London

London je glavni grad Engleske i Ujedinjenog Kraljevstva i najveća urbana zona u Evropskoj uniji po većini kriterija[1]. London je grad već dva milenija, otkad su ga, sredinom prvog vijeka nove ere, osnovali Rimljani pod imenom Londinium. Staro jezgro Londona, City of London, većim dijelom je zadržao svoje srednjovjekovne granice. Od 17. vijeka, ime London se odnosi i na metropolu koja se razvila oko stare jezgre. Veći dio ove konurbacije čini londonsku regiju i administrativno područje Velikog Londona, kojim upravlja gradonačelnik Londona i Londonska skupština.

London
Grad
London collage
Država  Ujedinjeno Kraljevstvo
Konstitutivna država Engleska
Regija Veliki London
Distrikt Grad i 32 boroughs
Koordinate 51°30′26″N 0°7′39″W / 51.50722°N 0.12750°W
Površina 1 572.1 km2
Stanovništvo
 - Urbana zona 8 278 251 (2007)
 - Metro 12 300 000 do 13 945 000
 - Grad 7 556 900 (2007)
Gustoća 4 807 /km2 
Gradonačelnik Sadiq Khan (Laburistička stranka)
Vremenska zona Zapadnoevropsko vrijeme
Poštanski broj E,
EC , N , NW , SE , SW , W , WC , BR , CR , DA , EN , HA , IG , KT , RM , SM , TN , TW,
UB
Pozivni broj 020, 01322, 01689, 01708, 01737, 01895, 01923, 01959, 01992
United Kingdom location map
Veb-sajt: www.london.gov.uk

Karakteristike

London je vodeći svjetski grad, posebno u oblastima umjetnosti, trgovine, obrazovanja, zabave, mode, finansija, zdravstva, medija, profesionalnih usluga, istraživanja, razvoja, turizma i saobraćaja. Najveći je svjetski finansijski center, zajedno sa New Yorkom[2], ima najveći bruto domaći proizvod u Evropskoj uniji, i od 500 najvećih evropskih kompanija, njih preko 100 ima svoje sjedište u Londonu. Po broju posjetioca je na prvom mjestu na svijetu, a aerodrom London Heathrow je najprometniji aerodrom na svijetu po broju međunarodnih putnika. Sveukupno 43 univerziteta čine najveću koncentraciju institucija visokog obrazovanja u Evropi. 2012. godine, London će postati prvi grad koji je tri puta bio domaćin Ljetnih olimpijskih igara.

Kao multinacionalni, multikulturalni i multiregionalni centar, u njemu se govori preko 300 jezika. Prema podacima iz jula 2007, London ima 7.556.900 stanovnika unutar granica Velikog Londona, i tim je najnaseljeniji grad u Evropskoj uniji. Urbano područje Velikog Londona je drugo najveće u Evropskoj uniji, sa 8.278.251 stanovnika.

U Londonu se nalaze četiri mjesta Svjetske baštine: Tower of London, Kew vrtovi, područje Vestminsterske palače, Vestminsterske opatije i Crkva Svete Margarete, te historijsko naselje Greenwich, gdje Kraljevska obzervatorija obilježava mjesto prvog meridijana (0° geografske dužine). Ostali poznati spomenici i mjesta su Buckinghamska palača, Londonsko oko, Piccadilly Cirkus, 30 St. Mary Axe (Gherkin), Katedrala Svetog Pavla, Tower Bridge i Trafalgar Square. Grad je poznat po velikom broju muzeja, galerija, biblioteka, sportskih događaja i ostalih kulturnih institucija kao što su British Museum, National Gallery, British Library, Wimbledon i 40 pozorišta. Londonska kineska četvrt je najveća u Evropi. Londonski metro je najstarija podzemna željeznica na svijetu i najraširenija poslije šangajskog metroa.

Historija

Toponomija

Etimologija Londona je nepoznata. London je staro ime i može se naći u izvorima već od 2. vijeka. Oko 121. godine zabilježen je kao Londinium, što pokazuje na rimsko-britansko porijeklo. Najranije objašnjenje porijekla, danas odbačeno, pripisuje se Geoffreyu Monmouthskom u djelu Historia Regum Brittaniae, gdje se navodi da je London dobio ime po kralju Ludu, koji je navodno zauzeo grad i nazvao ga Kaerlud.

