Kozaci

Kozaci su grupa na jugu Rusije poznata po konjaništvu. Potiču od izbjeglica koji su bježali pred protestantskim vjerskim progonima u Poljskoj u 16. vijeku i pridružili se kmetovima koji su bježali pred feudalnim porezima u Poljskoj i Rusiji. Nastanjujući se oko rijeka Dona i Dnjepra, Kozaci su utjecali na tok ukrajinske historije. Teškoće na granicama potaknule su razvoj njihovog konjaništva, razvoj vojnog junaštva i svoje vlastite primitivne demokratije. Bili su poluautonomni, ali su Rusiji davali vojne usluge, naročito protiv Osmanlija. Svi muškarci između 16 i 60 godina bili su obavezni nositi oružje. Kozaci su dizali pobune protiv Rusije četiri puta u 17. i 18. vijeku prije nego što su dobili privilegije od cara. U zamjenu su davali Rusiji elitnu konjicu u kojoj su služili muškarci od osamnaeste godine i to punih dvadeset godina. Do kraja 19. vijeka ruske vlasti su podijelile Kozake u 11 regionalnih grupa, slabeći njihovu snagu. Većina njih se u revoluciji 1918. pridružila caristima protiv boljševika, a kasnije su postepeno inkorporirani u Sovjetski savez.

1646.

Godina 1646. (MDCXLVI) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak po gregorijanskom kalendaru odnosno redovna godina koja počinje u četvrtak po deset dana sporijem julijanskom kalendaru. To je jedna od osam godina nove ere koja, napisana rimskim brojevima, sadrži svaku rimsku cifru samo po jednom (1000(M)+500(D)+100(C)+(-10(X)+50(L))+(5(V)+1(I)) = 1646).

Almati

Almati ili Alma Ata (kazaški: Алматы; ruski: Алматы́, Алма-Ата; raniji naziv: Vernij (Верный)) jest najveći grad u Kazahstanu s populacijom od 1.348.500 (1. septembar 2008.), što predstavlja 8% ukupnog stanovništva. Bio je glavni grad Kazahstana i prethodne Kazaške SSR od 1929. do 1998. godine. Premda Almati više nije glavni grad, (sada je to Astana), ostao je glavni komercijalni centar. Almati ne pripada ni jednoj oblasti, već ima status grada od posebnog državnog značaja.

Astrahan

Astrahan (ruski: А́страхань; tatarski: Ästerxan) jest glavno naselje južnog evropskog dijela Rusije i upravno je središte Astrahanske oblasti. Grad se nalazi na rijeci Volgi, blizu njena ušća u Kaspijsko jezero.

Broj stanovnika (01. januara 2004.): 502.800.

Azov

Azov (ruski: Азов) jest grad u Rostovskoj oblasti u Rusiji. Nalazi se na ušću rijeke Don, 8 km od Azovskog mora, koje je po ovom gradu i dobilo ime. Azov se nalazi na 47°5′N 39°28′E.

Broj stanovnika: 81.700 (2002.).

Bjelobog

Bjelobog je zapadnoslavensko božanstvo. Bjelobog je sin Roda, Boga Tvorca, Stvoritelja. On je bog svjetlosti, dobrote i pravednosti. Kao i mnogi drugi slavenski bogovi imao je nekoliko imena: Bjelbog ili Belun. Bjeloboga su naročito poštivali na današnjoj teritoriji Bjelorusije. Popularnost božanstva Bjeloboga potvrđena je mnogobrojnim spominjanjem u srednjevjekovnim hronikama. Tako je njemački svećanik, kršćanski misionar i jedan od najboljih hroničara 12. vijeka, Helmold von Bosau u Slavenskoj hronici (latinski: Chronica Slavorum), prilikom posjete slavenskim državama u 12. vijeku, napisao da Slaveni ne započinju nikakve ozbiljne poslove bez prinošenja žrtvi Bjelobogu. Postojanje vjere u Bjeloboga potvrđeno je toponimima koji su sa njim povezani i koji su sačuvani do današnjih dana kod raznih slavenskih naroda. Tako naprimjer: U Saksoniji planina Bieleboh, u Poljskoj mjesta Bjalobže i Bjalobožnica, u Češkoj Bělbožice, u ukrajinskoj Galiciji Belbožnica, u blizini Moskve postojalo je svetilište Belbogi, a u Kostromi Ipatijevski manastir, (Belobožji manastir ruski: Ипатьевский монастырь) koji je u svom nazivu sačuvao ime drevnog boga svjetlosti i toplote.

