Kalifornija

Kalifornija (eng.  California ) je savezna država na zapadnoj obali SAD-a. Najveća je po broju stanovnika sa 38 miliona osoba (jedna od osam osoba u cijelom SAD-u živi u Kaliforniji) i treća je po veličini nakon Aljaske i Texasa. Kalifornija graniči sa Oregonom na sjeveru, Nevadom na istoku, Arizonom na jugoistoku i meksičkom saveznom državom Baja California na jugu. Sadrži drugo i peto po veličini statističko područje (područje Šireg Los Angelesa i područje zaliva San Franciska). Osam od 50 najnaseljenijih gradova u SAD-u (Los Angeles, San Diego, San Jose, San Francisco, Fresno, Sacremento, Long Beach i Oakland) se nalaze u ovoj saveznoj državi. Sacremento je bio glavni grad države od 1854. godine.

Područje današnje Kalifornije su prvo naselila razna domorodačka plemena prije dolaska raznih evropskih ekspedicija tokom 16. i 17. vijeka. Španci su je tada prisvojili kao svoje područje Španskog carstva i Alta Kalifornije kao dio veće teritorije Nove Španije. Alta Kalifornija je postala dio Meksika 1821. godine nakon uspješnog rata za nezavisnost ali se pripojila SAD-u 1848. godine nakon američko-meksičkog rata. Zapadni dio Alta Kalifornije se pretvordio u saveznu državu Kaliforniju koja je primljena kao 31. savezna država u savez SAD-a 9. septembra 1850. godine. Kalifornijska zlatna groznica (koja je započela 1848. godine) je dovela do drastičnih društvenih i demografskih promjena praćenih sa velikom imigracijom sa istoka SAD-a i drugih država kako bi se iskoristio novonastali ekonomski procvat.

California
State of California (en)
Savezna država
Flag of California
Zastava
Seal of California
Grb
Uzrečica: Eureka
Nadimak: The Golden State
Država  Sjedinjene Američke Države
Graniči sa
Glavni grad Sacramento
 - Koordinate 38°33′20″N 121°28′8″W / 38.55556°N 121.46889°W
Najviša tačka
 - Položaj Mount Whitney
 - Nadmorska visina 4.421 m
Najniža tačka
 - Položaj Badwater Basin, Dolina smrti
 - Nadmorska visina (-86) m
Dužina 1.240 km
Širina 400 km
Površina 423.970 km2
 - Voda 4,7%
Stanovništvo 38.041.430 (procjena 2012)
Gustoća 94.15 /km2 
Osnovan 31. savezna država
Datum 9. septembar 1850.
Vlada
 - Guverner Gavin Newsom (D)
Vremenska zona UTC-8/-7
Poštanski broj CA
ISO 3166-2 US-CA
Položaj Kalifornije na karti Sjedinjenih Američkih Država
Položaj Kalifornije na karti Sjedinjenih Američkih Država
Veb-sajt: ca.gov

Ime Kalifornija

Ime Kalifornija je mitskog porijekla. Španac Montalvo je 1510. objavio roman u kojem se spominje otok imena Kalifornija. Otok je prepun zlata, a nastanjuju ga prekrasne Amazonke kojom vlada kraljica Califia. Kada su 1535. vojnici Hernana Cortesa stigli u Baha Kaliforniju, mislili su da je to otok i dali mu ime po Montalvovoj knjizi.

Okruzi (Counties)

Kalifornija se sastoji od 58 okruga (counties)[1].

Gradovi

Od 1854. glavni grad Kalifornije je Sacramento. Najvažniji gradovi su Los Angeles, drugi po veličini grad u SAD-u, a s okolnim mjestima jedno od najvećih metropolitanskih područja na svijetu, zatim San Francisco kao centar šireg naseljenog područja oko zaljeva San Franciska, San Francisco Bay Area.

Drugi važni gradovi su San Diego, San Jose, Oakland, Santa Barbara, Ventura, Anaheim, Santa Ana, Newport Beach i San Bernardino.

