Uskrs

Uskrs ili Vaskrs je najveći i najvažniji kršćanski blagdan. Njime kršćani slave jednu od centralnih dogmi vjere, Isusovo uskrsnuće.

Na području bivše Jugoslavije, Uskrs je naziv za ovaj blagdan kod rimokatolika, dok ga pravoslavni vjernici nazivaju Vaskrs.

Uskrs pada u nedjelju, međutim blagdan traje duže, jer pripreme i obilježavanje Uskrsa počinju još u četvrtak uvečer večernjom misom. Pripreme za Uskrs i u zapadnom i u istočnom kršćanstvu počinju korizmom. Nakon završetka korizme dolazi Cvjetnica (Velika sedmica), koja uključuje Veliki četvrtak, petak i subotu prije uskršnje nedelje, što čini sveto trodnevlje. Prema kršćanskom vjerovanju Isus Krist je osuđen u četvrtak, razapet na krstu u petak, a u nedjelju je uskrsnuo. Na Veliki četvrtak nema dnevnih misa, nego jedna večernja misa. Ta večernja misa u četvrtak vuče korijenje još od jevrejskog načina računanja praznika, kod kojih su se veliki blagdani počinjali slaviti večer ranije. Potom slijedi Veliki petak, a onda Velika subota koja prolazi u šutnji crkve, da bi uvečer uslijedilo Uskršnje bdijenje.

Simbol Uskrsa je jaje, koje predstavlja rađanje.

Vajicka1
Tradicionalno obojena uskršnja jaja

Etimologija

Uskrs je nastao od riječi uskrsnuti koja vuče korijene iz staroslavenskog u kojem je glagol *krьsnǫti značio rasti i razvijati se. Prefiksom uz- dobiven je praoblik od kojeg se razvio današnji glagol.

Drugi naziv, Pasha, češći je u drugim historijskim konotacijama. Hebrejska riječ pasah značila je prolaz (prolaz Jevreja kroz pustinju nakon 40 godina) preuzeta je u grč. Πάσχα.

Naziv Vazam osim Uskrsa obuhvata cijelo sveto trodnevlje - Veliki petak, Veliku subotu i Uskrs, ali često se sinegdohizira samo na nedjelju - Uskrs. Neki (Petar Skok) povezuju ga s riječju uzeti (stsl. vъzęti < uz + imati), odnosno period suprotan Mesopustu kada se opet počinje uzimati meso. Drugi ga povezuju tako da su Ćirilo i Metodije slavenizirali grčku riječ Pasha (p > v, ozvučivanje s > z) te je tako dobivena riječ Vazam.

Germanski nazivi - engl. Easter i njem. Ostern vuku etimologiju od imena saksonske božice Eostre koja je bila slavljena za vrijeme proljetne ravnodnevnice.

Računanje

Datumi Uskrsa
(2000–2020)
Godina Zapadno Istočno
2000. 23. april30. april
2001. 15. april
2002. 31. mart5. maj
2003. 20. mart27. april
2004. 11. april
2005. 27. mart1. maj
2006. 16. april23. april
2007. 8. april
2008. 23. mart27. april
2009. 12. april19. april
2010. 4. april
2011. 24. april
2012. 8. april15. april
2013. 31. mart5. maj
2014. 20. april
2015. 5. april12. april
2016. 27. mart1. maj
2017. 16. april
2018. 1. april8. april
2019. 21. april28. april
2020. 12. april19. april

Uskrs se slavi u nedelju koja slijedi nakon prvog punog mjeseca poslije proljetne ravnodnevnice. Zbog toga Uskrs može biti na bilo koji datum između 21. marta i 25. aprila (razlika između vremena obilježavanja Uskrsa i Vaskrsa je zbog toga što katolici koriste Gregorijanski kalendar, a neki pravoslavci Julijanski kalendar).

Također pogledajte

Vanjski linkovi

Liturgija

Tradicija

Izračunavanje datuma

Bjelorusija

Bjelorusija (bjeloruski: Беларусь), službeno Republika Bjelorusija (bjeloruski: Рэспубліка Беларусь), istočnoevropska je država koja graniči sa Poljskom, Litvanijom, Latvijom, Rusijom, i Ukrajinom. Zauzima površinu od 207.600 km2. Glavni grad države je Minsk dok su veći gradovi Brest, Grodno, Gomel, Mogilev i Vitebsk. Preko 40% od 207.600 km2 teritorije Bjelorusije zauzimaju šume. Najjači privredni sektori u državi su uslužna djelatnost i proizvodnja. Do 20. vijeka, teritorijom današnje Bjelorusije vladale su različite države: Polotsko vojvodstvo (11. do 14. vijek), Velika kneževina Litvanija, Poljsko–Litvanska unija i na kraju Rusko carstvo.

