Književnost

Književnost danas uglavnom znači grupa tekstova. Književnost se može podijeliti prema naciji, filozofiji, dobu pisanja, i raznim drugim kategorijama. Umjetnička književnost ima tri osnovne grane: drama, poezija i proza.

Uvod

Nacije i narodi mogu imati svoju književnost, kao i filozofije, i historijska doba. Primjeri nacionalne književnosti su Židovski Talmud i Grčka Odiseja i Ilijada.

Razna historijska doba su imala vrlo raličite vrste književnosti. Rana književnost je često bila vjerska, dok je romantična književnost postala popularna u srednjem vijeku (Šekspirov "Romeo i Julija" naprimjer). Doba prosvijetljenja u historiji nam je ipak ostavilo mnoge primjere nacionalističke i filozofske književnosti. Književnost dvadesetog vijeka je obično zahtjevala psihološki uvid u razvoj likova (J.D. Selinđerov "Lovac u žitu" je odličan primjer ovoga).

Vrste književnosti

Usmena književnost

Usmena književnost predstavlja najstariji oblik književnoumjetničkog rada. Na različitim prostorima razvijali su se različiti rodovi usmene književnosti. Osnovna podjela usmene književnosti na rodove i vrste može izgledati ovako:

Poezija: lirska pjesma - sevdalinke, obredne, dodolske, kraljičke...; epska pjesma: - epovi i krajišnice; epsko-lirska pjesma: - balade i romanse.

Proza: bajke, pripovijetke, priče, legende, predaje: - predaje o građevinama, grobljima, turbetima; predaje o evlijama i kerameti-sahibijama; predaje o značajnim historijskim događajima; predaje o značajnim historijskim ličnostima...

Dramski radovi

Pisana ili umjetnička književnost

Umjetnička književnost, kao i usmena, ima tri osnovne grane: poeziju, prozu i dramu.

Poezija

Poezija je vrsta književnosti u kojoj se tekst piše u stihovima. Poezija obično sadrži niz stilskih figura uključujući rimu, metaforu, poređenje, gradaciju, hiperbolu, itd. Moguće je da je poezija najstarija vrsta književnost. Rani primjeri su Sumerski "Ep o Gilgamešu" (1700. p. n. e.), djelovi Biblije, i radovi Homera.

U različitim nacijama nalazimo raličite vrste poezije. U grčkoj poeziji stihovi se rijetko rimuju, dok je u Italijanskoj i Francuskoj poeziji suprotan slučaj. Generalno gledajući, u britanskoj i njemačkoj poeziji rima je podjednako i prisutna i odsutna. Neke jezike karakteriše prirodan afinitet za duže stihove, dok je kod drugih izražena tendencija ka kraćim stihovima. Neke od ovih karakteristika su uvjetovane razlikama u leksici i gramatici samih jezika. Na primjer, neki jezici imaju veći fond riječi koje se rimuju, ili više sinonima od drugih. Poezija je također ukomponovana u neke vrste drame, poput opere.

Proza

Proza je vrsta književnosti koja ne slijedi predodređen način pisanja. Proza jednostavno kaže nešto bez pokušaja da uljepša tj. koristi stilske figure. Proza naravno može biti lijepa, ali ne zbog načina na koji je pisana nego zbog onoga što je rečeno.

Romani pripadaju prozi. Roman je zapravo samo duža priča napisana u proznom stilu. Jedan od prvih primjera romana u Evropi je "Don Kihot". Puno ranije, na Bliskom Istoku se pojavljuju "Priče iz hiljadu i jedne noći", ili čak ranije, u Aziji, nastaje priča "Tri Kraljevstva". Danas se prozu nalazimo u različitim oblicima. Filozofski, historijski i novinarski radovi, su također primjeri proznog stila.

Drama

Drama je vrsta književnosti koja je nastala za vrijeme antičke Grčke i razvija se do dan danas. Drama se u glavnom ne piše da bi bila čitana već da bi bila prikazana u pozorištu. Tokom osamnestog i devetnestog vijeka, Opera je nastala kao kombinacija drame, poezije, i muzike.