Pozicija Grad Stanovništvo
unutar
gradskih granica
Površina
u milja2
Gustoća
stanovništva
po kvadratnoj milji
Okrug
1 Los Angeles 3.976.071 469,1 7.876,8 Los Angeles
2 San Diego 1.305.736 324,3 3.771,9 San Diego
3 San Jose 945.000 174,9 5.117,9 Santa Clara
4 San Francisco 799.263 46,7 16.634,4 San Francisco
5 Long Beach 491.564 50,5 9.149,8 Los Angeles
6 Fresno 464.727 104,4 4.097,7 Fresno
7 Sacramento 452.959 97,2 4.189,2 Sacramento
8 Oakland 412.318 56,1 7.126,6 Alameda
9 Santa Ana 351.697 27,1 12.451,9 Orange
10 Anaheim 345.317 48,9 6.702,0 Orange

Geografija

Kalifornija leži na spoju dvije tektonske ploče, na tzv. jarku San Andreas, zbog čega su u cijeloj toj regiji potresi vrlo česti.

Dva velika planinska lanca prolaze Kalifornijom od sjeveroistoka ka jugozapadu: obalne planine na zapadu i Sierra Nevada na istoku. Time je zemlja podijeljena na šest dijelova koji se fizički razlikuju:

Između ta dva planinska lanca leže doline Sacramento i San Jaquin koje su dobile ime po dvije glavne rijeke i velike su oko 77,000 km2.

Obalni pojas je velik oko 109,000 km2, a rijeke koje njime protiču su kratke, izviru u planinskom području i najčešće njima voda teče samo u kišnom razdoblju. Najvažnije su Salinas koji se ulijeva u okean kod Montereya, Gayama ili, još češće zvana Santa Maria i Santa Ana.

Na istoku države je područje Sierra Nevada veliko oko 100,000 km2. To se područje lagano spušta prema zapadu, a prema istoku strmo i surovo.

Dolina rijeke Klamath, velika oko 20,000 km2 surova je i ispresijecana dubokim kanjonima.

Kalifornijski dio velikog bazena koji se nalazi između rijeka Kolumbija i Kolorado s jedne i Sierra Nevade s druge strane je njegov istočni dio i velik je oko 50,000 km2. To je isušeno i divlje razrovano područje gdje se u okrugu Inyo nalazi i Dolina smrti (Death Valley).

Klima je u Kaliforniji uz obalu mediteransko-suptropska, a u unutrašnjosti stepska. Područje najsjevernije obale je u okeanskoj klimi.

Stanovništvo

Indijanci pripadaju grupama plemena jezično označavani imenom Hokan, i nadalje porodicama Athapaskan, Penutian i grupama Shoshonean.- Achomawi, Alliklik, Atsugewi, Bear River, Cahuilla, Chemehuevi, Chilula, Chimariko, Chumash, Coast Yuki (Ukhotno'm.), Costanoan (Ohlone), Cupeño, Diegueño (Kumeyaay), Esselen, Fernandeño, Gabrielino, Huchnom, Hupa, Juaneño, Kamia, Karok, Kato, Kawaiisu, Kitanemuk, Konomihu, Koso, Lassik, Luiseño, Maidu, Mattole, Miwok, Nicoleño, Nomlaki, Nongatl, Okwanuchu, Patwin, Pomo, Salinan, Serrano, Shasta, Sinkyone, Tolowa, Tübatulabal, Vanyume, Wailaki, Wappo, Whilkut, Wintu, Wiyot (Wikí, Wiyot, Batawat), Yahi, Yana, Yokuts, Yuki, Yurok.

