Polifonija

Polifonija ili višeglasje je pojam koji potječe od grčke riječi Πολυφωνία što znači "mnogo zvukova". U muzici, to je tekstura koja se sastoji iz dva ili više melodijskih glasova koji su naoko nezavisni, a ipak su srodni. U zapadnoj muzici polifonija obično uključuje kontrapunktalno odvajanje melodije i basa. Tekstura je čisto polifonijska, a time i više kontrapunktalna kada su melodijske linije ritmički podijeljene.

Homofonija je podkategorija polifonije, a postoji u svom najčistijem obliku kada se svi glasovi ili njihovi dijelovi kreću zajedno u istom ritmu.

Monofonija za razliku od polifonije, predstavlja muziku sa samo jednim glasom koja se često koristi u liturgijskoj muzici.

Pojam polifonija se obično upotrebljava u vezi sa muzikom kasnog srednjeg vijeka i renesanse. Barokni oblici kao fuga su umjesto toga nazvani kontrapunktni. Margaret Bent je polifoniju nazvala „diadičan kontrapunkt“, gdje je svaka melodijska linija pisana u odnosu na drugu melodijsku liniju.

Najstariji zapisi polifonije dolaze iz 10. vijeka. Glasovi u njima se kreću u paralelnim oktavama, kvintama i kvartama. Ovi notni zapisi nisu pisani za sviranje već samo radi potrebe podučavanja. Notni zapisi iz 11. vijeka su najstariji primjeri praktične polifonije, iako intervali, visina i trajanje nota često nisu naznačene. [1]

Josquin Cor meum
Muzički primjer koji dočarava polifonijski stil renesansnog kompozitora Josquina des Preza. Njegov stil je posebno uočljiv u paru motivskih imitacija iz prvih taktova drugog dijela psalm moteta pod nazivom Domine ne in Furore.

Poznata polifonijska djela i kompozitori

  • Johann Sebastian Bach - Misa u b-molu
  • William Byrd – Mass for Five Voices
  • John Dowland – Flow, my Tears
  • Orlandus Lassus – Missa super Bella'Amfirit'altera
  • Guillaume de Machaut – Le Masse de Notre Dame
  • Jacob Obrecht
  • Giovanni Pierluigi da Palestrina – Missa Papae Marcellis
  • Josquin Des Prez – Missa Pange Lingua
  • Thomas Robinson – Grisse His Delight
  • Léonin - Magnus Liber

Također pogledajte

Starocrkveni modusi

Reference

  1. ^ http://www.britannica.com/EBchecked/topic/469009/polyphony
Doživjeti stotu (Bijelo dugme)

Doživjeti stotu je peti studijski LP-album grupe Bijelo dugme iz 1980. godine u izdanju diskografske kuće Jugoton. Album je sniman i remiksovan u studiju VI Radio Beograd, oktobra i novembra 1980.

Giovanni Pierluigi da Palestrina

Giovanni Pierluigi da Palestrina (4. mart 1525 – 2. februar 1594) bio je italijanski kompozitor renesansne muzike i najpoznatiji predstavnik Rimske škole muzičke kompozicije tokom 16. vijeka. Żivio je u vrijeme katoličke Protivreformacije. Svojim konzervativnim pristupom imao je ogroman utjecaj na razvoj Rimske katoličke crkvene muzike, a njegov rad je imao trajni utjecaj na renesansnu polifoniju.

Klasična muzika

Ozbiljna muzika ili Klasična muzika je pravac u muzici, koji se na svoj

način razlikuje od drugih, kao recimo zabavnih ili narodnih muzičkih pravaca.

Klasična muzika zahvaljuje svoje ime takozvanom "Klasičnom periodu" ili "Bečkoj

klasici" koji se je oblikovao između 1770-1820 godine.

U ovom vremenu je polifonija barokne muzike izmjenjena sa jednostavnom harmonijom,

brzim mijenjanjem tempa i jakim kontrastima između basa i soprana.

