Srbija

Srbija je suverena kontinentalna država parlamentarnog oblika u jugoistočnoj Evropi. Graniči sa Mađarskom na sjeveru, Rumunijom i Bugarskom istoku, Makedonijom i Kosovom na jugu, Crnom Gorom na jugozapadu i Bosnom i Hercegovinom i Hrvatskom na zapadu. Srbija zvanično ne priznaje otcjepljenje Kosova, te ga smatra i dalje svojom teritorijom. Novija historija Srbije je vezana za raspad SFR Jugoslavije. Nakon otcjepljenja bivših republika SFRJ 1992. godine, Srbija se smatra zakonskom nasljednicom Savezne republike Jugoslavije.[2]

Srbija je članica Organizacije za crnomorsku saradnju (BSEC), CEFTA-e i Ujedinjenih naroda od 2000. godine.

Republika Srbija
Република Србија
Zastava Grb
Zastava Grb
Himna"Bože pravde"

Položaj Srbije na karti
Položaj Srbije
Glavni grad Beograd
Službeni jezik srpski1)
Državno uređenje  
 -  Predsjednik Aleksandar Vučić
 -  Premijer Ana Brnabić
Nezavisnost 5. juni 2006 iz saveza Srbije i Crne Gore 
Površina
 -  Ukupno 77.474 km2 (115.)
 -  Vode (%) 0.13
Stanovništvo
 -  Ukupno 7.186.862 [1] (93.)
 -  Gustoća stanovništva 97/km2 
Valuta Dinar (RSD)
Vremenska zona CET (UTC+1)
- ljeti CEST (UTC+2)
Internetska domena .rs
Pozivni broj +381
1)u Vojvodini mađarski, hrvatski, slovački, rumunski i rusinski
Serbia-CIA WFB Map
Republika Srbija

Historija

Prahistorija

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Antičko doba

U starom vijeku teritorija Srbije je bila rimska provincija Mezija. Srbi su naselili oblast u 7. vijeku, u 8. su osnovali prvu državu, te u 9. primili kršćanstvo. Prvi srpski poznati knez zvao se Višeslav, rodonačelnik dinastije Vlastimirovići, koja je vladala Srbijom 750-959. Prve sukobe Srbi su imali s Bizantincima i kasnije, Bugarima. 1085-1106 Srbijom upravlja dinastija Vukanovića, čiji je rodonačelnik veliki župan Vukan.

Srednji vijek

Stefan Nemanja

1168. godine na vlast dolazi veliki župan Stefan Nemanja. Nemanjina država je obuhvaćala područja: Zahumlje, Neretvanska Krajina, Makarsko primorje, Travunja, Duklja, Kosovo, Metohija bez Prizrena, Južno i Veliko Pomoravlje, oblast između Drine i Velike Morave, te gornje i srednje Podrinje. 1217. papa Honorije III daje dozvolu da se Srbija proglasi kraljevinom (Stefan Prvovenčani). Dvije godine kasnije Rastko Nemanjić tj. Sveti Sava postaje prvim srpskim arhiepiskopom.

Na najvećem vrhuncu moći Srbija je bila za vrijeme cara Stefana Dušana, kada je obuhvaćala teritoriju današnje Srbije (bez Vojvodine), Crne Gore, južne Dalmacije (bez Dubrovnika), Albanije, Makedonije, Tesalije i Epira. Smrću Dušanovog sina, cara Stefana Uroša 1371, rasulo se Srpsko carstvo i ugasila loza Nemanjića.

1371.-1427. Srbijom je vladala dinastija Lazarevića tj. knjaz Lazar i njegov sin despot Stefan. 28. juna 1389. dogodila se Kosovska bitka između Srbije i Osmanlijskog carstva. U bitki je poginuo sveti knez Lazar i osmanlijski sultan Murat. 1402. Lazarev sin, Stefan, postaje despotom. 1427.-1459. Srbijom vlada dinastija Brankovića.

Pad pod Osmanlijsko carstvo

Srbija je konačno pala pod Osmanlijsko carstvo 1459. Prva seoba Srba sa Kosova u Austro-Ugarsko carstvo se dešava pod patrijarhom Arsenijem III Čarnojevićem 1690. Do Druge seobe Srba je došlo nakon Požarevačkog mira 1739. pod patrijarhom Arsenijem IV Jovanovićem Šakabendom. Dok su se Srbi iseljavali iz Stare Srbije (Sandžaka i Kosova), ta područja su naseljavali Albanci. Posljedice ovakvog premještaja stanovništva bit će dugotrajne.