Broj stanovnika je 9.509.807 (procjena iz 2009. godine). Od tog broja otprilike 83,7% su Bjelorusi, dok glavne manjine države čine Rusi 8,3% i Poljaci 3,1%. Glavna religija je pravoslavlje kojem pripada 80% stanovništva.

Božić

Božić je kršćanski praznik koji proslavlja rođenje Isusa Krista.

De temporum ratione

De temporum ratione (bosanski "O računanju vremena") je traktat koji je godine 725. na latinskom napisao anglosaksonski redovnik Beda Uvaženi. U njemu je opisan antičko i ranosrednjovjekovno shvaćanje kosmosa, odnosno kretanje nebeskih tijela i različite metode kojima se ono koristi za računanje vremena. U njemu se poseban naglasak stavlja na metode kojima je Dionizije Mali nastojao računati Uskrs, odnosno njegove razlike od metoda razvijenih u tzv. keltskom kršćanstvu. Tekst također predstavlja vrijedan izvor od pret-kršćanskim, odnosno paganskim kalendarima, uključujući anglosaksonski kalendar.

Federacija Bosne i Hercegovine

Federacija Bosne i Hercegovine je jedan od dva entiteta unutar Bosne i Hercegovine. Drugi entitet je Republika Srpska. Nastala je potpisivanjem Vašingtonskog sporazuma 18. marta 1994. između Republike Bosne i Hercegovine, Herceg Bosne i Republike Hrvatske. Tim sporazumom okončan je bošnjačko-hrvatski sukob u Bosni i Hercegovini.

30. marta 1994. u Sarajevu održana je konstituirajuća sjednica Ustavotvorne skupštine Federacije Bosne i Hercegovine na kojoj je usvojen Ustav Federacije Bosne i Hercegovine. Na sjednici su učestvovali poslanici izabrani u Skupštinu Republike Bosne i Hercegovine na izborima 1990. godine. Ustavotvorna skupština je prestala sa radom 1996. godine nakon izbora za Parlament Federacije Bosne i Hercegovine.

Federacija se sastoji od deset federalnih jedinica, kantona. Konstitutivni narodi Federacije Bosne i Hercegovine su Bošnjaci, Hrvati i Srbi, a službeni jezici su bosanski, hrvatski i srpski jezik. Službena pisma su latinica i ćirilica.Međuentitetska granična linija koja Bosnu i Hercegovinu dijeli na dva entiteta napravljena je na osnovu granica u vrijeme Rata u Bosni i Hercegovini s bitnim promjenama na zapadnom dijelu države i oko glavnog grada Sarajeva koje su ucrtane Dejtonskim sporazumom. Dužina međuentitetske granične linije je 1 080 km Međuentitetska granicja nije pod kontrolom vojske i policije, u potpunosti je slobodna za prolaz. Federacija BiH, osim Republike Srpske, graniči još s Hrvatskom na zapadu. Federacija BiH ima 26km morske granice kod Neuma.

Gotovo cijela Federacija BiH nalazi se na Dinaridima izuzev posavskog dijela Federacije koji je dio Panonske nizija. Najviši vrh Federacije je Čvrsnica (2 228m) na sjevernu Hercegovine, a druge više planine su Vranica, Prenj, Treskavica i Vran.

Najveća jezera FBiH su Jablaničko jezero (70,0km²) i Buško jezero (55,8km²).

Federacija BiH je najvećim dijelom šumovita, dok je posavski dio ravnica pogodna za poljoprivredu. Prevladava umjerenom kontinentalnom klimom s toplim ljetima i hladnim zimama izuzev južne Hercegovine gdje prevladava srednozemna klima s blagim kišovitim zimama i vrućim ljetima.

Gregorijanski kalendar

Gregorijanski kalendar, danas u najširoj upotrebi, je modificirana verzija Julijanskog kalendara. Prijedlog je izradio napuljski doktor Aloysius Lilius a 24. februara 1582 ukazom proglasio papa Grgur XIII, prema čijem imenu je kalendar i nazvan.