Od 1899, bilo je opće prihvaćeno da je ime London keltskog porijekla i da je značenje mjesto koje pripada čovjeku zvanom Londinos, ali je i to objašnjenje kasnije odbačeno. Richard Coates je ponudio objašnjenje 1998. da je ime izvedeno iz predkeltskog, staroevropskog izraza (p)lowonida, što znači rijeka preširoka za pregaziti, i predložio je da je taj naziv dan dijelu rijeke Temze koja protiče kroz London; a iz toga potiče keltski naziv Lowonidonjon.

Do 1889. ime "London" se službeno samo odnosilo na Grad London, ali od tad se također odnosi na Londonsku grofoviju i Veliki London.

Prahistorija i stari vijek

Iako postoje dokazi o razbacanim britskim naseljima u tom području, prvo veće naselje su osnovali Rimljani 43. godine nove ere. Trajalo je svega sedamnaest godina i oko 61. godine, pleme Iceni, na čelu sa kraljicom Boudicom napalo je grad i spalilo ga do temelja. Obnovljeni grad je napredovao i zamijenio je Colchester kao glavni grad rimske provincije Britanije 100. godine. Na njegovom vrhuncu u 2. vijeku, Londinium je imao oko 60.000 stanovnika. Do 7. vijeka, Anglosasi su osnovali novo naselje pod imenom Lundenwic oko dva kilometra uzvodno od Londiniuma, na području današnjeg Covent Gardena.

Moguće je da je postojala i luka na ušću rijeke Fleet, koja je služila za ribolov i trgovinu. Trgovina se razvijala, sve dok Vikinzi nisu nadjačali grad i prisilili premještanje grada prema istoku, sve do lokacije rimskog Londiniuma, koji je bio zaštićen zidinama. Vikinški napadi su se nastavljali, sve do 886. kad je Alfred Veliki zauzeo London i dogovorio mir sa danskim vođom, Guthrumom. Originalni anglosaski grad Lundenwic je postao Ealdwic (stari grad), koji se danas naziva Aldwych, i nalazi se u današnjem gradu Westminsteru.

Dva nedavna otkrića pokazuju da bi London mogao biti mnogo stariji nego što se ranije mislilo. 1999, ostaci mosta iz Bronzanog doba su pronađeni na obali sjeverno od Vauxhall mosta. Ovaj most je prelazio preko Temze, ili vodio do (izgubljenog) otoka na rijeci. Starost drveta se procjenjuje na 3500 godina (iz 1500. p. n. e.).

2010. godine, na obali Temze južno od Vauxhall mosta su pronađeni temelji velike drvene građevine, koja datira od 4500. godine p. n. e. Funkcija ove mezolitske strukture je nepoznata, ali ima površinu od najmanje 100 m2, te veliki broj stubova od 30 cm se vide kada je oseka. Obje strukture su na južnoj obali, na prirodnom mjestu prelaza gdje se rijeka Effra ulijeva u Temzu, i četiri kilometra uzvodno od Londiniuma. Napor potreban da bi se nešto ovakvo izgradilo ukazuje na trgovinu, stabilnost i zajednicu od najmanje par stotina ljudi.

Srednji vijek

Sa raspadom rimske vlasti početkom 5. vijeka, London je postao napušten. Međutim, od 6. vijeka anglosasko naselje poznato pod imenom Lundenwic se razvilo zapadno od starog rimskog grada, oko današnjeg Covent Gardena i Stranda, sa oko deset do dvanaest hiljada stanovnika. U 9. vijeku London je bio pod stalnim napadima Vikinga, što je dovelo do premještanja grada na lokaciju rimskog Londoniuma, da bi koristili rimske zidine kao zaštitu. Nakon ujedinjenja Engleske u 10. vijeku, London, koji je već bio najveći grad i najvažniji trgovački grad u zemlji, postajao je sve važniji kao politički centar, iako mu je konkurencija bio Winchester, tradicionalni center Kraljevine Wessex.

U 11. vijeku, kralj Eduard Ispovjednik je ponovo izgradio Vestminstersku opatiju i Westminster uzvodno od Londona, i to mjesto je postalo odabrana kraljevska rezidencija. Od tada pa nadalje, Westminster je lagano potisnuo Grad London kao mjesto za sastanke državne vlasti.

Nakon njegove pobjede u bici kod Hastingsa, Vilim, vojvoda Normandije, je krunisan za kralja Engleske u tek završenoj Vestminsterskoj opatiji na Božić 1066. godine. Vilim je izgradio Tower of London, prvi od mnoštva normanskih dvoraca u Engleskoj koji će biti izgrađeni od kamena tokom sljedećih godina, na jugoistočnom uglu grada da bi zastrašili domaće stanovništvo. 1097, Vilim II je započeo gradnju Vestminsterske dvorane, blizu istoimene opatije. Dvorana je postala osnova nove Vestminsterske palače.