Ustanci

Zbog turskih zuluma nad srpskim stanovništvom, 1804. godine, u Topoli je podignut Prvi srpski ustanak pod vodstvom Karađorđa Petrovića. U tom periodu osnovan je Univerzitet u Beogradu (1808). Ustanak je ugušen 1813. U Orašcu je 1815. podignut Drugi srpski ustanak na čelu sa knezom Milošem Obrenovićem. Rezultati ovog ustanka su vidljivi 1830. kada Porta proglašava Srbiju vazalnom kneževinom. Prvi ustav Srbija je dobila 1835. 1867. donijet je ferman o povlačenju turskih garnizona iz srpskih gradova. Nezavisnost Srbije je priznata na Berlinskom kongresu 1878. Knez Milan Obrenović postaje srpskim kraljem 1882. Obrenovići i Karađorđevići su naizmjence vladali u 19. vijeku. Posljedni Obrenović, kralj Aleksandar, ubijen je zajedno sa kraljicom Dragom 1903. Tad na vlast dolazi kralj Petar I Karađorđević.

Novi vijek

Balkanski ratovi

Srbija, Bugarska, Crna Gora i Grčka krenule su 1912. u Prvom balkanskom ratu u konačno oslobađanje od osmanlijske vlasti. Nakon rata Srbiji je uskraćen izlazak na Jadransko more, preko sjeverne Albanije, a Bugarska je bila nezadovljna podjelom Makedonije. To je prouzrokovalo Drugi balkanski rat 1913. kada su Srbija, Grčka, Osmanlijsko carstvo i Rumunija brzo pobijedile Bugarsku.

Prvi svjetski rat

Austro-Ugarska je bila uplašena jačanjem Srbije, koja joj je remetila planove za prodor na istok. Iskoristila je Sarajevski atentat za objavu rata Srbiji 28. jula 1914. Tada je počeo Prvi svjetski rat. Cerska i Kolubarska bitka su bile prve savezničke pobjede u Prvom svjetskom ratu. Povlačenje preko Albanije je počelo 1915. Tri godine kasnije probijena je Solunska fronta. Srbija je iz rata, kao i iz prethodnih dva, izašla kao pobjednik. Država Slovenaca, Hrvata i Srba, koja se plašila italijanskog napada, se ujedinila sa proširenom Srbijom odlukom Narodnog vijeća u Zagrebu 25. novembra 1918.

Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca

Dana 1. decembra 1918 je stvorena Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca, koja je 1929. promijenila ime u Kraljevina Jugoslavija. Kralj Aleksandar Karađorđević je ubijen od strane makedonskog VMRO i hrvatskih ustaša 1934.

Drugi svjetski rat

U Drugom svjetskom ratu, Jugoslavija je okupirana od strane Hitlerovske koalicije. Bosna i Hercegovina je ušla u sistem Nezavisne Države Hrvatske. Baranja i Bačka su pripojena Mađarskoj. Crna Gora je bila pod italijanskom okupacijom. Kosovo i zapadna Makedonija su postale dijelom tzv. Velike Albanije. Makedonija je ušla u sastav Bugarske. Sužena Srbija i Banat su bile pod njemačkom okupacijom. Za vrijeme Drugog svjetskog rata u Srbiji su djelovali: Jugoslovenska vojska u otadžbini – Četnički oslobodilački pokret generala Dragoljuba Mihailovića, Odredi Komunističke Partije Jugoslavije – Partizanski oslobodilački pokret Josipa Broza Tita, te kvislinzi Srpska državna straža generala Milana Nedića i Srpski dobrovoljački korpus Dimitrija Ljotića.

Od 1945.-1992. Srbija je federalna jedinica Socijalističke federalne republike Jugoslavije.

Savezna republika Jugoslavija

27. aprila 1992. zajedno je sa Crnom Gorom formirala Saveznu republiku Jugoslaviju. 1992-95 bila pod općim sankcijama Vijeća sigurnosti UN. Od 1998. na Kosovu počinju sukobi terorističke Oslobodilačke Vojske Kosova i srpske policije. 24.03-10.06.1999. bombardirana od strane Sjevernoatlantskog saveza. 2004. predsjednik Republike je Boris Tadić (Demokratska Stranka), predsjednik vlade je Vojislav Koštunica (Demokratska Stranka Srbije), a predsjednik Narodne Skupštine Predrag Marković (G17+). Od 5. juna 2006. godine, odvajanjem Crne Gore postaje nezavisna država. Otcjepljivanjem Kosova 17. februara 2008. godine Srbija se prostire u AVNOJ-evskim granicama SR Srbije i SAP Vojvodine.