Osnovne vrste drame su tragedija i komedija, koje se prvo pojavljuju nekoliko vijekova prije naše ere. Staro-Grčka drama je, po legendi, nastala za vrijeme vjerskog festivala, kada se jedan pjevač odvojio od hora i počeo pjevati sam. Grčka tragedija se u glavnom bavila sa poznatim historijskim i mitološkim temama. Tragedije su (kao što su to i danas) tipično bile ozbiljne i ticale su se se ljudske prirode. Za razliku od njih, komedije su većomom bile satirične i uvijek su imale sretan završetak. Grčki festivali bi obično imali tri tragedije i jednu komediju.

Književne vrste

Kategorije književnosti

Zanimanja u književnosti

  • Glavna
    • Autor
    • Kritičar
    • Teoretičar
  • Pomoćna
    • Biografi, bibliografi, esejisti, novinari, kritičari, izdavači, lektori, recenzenti, promotori itd.

Književnosti po naciji ili jeziku

Također pogledajte

  • Spisak autora
  • Spisak knjiga

Vanjski linkovi

Albert Camus

Albert Camus (7. novembar 1913 – 4. januar 1960) bio je francuski pisac i filozof.

Bosanski jezik

Bosanski jezik je južnoslavenski standardni jezik zasnovan na štokavskom narječju koji koriste uglavnom Bošnjaci, ali i značajan broj ostalih osoba bosanskohercegovačkog porijekla.

Bosanski je službeni jezik u Bosni i Hercegovini, uz srpski i hrvatski, a regionalni na Kosovu i u Sandžaku (Srbija i Crna Gora).

Prema popisu iz 2013, 1.866.585 stanovnika u Bosni i Hercegovini govori bosanskim jezikom, što predstavlja 52,86% ukupnog stanovništva Bosne i Hercegovine.

Osim toga, u Srbiji ovim jezikom se služi 138.871 stanovnik, Crnoj Gori 33.077, Hrvatskoj 16.856, Kosovu 28.898 i Zapadnoj Evropi i Sjevernoj Americi 150.000 stanovnika, te neutvrđen broj iseljenika u Turskoj (neki izvori pretpostavljaju 100.000 do 200.000 govornika; na popisu stanovništva u Turskoj 1965. godine 17.627 osoba navelo je bosanski kao maternji jezik, 2.345 osoba navelo je bosanski kao jedini jezik kojim govore, a 34.892 osobe navele su bosanski kao drugi jezik kojim se najbolje služe).Pisma bosanskog jezika su latinica i ćirilica, mada se ćirilica sve slabije koristi. Historijska pisma su bosančica i arebica.

Nauka koja se bavi bosanskim jezikom naziva se bosnistika.

Drama

Drama je žanr u književnosti, koji je nastao za vrijeme antičke Grčke i koji se i danas razvija. Drama je književno djelo, koje uglavnom služi javnom izvođenju u pozorištu. Tokom 18. i 19. vijeka, opera je nastala kao kombinacija drame, poezije, i muzike.

Osnovne podvrste drame su: tragedija, komedija i drama u užem smislu, koje se prvo pojavljuju nekoliko vijekova prije naše ere. Starogrčka drama je prema legendi nastala za vrijeme vjerskog festivala, kada se jedan pjevač odvojio od zbora i počeo pjevati sam. Grčka tragedija se u glavnom bavila poznatim historijskim i mitološkim temama. Tragedije su, slično kao i danas, radovi ozbiljnijeg i težeg karaktera i tiču su se uglavnom ljudskih tragičnih sudbina. Za razliku od njih, komedije su većinom vedrijeg karaktera i gotovo uvijek imaju sretan završetak. Grčki festivali bi obično imali tri tragedije i jednu komediju.

Drama se razlikuje od drugih knjizevnih djela po tome što se sav tekst izvodi u glumačkoj realizaciji. Danas drama nastaje saradnjom autora scenografa,kompozitora i glumaca, dok je u staroj Grčkoj na početku stvaranja drame pjesnik /pisac/ ujedno i režiser, glumac, koreograf, kostimograf i kompozitor. Važan faktor kod izvođenja nekog dramskog teksta jeste publika. Glumci i publika stvaraju poseban odnos. Od publike zavisi uspješnost drame a od glumca da prestavi tekst na pravi način.

