Ustav

Ustav je dokument koji određuje principe i zakone države, kako će se neka država upravljati i odnos između države i njenih subjekata. On određuje autoritet i ograničenja državnih istitucija i odnose između njih. Ustav određuje i štiti prava i slobode pojedinaca. Također, on određuje i načine svoje promjene.

Ustav je temeljni zakon jedne zemlje s kojim moraju biti u skladu svi zakoni. Ustav sadrži 3 sistema:

  • sistem organa vlasti koji određuje kako se vlada državom
  • drugi dio ustava se odnosi na imovinsko-pravne odnose
  • a treći dio ustava se odnosi na prava i dužnosti građana.

Vrste ustava

Pisani i nepisani

Sjedinjene Američke Države imaju najstariji pisani ustav na svijetu, koji potječe još od kraja Američke revolucije (17. septembar 1787. godine završen a postao punosnažan 1789. godine). Velika Britanija je jedna od rijetkih država na svijetu koje nemaju pisani ustav. Međutim, teorijski ne postoji nepisani ustav i bolja riječ bi bila nesakupljeni ustav. Razlog za to jeste što Velika Britanija, i slične države, imaju svoj ustav koji je sadržan u nekoliko različitih izvora. Što se tiče britanskog ustava to su: Common Law (sudska interpretacija stvari vezanih za ustav), konvencije (nepisana pravila koja se primjenjuju-npr. premijer može doći samo iz Doma naroda a ne iz Doma Lordova), bitni dokumenti (npr. Magna Carta iz 1215. godine i Act of Settlement iz 1701. godine) i radovi od autoriteta (npr. pisani radovi A.V. Diceya o radu parlamenta). Iz ovoga možemo vidjeti da britanski ustav postoji ali da nije sakupljen u jedan dokumenat kao što je to učinjeno sa američkim ustavom. Neki politički teoretičari debatuju da nepisani ustavi nisu dobri jer su previše fleksibilni dok drugi debatuju da je upravo ta fleksibilnost prednost tih ustava. U svakom slučaju, za nastanak nekog pisanog ustava gotovo uvijek je potrebna neka radikalna društvena promijena kao revolucija. Sjedinjene Američke Države su dobile svoj ustav poslije revolucije, Francuska je dobila svoj ustav poslije revolucije, Bosna i Hercegovina je dobila svoj ustav poslije rata (Dejtonski mirovni sporazum) i tako dalje. Velika Britanija nije u svojoj historiji imala takvu jednu društvenu promijenu i najbliže tome jeste građanski rat u 17.st. Svakako, u državi sa historijom kakvu ima Velika Britanija bilo bi teško i skupo napisani ustav ako uzmemo u obzir da su Sjedinjene Američke Države, koje imaju pisani ustav, stare svega 200 godina.

Fleksibilni i nefleksibilni (tvrdi)

Ustav može biti fleksibilan i nefleksibilan u zavisnosti da li je pisani ili nepisani. Kao što sama definicija kaže,: 'Ustav određuje načine svoje promijene'. Pisani ustav to može odrediti i on to određuje. Ustav Sjedinjenih Američkih Država je jedan od najnefleksibilnijih ustava u svijetu. To je iz razloga što dvije trećine Kongresa (The House of the Representatives i Senat)i tri četvrtine saveznih država (njih 52) moraju podržati promjenu da bi bila u ustavu. Rezultat tih mjera je to što od 1789, kada je ustav postao punosnažan, pa do danas od oko 10.000 zahtjeva za promijenu ustava samo 25 je prihvačeno (posljednji amandman je bio 1992. kada je odlučeno da se plate kongresmena ne mogu povećavati sa postojeće). Za razliku od ovog nefleksibilnog ustava države koje imaju 'nesakupljeni' ustav, imaju fleksibilni ustav, što znači da ga je lahko promijeniti (odnosno ono što jedan ustav određuje-pogledati definiciju). Tako, naprimjer, u Velikoj Britaniji da bi se uvela diktatura samo je potrebno taj zahtjev izglasati u parlamentu (ne postoji pisani dokumenat koji bi to spriječio). Za razliku od Britanije u njemačkom ustavu piše da je nemoguće promijeniti sadašnji politički sistem (demokratiju), što znači da je diktaturu ne moguće izglasati u njemačkom parlamentu.