Tokom 12. vijeka, institucije centralne vlasti, koje su do tada pratili kraljevski sud koji je povremeno mijenjao grad, kako su postale veće i sofisticiranije postale su vezane za jedno mjesto. U većini slučajeva to je bio Westminster, iako je kraljevski trezor, koji je premješten iz Winchestera, ostao u Toweru. Dok se grad Westminster razvio u pravu prijestolnicu u upravnom pogledu, grad London je ostao najveći grad i najveći trgovački centar u Engleskoj i razvijao se pod svojom administracijom, londonskom korporacijom. 1100. godine London je imao oko 18.000 stanovnika, a do 1300. u Londonu je živjelo skoro 100.000 ljudi.

Katastrofa je pogodila London tokom crne smrti sredinom 14. vijeka, kad je London izgubio skoro trećinu svoje populacije. Bio je središte Seljačkog ustanka 1381.

Rani novi vijek

Great Fire London
Veliki londonski požar je uništio veći dio grada 1666.
1806 Mogg Pocket or Case Map of London, England - Geographicus - London-mogg-1806
London 1806. godine

Tokom perioda Tudora, Reformacija je dovela do postepenog prelaza stanovništva na protestantizam, zajedno sa prelazom sa crkvenih na privatna vlasništva.[3] Merkantilizam je rastao i osnivane su monopolističke trgovačke kompanije kao što je Istočnoindijska kompanija, dok se trgovina širila sve do Novog svijeta. London je postao glavna luka Sjevernog mora, sa imigrantima koji su dolazili iz drugih dijelova Engleske i inostranstva. Broj stanovnika je porastao sa procijenjenih 50.000 1530. godine na 225.000 1605. godine.[3]

U 16. vijeku, William Shakespeare i njegovi savremenici su živjeli u Londonu u vrijeme protivljenja razvoju teatra. Do kraja perioda Tudora 1603, London je i dalje bio veoma zbijen. Desio se i pokušaj ubistva kralja Jakova I u Westminsteru 5. novembra 1605, kao dio barutne urote.[4] Grad je pogođen epidemijama početkom 17. vijeka,[5] što je kulminiralo velikom kugom 1665. i 1666. i smrću oko 100.000 ljudi, tj. petine ukupnog stanovništva.[6]

Veliki londonski požar je izbio 1666. u ulici Pudding Lane i ubrzo se proširio na veliki dio grada.[7] Popravak štete i renoviranje je trajalo preko 10 godina, što je rukovodio Robert Hooke[8][9][10] kao londonski nadzornik.[11] 1708. je završeno remek-djelo Christophera Wrena, Katedrala Svetog Pavla. Za vrijeme Georgijanskog perioda na zapadu je osnovan novi distrikt Mayfair, te izgrađeni novi mostovi preko Temze koji su pomogli razvoju Južnog Londona. Na istoku, Londonska luka se proširila nizvodno.

1762. godine kralj George III je kupio Buckinghamsku palaču koja je proširena unutar narednih 75 godina. Tokom 18. vijeka, London je bio pogođen kriminalom te su 1750. godine osnovani Bow Street Runners, kao prva profesionalna londonska policija.[12] Više od 200 prijestupa je bilo kažnjivo smrću,[13] i žene i djeca su bili vješani za manje krađe.[14] Preko 74 % djece rođene u Londonu je umrlo prije pete godine.[15] Kafane su postale popularno mjesto za nove ideje, i rastom stope pismenosti i razvojem štamparske prese vijesti su postali lahko dostupne; a Fleet Street je postala centar Britanske štampe.

Politika

Gradonačelnik: Boris Johnson - Konzervativna partija

Skupština: Konzervativna partija 9, Laboristička partija 7, Liberalna demokratska partija 5, Zelena partija 2, Veritas (desničari) 2

London je podijeljen u 32 kvarta (borough).