Moderno doba

Teritorija Srbije je predmet međunarodnog neslaganja. Zvanični stav Srbije, koji se poziva na Ustav prihvaćen u novembru 2007. godine kao i Rezoluciju Ujedinjenih naroda broj 1244 je da Srbija u svom sastavu ima Autonomnu pokrajinu Vojvodina, centralnu ili užu Srbiju i Autonomnu pokrajinu Kosovo i Metohija. Kosovo, koje je od 1999. godine po administrativnom kontrolom Ujedinjenih nacija, jednostrano je proglasilo nezavisnost 17. februara 2008. godine.

Uprava

Ustavno uređenje i politički sistem

Republika Srbija je sekularna država s republikanskim oblikom vladavine .

Teritorijalna organizacija

Srbija Republika Srbija
Autonomna pokrajina :
- Vojvodina

Po Ustavu iz 2006. godine, Srbija je podijeljena na dvije autonomne pokrajine Vojvodinu, na sjeveru i Kosovo i Metohiju na jugu. Ovim je Ustavom srbijanskim pokrajinama vraćena autonomija koju su te pokrajine imale u periodu od 1974-89, a koja je ukinuta 1989. godine, centraliziranjem Srbije unutar SFRJ. Ostatak Srbije, često kolokvijalno nazvan Centralna Srbija, ili Uža Srbija, ne predstavlja političku jedinicu Srbije, te samim tim nema ni posebno ime. Otcjepljivanjem Kosova i proglašavanjem nezavisnosti 2009. godine, Srbija se de facto sastoji od jedne pokrajine i Centralne Srbije, mada srbijanski zakoni i dalje Kosovo, pod nazivom Kosovo i Metohija (Kosmet) smatraju sastavnim dijelom države. Administrativni centri pokrajina su Novi Sad i Priština. Ustavnim i drugim zakonskim promjenama u Srbiji 2013. godine teži se ka promjeni zakonskih odredaba u Vojvodini, koja se želi pretvoriti u region, bez prava na Skupštinu i drugih institucija, koje bi mogle imati važan politički značaj. Drugi nivo podjela je podjela na okruge. Srbija je podijeljena na 30 okruga, od kojih Beogradski okrug ima poseban status. Osamnaest okruga nalazi se u Centralnoj Srbiji, sedam u Vojvodini, a pet na Kosovu. Okruzi su podijeljeni na gradove i općine, a neki veći gradovi su podijeljeni na gradske općine (Beograd, Novi Sad, Niš, Požarevac, Vranje i Kragujevac). U Srbiji status grada ima ukupno 24 naselja, a status općina ukupno 150 naselja, od kojih su 30 na Kosovu.

Statistički regioni

Srbija je regionalno po normama NUTS-a podjeljena na pet statističkih regiona: Vojvodinu, Beograd, Šumadiju i zapadnu Srbiju, Južnu i istočnu Srbiju i Kosovo. Ovi regioni su na NUTS-2 razini po Nomenklaturi statističkih teritorijalnih jedinica - NUTS Evropske unije i grupirani su u dvije više NUTS-1 jedinice.[3]

Okruzi

Okruzi Srbije
Okruzi Republike Srbije

Teritorija Srbije je podijeljena na 29 upravnih okruga i teritoriju grada Beograda. upravni okruzi su oblik dekoncentracije vlasti tzv. deataširani centri, na čelu upravnog okruga nalazi se načelnik, koji nema velike nadležnosti, ali je odgovoran Vladi Srbije za provođenje propisa Vlade na području okruga, a praktički on ima položaj emisara, no njegove nadležnosti su znatno veće u slučaju velikih nesreća ili elementarnih nepogoda. Okrug se sastoji od nekoliko jedinica lokalne samouprave: gradova i općina, koje za razliku od okruga predstavljaju vid decentralizacije vlasti, i kao takve imaju svoje originerne prihode i organe lokalne vlasti. Od 29 okruga, pet okruga se nalazi na teritoriji Kosova i Srbija nad njima od proglašavanja nezavisnosti 2009. nema upravu.