Bošnjački korpus

Bošnjački korpus (njemački: Bosniakenkorps) su bili elitna, lahka pruska konjica, osnovana u 18. vijeku (oko 1745.)

Naziv vojske je dobijen po Bošnjacima, zbog toga što je sastavljena od pukova u kojima su bili regrutovani Bošnjaci. Vojska je često obavljala funkcije žandarmerije, kao što je vojna policija u modernim vojskama. Vremenom, bošnjačka vojska bila je popunjavana i predstavnicima drugih naroda.

Vojnici Bošnjačke vojske nosili su prepoznatljive, visoke krznene kape ukrašene kikama i užadima, na kojima su bili amblemi pokrajine u kojoj su služili. Kao oružje koristili su sablje i koplja, kao i njihove kolege u carskoj vojsci - Kozaci.

Prvi put su ratovali za vrijeme Sedmogodišnjeg rata, a brojali su blizu 1.000 ljudi, kasnije i za vrijeme rata zbog bavarskog izdvajanja, kao i u Kostjuškom ustanku 1796. godine.

Doktor Živago (film)

Doktor Živago je američki epski dramski film snimljen 1965. u režiji Davida Leana, u kojem glavne uloge tumače Omar Sharif i Julie Christie. Radnja se dešava u Rusiji u periodu prije Prvog svjetskog rata i Ruskog građanskog rata od 1917-1922, a zasnovan je na istoimenom romanu Borisa Pasternaka. Film opisuje historijski period viđen očima pjesnika/ljekara Jurija Živaga (Omar Sharif). U tradiciji ruskog romana, mnoštvo likova i radnji prepliću se unutar filma koji traje 197 minuta uključujući pauze. Živago je oženjen sa Tanjom (Geraldine Chaplin), ali ima aferu sa Larom (Julie Christie), koju je silovao nemilosrdni političar Komarovski (Rod Steiger). U međuvremenu, Živagov polubrat Jevgraf (Alec Guinness) i tajanstveni, osvetoljubivi Strelnikov (Tom Courteney) predstavljaju "dobre" i "loše" elemente boljševičke revolucije. Film je bio izuzetno popularan na Zapadu, ali je u to vrijeme bio zabranjen u SSSR-u. Iz istog razloga, film nije mogao biti sniman na originalnim lokacijama, umjesto toga sniman je uglavnom u Španiji.

Kritičari su uglavnom bili razočarani, žaleći se na dužinu filma od preko tri sata, a tvrdili su da je historijska pozadina uprošćena, ali su priznali intenzitet romantične drame i obradu ljudskih tema. Vremenom, međutim, ugled filma se znatno poboljšao. Danas se smatra da je među najboljim Leanovim filmovima, kao i jedan od najboljih filmova epskog žanra, koji je rangiran na 39. poziciji najvećih američkih filmova svih vremena od strane Američkog filmskog instituta. Film je osvojio pet Oscara. Kompozitor Maurice Jarre dobio je Oscara za najbolju originalnu muziku, a ostali Oscari pripali su scenaristi Robertu Boltu, snimatelju Freddieju Youngu, scenografima Johnu Boxu, Terryju Marshu i Dariju Simoniju, kao i kostimografu Phyllis Dalton. Oscar za najbolji film, međutim, pripao je filmu Moje pjesme, moji snovi. Zaključno sa 2014. godinom zauzeo je osmo mjesto na Spisku finansijski najuspješnijih filmova svih vremena, prilagođen za inflaciju.

FK Kuban Krasnodar

Kuban (ruski: Кубань) je ruski fudbalski klub iz grada Krasnodara.

Krimski Tatari

Krimski Tatari (na krimskotatarskom: qırımtatarlar, qırım, qırımlı) turkijska su etnička skupina nastala na Krimu između 13. i 17. vijeka, uglavnom od turkijskih plemena koja su na područje Krima došla iz azijskih stepa početkom 10. vijeka. Krimski Tatari bili su većina na Krimu do sredine 19. vijeka, a relativna većina ostali su sve do kraja tog vijeka. Nakon pada Krima u ruke Sovjeta u maju 1944. naređeno je premještanje tatarskog stanovništva, uključujući i porodice Krimskih Tatara koji su se borili u Crvenoj armiji, u Centralnu Aziju, uglavnom u Uzbekistan. Dijelu Tatara povratak je dozvoljen 1967., a 1989. sovjetski parlament osudio je premještanje tatarskog stanovništva. Danas čine 12% populacije Krima. Značajne dijaspore postoje u Turskoj i Uzbekistanu.