Panorama Londona sa Katedrale Svetoga Paula
Panorama Londona sa Katedrale Svetoga Paula

Također pogledajte

Reference

  1. ^ Prema Evropskoj Agenciji za Statistike, London je najveća urbana zona u EU. Međutim, Univerzitet Avignona u Francuskoj tvrdi da je Pariz na prvom, a London na drugom mjestu, ako se u obzir uzmu i okolni gradovi.
  2. ^ The Competitive Position of London as a Global Financial Centre, CityOfLondon.gov.uk, novembar 2005
  3. ^ a b Nikolaus Pevsner, London I: The Cities of London and Westminster rev. edition,1962, Introduction p 48.
  4. ^ Durston, Christopher (1993). James I. London: Routledge. str. 59. ISBN 978-0-415-07779-8.
  5. ^ "A List of National Epidemics of Plague in England 1348–1665". Urbanrim.org.uk. 4 December 2009. Arhivirano s originala, 2009-05-03. Pristupljeno 3 May 2010.
  6. ^ Story of the plague. Channel 4. Arhiviran 19. maj 2011. na WebCite
  7. ^ Pepys, Samuel (September 2, 1666) [1893]. Mynors Bright (decipherer); Henry B. Wheatley, ur. The Diary of Samuel Pepys. 45: August/September 1666. ISBN 978-0-520-22167-3. Arhivirano s originala, 2011-05-19.
  8. ^ Schofield J (januar 2001). "London After the Great Fire: Civil War and Revolution". BBC. Arhivirano s originala, 2011-05-19. Pristupljeno 28 April 2008.
  9. ^ "Museum of London — Rebuilding after the fire". Museum of London. Arhivirano s originala, 1 February 2008. Pristupljeno 27 April 2008.
  10. ^ The Rebuilding of London After the Great Fire. Thomas Fiddian. 1940. Pristupljeno 27 April 2008.
  11. ^ The curious life of Robert Hooke, the man who measured London by Lisa Jardine
  12. ^ "Thief Taker, Constable, Police". Public Broadcasting Service (PBS). Arhiviran 19. maj 2011. na WebCite
  13. ^ "Rough justice – Victorian style". BBC News. 3 August 2009. Arhiviran 19. maj 2011. na WebCite
  14. ^ National Affairs: Capital punishment: a fading practice. TIME. 21 March 1960. Arhiviran 19. maj 2011. na WebCite
  15. ^ BBC – History – The Foundling Hospital. Published: 1 May 2001. Arhiviran 19. maj 2011. na WebCite

Vanjski linkovi

22. novembar

22. novembar / studeni (22. 11) jest 326. dan godine po gregorijanskom kalendaru (327. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 39 dana.

Alec Guinness

Sir Alec Guinness (2. april 1914 – 5. august 2000) bio je britanski glumac. Karijeru je započeo u pozorištu a kasnije se pojavio u nekoliko komedija, uključujući Ubice dame i Nježno srce u kojima je igrao osam različitih likova. On je također poznat po svojih ukupno šest nastupa u filmovima Davida Leana: kao Herbert Pocket u Velikim očekivanjima (1946), Fagin u Oliveru Twistu (1948), pukovnik Nicholson u Mostu na rijeci Kwai (1957), za koju je osvojio Oscara za najboljeg glumca, Princ Faisal u Lawrenceu od Arabije (1962), Jevgraf u Doktoru Živagu (1965), i profesor Godbole u Putu u Indiju (1984). On je također poznat po svom portretu lika Obi-Wan Kenobi u originalnoj trilogiji Georgea Lucasa Ratovi zvijezda, za koju je dobio nominaciju za Oscara za najboljeg sporednog glumca.

Guinness je bio jedan od tri glavna britanska glumca, zajedno sa Laurenceom Olivierom i Johnom Gielgudom, koji je napravio uspješnu tranziciju od šekspirijanskog pozorišta u svojoj domovini do holivudskih hitova odmah nakon Drugog svjetskog rata. Pored Oscara, on je također osvojio nagrade BAFTA, Zlatni globus za najboljeg glumca - drama i nagradu Tony. Godine 1959., proglašen je vitezom od Elizabete II za zasluge u filmskoj umjetnosti. 1960. godine je dobio zvijezdu na Holivudskoj stazi slavnih, a primio je Oscara za životno djelo 1980. godine, i nagradu BAFTA za životno djelo 1989. godine.

Alexander Albon

Alexander Albon (London, 23. mart 1996.) je tajlandski-britanski vozač.

Engleska

Engleska (engleski: England) jeste najveća konstitutivna država Ujedinjenog Kraljevstva i obuhvata centralni i južni dio Britanskog ostrva. Prostire se na površini od 130.395 km2 i graniči se sa Škotskom na sjeveru i Velsom na zapadu. Na sjeverozapadu izlazi na Irsko more, a na jugozapadu na Keltsko more. Englesku od kontinentalne Evrope razdavajaju Sjeverno more na istoku i kanal La Manche na jugu. Pored teritorije na Britanskom ostrvu, pripada joj još stotinjak manjih ostrva, od kojih su najveći ostrva Scilly i ostrvo White.