U okvire klasične muzike spadaju: kantate, komorna muzika, simfonije, koncerti, fuge, oratoriji, opere, rondoi i sonate i brojni drugi tipovi kompozicije.

Renesansa

Renesansa je intelektualni i umjetnički procvat koji je započeo u Italiji u 14. vijeku, kulminirao je tamo u 16. vijeku, a imao je veliki uticaj i u drugim dijelovima Evrope. Renesansa je francuska riječ za preporod i odnosi se na oživljavanje vrijednosti klasičnih svjetova, a interes za latinske klasike počeo je još u 12. vijeku.

Koncept je korišten još u 15. vijeku, a razvio ga je u 16. vijeku umjetnik i pisac Giorgio Vasari.

On je smatrao da je razvoj umjetnosti bila u opadanju tokom srednjeg vijeka, ali ju je na pravi put postavio Giotto, umjetnik koji je raskinuo s ikonografskom tradicijom koristeći sjenčenje za stvaranje dubine u svojim slikama, i da je umjetnost dostigla svoje najveće visine s Michelangelom. Ideal renesansnog čovjeka (ital. uomo universale) je nastao iz koncepta po kojem je čovjek neograničen u svojim kapacitetima za razvoj bilo u fizičkom, društvenom ili umjetničkom smislu. Renesansa je era koja je naglašavala studije, učenje, i poboljšanje samoga sebe.

Njeni mislioci, pisci i umjetnici bili su ponosni sa "ponovnim otkrivanjem" klasične književnosti Grka i Rimljana koja je bila ignorisana ili zaboravljena u Srednjem vijeku.

Ali, nadareni pojedinci iz vremena renesanse su stvorili originalne radove u književnosti, umjetnosti i arhitekturi položivši temelje modernoj nauci.

U renesansi se ruše okviri skolastike i izgrađuje se nova filozofska slika svijeta. Tada se rađa smisao za ljepotu prirode, a također se budi interes za čovjeka i nauku. U tom periodu društvene okolnosti su burne, ruši se feudalizam, a rađa se kapitalizam.

To je i period novih otkrića- 1492. godine Kolumbo otkriva "Novi Svijet", a Magellan putuje oko svijeta. Početke renesanse nalazimo u djelima Dantea i Bokaccia koja su pisana na narodnom jeziku.

Sonata

Sonata (lat. i ita. sonare = zvučati) jeste muzički oblik koji se obično koristi u prvom stavku klasičnih djela. Nastala je iz binarnog oblika u baroknoj muzici, a dalje je razvijena kroz djela manhajmske škole. Dobila je istaknuto mjesto u djelima Josepha Haydna, Wolfganga Amadeusa Mozarta i Ludwiga van Beethovena.

Riječ sonata također se koristi pri imenovanju samostalnog instrumentalnog djela relativno velikih razmjera.

Muzičko djelo sonatnog oblika može se podijeliti u tri dijela: ekspozicija, razvoj i rekapitulacija.

Sonatni oblik razvijen je u kasnom 18. vijeku u srednjoj Evropi, a temelji se na obimnom planu koji uključuje modulaciju ili promjenu ključa, daleko od glavnog ključa na kojem je djelo zasnovano.

Zirjab

Abul-Hasan Ali Ibn Nafi poznat kao Ziryab je rođen u Iraku 789. a umro je 852. u Kordobi, Španija.

Nadimak Ziryab je dobio zbog svog melodičnog glasa i tamne puti zbog čega su ga ljudi upoređivali sa raspjevanom crnom pticom.

Bio je nadareni učenik Ishaka al-Mawsilija (Ishak iz Mosula) uglednog muzičara u Bagdadu i miljenika abasidskog halife Haruna Al-Rashida.

Ziryabova nadarenost i muzičko majstorstvo je dovelo do toga da je polako preuzeo mjesto svog učitelja što ga je približilo kalifu i njegovom dvoru.

Drugi jezici

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.