Lav Tolstoj

Grof Lav Nikolajevič Tolstoj (ruski: Лев Никола́евич Толсто́й) bio je ruski književnik. Rođen je 28. augusta 1828. u Yasnya Polyana (Jasna Poljana), Tulja pokrajina u Rusiji, umro 20. novembra 1910. godine od upale pluća. U nekim biografijama stoji da je rođen 9. septembra 1828., nije sasvim poznato koji je datum ispravan.

Rođen kao četvrto dijete od ukupno pet u aristokratskoj familiji, zbog rane smrti roditelja odgajan kod familije. Godine 1844. Tolstoj je upisao pravo i orijentalne jezike na Kazan univerzitetu, ali je ubrzo napustio studije i vratio se u rodno mjesto. Da bi pobjegao od kockarskih dugova, 1851. se priključio svom bratu na putu za Kavkaz gdje će pristupiti vojsci.

Godinu zatim, njegova prva knjiga je objavljena. Bilo je to "Djetinjstvo", prvi dio trilogije o mladosti.

Lavov

Lavov (ukrajinski Львів/L'viv (čitaj: ljviu), ruski Львов/L'vov (čitaj:ljvof), poljski Lwów (čitaj:ljvuf), latinski Leopolis, njemački Lemberg) jest grad u Ukrajini, u pokrajini Galiciji, u kojem živi oko 850.000 stanovnika. Svakodnevno na posao i školovanje u grad stiže još dodatnih 200.000 ljudi.

Leži na rijeci Poltvi, na oko 80 km od poljske granice. Grad je administrativno središte Lavovske oblasti. Prvi pisani spomen datira iz 1256 godine. Utemeljio ga je Danilo Galicijski koji ga je nazvao u čast svog sina Lava Daniloviča.

Lavov zauzima prvo mjesto u Ukrajini po broju kulturno-historijskih spomenika. Svojom ljepotom, spomenicima i širokom lepezom stilova gradnje ne ističe se samo među ukrajinskim gradovima, već i među gradovima Srednje i Istočne Evrope. Historijska jezgra grada je od 1998 unesena na UNESCOv spisak svjetske kulturne baštine. U najstrožem centru grada veliki je broj spomenika kulture koji su iz perioda od 16. do 17. vijeka.

Masakr u Bleiburgu

U blizini Bleiburga predala se 15. maja 1945. godine glavnina ustaških i domobranskih jedinica vojske Nezavisne države Hrvatske (95.000 vojnika i oficira), praćena brojnim civilnim izbjeglicama, kao i pripadnicima drugih kvislinških jedinica sa područja Jugoslavije

Masakr u Bleiburgu je postao simbol i metafora hrvatskih i bošnjačkih stradanja od komunističkih pobjednika 1945. godine, nakon završetka Drugog svjetskog rata iako je samo manji dio vojnika i civila ubijen na samoj Bleiburškoj poljani i u okolini. Zato se imenom Bleiburški pokolj označavaju svi pokolji zarobljenika, bez obzira gdje se dogodili, a često se misli i na sve žrtve komunističkog terora među Hrvatima 1945. godine, pa i kasnije. Većina zarobljenika ubijena je na marševima kroz Jugoslaviju i u zarobljeničkim logorima tokom slijedećih mjeseci, te se u hrvatskoj emigrantskoj literaturi često naziva Križni put) (ponekad u množini, Križni putevi).

Prvi poginuli vojnik na bleiburškom polju bio je oficir Bećir Duraković, rodom iz okoline Trebinja.

Rusija

Rusija (ruski: Росси́я), službeno Ruska Federacija (ruski: Росси́йская Федера́ция), jest suverena država koja se prostire preko ogromnih prostranstava Istočne Evrope i sjeverne Azije. Sa površinom od 17.075.400 km2 Rusija je najveća država na svijetu, pokrivajući skoro dvostruko veću teritoriju od Kanade, Kine ili Sjedinjenih Američkih Država. Po broju stanovnika deveta je najmnogoljudnija država na svijetu sa oko 144 miliona stanovnika u 2016. godini.

Zapadni, evropski dio države je dosta gušće naseljen, sa višim stepenom urbanizacije i u njemu živi oko 77% stanovništva Rusije. Glavni i najveći grad Rusije je Moskva, jedan od najvećih gradova svijeta dok su veći gradovi: Sankt Peterburg, Novosibirsk, Jekaterinburg, Njižni Novgorod i Kazanj.