Republikanski i monarhijski

Ustav određuje i to da li je određena država republika ili monarhija. Sjedinjene Američke Države su po ustavnom uređenju republika dok je Velika Britanija monarhija. Monarhija Velike Britanije je ustavna monarhija, što znači da joj je moć ograničena ustavom, dok naprimjer monarhija Saudijske Arabije nije ustavno ograničena (s tim da moramo uzeti u obzir da političko uređenje Saudijske Arabije nije liberalna demokratija).

Predsjednički i parlamentarni

Prema ustavnom uređenju, na čelu određene države može biti predsjednik ili premijer. U Sjedinjenim Američkim Državama suverenitet ima predsjednik dok u Velikoj Britaniji vrhovni suverenitet ima parlament.

Federalni i unitarni

Pored ovoga ustav može određivati i to da li je država centralizirana ili u obliku federacije. Sjedinjene Američke države prema ustavu federativna država. Velika Britanija (prije uvođenja parlamenta u Škotsku i skupština u Sjevernu Irsku, Vels i London) bila je unitarna država.

Također pogledajte

Vanjski linkovi

Neki nacionalni zakoni

Drugi ustavi

28. juni

28. juni / lipanj (28. 6) jest 179. dan godine po gregorijanskom kalendaru (180. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 186 dana.

Danska

Danska (danski: Danmark), zvanično Kraljevina Danska (danski: Kongeriget Danmark), jest suverena država koja se nalazi u sjevernoj Evropi. To je najjužnija država nordijske regije koja se nalazi jugozapadno od Švedske i južno od Norveške, a na jugu se graniči sa Njemačkom. Kraljevina Danska je suverena država koja se sastoji od Danske i dvije autonomne konstitutivne države na sjeveru Atlantskog okeana: Farskih ostrva i Grenlanda. Danska ima površinu od 43.094 km2 i populaciju od 5.699.200 stanovnika. Zemlja se sastoji od poluostrva Jutland i arhipelaga od 443 ostrva, od kojih je 70 naseljeno. Ostrva se odlikuju ravnicama, obradivom površinom, pješćanim obalama i umjerenom klimom.

Kraljevina Danska je nastala u 10. stoljeću kao pomorska nacija koja se borila za kontrolu nad Baltičkim morem. Danski vladari su bili i vladari Kalmarske unije (ujedinjena država Danske, Švedske i Norveške) koja se raspala izlaskom Švedske iz unije 1523. godine. Danska i Norveška su ostale u uniji dok se nisu razišli 1814. godine. Nestankom Kalmarske unije, Danska je naslijedila Kalmarske kolonije Farska ostrva i Grenland. Početkom 17. stoljeća, bilo je nekoliko ustupaka teritorije; ovo je kulminiralo 1830-ih s naletom nacionalističkih pokreta koji su poraženi 1864. godine tokom Drugog šlezvičkog rata. Danska je bila neutralna za vrijeme Prvog svjetskog rata. Kao najveći industrijski izvoznik poljoprivrednih proizvoda u drugoj polovini 19. stoljeća, Danska sprovodi socijalnu i radno-tržišnu reformu početkom 20. stoljeća.

Sadašnji Ustav Danske je potpisan 5. juna 1849. godine, završavajući apsolutnu monarhiju koja je započela 1660. godine. Uspostavlja se ustavna monarhija - trenutni monarh je kraljica Margareta II - koja je organizovana kao parlamentarna demokratija. Vlada i nacionalni parlament imaju sjedište u Kopenhagenu, glavnom i najvećem gradu Danske. Danska je postala članica Evropske ekonomske zajednice 1973. godine, zadržavajući svoju valutu krunu. Članica je NATO-a, Nordijskog vijeća, OECD-a, OSCE-a, Ujedinjenih nacija i dio je Šengenske zone.