Po savjetu njemačkog astronoma Christopha Claviusa (1538–1612) i napuljskog ljekara, matematičara i astronoma Aloisiusa Liliusa (1520–1576), papa Grgur XIII (1502–1585) je 24. februara 1582. obznanio reformu do tada postojećeg, julijanskog kalendara, papskom bulom Inter Gravissimas nazvanom po prve dvije riječi njenog teksta.

Papska bula je sadržavala sljedeće odredbe:

Iz kalendara će se izostaviti 10 dana, tako da poslije četvrtka 4. oktobra 1582. slijedi petak 15. oktobar.

Prijestupna je svaka godina djeljiva sa 4, osim godina djeljivih sa 100 kod kojih su prijestupne samo one djeljive sa 400.

Prijestupna godina ima jedan dan više od proste koji se stavlja na kraju mjeseca februara.

Uskrs će se odsad izračunavati po novom pravilu, vezanom za novi kalendar.

Prvi dan u godini biti će 1. januar.Ovaj novi kalendar nazvan je po papi Grguru gregorijanski. Po njemu je prosječna dužina trajanja godine smanjena na 365,2425 dana (365+97/400 = 365,2425 jer ima 97 prijestupnih godina na svakih 400) što daje grešku od 365,2425 – 365,2421890 = 0,00031 dan ≈ 26 sekundi. To znači da će se ova greška akumulirati na jedan dan za 1/0,00031 ≈ 3225 godina, odnosno nešto kraće jer se tokom vremena dužina trajanja solarne godina smanjuje, a greška povećava.

Razlika između Gregorijanskog i julijanskog kalendara je ta što Gregorijanski ima 97 prijestupnih godina u svakih 400, a julijanski 100. U Gregorijanski kalendar uvedano je takozvano Sekularno pravilo da su godine djeljive sa 100 (sekularne godine) proste, osim ako su djeljive sa 400, u kom su slučaju prijestupne. To znači da su godine 1700., 1800., 1900., 2100., itd. prijestupne po julijanskom, a proste po Gregorijanskom kalendaru. Danas razlika između julijanskog i Gregorijanskog kalendara iznosi 13 dana, a nakon 2100. uvećati će se na 14. dana (što znači da će pravoslavni Božić padati od tada 8. januara).

Postojao je svojevremeno prijedlog britanskog astronoma Johna Hershela da se uvede 4000-godišnje pravilo po kojem bi svaka godina djeljiva sa 4000 bila prosta umjesto prijestupna, čime bi se prosječna dužina trajanja godine smanjila na 365 + 969/4000 = 365,24225 dana, što je bliže tropskoj godini, ali ovaj prijedlog nikada nije prihvaćen.

Uvođenjem Gregorijanskog kalendara, kalendarska godina je približena tropskoj najviše do tada.

Kada je papa Grgur 1582. godine uveo novi kalendar, njega su odmah prihvatile Italija, Poljska, Portugal i Španija, a ubrzo i ostale katoličke zemlje. Protestantske zemlje su prešle na Gregorijanski kalendar puno kasnije, a pravoslavne države tek u 20. vijeku, s tim što pravoslavne crkve nikada nisu prešle na ovaj kalendar.

Hrvatska

Hrvatska jeste suverena država u Jugoistočnoj Evropi, Sredozemlju i na Balkanu. Graniči sa Slovenijom, Bosnom i Hercegovinom, Srbijom, Crnom Gorom i Mađarskom. Izlazi na obale Jadranskog mora a pomorskim graniči i sa Italijom. Ukupna površina Hrvatske je 87.661 km2, kopno 56.594 km2. Glavni grad je Zagreb. Ukupno stanovništvo je 4.284.889, od tih, 90% su Hrvati, 4,5% Srbi (1990. godine 12,2%) i 0,5% Bošnjaci. Dominantna religija je katoličanstvo. Hrvatska je od 2004. godine bila kandidat za ulazak u Evropsku uniju.

Hrvatska je postala NATO članica u aprilu 2009. godine. Pregovori s Evropskom unijom su službeno otvoreni u oktobru 2005. godine, a zatvoreni u junu 2011. Evropska komisija i Vijeće Evrope postavili su 1. jula 2013. godine kao ciljani datum ulaska Hrvatske u EU, te je od tog dana Hrvatska primljena u punopravno članstvo Evropske unije.