Protežući se preko cjelokupne sjeverne Azije i većeg dijela Istočne Evrope, Rusija se dijeli na jedanaest vremenskih zona i uključuje širok spektar okruženja i oblika reljefa.

Nekada najistaknutija republika SSSR-a, Rusija je postala nezavisna država nakon njegovog raspada, decembra 1991. Pod sovjetskim sistemom, zvala se Ruska Sovjetska Federativna Socijalistička Republika (RSFSR).

Većina površine, stanovništva i industrijske proizvodnje SSSR-a, nekada jedne od dvije svjetske supersile, otpada na Rusiju. Zbog toga, i po raspadu Sovjetskog saveza, Rusija igra značajnu ulogu na svjetskoj sceni. Ova uloga, iako značajna, još nema ulogu nekadašnjeg SSSR-a.

Ruska ekonomija je prema vrijednosti nominalnog BDP-a rangirana kao 12. najveća na svijetu i šesta po paritetu kupovne moći u 2015. godini. Ruske rezerve mineralnih i energetskih resursa su najveće takve rezerve na svijetu, što je čine jednim od vodećih proizvođača nafte i prirodnog plina na svijetu.Jedna je od nekoliko priznatih nuklearnih sila i država sa najvećim zalihama oružja za masovno uništenje. U globalnom smislu, Rusija je velika sila i okarakterisana kao potencijalna supersila. Stalna je članica Vijeća sigurnosti Ujedinjenih naroda, kao i članica G20, Vijeća Evrope, APEC-a, Šangajske organizacije za saradnju, OSCE-a, Svjetske trgovinske organizacije (WTO) kao i vodeći član Zajednice nezavisnih država (ZND), Organizacije Ugovora o zajedničkoj sigurnosti (CSTO), Evroazijske ekonomske unije (EEU) i drugih međunarodnih organizacija.

Tjumenj

Tjumenj (ruski: Тюме́нь) jest grad u Rusiji. Upravno je središte Tjumenjske oblasti unutar Uralskog saveznog okruga.

Nalazi se na obalama rijeke Ture, koja se nizvodno ulijeva u rijeku Tobol. 2.144 km je istočno od Moskve, na 57°10′N 65°30′E.

Broj stanovnika: 510.700 (popis 2002.).

Ukrajina

Ukrajina (ukr.: Україна) jeste suverena država u istočnoj Evropi koja graniči s Crnim morem na jugu, Ruskom Federacijom na istoku i sjeveroistoku, Bjelorusijom na sjeveru, Poljskom, Slovačkom i Mađarskom na zapadu, te Rumunijom i Moldavijom na jugozapadu.

S površinom od 603.628 km2 najveća je evropska država poslije Rusije. Područje današnje Ukrajine bilo je naseljeno još prije 44.000 godina, a upravo tu je izvršeno i prvo pripitomljavanje divljeg konja, a smatra se i da je kolijevka nastanka indoevropske porodice jezika. U srednjem vijeku bila je ključni centar istočnoslavenske kulture.

Ukrajina je unitarna država podijeljena na 24 oblasti, jednu autonomnu republiku (Krim) i dva grada s posebnim statusom: Kijev, njen glavni i najveći grad, i Sevastopolj, sjedište ruske Crnomorske flote. Ukrajina je republika sa polupredsjedničkim sistemom s odvojenom zakonodavnom, izvršnom i sudskom vlašću. Nakon raspada Sovjetskog saveza Ukrajina je nastavila održavati drugu po veličini vojsku u Evropi, poslije ruske. U ovoj zemlji živi oko 46 miliona ljudi, od čega je 77,8% etnički Ukrajinci, sa značajnim ruskom (17%), bjeloruskom i rumunskom manjinom. Službeni jezik je ukrajinski, a pismo ćirilica. Također, široko je rasprostranjena upotreba ruskog jezika. Dominantna religija je pravoslavlje.

Područje Ukrajine također je bilo poznato kao Rutenija, a stanovnici kao Ruteni ili Rusini, a u ruskoj historiografiji kao Mala Rusija (Малороссия). Ovo su područje u prethodnim stoljećima naseljavali Skiti i Sarmati. Sadašnje ime tumači se na različite načine, obično kao pogranična krajina.