Danci imaju visok životni standard i rangirani su visoko u brojnim nacionalnih performansama, uključujući obrazovanje, zdravstvenu zaštitu, zaštitu građanskih sloboda, demokratsko upravljanje, prosperitet i ljudski razvoj. Danska je često rangirana kao jedna od najsretnijih zemalja na svijetu. Zemlja ima jedan od najvećih svjetskih prihoda po glavi stanovnika, i ima jednu od najviših svjetskih stopa poreza na dohodak građana. Velika većina danaca su članovi Nacionalne crkve, iako Ustav garantuje slobodu vjeroispovijesti.

Evropska unija

Evropska unija (skraćeno: EU) je unija (zajednica) dvadeset osam evropskih država, koje su, prije svega, locirane na teritoriji Evrope.

Unija je oformljena pod sadašnjim imenom Ugovorom o Evropskoj uniji (više poznatim pod imenom Mastrihtski ugovor) 1992. godine. Mnogi aspekti EU su postojali i prije potpisivanja ovog ugovora, preko raznih organizacija oformljenih pedesetih godina dvadesetog vijeka.

Političke aktivnosti Evropske unije se ispoljavaju u mnogim sferama, od politike zdravstva i ekonomske politike do inostranih poslova i odbrane. U zavisnosti od razvijenosti svake zemlje ponaosob, organizacija Evropske unije se razlikuje u različitim oblastima. EU je definisana kao federacija u monetarnim odnosima, agrokulturi, trgovini i zaštiti životne sredine; konfederacija u socijalnoj i ekonomskoj politici, zaštiti potrošača, unutrašnjoj politici; i kao međunarodna organizacija u spoljnoj politici. Glavna oblast na kojoj EU počiva je jedinstveno tržište koje se bazira na carinskoj uniji, jedinstvenoj moneti (usvojenoj od strane 12 članica), zajedničkoj agrokulturnoj politici i zajedničkoj politici u sferi ribarstva.

29. oktobra 2004, predsjednici i premijeri evropskih država donijeli su prvi ustav Evropske unije, koji trenutno čeka ratifikaciju pojedinačno svake zemlje potpisnice.

Federacija Bosne i Hercegovine

Federacija Bosne i Hercegovine je jedan od dva entiteta unutar Bosne i Hercegovine. Drugi entitet je Republika Srpska. Nastala je potpisivanjem Vašingtonskog sporazuma 18. marta 1994. između Republike Bosne i Hercegovine, Herceg Bosne i Republike Hrvatske. Tim sporazumom okončan je bošnjačko-hrvatski sukob u Bosni i Hercegovini.

30. marta 1994. u Sarajevu održana je konstituirajuća sjednica Ustavotvorne skupštine Federacije Bosne i Hercegovine na kojoj je usvojen Ustav Federacije Bosne i Hercegovine. Na sjednici su učestvovali poslanici izabrani u Skupštinu Republike Bosne i Hercegovine na izborima 1990. godine. Ustavotvorna skupština je prestala sa radom 1996. godine nakon izbora za Parlament Federacije Bosne i Hercegovine.

Federacija se sastoji od deset federalnih jedinica, kantona. Konstitutivni narodi Federacije Bosne i Hercegovine su Bošnjaci, Hrvati i Srbi, a službeni jezici su bosanski, hrvatski i srpski jezik. Službena pisma su latinica i ćirilica.Međuentitetska granična linija koja Bosnu i Hercegovinu dijeli na dva entiteta napravljena je na osnovu granica u vrijeme Rata u Bosni i Hercegovini s bitnim promjenama na zapadnom dijelu države i oko glavnog grada Sarajeva koje su ucrtane Dejtonskim sporazumom. Dužina međuentitetske granične linije je 1 080 km Međuentitetska granicja nije pod kontrolom vojske i policije, u potpunosti je slobodna za prolaz. Federacija BiH, osim Republike Srpske, graniči još s Hrvatskom na zapadu. Federacija BiH ima 26km morske granice kod Neuma.

Gotovo cijela Federacija BiH nalazi se na Dinaridima izuzev posavskog dijela Federacije koji je dio Panonske nizija. Najviši vrh Federacije je Čvrsnica (2 228m) na sjevernu Hercegovine, a druge više planine su Vranica, Prenj, Treskavica i Vran.

Najveća jezera FBiH su Jablaničko jezero (70,0km²) i Buško jezero (55,8km²).