Platon kaže u svojoj knjizi “Država” da drama podražava najraznovrsnije pojave: muškarce i žene, mladiće i starce, vrlinu i nevaljstvo, ljepotu i rugobu; zatim kovače, zanatlije, veslače na galijama i njihove komadante; pa trzanje konja i riku bikova, šum rijeka, hučanje mora i pucanje gromova; najzad, fijuk vijetra, pljusak leda, škripanje osovina i točkova, pa ne samo tonove svih mogućih instrumenata nego i lajanje pasa, bleku ovaca i cvrkutanje ptica.

Sve ovo je bila zadaća glumca u staroj Grčkoj, na početku samo jednog a kasnije dolazi do uvođenja drugog pa i trećeg glumca. Također glumci su bili samo muškarci.

Film

Film (engleski: film – kožica, opna, tanki sloj) jest vizualna projekcija u pokretu, koja je najčešće ozvučena. Razlika između filma i snimka je u tome što film gradi neko očekivanje koje zatim ispuni (npr. rijeka koja teče je snimka, a rijeka koja teče i zatim se ukaže brod je film). Filmska slika je ono što se pretežno razabire na temelju projekcije filmske snimke.

Kao i drugi oblici umjetnosti, film je namijenjen publici. Filmovi se gledaju u posebnom prostoru za projekciju (kino), ili bilo gdje drugo (video). Film se često spominje kao sedma umjetnost, kao što je strip nazvan devetom umjetnošću. Film također ima i filmska izražajna sredstva, kao što to imaju i ostale umjetnosti koje su nastale prije filma:slikarstvo, balet, arhitektura, književnost, pozorište, muzika. Izražajno sredstvo slikarstva su boje, baleta su pokreti, književnosti su riječi, pozorišta su likovi i događaji, muzike su tonovi, a arhitekture su građevinski materijal i prostor. Film se još naziva i univerzalnom umjetnošću jer sadrži izražajna sredstva ostalih 6 umjetnosti.

Filmsko djelo je cjelovit te društveno i doživljajno svrhovit filmski proizvod. Film i kinematografiju sistemski proučava društveno-naučna disciplina filmologija.

Također pogledati spisak filmova.

Film se može podijeliti na više oblasti, ali osnovna podjela je na:

Dokumentarni film

Igrani film

Animirani film

Irska

Irska (irski: Éire; engleski: Ireland), službeno Republika Irska (irski: Poblacht na hÉireann; engleski: Republic of Ireland), suverena je država koja pokriva oko pet šestina ostrva Irske, na obali sjevernozapadne Evrope. Glavni i najveći grad je Dublin, smješten na istočnom dijelu ostrva, čije je gradsko područje dom jednoj trećini od 4,6 miliona stanovnika države. Država jedinu kopnenu granicu dijeli sa Sjevernom Irskom, dijelom Ujedinjenog Kraljevstva. Okružena je Atlantskim okeanom, s Keltskim morem na jugu, Prolazom Svetog Đorđa na jugoistoku i Irskim morem na istoku. Irska je unitarna, parlamentarna republika. Parlament (Oireachtas) sastoji se od donjeg doma (Dáil Éireann – "Skupština Irske") i gornjeg doma (Seanad Éireann – "Senat Irske"), sa izabranim predsjednikom (Uachtarán) koji uglavom ima ceremonijalnu ulogu, mada i dalje obavlja važne dužnosti. Predsjednika vlade, odnosno ministra (Taoiseach – "šef"), bira donji dom.

Jean-Paul Sartre

Jean-Paul Sartre (Žan-Pol Sartr; 21. juni 1905. - 15. april 1980.), bio je francuski filozof egzistencijalizma, dramaturg, novelist, kritičar i vodeći francuski intelektualac svog vremena. Sartre se opredijelio za marksističko tumačenje društva (i svijeta uopće), ali smatra da mu egzistencijalizam mora biti dopuna jer otkriva stvarnost u kojoj se pojedinac nalazi. Godine 1964. Sartre je odbacio književnost jer je smatrao da je buržoazija koristi kao zamjenu za pravo angažiranje u svijetu. Iste godine dodijeljena mu je Nobelova nagrada za književnost koju je on, u skladu sa svojim mišljenjem, odbio primiti.

Klasicizam

Klasicizam je bio književni pravac koji je počeo nastajati još u vrijeme renesanse, a dostigao je svoj puni procvat u Francuskoj, Njemačkoj, Engleskoj i Rusiji tokom 17. i 18. vijeka, da bi u prvim decenijama 19. vijeka još uvijek ustrajao u nekim književnostima u vidu pseudoklasicizma (lažnog klasicizma).

