Keramika

Keramika (grčki: κεραμικός keramos) se odnosi na anorganske nemetalne materijale koji nastaju pod uticajem toplote. Najvažniji materijali koji spadaju u keramiku su gline (od kojih su se tradicionalno pravile cigle i posuđe), cement i staklo. Često se u keramike ubrajaju neki materijali koji tu ne spadaju: grafit, talk i azbest. Česti hemijski elementi koji ulaze u sastav keramike su aluminij, silicij, magnezij, berilij, titanij i bor. Ovi elementi se kombinuju sa oksigenom, ugljikom i dušikom.

QN ceramic container
Keramička posuda

Osobine

Keramike mogu biti jednostavni monofazni materijali ili složeni materijali. Najčešći tip monofazne keramike su aluminij-oksid Al2O3 i magnezij-oksid MgO. Složeni (višefazni) keramički materijali su kordierit (magnezijev alumosilikat), forsterit (magnezijev silikat). Prema makrostrukturi postoje tri tipa keramike: kristalična sa staklenom matricom, kristalična (nekad se naziva holokristalna) i stakla.[1]

Također pogledajte

Reference

  1. ^ J. A. Vaccari: Materials handbook, 15th edition, 2002, McGraw Hill

Vanjski linkovi

Bekir Misirlić

Bekir Misirlić (Banja Luka, 26. august 1931 - Banja Luka, 1. novembar 2001) je bio bosanskohercegovački slikar i skulptor.

Srednju tehničku školu, odsjek arhitekture i konstrukcije, završio je 1950. godine, a Pedagošku akademiju 1953. godine, odsjek lijepih umjetnosti. Od 1987. godine bio je dopisni član Akademije nauka i umjetnosti BiH. Cijelo vrijeme (i tokom agresije na BiH) je živio i radio u Banjoj Luci.

Polja izražavanja su mu slikarstvo, skulptura, keramika i mozaik. Na Akademiji nauka i umjetnosti BiH u Sarajevu i u banjalučkom Domu kulture održani su komemorativni skupovi povodom smrti bh velikana, Bekira Misirlića. U Sarajevu je o preminulom umjetniku govorio njegov dugogodišnji prijatelj Muhamed Filipović, dok su u Banjoj Luci o svom sugrađaninu govorili Milan Balaban, u ime grada, Dragojla Tošić historičarka umjetnosti i Ljubomir Gajić profesor na Akademiji likovnih umjetnosti u Banjoj Luci. Bekir Misirlić sahranjen je na Novom groblju u Banjoj Luci.

Bor (element)

Bor (latinski: borum) jeste hemijski element sa simbolom B i rednim brojem 5. U periodnom sistemu nalazi se u III glavnoj grupi (po njemu nazvanu grupa bora), kao i u drugoj periodi. Ima osobine nemetala, trovalentan je i relativno rijedak. U prirodi se javlja u obliku spojeva sa kisikom, često kao boraks i kernit, dok se na nekim nalazištima nalazi u količinama isplativim za eksploataciju. Bor postoji u nekoliko alotropskih modifikacija. Amorfni bor je smeđi prah. Od kristalnih oblika bora poznate su mnoge modifikacije. Današnji engleski naziv boron za bor upućuje na njegovu sličnost sa ugljikom, engl. carbon.

Spojevi bora imaju brojne primjene u različitim industrijskim oblastima. Industrija deterdženata i sredstava za pranje koristi spojeve bora poput natrij-perborata u velikim količinama kao sredstvo za izbjeljivanje, dok industrija stakla koristi bor u obliku boraksovih spojeva za pravljenje čaša i keramike sa dobrom otpornošću na hemikalije i velike promjene temperature. Elementarni bor se upotrebljava u industriji poluprovodnika za dotiranje. Polimeri bora i keramika igraju značajnu ulogu za proizvodnju lahkih ali čvrstih materijala i materijala otpornih na vatru. Bor-karbid ima izuzetno veliku tvrdoću i koristi se kao sredstvo za brušenje, a za lemljenje spojevi bora se koriste kao katalizator. Pri hidroboriranju reagensi bora služe za sintezu organskih finih hemikalija. Prirodni bor se sastoji iz dva stabilna izotopa, od kojih je 10Bor pogodan za reakcije neutronskog zahvata.

Butmirska kultura

Butmirska kultura rasprostranjena je na području oko donjeg i srednjeg toka rijeke Bosne i predstavlja jednu od najznačajnijih kulturnih grupa iz mlađeg neolitskog perioda u Evropi. Smatra se da je butmirska grupa nastala oko 5100. godine p. n. e. Butmirska kultura je najpoznatija po svojoj jedinstvenoj keramici. Sav iskopani materijal se nalazi u Zemaljskom muzeju Bosne i Hercegovine.

Cementit

Cementit ili željezni karbid je hemijski spoj sa formulom Fe3C, i sa ortorompskom kristalnom strukturom. To je čvrst, lako lomljiv materijal, klasificiran kao keramika u svojoj čistoj formi, iako je mnogo važniji u metalurgiji.