Federacija BiH je najvećim dijelom šumovita, dok je posavski dio ravnica pogodna za poljoprivredu. Prevladava umjerenom kontinentalnom klimom s toplim ljetima i hladnim zimama izuzev južne Hercegovine gdje prevladava srednozemna klima s blagim kišovitim zimama i vrućim ljetima.

Georgia

Georgia (engl. izgovor ˈdʒɔɹdʒə) je savezna država u jugoistočnom dijelu Sjedinjenih Američkih Država. Georgia je osnovana 1732. kao zadnja od Trinaest kolonija i bila je četvrta država u savezu koja je 2. januara 1788. ratificirala ustav SAD. 19. januara 1861. godine, Georgia je istupila iz saveza da bi u građanskom ratu bila jedna od 7 država konfederacije. Naziv je dobila po engleskom kralju Džordž II, dok joj je nadimak Peach State, tj. država breskvi.

Kantoni Federacije Bosne i Hercegovine

Kantoni Federacije Bosne i Hercegovine su federalne jedinice bosanskohercegovačkog entiteta Federacije Bosne i Hercegovine. Kantoni posjeduju kantonalni ustav, skupštinu kao najviši zakonodavni organ i izvršno tijelo tj. vladu koja provodi niz nadležnosti (policija, obrazovanje, korištenje prirodnih resursa, prostorna i stambena politika, kultura), kao i nadležnosti podijeljene s Federacijom (zdravstvo, socijalna zaštita, sudstvo). Kantoni se dalje politički i teritorijalno dijele na općine i gradove. Kantoni igraju i ključnu ulogu u popunjavanju Doma naroda Parlamenta Federacije - u gornji dom Parlamenta Federacije poslanike delegiraju kantonalne skupštine. Najmnogoljudniji kanton je Tuzlanski kanton, dok je površinom najveći Kanton 10 (Livanjski).

Kosovo

Kosovo (albanski: Kosova ili Kosovë; srpski: Косово) je de facto nezavisna država u jugoistočnoj Evropi. Nezavisnost je proglašena 17. februara 2008. godine usvajanjem deklaracije u Skupštini Kosova u Prištini. Srbija, u čijem je sastavu Kosovo ranije bilo, odbija da prizna Kosovo kao nezavisnu i suverenu državu iako je Briselskim sporazumom iz 2013. godine priznala njegove institucije.

Od proglašenja nezavisnosti, Kosovo je kao suverenu državu priznalo 102 država članica Ujedinjenih naroda kao i Tajvan, Suvereni malteški vojni red, Cookova Ostrva i Niue (Stanje: juli 2019). Rezolucijom 1244 Vijeća sigurnosti Ujedinjenih naroda 1999. godine Kosovo dolazi pod upravu misije UNMIK. Razvoj nezavisnosti i proces osamostaljenja je u saradnji sa misijom Evropske unije pod nazivom EULEX Kosovo.

Kosovo je kopnena država u centralnom dijelu Balkanskog poluostrva. Flora Kosova predstavlja oko 25% balkanske flore i oko 18% evropske. Glavni i najveći grad Kosova je Priština dok su veći gradovi Prizren, Peć i Đakovica. Graniči sa Albanijom na jugozapadu, Makedonijom na jugoistoku, Crnom Gorom na zapadu i Srbijom na sjeveru i istoku.

Kraljevina Jugoslavija

Kraljevina Jugoslavija, je bila država koja je obuhvatala dijelove područja današnje Slovenije i Hrvatske, te Bosnu i Hercegovinu, Makedoniju, Srbiju i Crne Goru. Nastala je 1. decembra 1918. pod imenom Kraljevstvo Srba, Hrvata i Slovenaca, a zvanično je prestala postojati uspostavom Demokratske federativne Jugoslavije 1945. godine. Odlukama Drugog zasjedanja Avnoja, održanog u Jajcu 29. novembra 1943. godine, između ostalog, Kralju Petru II Karađordeviću je zabranjen povratak u zemlju. Kraljevina Jugoslavija raspala se početkom Drugog svjetskog rata, napadom Trećeg rajha i sila Trojnog pakta 6. aprila 1941. godine, te završetkom Aprilskog rata, potpisivanjem kapitulacije 17. aprila u Sarajevu.