Italija

Italija (italijanski: Italia), službeno Republika Italija (italijanski: Repubblica Italiana), jest unitarna parlamentarna republika smještena na jugu Evrope. Obuhvata Apeninsko poluostrvo i tri velika ostrva na Sredozemnom moru: Siciliju, Sardiniju i Elbu. Ima površinu od 301.338 km2 i umjereno kontinentalnu klimu. Sa 61 milion stanovnika, Italija je četvrta najmnogoljudnija država članica EU. Smještena u srcu Mediterana, Italija se graniči sa Francuskom, Švicarskom, Austrijom, Slovenijom, San Marinom i Vatikanom.

Još od antičkih vremena, sjeverni, centralni i južni dio Apeninskog poluostrva su naseljavali Feničani, Grci, Kartaginjani, Etrušćani i Kelti koji su imali svoje kolonije. Italsko pleme latini su stvorili Rimsko kraljevstvo koje se proširilo širom Italije putem asimilacije i osvajanja drugih okolnih civilizacija stvarajući Rimsku republiku. Rimsko carstvo je bilo dominantna sila antičkog svijeta i vodeći kulturni, politički i vjerski centar zapadne civilizacije. Naslijeđe Rimskog carstva je široko rasprostranjeno i može se uočiti po globalnoj distribuciji građanskih prava, predstavničke demokratije, hrišćanstva i latiničkog pisma.

Tokom srednjeg vijeka, Italija je pretrpjela društveno-politički kolaps zbog razornih barbarskih invazija, ali su do 11. stoljeća gradovi-države i pomorske republike ojačale zahvaljujući transportu, trgovini i bankarstvu postavljajući temelje kapitalizmu. Ovi nezavisni gradovi-države i republike su postale glavne evropske luke za azijsku i bliskoistočnu robu. U to vrijeme, centralni dio Italije je bio pod kontrolom teokratske Papinske države, dok je južna Italija bila posjed Bizantijskog carstva, Arapa, Normana, Španije i Bourbona.

Tokom renesanse, perioda humanizma, nauke, istraživanja i umjetnosti, Italija i ostatak Evrope su ušli u novi vijek. Italijanska kultura je cvjetala zahvaljujući naučnicima, umjetnicima i polimatima kao što su Leonardo da Vinci, Galileo Galilei, Michelangelo Buonarotti i Niccolo Machiavelli. Italijanski istraživači kao što su Marco Polo, Kristofor Kolumbo, Amerigo Vespucci i Giovanni da Verazzano su otkrili nove puteve do Dalekog istoka i Novog svijeta donoseći u Evropu mnoga otkrića. Ipak, italijanska komercijalna i politička moć je značajno oslabila otvaranjem trgovačkih puteva iz Novog svijeta, jer su se time zaobilazili trgovački putevi kojima su italijanski gradovi-države dominirali. Osim toga, italijanski gradovi-države su bili stalno okupirani ratovima koji su kulminirali Italijanskim ratovima u 15. i 16. stoljeću. Niz ratova i stranih invazija su učinili italijanske države ranjivim i slabim. Nakon toga Italija će postati politički fragmentirana žrtva okupacije, kolonizacije i osvajanja od strane evropskih sila kao što su Francuska, Španija i Austrija,

Do sredine 19. stoljeća, porast italijanskog nacionalizma i italijanske nezavisnosti je doveo do perioda revolucionarnih političkih previranja poznatih kao Risorgimento, čime su nastojali da preporode italijansku kulturu i stvore samostalnu i jedinstvenu nacionalnu državu. Nakon mnogih neuspješnih pokušaja, Italijanski ratovi za nezavisnost, pohod hiljade i zauzimanje Rima je rezultiralo ujedinjenjem zemlje. Nakon ujedinjenja Italija je postala velika sila nakon vijekova strane dominacije i političkih podjela. Od kraja 19. stoljeća do početka 20. stoljeća, Kraljevina Italija se industrijalizirala i postala kolonijalno carstvo. Iako je pobijedila u Prvom svjetskom ratu, Italija je ušla u period ekonomske krize i socijalnih nemira koji su doveli do uspona fašizma 1922. godine. Učešće u Drugom svjetskom ratu na strani sila Osovine je završeno vojnim porazom, ekonomskim razaranjem i građanskim ratom. U godinama koje su uslijedile, Italija je ukinula monarhiju i uspostavila demokratiju, doživjevši ekonomski procvat postavši jedna od najrazvijenijih zemalja na svijetu.

