotada nepoznate njima. Među najslavnijim istraživačima tog razdoblja bili su Kristofor Kolumbo, Vasco da Gama, Pedro Álvares Cabral, John Cabot, Juan Ponce de León i Ferdinand Magellan.

Velika geografska otkrića imala su korijene u novim tehnologijama i idejama koje su nastale u doba renesanse, a uključivale su napredak u kartografiji, navigaciji i brodogradnji. Novo mišljenje da je Zemlja okrugla, navelo je odvažnije na pomisao o plovidbi na zapad kako bi stigli na istok. Najvažniji je bio izum prve karake, a potom i karavele u Iberiji. One su bile spoj tradicionalnih evropskih i arapskih dizajna te prvi brodovi koji su mogli napustiti relativno pasivan Mediteran i zaploviti sigurno na otvoreni Atlantik.

Drugi jezici

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.