LosAngeles06
Los Angeles, najveći grad Kalifornije
Kingston Range from Emigrant Pass
Pustinja Mohave

Reference

  1. ^ http://www.csac.counties.org/californias-counties
84. dodjela "Oscara"

84. dodjela nagrade Oscara, koju je organizirala američka Akademija filmskih umjetnosti i nauka (AMPAS), odala je počast glumcima, tehničkim dostignućima i filmovima za 2012. godinu i održana je 26. februara 2012. u pozorištu Dolby Theatre u Hollywoodu, Los Angelesu. Tokom svečanosti, Akademija filmskih umjetnosti i nauka uručila je nagrade za 24 kategorije. Ceremoniju je prenosila američka tv-stanica ABC, u produkciji Briana Grazera i Dona Mischera; Mischer je također bio i režiser. Glumac Billy Crystal je bio domaćin ceremonije po deveti put. Prvi put je bio domaćin na 62. ceremoniji održanoj 1990. godine a posljednji put na 76. ceremoniji održanoj 2004. godine. 14. juna 2011. godine, predsjednik Akademije Tom Sherak objavio je na konferenciji za novinare da je Akademija, u pokušaju da dodatno revitalizira interes za nagrade, odlučila da ubuduće nominira između pet i deset kandidata za Oscara za najbolji film zavisno o rezultatima glasanja, za razliku od prijašnjeg fiksnog broja kandidata. Akademija je održala svoju treću godišnju svečanost dodjele Počasnih Oscara u dvorani Hollywood and Highland Center 12. novembra 2011. godine. 11. februara 2012. godine, na svečanosti održanoj u hotelu Beverly Wilshire Hotel na Beverly Hillsu, Kalifornija, dodijeljene su nagrade Oskara za tehničko dostignuće koje je predstavila glumica Milla Jovovich. Film Umjetnik osvojio je pet nagrada, uključujući i one za najboljeg glumca za Jeana Dujardina, za najbolju režiju za Hazanaviciusa i najbolji film, što je bio prvi nijemi film koji je osvojio Oscara za najbolji film još od 1. dodjele "Oscara" 1929. na kojoj je film Krila bio pobjednik. Ostali dobitnici su Hugo sa pet nagrada, Željezna dama sa dvije nagrade. Filmovi koji su osvojili po jednu nagradu su Početnici, Nasljednici, Fantastične knjige o letenju g. Morrisa Lessmorea, Muškarci koji mrze žene, Služavke, Ponoć u Parizu, Mapetovci, Rango, Saving Face (dokumentarni), Nader i Simin se rastaju, The Shore (kratki film), i Undefeated. Televizijski prijenos je privukao više od 39 miliona gledalaca u Sjevernoj Americi.

Ben Affleck

Ben Affleck (fon. "Eflek") američki je glumac, scenarist i režiser.

Golden State Warriors

Golden State Warriors košarkaški je klub iz Oaklanda u Kaliforniji koji se takmiči u NBA ligi. Kalifornija je poznata pod nadimkom Golden State ("Zlatna država"), od čega je i nastao naziv kluba, tako da je ovo jedina NBA ekipa koja ne upotrebljava zvanični naziv grada ili regije iz koje potječe.

John Wayne

John Wayne (Winterset, 26. maj 1907 - Los Angeles, 11. juni 1979), pravo ime Marion Michael Morrison, američki filmski glumac

Jedna je od najvećih legendi ne samo Hollywooda već i svjetskog filma uopće. Sa svojih više od stotinu snimljenih filmova ubraja se među najplodnije filmske stvaraoce. Tokom gotovo pedeset godina ostvario je nekoliko historijskih uloga. John Wayne je kao glumac bio veliki profesionalac, uzorno discipliniran i neuništiv u izdržljivosti. To je dokazao i time što je, iako teško bolestan, snimao gotovo do posljednjeg daha. Stradao je prilikom snimanja filma "Džingis kan" u pustinjama Nevade, gdje ga je dohvatio smrtonosni val nekontroliranog atomskog pokusa.

Zahvaljujući prijateljstvu s Johnom Fordom dobio je glavnu ulogu u klasičnom vesternu "Poštanska kočija", što je predstavljalo prekretnicu u njegovoj karijeri. Od tada je dominirao u tom žanru, postajući njenim glumačkim sinonimom.

Dobitnik je Oscara za glavnu mušku ulogu u filmu "Čovjek zvan hrabrost" (1969.)

Aerodrom u Orange Countyu, Kalifornija, dobio je ime po njemu, John Wayne Airport.