Italija je danas treća najveća ekonomska sila Eurozone i osma najveća ekonomska sila na svijetu. Ima vrlo visok indeks ljudskog razvoja i uživa najduži životni vijek u EU. Italija ima važnu ulogu u regionalnim i globalnim vojnim, kulturnim i diplomatskim poslovima. Italija je jedan od osnivača i vodećih članica Evropske unije i član brojnih međunarodnih institucija kao što su UN, NATO, OECD, OSCE, Svjetska trgovačka organizacija, G7, G8, G20, Mediteranska unija i Vijeće Evrope. Zbog svog ogromnog kulturnog bogatstva, Italija je dom 51 svjetske baštine i jedna je od najposjećenijih zemalja na svijetu.

Julijanski kalendar

Julijanski kalendar uveo je Gaj Julije Cezar 45. p. n. e. i koristio se u cijeloj Evropi do 16. vijeka, kada se prešlo na Gregorijanski kalendar. Na prvom ekumenskom sabor u Niceji 325. godine hrišćanska crkva je prihvatila Julijanski kalendar kao temeljni kalendar. Dužina trajanja godine u Julijanskom kalendaru iznosi prosječno 365¼ dana što se postiže ubacivanjem jednog dodatnog dana svake četvrte godine. Julijanska godina nešto je duža od tropske, a ova razlika akumulira se na jedan dan svakih 128 godina.

Po Julijanskom kalendaru, svaka godina čiji je broj djeljiv s četiri je prestupna i sadrži 366 dana, dok ostale sadrže 365 dana. Nakon uvođenja Julijanskog kalendara 45. p. n. e. najprije je, greškom, svaka treća godina bila prestupna. Prestupne su bile sljedeće godine:

45. p. n. e., 42. p. n. e., 39. p. n. e., 36. p. n. e., 33. p. n. e., 30. p. n. e., 27 p. n. e., 24. p. n. e., 21. p. n. e., 18. p. n. e., 15. p. n. e., 12. p. n. e., 9. p. n. e., 8, 12. i dalje svaka četvrta.

Pošto je greška kasnije uočena, car August je naredio izbacivanje svih prestupnih godina između 9. p. n. e. i 8. n. e. čime je zaslužio da se jedan mjesec nazove njegovim imenom.

Treba imati u vidu da se u ovo vrijeme godine još nisu brojale od rođenja Isusa Krista, već od osnivanja Rima 753. p. n. e. te je sretna slučajnost što su za prestupne godine uzete baš one djeljive s četiri brojeno od Kristovog rođenja.

Julije Cezar prvobitno je odredio da svi neparni mjeseci imaju po 31 dan, a parni po 30, osim februara koji je u običnoj godini imao 29 dana, a 30 u prestupnoj.

Mjeseci su se zvali: Januarius, Februarius, Martius, Aprilis, Maius, Junius, Quintilis, Sextilis, September, October, November i December.

Godine 44. p. n. e. mjesec Quintilis preimenovan je u Julius (današnji juli) u slavu Julija Cezara. Godine 8. p. n. e. odlučeno je da se jedan mjesec nazove imenom cara Augusta, i pošto je on najviše ratnih pobjeda napravio u mjesecu Sextilis-u, ovaj mjesec nazvan je po njemu august.

Još od 13. vijekova Augustu se pripisuje da je svom mjesecu dodao jedan dan kako bi bio jednak Cezarovom, međutim takve su dužine bile čak i prije Cezara.

Julijanski kalendar nije bio savršen i njegova greška se povećavala na jedan dan svakih 128 godina. To je kasnije primjećeno, pa je na saboru u Niceji 325. godine odlučeno da se iz kalendara izbace 3 dana koja predstavljaju akumuliranu razliku. Pošto je Julijanski kalendar i dalje ostao nepromijenjen, razlika se do 16. vijeka akumulirala na 10 dana. Kada su ovo uočili, astronomi su odlučili izradit novi kalendar koji će biti precizniji. Osim toga, trebalo je i izbaciti 10 dana viška iz kalendara. To je postignuto uvođenjem Gregorijanskog kalendara.

