Japan

Japan (japanski: 日本国 - Nippon/Nihon, doslovno "Zemlja gdje izlazi sunce" ili "Zemlja izlazećeg sunca" tj. skraćeno "izvor sunca") je ostrvska država u istočnoj Aziji. Smješten je u Tihom okeanu i leži istočno od Japanskog mora, Istočnokineskog mora, Kine, Sjeverne Koreje, Južne Koreje i Rusije i prostire se od Ohotskog mora na sjeveru do Istočnokineskog mora i Tajvana na jugu.

Japan je stratovulkanski arhipelag koji se sastoji od 6.852 ostrva. Četiri najveća ostrva su Honshu, Hokkaido, Kjušu i Šikoku i čine oko devedeset sedam posto površine Japana. Sa 126 miliona stanovnika, Japan se nalazi na desetom mjestu najmnogoljudnijih država. Glavni i najveći grad je Tokio u kojem živi 9,1 milion stanovnika.

Geografski položaj Japana u Istočnoj Aziji
Geografski položaj Japana u Istočnoj Aziji

Arheološka istraživanja pokazuju da je Japan bio naseljen još od Gornjeg paleolita. Prvi pisani trag o Japanu nalazimo u kineskim historijskim tekstovima iz 1. stoljeća. Uticaj iz drugih krajeva, najviše carske Kine, zatim razdobljem izolacije i zapadnoevroskim uticajem, je okarakterizirao historiju Japana. Od 12. stoljeća do 1868. godine Japanom su vladali feudalni vojni Šoguni koji su vladali u ime cara. Japan je ušao u dugi period izolacije početkom 17. stoljeća a završen je 1853. godine kada je flota SAD-a pritisnula Japan da se otvori prema Zapadu. Gotovo dva desetljeća intertnih sukoba i pobuna su pratili cara Meijia koji je proglasio Japan carstvom 1868. godine sa carem kao Božanskim simbolom nacije. Krajem 19. i početkom 20. stoljeća pobjede u Prvom kinesko-japanskom ratu, Rusko-japanskom ratu i Prvom svjetskom ratu su omogućili Japanu da proširi svoje carstvo tokom perioda povećanog militarizma. Drugi kinesko-japanski rat 1937. godine je proširen na Drugi svjetski rat 1941. godine a završio se krajem 1945. godine atomskim napadom na Hirošimu i Nagasaki. Nakon usvajanja rividiranog ustava 1947. godine, Japan je zadržao unitarnu ustavnu monarhiju sa carom na čelu i izabranim zakonodavnim tijelom pod nazivom Kokkai.

Japan je danas velesila i članica UN-a, G7, G8 i G20. Ova zemlja ima treću po veličini ekonomiju na svijetu po nominalnom BDP-u i četvrtu najveću ekonomiju na svijetu po paritetu kupovne moći. Također je i peti najveći izvoznik na svijetu i peti najveći uvoznik. Iako se Japan odrekao prava da objavljuje rat, ima modernu vojsku i osmi najveći svjetski vojni budžet ali je koristi za samoodbranu i mirovne svrhe. Japan je razvijena zemlja sa visokim standardom života i indeksom ljudskog razvoja, čije stanovništvo ima najviši životni vijek i treću najnižu stopu smrtnosti novorođenčadi na svijetu. Japan je rangiran kao prva zemlja po Brand Indeksu i najbolja je rangirana zemlja Azije po Globalnom mirovnom indeksu.

Japan
日本国 (ja)
Nippon-koku / Nihon-koku
Zastava Grb
Zastava Grb
Uzrečica: nema
HimnaKimi ga Yo (君が代)