Komedija

Komedija je vrsta drame (iz grčkog: comos i óde, što znači veseo ophod i pjesma), odlikuje se veselim sadržajem, crta smiješne strane ljudskog života i ljudi, ismijava njihove nedostatke i mane.

Za razliku od tragedije, komedija obrađuje rješive sukobe društvenog ili psihološkog porijekla sa komične strane. Tema, likovi, radnja i govor u komediji uvijek su bespoštedno uslovljeni navikama, shvatanjima i pojavama jednog određenog društva i vremena.

Komedija prenosi takve poruke kojim se napetost, izazvana smiješnim, razrješava u općem ironičnom stavu prema nekim ljudskim osobinama i težnjama, prema tobožnjim idealima ili velikim strastima, ili prema životu i svijetu u cjelini.

U svojoj "Poetici" Aristotel komediju definira kao oponašanje nižih karaktera, ali ne u onom obimu što je kod njih loše nego onog što je ružno, a smiješno je samo dio toga: smiješno je samo ružno koje ne nanosi bol i nije pogrdno.

Ciceron za komediju kaže: "Komedija ne bi u pozorištu mogla prikazivati svoju besramnost da običaji u životu nisu još prije toga odobrili istu besramnost. Komedija je samo podražavanje života, ogledalo običaja, slika istine."

Najpoznatiji komičar antičke Grčke je Aristofan. Članovi hora po kojim su komedije često dobijale imena bili su maskirani često i u životinje. Broj glumaca u komediji je iznosio tri, kao i u razvijenoj tragediji.

Komedija se dijeli na tri vrste, prema tome šta je osnova dramske forme:

komedija intrige,

komedija karaktera,

komedija naravi.

Kriminalistički žanr

Pridjevom kriminalistički označujemo žanr (podvrstu) raznih vidova stvaralaštva, u prvom redu filma, književnosti i stripa.

Karakterizira ga tematiziranje kriminalnog miljea, odnosa kriminalaca i policije, u raznim varijacijama.

Njemački jezik

Njemački jezik (njemački: Deutsch) je zapadno-germanski jezik indo-evropskog porijekla koji se pretežno govori u centralnoj Evropi. Srodan je engleskom i holandskom jeziku. Sa oko 120 miliona govornika jedan je od najvećih i najvažnijih jezika na svijetu. Njemački jezik je zvanični jezik u šest evropskih zemalja; Austriji, Belgiji, Lihtenštajnu, Luksemburgu, Njemačkoj i Švicarskoj, dok je u Italiji zvaničan samo u pokrajini Trentino-Južni Tirol.

Nobelova nagrada za književnost

Nobelova nagrada za književnost (švedski: Nobelpriset i litteratur) je nagrada koju Švedska kraljevska akademija nauka dodjeljuje svake godine još od 1901. Dodjeljuje se književnicima iz bilo koje države svijeta a koji su prema švedskom industrijalcu i utemeljitelju nagrade Alfredu Nobelu proizveli u oblasti književnosti najbolje djelo idealističkih tendencija (švedski: den som inom litteraturen har producerat det mest framstående verket i en idealisk riktning). Iako se ponekad pojedini radovi autora navode kao posebno vrijedni pažnje, Nobelova nagrada za književnost se zasniva na cjelokupnom opusu autora. Švedska kraljevska akademija nauka odlučuje laureata između nominiranih kandidata za nagradu a ime laureata objavljuje početkom oktobra. Jedna je od pet Nobelovih nagrada koje je utemeljio Alfred Nobel oporukom iz 1895. Ponekad se dodjela nagrada odloži za narednu godinu. Nije dodeljena 2018. godine, ali se u 2019. godini planira dodjela nagrade za dva laureata.

Pisac

Pisac je osoba koja koristi pisane riječi u različitim stilovima i tehnikama da prenese svoje ideje. Pisci proizvode različite oblike književne umjetnosti i kreativnog pisanja kao što su: romani, kratke priče, poezija, drame, scenarije i eseji, kao i različiti izvještaji i novinski članci koji mogu biti od interesa za javnost. Tekstovi pisaca se objavljuju u raznim medijima. Kvalifikovani pisci koji mogu da koriste jezik da dobro izraze ideje, često značajno doprinose kulturnom sadržaju društva.