Kanada

Kanada je država u Sjevernoj Americi i druga najveća država svijeta, poslije Rusije. Zauzima veliki dio Sjeverne Amerike i sa južne strane graniči sa Sjedinjenim Američkim Državama (SAD-om).

Glavni grad Kanade je Ottawa. Toronto je najveći grad i glavni ekonomski centar. Kanada je bogata prirodnim ljepotama i jedna od vodećih država svijeta po standardu življenja. Vancouver je nekoliko puta izabran kao lokacija broj jedan za najbolje mjesto življenja na svijetu.Veći gradovi su Toronto, Ottawa (Otawa), Vancouver (Vankuver), Montréal, Regina (Ređajna), St. John (Sveti Džon), Calgary (Kalgari), Winnipeg (Vinipeg).

Korizma

Korizma je vremensko razdoblje od 40 dana, u crkvenoj liturgijskoj godini, u kojem se kršćani pripremaju za vjerski praznik Uskrs. Korizma počinje na Pepelnicu a završava se na Veliki petak. Dan prije korizme je karneval.

U korizmi pravoslavci izbjegavaju nepotrebne aktivnosti i slavlje sve do Velikog petka. Korizma se kod pravoslavaca završava između aprila i maja. Korizma ima 6 nedjelja i svaka ima ime. Prva korizmena nedjelja zove se čista, druga se zove pačista, treća bezimena, četvrta sredoposna, peta gluha (ili glušna) i zadnja je cvjetnica ili nedjelja muke gospodnje.

Papa Siksto I

Siksto I je bio sedmi papa, nasljednik Aleksandra I , od 117. ili 119. do 126. ili 128. godine.

Praznik

Praznik je dan koji je prema tradiciji vrijedan slavljenja. Praznici su prema istoj tradiciji neradni dani. Praznici se mogu podijelita u dvije skupine. Praznici koji se uvijek slavi na isti kalendarski dan kao naprimjer Nova godina i Prvi maj i praznici čija proslava ne pada uvijek na isti kalendarski dan kao naprimjer Bajram, Kurban bajram i Uskrs.

Računanje datuma Uskrsa

Uskrs je jedan od "pokretnih" kršćanskih praznika, odnosno onih čiji se datum mijenja svake godine. Datum ostalih pokretnih praznika se računa u odnosu na Uskršnju nedjelju.

Uskršnja nedjelja u suštini direktno zavisi od jevrejskog Pesaha i stoga pada u nedjelju koja dolazi nakon 14. dana proljetnog mjeseca (nisan po jevrejskom kalendaru). Kao prvi dan mjeseca važi onaj dan na kojem se ponovo ukaže mlad mjesec (što se nekad dešava i do dva dana nakon astronomskog početka faze mladog mjeseca). Stoga 14. dan obično pada u vrijeme faze punog mjeseca, ali u suštini nema nikakve veze s njim.

Republika Srpska

Republika Srpska je, prema Dejtonskom sporazumu, jedan od dva entiteta u Bosni i Hercegovini (pored Federacije Bosne i Hercegovine) i zauzima 49% njene teritorije. Narodna skupština Republike Srpske vrši ustavotvornu i zakonodavnu vlast, i čine je 83 zastupnika koji se biraju na izborima svake četvrte godine. Vlada Republike Srpske vrši izvršnu vlast. Predsjednik Republike Srpske se bira na neposrednim izborima svake četvrte godine. Nivoi vlasti su općina, odnosno grad i entitet.

Rimokatoličanstvo

Rimokatoličanstvo ili katolicizam je doktrinarni (dogmatski) sistem u kojem se iskazuje latinska teologija i tradicija Rimske crkve. U svojoj klasičnoj formi ovaj sistem se iskristalizirao u Protivreformacijskom periodu oslanjajući se na sholastičku tomističku metodu. Rimokatoličanstvo se u nekoliko glavnih elemenata razlikuje od pravoslavlja i od protestantizma u sljedećem:

Tomistička metoda u tumačenju vjere, koja na vjeru primjenjuje Aristotelovu logiku i nameće teologiji filozofske koncepte (npr. "transupstancijacija")

Tridentska sinteza, koja uvodi u dogmate srednjovjekovnu problematiku (teoriju satisfakcije, primijenjenu na dogmat iskupljenja)

Juridički i magisterijski karakter dogmata, naročito manifestiran na Prvom vatikanskom saboru, po kome je dogmat odluka nepogrešivog autoriteta (pape), a ne ispovijedanje vjere koje iskazuje duhovno iskustvo i svijest crkve.