Položaj Japana na karti
Položaj Japana
Službeni jezik japanski
Državno uređenje Monarhija
 -  Imperator Naruhito
 -  Predsjednik vlade Shinzo Abe
Nezavisnost 660te p. n. e. 
 -  Priznato 1952 od SAD 
Površina
 -  Ukupno 377.923 km2 (60. na svijetu)
 -  Vode (%) -%
Stanovništvo
 -  Ukupno 127.770.000 (10. na svijetu)
 -  Gustoća stanovništva 342,6/km2 (20. na svijetu)
BDP (PKM) 2006
 -  Ukupno $4 156 milijardi (4. na svijetu)
 -  Per capita $32 529 
Gini (2002) 38.1 (?. na svijetu)
HDI (2006) 0.956 (visok) (8. na svijetu)
Valuta Japanski jen (¥) (JPY)
Vremenska zona (UTC+9)
Topografija
 -  Najviša tačka Fudži
3 776 m
 -  Najveće jezero Jezero Biwa
670 km2
 -  Najveća rijeka Shinano
357 km
Internetska domena .jp
Pozivni broj +81

Historija

Japan je prvi put naseljen u bakarno doba. Historija Japana počinje s državom Yamato između 200. i 646. godine, a preko razdoblja Nara i Heian (do 1185. godine) i kasnije razdoblja vojnih vladavina od porodice Minamota do porodice Toyotomi dolazimo do novije japanske historije. Ulazak u Trojni pakt s Njemačkom i Italijom neposredno uoči Drugog svjetskog rata, te napad na američku mornaricu u luci Pearl Harbour označili su ulazak Japana u Drugi svjetski rat koji je za Japan završio američkim bombardiranjem Hirošime i Nagasakija atomskom bombom. Dva potpuno razorena grada i najmanje 120.000 mrtvih prisililo je Japan da potpiše bezuvjetnu kapitulaciju SAD-u 15. augusta 1945. godine čime je i formalno završen Drugi svjetski rat. Japan je ostao pod okupacijom SAD-a do 1952. godine.

Vlada

Po državnom uređenju Japan je ustavna parlamentarna monarhija s carem na čelu. Careva uloga je ceremonijalna te on nema stvarnu vlast. Prema japanskom ustavu car je simbol države i narodnog jedinstva. Sadašnji car je Akihito. Carski prijestolonasljednik je Naruhito koji će naslijediti svog oca na carskom prijestolju.

Zakonodavna grana vlasti u Japanu je dvodomni parlament, Kokkai koji se sastoji od Zastupničkog doma (japanski: Shūgiin) i Vijećničkog doma (japanski: Sangiin). Zastupnički dom se sastoji 480 članova koji se biraju na općim izborima svake 4 godine te je parlamentarni dom s većim ovlast. Članove Vijećničkog doma se bira na općim izborima svakih 6 godina te ih ukupno ima 242. Pravo glasa imaju svi građani stariji od 20 godina.

Odbrana

Administrativna podjela

Japan se sastoji od četrdeset i sedam perfektura, na čelu kojih se nalazi izabrani guverner, zakonodavstvo i administracija. Od tog broja prefektura,43 prefekture su u potpunosti ruralne (nastavak - ken), 1 prefektura fukncioniše više kao autonomija - Hokaido (nastavak - do), 2 prefekture potpuno urbane: Osaka-fu i Kyoto-fu (nastavak - fu) i jedna metropolitanska - Tokyo-to (nastavak - to).

Postoje 4 tipa općina (najniži vid administrativno - teritorijalnih cjelina) u Japanu: veliki gradovi (shi), manji gradovi (cho ili machi), sela (mura ili son) i posebni distrikti grada Tokija.

Trenutno (2009. godina) je u toku administrativna reorganizacija kroz spajanje mnogih gradova, sela i naselja. Ovaj proces će redukovati broj lokalnih administrativnih regija i kako se očekuje, smanjiti administrativne troškove.[1]

Japan ima i veliki broj većih gradova, koji imaju važan kulturni, historijski i ekonomski značaj u životu zemlje.

Detaljna klasifikacija naselja-općina u Japanu
Detaljna klasifikacija naselja/općina u Japanu
Tip grada/općine Broj gradova/općina
Posebni okruzi "Grad Tokio" 23
Određeni državni gradovi 20
Jezgre gradova 48
Posebni gradovi 36
Ostali veći gradovi 659
Ostali manji gradovi 744
Sela 189
Japan ukupno 1.719

Geografija

Japan je arhipelag koji se sastoji od 4.000 ostrva od kojih su najveća Hokaido, Honšu, Kjušu i Šikoku. Područje Japana je tektonski izrazito dinamično. Najviši vrh je Fudži (3.776 m).