Naziv "pisac" se koristi i na drugim mjestima u umjetnosti, kao što je tekstopisac, ali i kao samostalni "pisac" što se obično odnosi na stvaraštvo pisanog jezika. Neki pisci rade koristeċi materijal iz usmene predaje.

Pisci mogu da proizvode materijal koristeċċi brojne žanrove, fikciju ili non-fikciju. Drugi pisci koriste više medija kao na primjer, grafiku ili ilustraciju kako bi poboljšali komunikaciju svojih ideja. U novije doba stvorena je potražnja kod čitalaca iz civilnih i vladinih čitalaštva za nedjeljne tehničke pisce, čije vještine stvaraju razumljiva, interpretativna dokumenta praktične ili naučne prirode. Neki pisci mogu koristiti slike (crtanje, slikanje, grafiku) ili multimediju da bi pojačali svoje pisanje. U rijetkim slučajevima, kreativni pisci su u stanju da komuniciraju svoje ideje kroz muziku i riječi.

Osim što stvaraju sopstvene pisane radove, pisci često pišu o tome kako pišu (to jest, proces koji koriste), zašto pišu (to jest, njihovu motivaciju), i komentarišu rad drugih pisaca (kritike). Pisci se mogu baviti pisanjem profesionalno ili amaterski. Mogu biti plaćeni ili unaprijed (ili prilikom prihvatanja), ili tek nakon objavljivanja njihovog rada. Plaćanje je samo jedna od motivacija pisaca i mnogi nikada nisu plaćeni za svoj rad.

Pojam pisac se često koristi kao sinonim za autora, iako ovaj drugi naziv ima nešto šire značenje i koristi se za prenošenje pravne odgovornosti za djelo, čak i ako je njegov sastav anoniman, nepoznat ili napisan u saradnji sa drugim piscima.

Poezija

Poezija je poseban žanr u književnosti, gdje je pjesnikova poruka izrečena kroz stihove. Pjesma obično sadrži niz stilskih figura, uključujući rimu, metaforu, poređenje, gradaciju, hiperbolu, itd. Smatra se da je poezija najstarija vrsta književnost. Rani primjeri su Sumerski "Ep o Gilgamešu" (1700. p. n. e.), dijelovi Biblije i radovi Homera.

Kod predstavnika različitih nacija nalazimo različite vrste poezije. U grčkoj poeziji stihovi se rijetko rimuju, dok je u italijanskoj i francuskoj poeziji suprotan slučaj. Generalno gledajući, u britanskoj i njemačkoj poeziji rima je podjednako i prisutna i odsutna. Neke jezike karakteriše prirodni afinitet za duže stihove, dok je kod drugih izražena tendencija ka kraćim stihovima. Neke od ovih karakteristika su uvjetovane razlikama u leksici i gramatici samih jezika. Neki jezici primjerice imaju veći fond riječ koje se rimuju, ili više sinonim od drugih.

Poezija je također ukomponovana u neke vrste drame, poput opere.

Pripovijetka

Pripovijetka (engleski: short story) je posebna, moderna literarna forma kratke proze, čija je glavna osobina u jakoj kompresiji (zgušnjivanju) sadržaja.

Roman

Roman je književna vrsta, katkad ironično nazvan pripoviješću s više od 60.000 riječi.

Roman je najopsežniji i najsloženiji prozni oblik. Pisac pripovjedač niže brojne događaje, likove, opise, prikazuje društvo kao cjelinu. Danas je to najpopularnija književna forma.

Ime "roman" označavalo je prvobitno svaki spis pisan na romanskom jeziku.

Porijeklo romana nije dovoljno objašnjeno. Neki ga teoretičari izvode iz helenističkih proznih književnih djela, neki iz srednjovjekovnog tzv. viteškog romana i iz pikarskog romana, dok neki ukazuju na vezu između romana i filozofije, te već Platonovu priču o Atlantidi smatraju prvim romanom u evropskoj književnosti.

Bez obzira na ta neslaganja, koja su rezultat različitog shvaćanja romana kao književne vrste, preovladava mišljenje da je roman tvorevina novog vijeka i da se u njemu javlja nov odnos prema svijetu, takav odnos kakav se u historiji ljudskog duha pojavljuje sa renesansom.