Ime države potiče od germanskog plemena Angli koji su naselili britanska ostrva tokom 5. i 6. stoljeća. Iako tragovi naselja sežu još u kameno doba, Engleska postaje jedinstvena država u 10. stoljeću, a njen utjecaj i moć su naglo porasli tokom doba velikih geografskih otkrića u 15. stoljeću. Industrijska revolucija koja je zahvatila Englesku tokom 18. stoljeća je u potpunosti izmijenila zemlju, transformirajući društvo u prvu svjetsku industrijsku naciju.

Engleski jezik

Engleski jezik je zapadno-germanski jezik koji je sprva upotrebljavala rana srednjovjekovna Engleska, a sada je globalni lingua franca. Engleski je bilo službeni jezik ili jedan od službenih jezika u skoro 60 suverenih država. Najčešće je govoreni jezik u Ujedinjenom Kraljevstvu, Americi, Kanadi, Australiji, Irskoj i Novom Zelandu, i široko se govori na Karibima, Africi i Južnoj Aziji. Ovo je treći najčešći maternji jezik u svijetu, nakon mandarinskog i španskog. Najčešće je učeni strani jezik i službeni jezik Ujedinjenih Nacija, Evropske unije, a koristi se i u više svjetskih i regionalnih međunarodnih organizacija. Najšire je korišten jezik germanske gupe, brojeći najmanje 70% govornika ove indoevropske branše.

Engleski se razvio kroz period od više od 1400 godina. Najraniji oblici engleskog, kao skup anglo-friskih dijalekata koji su donijeli u Veliku Britaniju anglosaksonski naseljenici u 5. vijeku, zvali su se Staroengleski. Srednji engleski je počeo u kasnom 11. vijeku sa Normanskim osvajanjem Engleske. Rani moderni engleski počeo je krajem 15. vijeka sa uvođenjem štampanih medija u London i biblije kralja Jakova, kao i sa početkom Velike smjene samoglasnika. Kroz svjetki uticaj Britanskog carstva, modern engleski se raširio širom svijeta od 17. do sredine 20. vijeka. Kroz sve tipove printanih i elektronskih medija, kao i sa pojavom Sjedinjenih Država kao globalne supersile, engleski jezik je postao glavni jezik na međunarodnoj sceni i lingua franca u više regija i u profesionalnom kontekstu kao što je nauka, navigacija i pravo.Moderni engleski ima malo infleksije u usporedbi sa više drugih jezika, i zasniva se više na pomoćnim glagolima i redu riječi za izražavanje kompleksnih vremena, aspekata i raspoloženja, kao i pasivne konstrukcije, upita i nešto negacije. Bez obzira na vidljivu varijaciju među akcenata i dijalekata engleskog korištenih u različitim državama i regijama – u smislu fonetike i fonologije, a ponekad isto i vokabulara, gramatike i izgovora – govornici engleskog jezika širom svijeta su u mogućnosti komunicirati međusobno relativno bez poteškoća.

Evropsko prvenstvo u nogometu 1996.

Evropsko prvenstvo u nogometu 1996. je bilo 10. po redu Evropsko prvenstvo u nogometu koje se održalo u Engleskoj. Finalni turnir se odigrao između 8. i 30. juna na kojem je prvi put u historiji učestvovalo 16 reprezentacija. Turnir se odigrao na osam različitih stadiona te je najposjećenije Evropsko prvenstvo do tada. Njemačka je u finalnoj utakmici bila uspješnija od Češke rezultatom 2-1 te treći put u svojoj historiji osvojila šampionsku titulu. Golove u finalu su postigli Oliver Bierhoff u 73. i 95. minuti utakmice za Njemačku te Patrik Berger u 59. minuti utakmice za Češku iz jedanaesterca. U regularnom dijelu utakmice rezultat je bio neriješen rezultatom 1-1 te su se igrali produžeci. Tadašnjim pravilima pogodak postignut u produžecima odlučivao je o novom prvaku Evrope. Prvi zlatni gol Olivera Bierhoffa u historiji finala Evropskih prvenstava donio je treću šampionsku titulu Njemačkoj. Utakmica je odigrana pred 73.611 gledalaca. Glavni sudija utakmice je bio Pierluigi Pairetto.

George Gordon Byron

Byron preusmjerava ovdje. Za druge članke o istoimenom pojmu, pogledajte Byron (čvor).