Gradovi i općine

U Srbiji, status grada ima 25 naselja, od kojih Beograd ima poseban status. Veći gradovi su podijeljeni na gradske općine, dok su ostala naselja definirana kao općine, jedinice lokalne samouprave.

Demografija

Po popisu stanovništva, domaćinstava i stanova 2011. u Srbiji koji je proveden od 1. do 15. oktobra 2011, u Srbiji je živjelo je ukupno 7.186.862 stanovnika.[1] Popis stanovništva provoden je na temelju Zakona o popisu stanovništva, domaćinstava i stanova u 2011. Godini ("Službeni glasnik RS", br. 104/09 i 24/11).[1] Popis je trebalo da se održi od 1. do 15. aprila, ali je zbog nedostataka sredstava odložena za oktobar. Popisivanje je naknadno produženo do 18. oktobra, a u Beogradu, Kragujevcu, Nišu, Novom Sadu i drugim gradovima i općinama gdje je bilo potrebno do 20. oktobra. Rezultati popisa su nepotpuni zbog bojkota dijela albanskog stanovništa u općinama Bujanovo i Preševo, te u manjoj mjeri u općini Medveđa.

Nacionalna pripadnost
Narod Broj
stanovnika
%
Srbi 5.988.150 83,32%
Mađari 253.899 3,53%
Neizjašnjeni i neopredijeljeni [h] 160.346 2,23%
Romi 147.604 2,05%
Bošnjaci 145.278 2,02%
Nepoznato [i] 81.740 1,14%
Hrvati 57.900 0,81%
Slovaci 52.750 0,73%
Crnogorci 38.527 0,54%
Vlasi 35.330 0,49%
Kompletna tabela
Maternji jezik
Jezik Broj
stanovnika
%
Srpski [j] 6.330.919 88,09%
Mađarski 243.146 3,38%
Bosanski 138.871 1,93%
Romski 100.668 1,40%
Nepoznato [k] 81.692 1,14%
Slovački 49.796 0,69%
Broj popisnika koji se nisu izjasnili[l] 46.499 0,65%
Vlaški 43.095 0,60%
Ostali[m] 39.463 0,55%
Rumunski 29.075 0,40%
Kompletna tabela
Vjeroispovijest
Religija Broj
stanovnika
%
Pravoslavna 6.079.396 84,59%
Katolička 356.957 4,97%
Islamska 222.828 3,10%
Ne izjašnjavaju se [n] 220.735 3,07%
Nepoznato [o] 99.714 1,39%
Ateisti 80.053 1,11%
Protestanti 71.284 0,99%
Agnostici 4010 0,06%
Ostale kršćanske religije [p] 3.211 0,04%
Kompletna tabela

Ekonomija

Srbija nalazi se u Srbija
TE Kolubara
TE Kolubara
TE Kostolac A
TE Kostolac A
TE Kostolac B
TE Kostolac B
TE Morava
TE Morava
TE Nikola Tesla A
TE Nikola Tesla A
TE Nikola Tesla B
TE Nikola Tesla B
HE Uvac
HE Uvac
HE Kokin Brod
HE Kokin Brod
HE Bistrica
HE Bistrica
HE Potpeć
HE Potpeć
HE Bajina Bašta
HE Bajina Bašta
RHE Bajina Bašta
RHE Bajina Bašta
HE Zvornik
HE Zvornik
HE Đerdap I
HE Đerdap I
HE Đerdap II
HE Đerdap II
Vlasina
Vlasina
Pirot
Pirot
PT Zrenjanin
PT Zrenjanin
PT Novi Sad
PT Novi Sad
PT Sremska Mitrovica
PT Sremska Mitrovica
Energetski izvori Srbije

Sa BDP (PPP) koji je za 2011. predviđen u iznosu od 83,41 milijardi $, ili 11,255$ po glavi stanovnika (PPP), Srbija spada ekonomije sa srednjim gornjim prihodom. Direktne strane investicije (En:FDI) su u 2006. iznosile 5,85 milijardi $, odnosno 4,5 milijardi €. FDI je za 2007. dostigao 4,2 milijardi $, dok je realni BDP po stanovniku, pretpostavlja se, dostigao 6.178 $, u aprilu 2011. Rast BDP je išao po stopi od 6,3% u 2005., 5,8% u 2006., sa dostizanjem 7,5% u 2007. i 8,7% u 2008., kao najbrže rastuća ekonomija u regionu.