Kalifornij

Kalifornij (latinski - californium) je radioaktivni metalni element sa hemijskim simbolom Cf i atomskim brojem 98. Element je prvi put napravljen 1950. na Univerzitetu California, u laboratoriji za zračenje u gradu Berkeley, bombardiranjem jezgra kirija alfa česticama (ionima helija-4). Spada u aktinoide. Šesti je transuranijski element koji je sintetiziran, i ima drugu najveću atomsku masu od svih elemenata koji su napravljeni u dovoljno velikim količinama, vidljivim golim okom (poslije ajnštajnija). Ime je dobio po univerzitetu gdje je napravljen i istoimenoj državi Kaliforniji. Najteži je element koji se može prirodno pronaći na Zemlji, svi teži elementi se mogu dobiti isključivo samo sintezom.

Postoje dva kristalna oblika kalifornija pod normalnim pritiskom: jedan iznad i jedan ispod 900 °C. Treći oblik postoji samo pod velikim pritiskom. Kalifornij polahko tamni na zraku pri sobnoj temperaturi. Spojevi kalifornija dominiraju u hemijskim oblicima elementa, naročito kalifornij(III), koji može učestvovati u tri hemijske veze. Najstabilniji među njegovih 20 poznatih izotopa je kalifornij-251, koji ima vrijeme poluraspada od 898 godina. Ovako kratko vrijeme poluraspada znači da se ovaj element ne može naći u značajnim količinama u Zemljinoj kori. Izotop 252Cf sa vremenom poluraspada od oko 2,64 godine, je najčešći izotop i proizvodi se u Nacionalnoj laboratoriji Oak Ridge u SAD-u te u Istraživačkom institutu atomskih reaktora u Rusiji.

On je jedan od malobrojnih transuranijskih elemenata koji imaju praktičnu primjenu. Većina aplikacija koristi osobine određenih izotopa kalifornija koji emitiraju neutrone. Naprimjer, kalifornij se koristi da bi se pokrenuli nuklearni reaktori, i primjenjuje se kao izvor neutrona pri proučavanju materijala pomoću neutronske difrakcije i neutronske spektroskopije. On se također može koristiti u nuklearnoj sintezi elemenata viših masa; ununoktij (element 118) je sintetiziran bombardiranjem atoma kalifornija-249 ionima kalcija-48. Korištenje kalifornija je problematično zbog opasnosti od njegove radioaktivnosti i sposobnosti elementa da ugrozi formiranje crvenih krvnih ćelija putem njegove bioakumulacije u koštanom tkivu.

Kalifornija (maglina)

NGC 1499 je emisijska maglina i nalazi se u sazviježđu Perzej. Prvo otkriće je napravio Edward Emerson Barnard 3. novembra 1885. godine.

LA Galaxy

LA Galaxy jest profesionalni nogometni klub iz SAD-a. Nalazi se u Carsonu, savezna država Kalifornija. Takmiči se u Major League Soccer.

Leonardo DiCaprio

Leonardo Wilhelm DiCaprio (/dᵻˈkæpri.oʊ/; rođen 11. novembra 1974) jeste američki glumac i filmski producent. DiCaprio je počeo karijeru pojavljujući se u televizijskim reklamama, nakon kojih je imao manje uloge u televizijskim serijama poput sapunice Santa Barbara i sitkoma Growing Pains početkom 1990ih. Svoju filmsku karijeru počeo je ulogom Josha u filmu Critters 3 nakon čega je glumio u filmskoj adaptaciji This Boy's Life (1993) zajedno sa De Nirom. Dobio je pozitivne kritike za sporednu ulogu u drami What's Eating Gilbert Grape (1993), a javno priznanje sa glavnim ulogama u drami The Basketball Diaries (1995) i romatičnoj drami Romeo + Julija (1996). Slavu mu je donijela epska romansa u režiji James Camerona Titanic (1997), koji je dobio i nagradu "Zlatni globus" za najbolji film u kategoriji drama, dok je DiCaprio za tu ulogu nominiran za najboljeg glumca u istoj kategoriji, ali nije osvojio nagradu. Titanic je također postao i film sa najvećom zaradom u historiji do tada.