Kuvajt

Kuvajt je država u Jugozapadnoj Aziji. Nalazi se na istoku Arapskog poluostrva, na vrhu Perzijskog zaliva i graniči na sjeveru s Irakom, a na jugu sa Saudijskom Arabijom. Većinu zemlje čini ravna pustinja. Službeni naziv je Država Kuvajt. Glavni grad je Kuvajt.

Prema podacima iz 2016. godine, u Kuvajtu je živjelo 4,2 miliona stanovnika od čega su 1,3 miliona Kuvajćani a ostalih 2,9 miliona su useljenici. Preko 70% stanovništva su ekspatriatii po tome je Kuvajt poseban.

1938. godine su na području ove države otkrivene velike rezerve nafte što je u narednom periodu dovelo do promjene naličja ove zalivske države.

U periodu između 1946. i 1982. godine, zemlja je doživjela modernizaciju velikih razmjera. Međutim, 80-tih godina 20. vijeka, Kuvajt je pretrpio period geopolitičke nestabilnosti i ekonomske krize nakon pada na kuvajtskoj berzi. 1990. godine Irak je izvršio agresiju Kuvajta koja je okončana sljedeće godine, intervencijom koalicionih snaga.

Kuvajt je ustavna država sa poludemokratskim političkim sistemom. Ima razvijenu ekonomiju baziranu na prihodima od prodaje nafte a po rezervama nafte Kuvajt je 6. nacija na svijetu. Kuvajtski dinar je valuta sa najvećom vrijednošću na svijetu. Prema podacima Svjetske banke, Kuvajt ima četvrti najveći dohodak po glavi stanovnika u svijetu. Ustav je proglašen 1962. godine. U arapskom svijetu Kuvajt se često naziva "Holivud zaliva" zbog popularnosti njegovih sapunica i pozorišta.

Mali

Mali (zvanično fr. République du Mali - Republika Mali) je zemlja u Zapadnoj Africi. Po površini je sedma zemlja Afrike, a graniči sa Alžirom na sjeveru, Nigerom na istoku, Burkinom Faso i Obalom Slonovače na jugu, Gvinejom na jugozapadu i Senegalom i Mauritanijom na zapadu. Glavni grad Malija je Bamako. Sastoji se od osam regiona. Granica Malija na sjeveru ulazi duboko u Saharu, dok kroz južne dijelove zemlje, gdje se nalazi većina stanovništva, protiču rijeke Niger i Senegal. Privredna struktura se uglavnom oslanja na poljoprivredu i ribarstvo. Mali posjeduje rudna bogatstva u vidu ruda uranija, zlata i soli. Smatra se da je Mali jedna od najsiromašnijih zemalja svijeta, po podacima MMF-a bruto nacionalni dohodak po glavi stanovnika iznosi 531 američki dolar.Teritorija današnjeg Malija je nekad bila dio tri zapadnoafrička carstva koja su kontrolisala karavanske puteve preko Sahare: carstvo Gane, Malijsko carstvo (po kojem je zemlja i dobila ime) i carstvo Songai. Krajem 19. vijeka, Mali pada pod francusku kolonijalnu vlast kao dio francuskog Sudana. Zajedno sa Senegalom stječe nezavisnost 1959. godine kao Federacija Mali. Godinu kasnije, Federacija Mali postaje nezavisna republika Mali. Nakon dugog perioda jednopartijske političke vlasti, nakon državnog udara 1991, usvojen je novi ustav zemlje te država uređena po demokratskim višepartijskim principima.

Politika Bosne i Hercegovine

Bosna i Hercegovina je po svom državnom uređenju jedinstvena u svijetu. Njeno uređenje je republičkog karaktera, iako BiH ne funkcioniše niti se definiše kao republika zbog složenosti jedinica na koje se dijeli (entiteti i kantoni). Nezavisnost je stekla 1. marta 1992., nakon što se referendumom o nezavisnosti odvojila od SFRJ, iz koje su prethodno istupile Slovenija, Hrvatska i Makedonija. Vlada se po trenutnom ustavu počela sastavljati od 14. decembra 1995. godine nakon potpisivanja Dejtonskog mirovnog sporazuma, koji je zaustavio rat. Glavni grad države je Sarajevo.