Ekonomija ima veliku stopu nezaposlenosti, od 14%, kao i nepovoljan trgovinski deficit.

U julu 2010., kreditni rejting po agenciji Dun & Bradstreet, za Srbiju je iznosio DB4d, što zanči da je ostao isti kao i prethodni rejting. Izražena je zabrinutost zbog oporavka od svjetske ekonomske krize, sporijeg nego što se očekivalo. Ujedno, nastavlja se situacija visokog poslovnog rizika zbog niskih kreditnih kapaciteta, povećane korupcije, i općenito loših ekonomskih izgleda. Navedena agencija izražava zabrinutost zbog visokog kreditnog duga i velikog broja stranih banaka u finansijskom sektoru, što čini povećan rizik od nestabilnosti.

Telekomunikacije

89% domaćinstava u Srbiji ima fiksnu telefonsku liniju. Istovremeno preko 9,60 miliona ljudi koristi mobilne telefone, što je više od samog broja stanovnika za oko 30%.

Transport

Postoje sljedeći međunarodni aerodromi u Srbiji: Aeorodrom Nikola Tesla, Beograd; Konstantin Veliki u Nišu, međunarodni aerodrom u Vršcu.

Praznici

Također pogledajte

Napomene

  1. ^ Zakoni Republike Srbije, ne priznaju otcijepljenje Kosova, te Kosovo i dalje vode kao autonomnu pokrajinu i jedan statički region po normama NUTS-a
  2. ^ U sastavu grada Beograda nalaze se 17 gradskih općina
  3. ^ U sastavu grada Novog Sada nalaze se 2 gradske općine
  4. ^ U sastavu grada Niša nalazi se 5 gradskih općina
  5. ^ U sastavu grada Kragujevca nalazi se 5 gradskih općina
  6. ^ U sastavu grada Vranja nalaze se 2 gradske općine
  7. ^ U sastavu grada Požarevca nalaze se 2 gradske općine
  8. ^ U grupu Neizjašnjeni i neopredijeljeni svrstana su lica, koja su iskoristila svoje pravo po Ustavnom članu 47. da se ne izjasne o svojoj nacionalnoj pripadnosti.[4]
  9. ^ U grupu Nepoznato svrstana su lica, za koja nije upisan odgovor o nacionalnoj pripadnosti, ili je upisan nečitak odgovor, ili je upisan odgovor koji ne predstavlja izjašnjavanje o nacionalnoj pripadnosti (Vanzemaljac, Crvena Zvezda, Zemljanin, kosmopolit, itd.).[4]
  10. ^ U grupu Srpski jezik svrstana su lica, koja su se izjasnila za srpski i srpskohrvatski jezik kao svoj maternji jezik.[5]
  11. ^ U grupu Nepoznato svrstana su lica, čiji su odgovori bili nečitki, ili ne predstavljaju izjašnjavanje o maternjem jeziku (domaći, ljudski, bilingvista, poliglota, ćirilica, niški, lalinski i sl.), kao i ukupan broj neupisanih odgovora.[5]
  12. ^ U grupu Popisnika koji se nisu izjasnili svrstana su lica, koja nisu željela da se izjasne.[5]
  13. ^ U grupu Ostali svrstana su lica, koja su se izjasnila za maternji jezik, koji u Srbiji govori manje od 2.000 ljudi (ukrajinski, goranski, kineski, češki i sl.).[5]
  14. ^ U grupu Ne izjašnjavaju se svrstana su lica, koja su iskoristila svoje pravo po Ustavu da se ne izjasne o svojoj religioznoj pripadnosti.[5]
  15. ^ U grupu Nepoznato svrstana su lica, čiji su odgovori bili nečitki ili ne predstavljaju religioznu pripadnost (pacifista, mistik, roker, hedonista, džedaj i sl.), kao i neupisani odgovori.[5]
  16. ^ U grupu Ostale kršćanske religije svrstana su lica, koja su se izjasnila sa religioznom pripadnošću Jehovini svjedoci, orijentalni kršćani i drugi kršćani.[5]

Reference

  1. ^ a b c Zvanični rezultati popisa na službenoj stranici Republičkog zavoda za statistiku Srbije
  2. ^ EU-Erweiterungsprozess: Länderinformation Serbien
  3. ^ [1], pristupljeno 25. 4. 2013.
  4. ^ a b Knjiga Popisa br.1 – Nacionalna pripadnost, Beograd 2012.
  5. ^ a b c d e f g Knjiga Popisa br.4 – Vjeroispovijest, maternji jezik i nacionalna pripadnost, Beograd 2012.