Od početka 2000ih, DiCaprio je mnogo puta hvaljen i nagrađivan za svoj rad u brojnim filmskim ostvarenjima. Njegovi filmovi nakon Titanica bili su Čovjek sa željeznom maskom 1998., biografska kriminalistička drama Uhvati me ako možeš 2002. godine te epska historijska drama Bande New Yorka 2002. koja je također označila i njegovu prvu od mnogobrojnih kasnijih saradnji sa režiserom Martinom Scorsesem. Osim ovih, DiCaprio je bio zapažen i u ulogama u političkom ratnom trileru Krvavi dijamant 2006, kriminalističkoj drami Pokojni 2006, špijunskom trileru Body of Lies (2008), drami Revolucionarni put 2008, psihološkom trileru Otok Shutter (2010), naučno-fantastičnom trileru Inception 2010, biografskom filmu J. Edgar 2011. i mnogim drugim.

Reggie Miller

Reginald Wayne Miller bivši je američki košarkaš. S visinom od 201 cm igrao je na poziciji beka šutera.

Na NBA draftu 1987. kao 11. pik izabrali su ga Indiana Pacersi, za koje je odigrao 1389 utakmica do penzionisanja 2005. Bio je poznat po preciznom šutu za tricu (39,5% u karijeri) i do 2011. držao je NBA rekord po broju ubačenih trica u karijeri (2560). (Rekord je nadmašio Ray Allen.) Postigao je ukupno 25.279 poena u karijeri (19. mjesto svih vremena). Još jedna zanimljivost je da je 24 puta iz jednog napada postigao 4 poena (trica plus slobodno bacanje), po čemu je prvi u ligi.

Smatra se najvećim igračem u historiji Pacersa. Nakon penzionisanja Pacersi su povukli iz upotrebe dres sa brojem 31, u Millerovu čast. 7. septembra 2012. postao je član Kuće slavnih.

Robert Redford

Robert Redford američki je filmski glumac, režiser, producent, biznismen, filantrop i osnivač Filmskog festivala Sundance.

Nakon što je maturirao, otišao je studirati na University of Colorado, gdje je ujedno izgubio svoju stipendiju zbog opijanja. Tokom studiranja umjetnosti živio je slikarski život po Evropi, a nakon toga dolazi u New York City, gdje započinje studirati glumu na Američkoj akademiji dramskih umjetnosti. Godine 1958. ženi se Lolom Van Wagenen, s kojom ima četvero djece, od kojih je jedno umrlo od AIDS-a kao dijete. Rastali su se 1985..

Ronald Reagan

Ronald Wilson Reagan (Tampico, Illinois, 6. februar 1911 – Bel Air, Kalifornija, 5. juni 2004), američki političar, 40. predsjednik SAD (1981–1989) i 33. guverner Kalifornije (1967–1975).

Sacramento

Sacramento je glavni grad američke savezne države Kalifornije i sjedište okruga Sacramento. Leži na istoimenoj rijeci, udaljen oko 120 km sjeveroistočno od San Franciska, ujedno i od Tihog okeana. Karakterizira ga mediteranska klima.

Grad je centar metropolitanske regije koja obuhvata i Elk Grove te Roseville. Prema službenoj procjeni iz 2009. godine sa 481.097 stanovnika sedmi je najmnogoljudniji grad savezne države.

Salton more

Salton more je slano i endoreično jezero smješteno na jugu Kalifornije, u Sjedinjenim Američkim Državama.Jezero je nastalo velikom poplavom 1905. godine, kada je rijeka Colorado poplavila područje. Sa procijenjenom površinom od 970 km2, jezero Salton je najveće jezero u Kaliforniji. U Salton jezero se ulijeva nekoliko rijeka, a među veće se ubrajaju: Alamo River, New River, Whitewater River.

Najveća dubina jezera je 16 metara.