Prosvjetiteljstvo

Prosvjetiteljstvo (engleski: The Age of Enlightenment; francuski: Siècle des Lumières; njemački: Aufklärung; španski: Ilustración; italijanski: Illuminismo; portugalski: Iluminismo) je bio intelektualni pokret koji je dominirao svijetom ideja u Evropi tokom 18. stoljeća. Prosvjetiteljstvo uključuje niz ideja koje su koncepirane na razumu kao primarnom izvoru autoriteta i legitimiteta, stvorivši time ideale kao što su sloboda, napredak, tolerancija, bratstvo, ustav i odvojenost crkve od države. U Francuskoj, centralne doktrine prosvjetitelja kao što su individualna sloboda i vjerska tolerancija su se javile u zahtjevima opozicije tokom apsolutne monarhije. Tada su prosvjetitelji vršili mnoge naučne metode i redukcionizam zajedno sa povećanim ispitivanjima religijske ortdoksije.

Francuski historičari se slažu da je prosvjetiteljstvo u Francuskoj nastalo nakon smrti Luja XIV 1715. godine i trajalo je do početka Francuske revolucije 1789. godine. Tokom ovog perioda, francuski filozofi su distribuirali svoje ideje u naučnim akademijama, masonskim ložama, književnim salonima i kafanama kroz štampane knjige i pamflete. Prosvjetiteljske ideje su podrivale autoritet monarhije i crkve, čime su utrle put političkim revolucijama u 18. i 19. stoljeću. Mnogi pokreti iz 19. stoljeća, uključujući i liberalizam i neoklasicizam, imaju intelektualno naslijeđe iz prosvjetiteljstva.

Prosvjetiteljstvo je bilo usko povezano sa naučnom revolucijom. U prosvjetiteljske filozofe spadaju Francis Bacon, René Descartes, John Locke, Baruch Spinoza, Cesare Beccaria, Voltaire, Denis Diderot, Jean-Jacques Rousseau, David Hume, Adam Smith i Immanuel Kant. Mnogi evropski vladari, među kojima su Katarina II, Josip II i Fridrik II, su pokušali primijeniti prosvjetiteljske ideje koje su postale poznate kao prosvijećeni apsolutizam. Nakon posjete Evropi, Benjamin Franklin i Thomas Jefferson su doprinijeli aktivnijoj naučnoj i političkoj raspravi što je dovelo do inkorporiranja prosvjetiteljskih ideala u Deklaraciju o nezavisnosti i Ustav SAD-a.

Najuticajnija publikacija prosvjetitelja je bila Enciklopedija. Objavljena je između 1751. i 1772. godine u trideset i pet tomova koje su sastavili Denis Diderot i Jean le Rond d'Alembert. To je pomoglo širenju ideje prosvjetiteljstva širom Evrope. Ostale publikacije su bile Voltaireov Filozofski riječnik i Pisma na engleskom, Rosseauev O porijeklu nejednakosti i Socijalni ugovor, te Smithov Bogatstvo naroda i Montesquiev Duh zakona. Prosvjetiteljske ideje su imale veliku ulogu u inspiraciji Francuske revolucije 1789. godine. Nakon revolucije, prosvjetiteljstvo se sukobilo sa protivničkim intelektualnim pokretom poznatim kao romantizam.

Republika Bosna i Hercegovina

Republika Bosna i Hercegovina je država koja je nastala disolucijom SFRJ, kao nasljednica njene federalne članice Socijalističke Republike Bosna i Hercegovina i prethodnica današnjoj državi Bosni i Hercegovini. Republika Bosna i Hercegovina je postojala sve do potpisivanja Aneksa 4 Dejtonskog sporazuma 14. decembra 1995, koji je sadržavao današnji Ustav Bosne i Hercegovine. Veći period postojanja države je protekao ratom u Bosni i Hercegovini, tokom kojeg su ostale dvije nacije (Srbi i Hrvati) osnovali vlastite entitete Republiku Srpsku i Hrvatsku zajednicu Herceg-Bosnu, te napustili parlament, a predstavnici srpskog i hrvatskog naroda u Predsjedništvu Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine su napustili radni sastav i zamijenjeni novim članovima. Vašingtonskim sporazumom 1994, ipak, Bošnjacima su se pridružili Hrvati kao podrška za formiranje Federacije Bosne i Hercegovine, pod-državnim zajedničkim entitetom. 1995. godine, Dejtonskim mirovnim sporazumom Federacija Bosne i Hercegovine i Republika Srpska su se sjedinili u Bosnu i Hercegovinu.