Romantizam

Romantizam (Romantizam = romantično, nestvarno, nerealno) je umjetnički pravac u književnosti, muzici i slikarstvu koji se javlja krajem 18. vijeka, vrhunac mu je od 1800. - 1830.

Razni su događaji uvjetovali da se romantizam javi kao opći kulturni pokret: Francuska revolucija i pad Napoleona; ništa što je obećano nije ispunjeno, nisu ostvareni ideali ljudi, te je uslijedilo razočarenje.

Satira

Satira je književni oblik u kojem se kritički ismijava pojedinac, grupa, država ili vlast. Često je korištena kao sredstvo političke borbe.

Satira je vrsta komedije koja kritizira neke pojave ili karaktere, a bez želje da se osuđuju.

Umjetnost

Umjetnost je specifična ljudska djelatnost čije se značenje konstituira u složenom komunikacijskom procesu između umjetnika, umjetničkog djela i publike. Različita značenja pridodavana su umjetnosti u različitim historijskim periodima, međutim od početka modernog doba skloni smo umjetnosti pridavati sljedeće osobine: svaka pojedina umjetnost posjeduje vlastiti visoko razvijeni i autonomni jezik; umjetnost ima nezavisnu i slobodnu poziciju u društvu; umjetnost nema društveno propisanu svrhu; svrha umjetnosti leži u ispunjavanju njene modernistički definisane prirode, koju određuju ideje slobode, imaginacije, individualnosti, otkrića, eksperimenta, pobune, ljepote, istine, pravde, uglavnom društvenih ideja na kojima se od Francuske revolucije u većini svojih segmenata temelji zapadno društvo.

Obilježje moderne i postmoderne umjetnosti jest pluralitet umjetničkih jezika, umjetničkih stilova, ideja i ideologija, pa za razliku od većine prošlih umjetničkih razdoblja (drevni Egipat, antička umjetnost, bizantijska umjetnost itd.) ne može se govoriti o jednom dominantnom umjetničkom pokretu ili stilu, nego različitim, nerijetko i suprotstavljenim umjetničkim praksama.

Umjetnost i njen svijet, u savremenom društvu, ne čini samo ono što vidimo, čujemo, čitamo, opipavamo, ono što doživljavamo kao umjetnički objekt, nego i cijeli jedan "nevidljivi" svijet znanja o umjetnosti, o njenoj historiji, njenom jeziku, njenim brzim i aktuelnim kretanjima, posredovanim različitim i brojnim kulturalnim institucijama (muzeji, galerije, biblioteke, izdavači, umjetnička kritika, komcertne dvorane, operske kuće, teorija umjetnosti, estetika itd.).

Premda riječ "umjetnost" danas uglavnom označava likovne, odnosno vizuelne umjetnosti, u tradicionalnom smislu riječi pod umjetnošću podrazumijevamo književnost, muziku, likovnu umjetnost i filmsku umjetnost. Svaka se od ovih makro-umjetnosti može dodatno dijeliti na umjetničke discipline, rodove, vrste itd: književnost se može podijeliti na prozu, liriku i dramu, koja se opet može podijeliti na scenske ili plesne umjetnosti i slično; muzika se može podijeliti na tradicionalnu, klasičnu, džez i rock muziku, od kuda se dalje moće doći do pjevačke ili sviračke umjetnosti; likovnu umjetnost na slikarstvo, kiparstvo i arhitekturu, od kuda se može doći do umjetnosti performansa, video umjetnosti, fotografske umjetnosti, internet umjetnosti i slično.

Tradicionalni spisak umjetnosti navodi ih šest; s pojavom filma on je stavljen kao sedma umjetnost, a s pojavom stripa on je nazvan devetom umjetnošću.

muzika

drama

književnost

slikarstvo

kiparstvo

arhitektura

film

ples

stripHistorijom, ulogom, kretanjem i značenjem različitih umjetnosti bave se uglavnom različite humanističke nauke kao što su historija, historija umjetnosti i dr., dok se u novije vrijeme proučavanje umjetnosti odvija na interdisciplinarnim načelima, pa se različite naučne (društvene ili prirodne, poput matematike) i paranaučne prakse (psihoanalitička teorija, teorija medija, feministička teorija itd.) intenzivno bave fenomenom umjetnosti.

Drugi jezici

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.