Spisak guvernera Kalifornije

Guverner američke savezne države Kalifornija je najviši izvršni organ vlade države Kalifornije, čije su odgovornosti, između ostalih, sačinjavanje godišnjeg izvještanja "stanja nacije" prema Zakonodavnoj skupštini Kalifornije, podnošenje prijedloga za budžet te provođenje državnih zakona. Guverner je također i vrhovni zapovjednik vojnih snaga savezne države. U njenoj historiji, Kalifornija je imala 39 guvernera, od kojih su mnogi bili istaknuti pojedinci iz oblasti nevezanih za politiku. Leland Stanford je osnovao Univerzitet Stanford 1891. godine, Earl Warren, kasnije predsjednik Vrhovnog suda SAD, osvojio je izbore sa nominacijama iz tri najveće stranke i jedina je osoba koja je ikada učestvovala na izborima za guvernera Kalifornije bez protivkandidata. Ronald Reagan, koji je bio predsjednik ceha filmskih glumaca a kasnije i Predsjednik SAD, te Arnold Schwarzenegger, bili su glumci prije guvernerske pozicije. Gray Davis je bio prvi guverner Kalifornije i drugi guverner u historiji SAD koji je opozvan od strane glasača. Najkraći mandat na mjestu guvernera imao je Milton Latham koji je bio guverner samo pet dana prije nego što je izabran na upražnjeno mjesto u Senatu SAD. Najduži mandat imao je Edmund Gerald "Jerry" Brown, Jr. koji je prethodno služio kao guverner u periodu 1975. do 1983. te je ponovno izabran za guvernera 2011. godine. On je sin bivšeg guvernera Edmunda Geralda "Pat" Browna, Sr. koji je na istom mjestu bio od 1959. do 1967. godine.

Teksas

Teksas (engleski: Texas; skraćenica: TX) jest 28. savezna država SAD-a. Teksas se pridružio SAD-u 1845. godine.

Ime države dolazi od kadoanskog jezika od Hasinai riječi táysha(ili tejas kako su ga Španci pisali) i znači prijatelji ili saveznici.

Sa površinom od 696.241 km2 i 24,3 miliona stanovnika, Teksas je druga država po veličini i broju stanovnika u SAD-u te najveća država unutrašnjem dijelu SAD-a (Aljaska periferna) i najveća država u SAD-u, a Kalifornija je najmnogoljudnija. Teksas tradicionalno zadržava reputaciju kao "veći od života" koju je najviše stekao kroz filmove o divljem zapadu.

Glavni grad Teksasa je Austin, a veći gradovi su Dallas, Houston i San Antonio.

Tim Schafer

Tim Schafer američki je dizajner računarskih igara. Osnovao je Double Fine Productions u januaru 2000, a više od deset godina proveo je u LucasArtsu. Najpoznatiji je u industriji računarskih igara zbog sposobnosti pisanja komedija i priča.

Tom Hanks

Thomas Jeffrey Hanks (rođen 9. jula 1956) jest američki filmski glumac i producent, dvostruki dobitnik Oskara. Hanks je prije uspjeha s filmovima Philadelphia i Forrest Gump glumio u televizijskim i porodičnim komedijama. Finansijski je najuspješnija filmska zvijezda u historiji. Osim toga, jedan je od dvojice glumaca čiji su filmovi sedam puta uzastopno zaradili 100 miliona dolara.

Venus Williams

Venus Ebony Starr Williams američka je profesionalna teniserka i nekadašnji broj 1 WTA-liste. Osvajačica je sedam pojedinačnih Grand Slam turnira (pet Wimbledona i dva US Opena), uz još 14 u parovima i dvije u mješovitim parovima. Također je osvojila četiri zlatne olimpijske medalje (jednu pojedinačno i tri u parovima) i jednu srebrnu u mješovitim parovima. Više od osam godina držala je i rekord za najbrži servis u historiji ženskog tenisa (više od 205 km/h).

Ona i njena sestra Serena čine jednu od najuspješnijih sportskih porodica u historiji.

Savezne države
Savezno područje
Ostrvske teritorije
Mala vanjska ostrva

Drugi jezici

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.