Formira se direktno iz rastopa u slučaju bijelog ljevanog željeza. U ugljičnom čeliku, formira se ili iz austenita tokom hlađenja, ili iz martenzita tokom "umirivanja". Miješa se sa feritom, drugim produktom austenita, te formira lamelarne strukture koje se zovu perlit i bainit. Mnogo veće lamele, vidljive golim okom, čine strukturu Damasknog čelika, iako je taj proces zaboravljen kroz historiju.

Fe3C se, također, naziva i kohenit, najčesšće kada se nalazi u smjesi sa nikli kobalt karbidima iz meteorita. Ovu formu, čvrstog, srebreno sjejnog minerala, prvi je opisao E. Weinschenk 1889. godine.

Dobor

Dobor je srednjevjekovni utvrđeni grad u donjem toku rijeke Bosne sjeverno od Doboja, u blizini Modriče na izlazu tjesnaca između planina Trebave i Vučijaka. Nalazio se na teritoriji srednjovjekovne župe Nenavište, oblast Usora. Proglašen je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.

Glina

Glina predstavlja sediment nastao raspadom magmatskih stijena pod uticajem faktora iz atmosfere. Posjeduje složen hemijski sastav, a obično se sastoji od sitnih čestica alumosilikata i drugih raznih primjesa: kvarca, raznih željeznih, kalcijumovih i drugih spojeva, kao i humusa i organske materije. Karakteristika gline je u tome da ona pri temperaturi od 550 °C u potpunosti gubi vodu. Tvrdoća gline je oko 1, a specifična težina oko 2,4. Čiste gline imaju bijelu ili sivkastu boju, a nečiste žutu (od limonita), crvenu (od hematita), zelenkastu od glaukonita, tamnosivu odnosno crvenu (od organskih materijala).

Islamska umjetnost

Islamska umjetnost

podrazumjeva umjetnost koja je nastala u 7. vijeku na poluotoku Arabiji, odakle se naglo proširila

područja sjeverne Afrike, sjeverne Indije i Španije.

Kakanjska kultura

Kakanjska kultura je kultura mlađeg kamenog doba (neolit) koja se razvila na području Bosne i Hercegovine. Centralna Bosna, područje sarajevske, visočke i zeničke kotline, od prahistorije pa dodanašnjih dana bilo je jedno od glavnh područja naseljavanja. Tome su pridonijeli prvenstveno sam geografski položaj, kao i dolina rijeke Bosne i njenih pritoka, koja je bila jedna od glavnih komunikacija za ovo područje.

Krajkovići (Trebinje)

Krajkovići su naseljeno mjesto u općini Trebinje, Bosna i Hercegovina.

Lula

Lula je sprava koja se koristi za pušenje. Struktura lula je veoma različita, ali se većina lula sastoji od dijela gdje se nalazi supstanca koja se puši (najčešće duhan), i nekog vida cijevi koja dovodi dim do usta.

Osnovni dijelovi lule su glava lule i vrat lule sa kanalom za zrak (dim), te usnik sa tenonom.Lule su se vremenom modernizovale i kroz historiju su se pravile od različitih materijala kao što su glina, keramika, staklo, "morska pjena", porculan, kamen, drvo i različitih kombinacija. Neke lule se prave sa posebnom mehanikom kao što su vodene lule. Postoje i skupocjene lule koje su ukrašene dragim kamenjem.

Metalizirana keramika

Metalizirana ili metalizovana keramika je vrsta keramike sa metalnom glazurom, koja proizvodi efekt iridescencije, a za što su zaslužni metalni oksidi u završnoj glazuri.

Pronalazak tehnologije, koja se prvo koristila za slikanje na staklu se obično vezuje za egipatski grad Fustat u ranom arapskom periodu, iako neki historičari začetke tehnike vide u rimskom periodu; većina stručnjaka se slaže da se metalizirana keramika pojavila između 4. i 8. vijeka. U Mezopotamiji u 9. vijeku se proširila na keramiku, te potom u Perziju, Siriju, Bliski Istok te al-Andalus odakle je prešla u Evropu.

Metalurgija

Metalurgija je domena nauke o materijalima koja proučava fizička i hemijska ponašanja metalnih elemenata, njihovih međusobnih spojeva i mješavina, koje se nazivaju legurama. Proizvodnja metala baziranih na željezu sačinjava 95% svjetske produkcije metala.

Nauka o materijalima

Nauka o materijalima je interdisciplinarna nauka, koja izučava osobine materije, te njenu primjenu na razna područija nauke i inženjerstva. Ona se koristi elementima primjenjene fizike i hemije, kao i hemijskog inženjerstva, mehaničkog inženjerstva, civilnog i električkog inženjerstva. Kako je pažnja svih medija, u proteklim godinama, fokusirana na nanonauku i nanotehnologiju, nauka o materijalima dobija sve veći značaj na svim univerzitetima.

Oklop

Oklop je zaštitni pokrov koji služi da spriječi oštećenje nekog objekta, osobe ili vozila, nastalog korištenjem oružja ili projektila, obično tokom borbe, ili da štiti od oštećenja prouzrokovanog opasnim okruženjima ili akcijama (u toku vožnje bicikla, ili rada na građevinskim objektima).