George Gordon Noël Byron (Džordž Gordon Noel Bajron) (London 22. januar 1788 - 19. april 1824) bio je engleski pjesnik.

Glumac

Glumac ili glumica je osoba koja glumi ili igra ulogu u nekoj umjetničkoj izvedbi. Taj se izraz obično odnosi na ljude koji glume u filmskoj industriji, na televiziji, u pozorištu ili na radiju, a ponekad se koristi i za ulične zabavljače. Osim igranja dramskih uloga, glumci mogu i pjevati, plesati, raditi samo na radiju ili "posuđivati glas".

John Stuart Mill

John Stuart Mill (20. maj 1806 – 8. maj 1873), engleski filozof i ekonomist.

Mill pokušava osnovni princip utilitarizma spasiti oslobađajući ga jednostrane kvantitativne određenosti.

I ranije su utilitaristi priznavali višu vrijednost duhovnim zadovoljstvima nad tjelesnima, ali su tu višu vrijednost svodili na kvantitativni moment (po njima su duhovna zadovoljstva vrijednija jer su trajna, a intenzivnija-kvantitativna određenost).

Oni su suštinski kvalitativnu razliku svodili na kvantitativnu. Mill upravo ističe kvalitativnu stranu duhovnog zadovoljstva čiji viši rang proizlazi iz činjenice da je iz tog zadovoljstva specifično ljudskog roda je to što sprječava jedno više ljudsko biće da živi životom nižeg duhovnog bića makar imao sva tjelesna zadovoljstva. To je ljudsko dostojanstvo! Po Millu sreća jeste sreća u dostojanstvu i ona se mjeri dostojanstvom. Dostojanstvo jeste kriterij moralnosti.Kako se ispoljava to dostojanstvo? Kroz samosvijest. Čovjek je jedino biće koje za sebe može reći "ja" i time povući oštru granicu između vlastite stvarnosti i onoga što nije on. To je prvobitna i osnovna spoznaja u čovjekovom susretu sa svijetom. Tu čovjek sebe doživljava kao jedno jedinstveno, neponovljivo, nepriopćivo biće. To filozofija naziva razumna ili duhovna supstanca. Čovjek je subjekt.

Kevin Keegan

Joseph Kevin Keegan (Armthorpe, 14. februar 1951.) je bivši profesionalni nogometaš i menadžer. Igrao je za nekoliko klubova među kojima se izdvajaju Liverpool i Hamburger SV. Sa klupe je vodio Newcastle, Fulham, Manchester City, Newcastle United kao i nogometnu reprezentaciju Engleske.

Olimpijske igre 2012.

XXX Olimpijske igre su se održale između 27. jula i 12. augusta 2012. godine u Londonu (UK).

London je tako postao prvi grad u kojem su se moderne olimpijske igre održale tri puta.

London je za grad domaćina XXX. ljetnih olimpijskih igara izabran 6. jula 2005. za vrijeme 117. sjednice Međunarodnog olimpijskog odbora u Singapuru, pobjedivši Moskvu, New York City, Madrid i Pariz nakon četiri kruga glasanja.

Na ovoj Olimpijadi učestvuju i takmičari iz Bosne i Hercegovine.

Olimpijski rekordi u atletici

Moderne Olimpijske igre održavaju se svake 4 godine od 1896, a Međunarodni olimpijski komitet (MOK) priznaje olimpijske rekorde u svim disciplinama. Atletske discipline dijele se u 4 grupe: trkačke (sprint, srednje i duge pruge, preponske utrke i štafete), tehničke (skokovi i bacanja), cestovne (brzo hodanje i maraton) te kombinirane (desetoboj i sedmoboj). Žene se na OI takmiče u 23 discipline, a muškarci u 24; od toga je 21 disciplina ista za oba spola, dok se u desetoboju takmiče samo muškarci, a u sedmoboju samo žene, a ženska sprinterska preponska utrka (100 m) kraća je 10 m od muške.Neki olimpijski rekordi bili su srušeni, ali ih je MOK kasnije poništio. 1988. Kanađanin Ben Johnson srušio je olimpijski i svjetski rekord na 100 m, ali je naknadno diskvalificiran kad je otkriveno da je koristio anaboličke steroide kako bi poboljšao svoju izvedbu. Rekord mu je poništen, a zlatna medalja dodijeljena je drugoplasiranom Carlu Lewisu. Mađarski diskaš Róbert Fazekas srušio je olimpijski rekord 2004, ali su mu kasnije oduzeti i zlatna medalja i rekord nakon što je ustanovljeno da je "prekršio pravila u vezi s antidopingom".Najstariji i sad važeći olimpijski rekord jest onaj Amerikanca Boba Beamona u skoku u dalj s OI 1968. Tim skokom srušio je svjetski rekord za 55 cm. Rekord je trajao 23 godine, a popravio ga je (za 5 cm) Beamonov zemljak Mike Powell na SP-u 1991. u Tokiju, u antologijskom duelu protiv Carla Lewisa.U donjim tabelama dati su olimpijski rekordi u atletici zaključno s OI 2016. u Rio de Janeiru. Navedene su samo discipline koje priznaje MOK i koje su trenutno u programu OI.