Vanjski linkovi

.cs

.cs je najviši Internet domen rezervisan za Srbiju i Crnu Goru (ISO 3166). Ovaj domen je koristila Čehoslovačka, a kasnije Češka i Slovačka sve do 1995. godine.

.rs

.rs je najnoviji Internet domen za Srbiju. Urađena je preregistracija bivšeg internet domena .yu na .rs, u toku 2007. godine.

Zvanična registracije domene je počela 10. marta 2008 u 12 sati.Do 25. jula 2012, ukupno je registrirano 72.994 .rs domena.

.yu

.yu je bio najviši internet domen uveden 1989. godine za SFR Jugoslaviju, zatim SR Jugoslaviju i na kraju za Srbiju i Crnu Goru. Još uvijek postoji oko 4.000 aktivnih .yu domena.

U toku je proces gašenja ovog domena, koji se prvobitno trebao završiti 30. septembra 2009. godine, ali je naknadno odobreno od strane IANA-e njegovo produženje za najviše 6 mjeseci pod uslovima koji će naknadno biti određeni.Domeni koji su naslijedili .yu domen su .rs za Srbiju i .me za Crnu Goru.

.срб

.срб je uz .rs drugi, ćirilični državni internet domen za Srbiju, koji je aktiviran 3. maja 2011.

Internet korporacija za dodeljene nazive i brojeve (engl. Internet Corporation for Assigned Names and Numbers ili ICANN) odobrila je predlog registra RNIDS da domen .srb bude drugi internet domen Srbije na Internetu.

Domena je postala aktivna 3. maja 2011.

Registracija ćiriličkog domena .srb počela je 27. januara 2012.

Prvi .srb domen je rnids.srb ili http://xn--d1aholi.xn--90a3ac/ odnosno Registar nacionalnog internet domena Srbije.

Poddomenska struktura u okviru .СРБ domena istovjetna je po namjeni postojećim poddomenama u okviru .RS domene.

Beograd

Beograd je glavni grad Republike Srbije. U urbanom dijelu grada živi 1,23 miliona, a unutar administrativne teritorije grada gotovo 1,7 miliona stanovnika. Glavni je grad Srbije od 1404. godine. Despot Stefan Lazarević je premjestio svoju prijestolnicu u Beograd, sagradivši utvrdu koja je porušena u tursko-austrijskom ratu. Grad se nalazi na ušću rijeke Save u Dunav.

Hrvatska

Hrvatska jeste suverena država u Jugoistočnoj Evropi, Sredozemlju i na Balkanu. Graniči sa Slovenijom, Bosnom i Hercegovinom, Srbijom, Crnom Gorom i Mađarskom. Izlazi na obale Jadranskog mora a pomorskim graniči i sa Italijom. Ukupna površina Hrvatske je 87.661 km2, kopno 56.594 km2. Glavni grad je Zagreb. Ukupno stanovništvo je 4.284.889, od tih, 90% su Hrvati, 4,5% Srbi (1990. godine 12,2%) i 0,5% Bošnjaci. Dominantna religija je katoličanstvo. Hrvatska je od 2004. godine bila kandidat za ulazak u Evropsku uniju.

Hrvatska je postala NATO članica u aprilu 2009. godine. Pregovori s Evropskom unijom su službeno otvoreni u oktobru 2005. godine, a zatvoreni u junu 2011. Evropska komisija i Vijeće Evrope postavili su 1. jula 2013. godine kao ciljani datum ulaska Hrvatske u EU, te je od tog dana Hrvatska primljena u punopravno članstvo Evropske unije.

Hrvatski jezik

Hrvatski jezik je južnoslavenski standardni jezik kojim govori 4,2 miliona ljudi u Hrvatskoj (po popisu stanovnika 2001.), te neodređen broj ljudi u drugim državama. Službeni je jezik u Republici Hrvatskoj, Bosni i Hercegovini, Crnoj Gori, Vojvodini (Srbija) i u Gradišću (Austrija).