Rumunija

Rumunija (rumunski: România) jest unitarna polupredsjednička država koja se nalazi u jugoistočnoj Evropi. Graniči s Ukrajinom i Moldavijom na sjeveroistoku, Mađarskom i Srbijom na zapadu, Bugarskom na jugu, a na istoku izlazi na Crno more. Prostire se na 238.392 km2 i ima umjereno kontinentalnu klimu. S nešto više od 20 miliona stanovnika sedma je najmnogoljudnija država članica Evropske unije. Njen glavni i najveći grad Bukurešt šesti je najveći grad Evropske unije. Dunav, druga najveća rijeka Evrope, protječe kroz Rumuniju.

Moderna Rumunija pojavila se unutar teritorija antičke rimske provincije Dakije, a formirana je 1859. preko personalne unije kneževina Moldavije i Vlaške. Nova država, službeno nazvana Rumunija od 1866. godine, je stekla nezavisnost od Osmanlijskog carstva 1877. godine. Nakon Prvog svjetskog rata, Transilvanija, Bukovina i Besarabija su pripojene suverenoj Kraljevini Rumuniji. Tokom Drugog svjetskog rata, Rumunija je bila saveznik nacističke Njemačke, boreći se protiv Sovjetskog saveza do 1944, kada se pridružuje silama Alijanse nakon što su je okupirale snage Crvene armije. Nakon rata Rumunija je postala socijalistička država i član Varšavskog pakta. Nakon revolucije 1989. Rumunija je počela tranziciju ka demokratiji i kapitalističkoj tržišnoj ekonomiji.

Nakon brzog ekonomskog rasta 2000ih, rumunska ekonomija se pretežno zasnovana na uslugama, a proizvođač je i izvoznik mašina i električne energije, sa kompanijama poput Automobili Dacia i OMV Petrom. Rumunija je članica NATO-a od 2004, a Evropske unije od 2007. Približno 90% stanovništva izjašnjava se kao pravoslavci, te govore rumunski jezik. Uz bogatu kulturnu historiju, Rumunija je bio dom utjecajnih umjetnika, muzičara, izumitelja i sportista, te ima razne turističke atrakcije.

Zastava Švedske

Zastava Švedske je skandinavski križ koji se širi do ivica zastave. Ovaj skandinavski križ predstavlja kršćanstvo. Dizajn i boje švedske zastave vjeruje se da su inspirisani predstavljanjem grba Švedske u 1442, koji je plav podijeljen u četrvt križnim simbolom od zlata, i koji je preslikan na zastavu Danske. Plava i bijela su se koristile kao švedske boje najmanje od kraljevskog grba Magnusa III iz 1275.

Čarobnjački svijet

Čarobnjački svijet je mjesto iz serije romana o Harry Potteru spisateljice J. K. Rowling. Tamo se sve događa - gotovo cijela radnja romana J. K. Rowling smještena je tamo. To je zajednica koja funkcionira slično kao i bezjačka, uz izuzetak magije.

Španija

Španija, zvanično Kraljevina Španija (španski: Reino de España; galicijski: Reino de España; katalonski: Regne d’Espanya; asturijski: Reinu d’España; baskijski: Espainiako Erresuma; oksitanski: Reialme d’Espanha), jest država na jugozapadu Evrope i parlamentarna nasljedna kraljevina. Najvećim dijelom se nalazi na Pirenejskom (Iberskom) poluostrvu. Administrativno je podijeljena na 17 autonomnih zajednica i dva autonomna grada (španski: ciudades autónomas), Ceuta i Melilla. Glavni i najveći grad Španije je Madrid, a veći gradovi su Barcelona, Valencia, Sevilla, Bilbao i Málaga.

Članica je Ujedinjenih nacija, Evropske unije, OECD-a i NATO saveza. Ona se ubraja u veoma razvijene zemlje, a prema podacima iz 2012. bila je među dvadeset najvećih zemalja izvoznika i uvoznika u svijetu. Smatra se jednom od vodećih turističkih zemalja u svijetu, prema podacima iz 2016. treća je zemlja po broju stranih turista.

Drugi jezici

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.