Ukrajinci

Ukrajinci (ukrajinski: українці; ranije Rusini, Malorusi) jedan su od tri velika istočnoslavenska naroda, nastanjen u Ukrajini i susjednim područjima. Jezik Ukrajinaca pripada slavenskoj grani indoevropske jezičke porodice.

Uzbekistan

Uzbekistan (službeno Republika Uzbekistan) jest država u Srednjoj Aziji koja je u cijelom svijetu jedina s Lihtenštajnom duplo zatvorena država, to jest niti ona niti njeni susjedi nemaju izlaz na more. Graniči na sjeveru i zapadu s Kazahstanom, na istoku s Kirgistanom i Tadžikistanom te ne jugu s Turkmenistanom i Afganistanom što je čini jedinom centralnoazijskom državom koja ima granicu sa svim drugim državama svog regiona. Uzbekistan je jedna od 15 država nastalih raspadom Sovjetskog saveza.

Velika geografska otkrića

Velika geografska otkrića označavaju razdoblje u historiji koje je trajalo od polovine 15. do polovine 16. vijeka. Tokom tih stotinu godina evropski istraživači su posjetili većinu nastanjenih krajeva svijeta, i otkrili da je svijet mnogo prostraniji i raznolikiji, nego što se do tada moglo i zamisliti. Izvještaji o tim putovanjima, koji su se širili zahvaljujući novoj tehnici štampe privlačili su pažnju široke publike. Proširivanje geografskih, ali i drugih spoznaja, po svojoj širini i brzini bilo je veliko, pa se u tom pogledu ni jedan drugi vijek do tada ne može mjeriti sa tim razdobljem. Stoga se doba velikih geografskih otkrića smatra granicom kojom završava razdoblje srednjeg vijeka, a započinje novo veliko razdoblje ljudske prošlosti nazvano novi vijek.

Velika geografska otkrića pokrenula su lavinu ekspedicija u kojima su evropski brodovi putevali oko svijeta u potrazi za novim trgovačkim putevima i partnerima radi održavanja rastućeg kapitalizma u Evropi. U tom su procesu Evropljani naišli na nove ljude, te ucrtali zemlje dotada nepoznate njima. Među najslavnijim istraživačima tog razdoblja bili su Kristofor Kolumbo, Vasco da Gama, Pedro Álvares Cabral, John Cabot, Juan Ponce de León i Ferdinand Magellan.

Velika geografska otkrića imala su korijene u novim tehnologijama i idejama koje su nastale u doba renesanse, a uključivale su napredak u kartografiji, navigaciji i brodogradnji. Novo mišljenje da je Zemlja okrugla, navelo je odvažnije na pomisao o plovidbi na zapad kako bi stigli na istok. Najvažniji je bio izum prve karake, a potom i karavele u Iberiji. One su bile spoj tradicionalnih evropskih i arapskih dizajna te prvi brodovi koji su mogli napustiti relativno pasivan Mediteran i zaploviti sigurno na otvoreni Atlantik.

Čečenija

Čečenija (čečenski: Нохчийчоь, Noxçiyçö), službeno Republika Čečenija je republika u sklopu Ruske Federacije. Nalazi se na sjeveru Kavkaza, na najjužnijem dijelu Istočne Evrope, u blizini geografske granice između Evrope i Azije i oko 100 km od Kaspijskog jezera. Glavni i najveći grad Republike je Grozni. Prostire se na površini 17.300 km2 a prema popisu iz 2010. u Čečeniji je živjelo ima 1.268.989 stanovnika.

Graniči se sa Stavropoljskim krajem na sjeverozapadu, Dagestanom na sjeveroistoku i istoku, Gruzijom na jugu i Ingušetijom i Sjevernom Osetijom na zapadu.

Nakon raspada Sovjetskog Saveza-a 1991, Čečensko-Ingušetska ASSR biva podjeljena na Republiku Ingušetiju i Čečensku Republiku Ičkeriju koja proglašava nezavisnost. Nakon toga je uslijedio Prvi čečenski rat sa Rusijom kad je Čečenija posjedovala de facto nezavisnost. Nakon toga je uslijedio Drugi čečenski rat, nakon čega je Rusija preuzela kontrolu nad teritorijom. Od tada postoje tendencije za borbom za nezavisnost, dešavaju se i sporadične borbe u planinama i na jugu republike.

Godine 2006. bivši predsjednik Čečenije Alu Alkhanov je predložio mjenjanje naziva republike u Nokčiin (Noxçiyn), što je transkripcija naziva na čečenskom jeziku.

Drugi jezici

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.