Olimpijski stadion (London)

Olimpijski stadion je multi-funkcionalni stadion koji se nalazi u Londonu, Engleska. Izgrađen je za Olimpijske igre 2012. godine. Na njemu domaće utakmice igra nogometni klub West Ham United. Kapacitet stadiona je 60.000 sjedećih mjesta.

Izgradnja stadiona je počela 2007. godine. Troškovi izgradnje su iznosili 486 miliona funti. Otvoren je 2011. godine. Od 2016. godine West Ham United na njemu igra domaće utakmice. Prvu utakmicu na ovom stadion West Ham je odigrao 4. augusta 2016. godine protiv Domžalea u okviru Evropske lige. Stadion je također korišten za mečeve bejzbola i automobilske utrke.

Pravilo trojice

Pravilo trojice (izdat 1963.) je drama Agathe Christie. Sastoji se od tri priče koje su nezavise jedna o drugoj. Svaka priča ima samo jedan čin.

Drama, pisana za pozorišno izvođenje 1962. godine, objavljena 1963. godine. Sastoji se od tri nezavisne priče koje su izvedene kao pozorišna predstava u tri čina 20. decembra 1962. godine u "Duchess Theatre", London, a objavljene su kao posebna izdanja.

Svjetsko prvenstvo u atletici 2017.

Svjetsko prvenstvo u atletici 2017. bilo je 16. po redu Svjetsko prvenstvo u atletici koje se održalo u Londonu od 4. do 13. augusta 2017.

Svjetsko prvenstvo u nogometu 1966.

Svjetsko prvenstvo u nogometu 1966. bilo je osmo po redu Svjetsko prvenstvo u nogometu koje je održano u Engleskoj od 11. do 30. jula 1966. godine. Šampionsku titulu osvojila je Engleska pobijedivši u finalnoj utakmici Zapadnu Njemačku. Bronzana medalja pripala je Portugalu. Na takmičenju je učestvovalo 16 reprezentacija, te odigrane 32 utakmice gdje je postignuto 89 golova što je prosječno iznosilo 2.78 postignutih golova po utakmici. Najbolji strijelac turnira bio je reprezentativac Portugala Eusébio sa 9 postignutih golova.

Ujedinjeno Kraljevstvo

Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Sjeverne Irske (engleski: United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland), skraćeno UK, jest suverena država u zapadnoj Evropi. Nalazi se sjeverozapadno od obale Evrope te obuhvata ostrvo Velike Britanije (ovaj termin se ponekad pogrešno upotrebljava za naziv zemlje), sjeveroistočni dio Irskog ostrva i raznih manjih ostrva. Sjeverna Irska je jedini dio Ujedinjenog Kraljevstva koji ima kopnenu granicu s drugom državom (u ovom slučaju, Irskom). Osim ove kopnene granice, UK je okruženo Atlantskim okeanom sa zapada i sjevera, Sjevernog mora istočno i Engleskog kanala južno. Irsko more se nalazi između ostrva Velike Britanije i Irske. Površina Ujedinjenog Kraljevstva je 243.000 km2 što ga čini 80. najvećom državom na svijetu i 11. najvećom u Evropi.