Republike u Rusiji

Ruska Federacija je podjeljena na 83 federalna subjekta od kojih 21 su republike. Republike predstavljaju područje ne-ruskog etnicititeta. Starosjedilačka etnička grupa unutar te republike se zove titularna nacija i po njoj republika dobija ime. Tokom historije i brojnih migracija unutar Rusije, ta nacija u nekim republikama nema većinu.

Republike se razlikuju od ostalih federalnih subjekata zato što imaju pravo da uvedu svoj službeni jezik i pravo na svoj ustav.

Treći rajh

Treći rajh (njemački: Drittes Reich) je čest naziv za fašističku njemačku državu između 1933. i 1945. godine, tj. periodu u kojem je kancelar Njemačke bio Adolf Hitler. To je, naime, bila "treća" njemačka država, za početak se uzima 1933. godina, kada se mijenja ustav i funkcionisanje čitave države.

Ustav Bosne i Hercegovine

Ustav Bosne i Hercegovine je najviši pravno-politički dokument ove države. Trenutni ustav je donesen kao aneks 4 Dejtonskog mirovnog sporazuma potpisanog 14. decembra 1995. godine u Parizu. Taj sporazum je potpisan od strane tri predsjednika država učesnica u ratu u Bosni i Hercegovini - Alije Izetbegovića, Franje Tuđmana i Slobodana Miloševića. Sporazum je podrazumijevao okončanje sukoba, te donošenje novog ustava Bosne i Hercegovine.

Ustav Sjedinjenih Američkih Država

Ustav Sjedinjenih Američkih Država je najviši pravni akt SAD-a, nastao kao rezultat historijskog kompromisa, odnosno kompromisnog rješavanja više konfliktnih situacija i interesa.

On je fundamentalni zakon SAD-a je najstariji pisani ustav na svijetu koji potiče od kraja Američke revolucije 17. septembra 1787. godine a postao je punosnažan 1789. godine i još uvijek je na snazi. Sjedinjene Američke Države bile su slabo povezane savezne države. Imale su samo zajednički kongres.

U njemu se i dalje sastaju predstavnici država. Svaka država ima svoj parlament, svoju upravu i svaka država donosi svoje zakone. Takva zajednica država naziva se konfederacija država. Prema ustavu SAD-a Sjedinjene Države povezale su se u federaciju u kojoj sve države imaju svoju vlast, ali i zajedničku vlast. Kongres postaje vrhovni organ vlasti, jedino tijelo koje donosi zakone. Kongres SAD-a sastoji se od 2 doma. U gornjem je Senat, a donji dom je Zastupnički dom. Izvršnu vlast prema ustavu SAD-a nosi predsjednik republike. Prvi predsjednik Sjedinjenih Američkih Država je George Washington.

Predsjednik republike nakon izbora izabere ministre koji će činiti vladu SAD-a ili State Department. Zakon o Pravima je skupni naziv za prvih deset amandmana na Ustav Sjedinjenih Država. Ovaj dokumenat je ratificiran 15. decembra 1791. godine i sadrži garancije nekih građanskih prava i sloboda koje nekako stoje i iznad i izvan ustava.

Ustav Srbije

Ustav je najviši pravni akt koji uređuje rad državnih organa i prava građana u Republici Srbiji. Trenutni Ustav je onaj iz 2006. godine.

Ustavi koji su predhodili trenutni ustav su:

Ustav Srbije od 1835. godine

Ustav Srbije od 1838. godine

Ustav Srbije od 1869. godine

Ustav Srbije od 1888. godine

Ustav Srbije od 1901. godine

Ustav Srbije od 1903. godine

Ustav Srbije od 1947. godine

Ustav Srbije od 1963. godine

Ustav Srbije od 1974. godine

Ustav Srbije od 1990. godine

Ustav Srbije od 2006. godine

Drugi jezici

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.