Na dijalekatskom nivou, hrvatski jezik obuhvata dijalekte čakavskog, kajkavskog i štokavskog narječja. Hrvati u Gradišću (Austrija) služe se posebnim, gradišćansko-hrvatskim jezikom koji je čakavsko-štokavski amalgam. U osnovama hrvatski jezik je sličan bosanskom i srpskom standardnom jeziku.

Nauka koja se bavi hrvatskim jezikom naziva se kroatistika.

Južna i istočna Srbija

Južna i istočna Srbija je jedna od četiri statističkih regija Srbije. Obuhvata devet upravnih okruga, devet gradova i 48 općina sa ukupno 1.563.916 stanovnika (2011). Prostire se na ukupno 26.253 km2. Na sjeverozapadu graniči sa Gradom Beogradom i Vojvodinom, na sjeveroistoku sa Rumunijom, na jugoistoku sa Bugarskom, na jugu sa Makedonijom, na jugoistoku sa Kosovom, te na zapadu sa Šumadijom i zapadnom Srbijom. Najveći grad regije je Niš.Podjela Srbije na statističke regije izvršena je u cilju usaglašavanja sa zemljama Evropske unije koje koriste NUTS standarde. Za razliku od dvije statističke regije koje imaju i sopstvene organe uprave (Vojvodina i Beograd), statistički region Južna i istočna Srbija je formiran za statističke potrebe i nema svoje organe vlasti

Nogometna reprezentacija Srbije

Nogometna reprezentacija Srbije predstavlja Srbiju na međunarodnim nogometnim takmičenjima i pod kontrolom je nogometnog saveza Srbije.

Nogometna reprezentacija Srbije i Crne Gore

Nogometna reprezentacija Srbije i Crne Gore je predstavljala Saveznu Republiku Jugoslaviju (1992-2003.) i Srbiju i Crnu Goru (2003-2006.) na međunarodnim nogometnim takmičenjima i bila pod upravom nogometnog saveza Savezne Repulike Jugoslavije (1992-2003.) odnosno nogometnog saveza Srbije i Crne Gore (2003-2006.).

Popis stanovništva u Srbiji 2011 (Južna i istočna Srbija)

Po popisu stanovništva, domaćinstava i stanova 2011. u Srbiji, koji je proveden od 1. do 15. oktobra 2011, u statističkom regionu Južna i istočna Srbija živjelo je ukupno 1.563.916 stanovnika, što predstavlja 21,76% od ukupnog broja Srbije. Popis stanovništva provoden je na temelju Zakona o popisu stanovništva, domaćinstava i stanova u 2011. Godini ("Službeni glasnik RS", br. 104/09 i 24/11).

Popis stanovništva u Srbiji 2011 (Šumadija i zapadna Srbija)

Po popisu stanovništva, domaćinstava i stanova 2011. u Srbiji, koji je proveden od 1. do 15. oktobra 2011, u statističkom regionu Šumadija i Zapadna Srbija živjelo je ukupno 2.031.697 stanovnika, što predstavlja 28,27% od ukupnog broja stanovnika Srbije. Popis stanovništva provoden je na temelju Zakona o popisu stanovništva, domaćinstava i stanova u 2011. Godini ("Službeni glasnik RS", br. 104/09 i 24/11).

Republika Srpska

Republika Srpska je, prema Dejtonskom sporazumu, jedan od dva entiteta u Bosni i Hercegovini (pored Federacije Bosne i Hercegovine) i zauzima 49% njene teritorije. Narodna skupština Republike Srpske vrši ustavotvornu i zakonodavnu vlast, i čine je 83 zastupnika koji se biraju na izborima svake četvrte godine. Vlada Republike Srpske vrši izvršnu vlast. Predsjednik Republike Srpske se bira na neposrednim izborima svake četvrte godine. Nivoi vlasti su općina, odnosno grad i entitet.

Savezna Republika Jugoslavija

Savezna Republika Jugoslavija (skraćeno SRJ) formirana je 27. aprila 1992. odlukom Saveznog vijeća SFRJ, kao zajednička država Srbije i Crne Gore.

Dana 14. marta 2002. zvaničnici SR Jugoslavije, Republike Srbije i Republike Crne Gore, uz prisustvo visokog predstavnika Evropske unije, potpisali su Polazne osnove za preuređenje odnosa Srbije i Crne Gore, kojima je predviđeno da SRJ ubuduće nosi naziv Srbija i Crna Gora.