Lični oklop se koristi da zaštiti vojnike, ratne životinje kao što su ratni konji (ovaj oklop se naziva "bard").

Oklop na vozilima se koristi u na ratnim brodovima ili oklopljenim bornim vozilima.

Kroz vijekove su se koristili različiti materijali, za izradu personalnih oklopa, kao i onoh za vozila, uključujući: krzno, kožu, kosti, lan, laminirano drvo, bronzu, čelične ploče, valjani čelik. U novije vrijeme se mnogo koriste sintetički materijali Kevlar i Dyneema, kao i keramika.

Posušje

Posušje je naselje i središte istoimene općine u Zapadnohercegovačkom kantonu, jugozapadnom dijelu Bosne i Hercegovine.

Posuška kultura

Posuška kultura nastala je u toku složenog procesa sažimanja kasnoeneolitskog substrata sa novim talasima naseljenika koji na zapadni Balkan dolaze krajem kasnog eneolita i početkom bronzanog doba. Ime je dobila po užem području oko Posušja, Bosna i Hercegovina, gdje su otkrivena prva nalazišta i gdje je zabilježena značajna koncentracija njenih aglomeracija (više od dvadeset gradina i otvorenih naselja.) Dijeli se na:

Stariju ili Nečajno-faza, koja počinje u starijem dijelu ranog bronzanog doba (Br.A-1 srednjoevropske periodizacije)

Mlađu ili Sovići-faza, koja počinje u mlađem dijelu ranog bronzano doba (Br.A-2) a završava se početkom srednjeg brončanog doba (Br.B-1)

Potenza

Potenza (fon. Potenca) je grad u južnoj Italiji, glavni grad italijanske regije Basilicate i njene istoimene provincije, sa oko 68.789 stanovnika, koji žive na površini od 174 km2. Grad je osnovan u blizini antičkog mjesta Potentia, od koje i potječe ime današnjeg grada. Posebne znamenitosti grada su crkva San Michele iz 11. vijeka, palača Palazzo Ciccotti iz 18. vijeka, te Arheološki muzej provincije sa nalazima od paleolitikuma do klasične antike, među kojima je posebno značajna grčka keramika, bronzani predmeti i novac.

Prolog (Livno)

Prolog je naseljeno mjesto u općini Livno, Bosna i Hercegovina. Naselje Prolog se nalazi u jugozapadnom dijelu gornjeg Livanjskog polja, smješteno ispod planinskog prijevoja Vaganj. Arheološki ostatci prethistorijske gradine (suhozid i keramika) na lokalitetu Prolog -Jabuka svjedoče o postojanju kontinuiranog života u razdoblju kasnog bronzanog i željeznog doba.

Također, ostatci srednjovjekovne tvrđave svjedoče o postojanju odbrambenog sistema oslonjenog na Hrvatsko kraljevstvo. Tokom osmanlijskog doba čitavo Livanjsko polje, pa tako i Prolog, došlo je pod osmansku vlast između 1470. i 1480. godine. Iz razdoblja osmanske vladavine ostalo je malo tragova o postojanju naselja, no podaci o turskoj posadi u negdašnjoj srednjovjekovnoj utvrdi svjedoče o njegovom opstanku i u ovim vremenima. Početkom 18. vijeka, nakon mira u Požarevcu (1718.), osmanska utvrda u Prologu gubi na vojnoj važnosti, što omogućuje brojnije naseljavanje i rast naselja u njenom podnožju.

Zelena pećina

Zelena pećina nalazi se u Blagaju, 10-ak km jugoistočno od grada Mostara, Bosna i Hercegovina. Smještena je na gotovo nepristupačnoj lokaciji, na stijeni iznad izvorišta rijeke Bune.

Zelena Pećina sastoji se od dva pripećka (abri), tzv. Velike i Male pećine. Obe pripadaju jednom jedinstvenom sistemu a odvojene su manjom izbočinom stijene.

Dubina Male pećine iznosi prosječno 7 m, a širina 10-12 m. Otvorena je prema jugu, odnosno jugozapadu. Velika pećina predstavlja jako uvučen pripećak, okrenut prema jugu, odnosno jugozapadu. Sastoji se od širokog prednjeg dijela i izduženog, uskog zadnjeg dijela. Veće i manje gromade pećinskog kamena prekrivaju površinu prednjeg dijela, dok ga u zadnjem dijelu nema. Na sredini je centralni kamen, koji rastavlja zadnji dio pećine od širokog ulaznog dijela. Kamen leži u svom prvobitnom, prirodnom položaju i služi kao neka vratna pregrada. Centralni kamen je otprilike granica dokle dopiru sunčani zraci. Tavanski prekrivač je vrlo nepravilan. U prednjem dijelu još postoji pravilan svod, ali se tavan zadnjeg dijela formirao kao čitav niz malih ali visokih usjeka, nastalih izlokavanjem, jer voda s površine brijega prodire kroz pukotine prema pećini.

Drugi jezici

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.