S nešto više od 63 miliona stanovnika (prema popisu iz 2011) Ujedinjeno Kraljevstvo je 22. zemlja po broju stanovnika. Po državnom uređenju je Unitarna parlamentarna ustavna monarhija. Glavni grad je London, važan globalni grad i finansijski centar s gotovo 9.000.000 stanovnika (2019), što ga čini trećim najvećim gradom u Evropi i najvećim u Evropskoj uniji. Trenutni monarh od 6. februara 1952. jest kraljica Elizabeta II. Ujedinjeno Kraljevstvo sastoji se od četiri zemlje: Engleske, Škotske, Velsa i Sjeverne Irske. Posljednje tri imaju vlastite uprave s različitim nivoima moći, zavisno od njihovog glavnog grada, odnosno Edinburgha, Cardiffa i Belfasta. Guernsey, Jersey i ostrvo Man nisu dio Ujedinjenog Kraljevstva nego su krunski posjedi Ujedinjenog Kraljevstva. Država je odgovorna za njihovu odbranu i međunarodno predstavljanje.Odnosi između zemalja Ujedinjenog Kraljevstva znatno su se promijenili kroz vrijeme. Vels je aneksiran od strane Kraljevstva Engleske pomoću Zakona o ujedinjenju (eng. Acts of Union) 1536. i 1543. Sporazum Engleske i Škotske iz 1707. doveo je do stvaranja Ujedinjenog Kraljevstva Velike Britanije, koje se spojilo s Kraljevinom Irskom kako bi se stvorilo Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Irske. Pet šestina Irske otcijepilo se od države 1922, ostavljajući je u trenutnoj formi Ujedinjenog Kraljevstva Velike Britanije i Sjeverne Irske. UK ima 14 prekomorskih teritorija. To su ostaci Britanskog Carstva, koje je tokom 1920-ih zauzimalo gotovo četvrtinu kopnene mase svijeta te je bilo najveće carstvo u historiji. Britanski utjecaj može se primijetiti po jeziku, kulturi i zakonodavnim sistemima koje prijašnje kolonije trenutno koriste.

Ujedinjeno Kraljevstvo razvijena je država i ima petu najveću svjetsku ekonomiju po nominalnom BDP-u i deveta je ili deseta država na svijetu po paritetu kupovne moći. Za UK se smatra da ima visok dobit ekonomije i kategorizira se vrlo visoko na Indeksu ljudskog razvoja (odnosno HDI), 14. na svijetu. Bila je prva svjetska industrijalizirana država i najveća svjetska sila tokom 19. i početkom 20. vijeka. UK je i dalje znatno velika sila sa znatnim ekonomskim, kulturnim, vojnim, naučnim i političkim međunarodnim utjecajem. Prepoznat je posjednik nuklearnih oružja i peta ili šesta je na svijetu po vojnim izdacima. UK je član Vijeća sigurnosti Ujedinjenih nacija od prvog sastanka 1946. Članica je Evropske unije i njene prethodnice - Evropske ekonomske zajednice od 1973; međutim, na referendumu iz 2016. 51,9% glasača odabralo je izlazak države iz Evropske unije, o čemu se trenutno vode pregovori. Također je članica Komonvelta naroda, Vijeća Evrope, G7, G8, G20, NATO-a, Organizacije za ekonomsku saradnju i razvoj (odnosno OECD) i Svjetske trgovinske organizacije (WTO).

Vezni igrač

Vezni igrač ili igrač sredine terena je igrač u fudbalskom timu koji prema formaciji igra između odbrane i napada. Njihov osnovni zadatak je oduzimanje lopte od protivničkih igrača, što kvalitetnije korištenja posjeda lopte i kreiranje napadačkih akcija. Broj veznih igrača zavisi od formacije i taktike ekipe. Grupa veznih igrača čini vezni red.

William Blake

William Blake (London, 28. novembar 1757 - London, 12. august 1827), bio je engleski pjesnik, slikar i grafičar.

Bio je samouk. Likovno se obrazovao kopirajući Michelangela, Rafaela i Dürera i crtajući detalje arhitekture i plastike u Vestminsterskoj opatiji, a književnu kulturu stekao je čitajući i imitirajući engleske renesansne pjesnike i savremene "predromantike". Njegov svjetonazor formirao se u proučavanju Swedenborgovih teozofskih špekulacija i mnogih rasprava o gnosticizmu i druidizmu, ali je ipak, i kao slikar i kao pjesnik, ostvario originalna djela. On se možda najviše približio idealnom poimanju smisla i slike u svojim lirskim pjesmama. Osim Pjesničkih skica, njegovog prvijenca, nijedno od njegovih djela nije štampano za njegova života, a u javnost su mogla doprijeti samo u malobrojnim primjercima što ih je svojeručno izrađivao posebnom tehnikom obojenog bakropisa, koju je sam izumio. Jedna od njegovih najpopularnijih i najanaliziranijih pjesama jeste "Tigar".

Od njegovih slikarskih radova posebno se ističu ilustracije Miltonovih i Danteovih djela, te starozavjetne Knjige o Jobu.

Glavni gradovi evropskih država i teritorija
Zapadna
Sjeverna
Srednja
Južna
Istočna
Gradovi domaćini Igara Komonvelta

Drugi jezici

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.