Dana 4. februara 2003. formirana je državna zajednica Srbija i Crna Gora, zasnovana na ravnopravnosti dviju država članica, tj. države Srbije i države Crne Gore.

Srbi

Srbi su južnoslavenski narod koji pretežno živi na Balkanu i Panonskoj niziji. U Srbiji čine oko 83,3% stanovništva, u Bosni i Hercegovini oko 30,77%, a u Crnoj Gori 28,73%. Navedene države imaju najveću koncentrciju srpskog stanovništva. Manji broj Srba živi u Hrvatskoj, Makedoniji, Sloveniji, Rumuniji, Albaniji i Mađarskoj, kao i u raznim zemljama u dijaspori.

Srbi su većinom pravoslavne vjeroispovjesti, većina ih govori srpskim jezikom koji pripada južnoslavenskoj grupi slavenskih jezika.

Srbija i Crna Gora

Srbija i Crna Gora (SCG; Србија и Црна Гора, СЦГ) se zvala državna zajednica Srbije i Crne Gore, koja je naslijedila bivšu Saveznu Republiku Jugoslaviju. Konfederacija je postojala od 2003. do 2006. godine. Graničila se sa Mađarskom, Hrvatskom i Bosnom i Hercegovinom na zapadu, Rumunijom i Bugarskom na istoku, i Albanijom i Makedonijom na jugu.

Srbija i Crna Gora, jedine preostale federalne republike SFRJ, su bile dogovorile saradnju u određenim političkim područjima (npr. odbrambeni savez). Svaka republika je imala svoju državnu politiku i valutu. Glavni grad Zajednice Srbije i Crne Gore je bio Beograd, a u Podgorici se nalazio Sud Srbije i Crne Gore.

Ustavna povelja donijeta je 4. februara 2003, po kojoj je svaka država mogla da traži punu nezavisnost putem referenduma koji se mogao održati najranije 2006. godine.

Ovo pravo je iskoristila Crna Gora 21. maja 2006. putem referendum. Konačni rezultati 31. maja su pokazali da je 55,5% glasača glasalo za nezavisnost. Državna zajednica je službeno ugašena nakon crnogorske deklaracije nezavisnosti od 3. juna 2006. i formalne deklaracije nezavisnosti Srbije od 5. juna iste godine.

Srbija na Svjetskom prvenstvu u atletici 2017.

Srbiju je na Svjetskom prvenstvu u atletici 2017. u Londonu od 4. do 13. augusta 2017. predstavljalo osam sportista: tri atletičara i pet atletičarki u osam disciplina.

Srpski jezik

Srpski jezik je maternji jezik oko osam i po miliona Srba u Srbiji, Bosni i Hercegovini i Crnoj Gori. Kao manjina Srbi žive i u Hrvatskoj, Makedoniji, Sloveniji, Mađarskoj i Rumuniji. Teško je odrediti broj srpskih iseljenika u Evropi, Americi i Australiji.

Srpski jezik je standardni jezik u službenoj upotrebi u Republici Srbiji, Bosni i Hercegovini, Crnoj Gori, a u kulturnoj je upotrebi u većem broju zemalja širom svijeta gdje postoje srpske etničke zajednice.

Srpski jezik ima dva refleksa, ekavica i ijekavica.

Četnici

Četnici, velikosrpski reksistički nacionalistički pokret, nastao prvobitno u Makedoniji za vrijeme raspada Osmanlijskog carstva, u vremenu od prijelaza 19. vijeka do Balkanskih ratova 1912-1913. U korijenu riječi "četnik (sg.) - četnici (pl.)" leže riječi: četa i četovanje, kao oblik i način grupne i organizirane borbe. Sam izraz prvobitno nije imao nikakve veze sa srpskim nacionalnim pokretom.

Četa je staroslavenski naziv za grupu ratnika poznat u svim slavenskim jezicima, izuzev češkog jezika. Četa označava organiziranu jedinicu ratnika u oslobodilačkim i secesinostičkim ratovima 19. vijeka na Balkanu, koja je sastavljena od manje grupe dobrovoljaca naoružanih puškama i oružjem za blisku borbu.

Države
Teritorije
Nepriznate države
i države pod
upravom UN-a
Beograd
Vojvodina
Šumadija i zapadna Srbija
Južna i istočna Srbija
Kosovo i Metohija1
Institucije
Članice
Posmatrači
Bivše članice

Drugi jezici

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.