Japan je na prvom mjestu u svijetu, po prisutnosti vulkana. Tamo su registrovana 94 vulkana, sa 1,274 registrovane erupcije.[2] Površinom najveće je jezero Biwa (695 km2).

Privreda

Nakon Drugog svjetskog rata, Japan se oporavlja, te bilježi izuzetan privredni rast, posebno zahvaljujući brzom prihvatanju novih tehnologija, kvalificiranoj i školovanoj radnoj snazi, te liberalnim radnim zakonima. Raširena štednja, niska stopa inflacije i vrlo stabilni odnosi između poslodavca i uposlenika (doživotno zaposlenje), uz sve spomenuto razlog su zbog kojeg je Japan danas među privredno najjačim zemljama svijeta.

Od 1960-tih do 1980-tih, ukupni realni privredni rast je nazvan "Japansko čudo": 10% prosječno u 1960-tim, i 5% prosječno u 1970-tim, kao i 4% prosječnog rasta u 1980-tim godinama.

Japan je jedna od vodećih država u poljima naučnih istraživanja, posebno tehnologije, mašina, i u biomedicinskim naukama. Blizu 700 000 naučnika dijeli budžet predviđen za nauku u iznosu od 130 milijardi US dolara, treći iznos u svijetu. Japan je lider u temeljnim naučnim istraživanjima, sa brojnim dobitnicima Nobelove nagrade u fizici, hemiji ili medicini. Neki od glavnih doprinosa Japana su u poljima elektronike, automobilske industrije, mašinama, zemljotresnom inžinjerstvu, industrijskoj robotici, optici, hemikalijama, poluprovodnicima i metalima. Japan je vodeći svjetski centar robotike u industriji, i ima više od polovine svih svjetskih robota. Japan je najveći svjetski proizvođač automobila.

Stanovništvo

Gustoća naseljenosti po općinama-naseljima u Japanu 2015.
Gustoća naseljenosti po naseljenim mjestima u Japanu 2015.

Japanska populacija broji oko 127,3 miliona stanovnika. Najvećim dijelom, japansko društvo je jezički i kulturalno homogeno, uz malu populaciju stranih radnika, Koreanaca, Kineza, Filipinaca, Brazilaca i drugih. Najveća etnička grupa je narod Yamato; dok veće manjinske grupe čine narodi Ainu i Ryukyuan.

Japansko stanovništvo ima najvišu očekivanu životnu dob na svijetu, i ona iznosi 81,25 godina (prema podacima iz 2006. godine). Prosječna životna dob stanovništva se brzo povećava, kao posljedica baby-booma koji je uslijedio poslije Drugog svjetskog rata i smanjivanja broja rođenih u zadnjim desetljećima dvadesetog vijeka. Godine 2004. oko 19,5% japanske populacije je imalo preko 65 godina.

Broj stanovnika po naseljenim mjestima u Japanu 2015.
Broj stanovnika po naseljenim mjestima u Japanu 2015.

Ovakve promjene u demografskoj strukturi su izbacile u prvi plan problem potencijalnog nedostatka radne snage u budućnosti, kao i vjerovatnog porasta troškova socijalnih i penzionih programa. Veliki broj mladih japanaca se odlučuju za samački život, radije nego da zasnuju porodicu. Predviđa se da će, ukoliko se nastavi ovakav demografski trend, do 2050. godine japan imati 100 miliona stanovnika, a do 2100. godine ta brojka će spasti na 64 miliona. Demografski stručnjaci i planeri japanske vlade vode debate o načinima na koje bi spriječili ovakav pad populacije. Dopuštanje imigriranja većeg broja radnika, kao i poticanje rađanja većeg broja djece u porodicama su neki od prijedloga za rješavanje ovog problema.

Jezik

Više od 99% Japanaca govori japanski kao prvi jezik. Japanski jezik pripada altajskoj grupi jezika (srodan koreanskom) čini oko 49,1% riječi baziranih na kineskom, 33,8% autohtonih riječi i oko 8,8% riječi koje korijen vuku iz drugih izvora. Također, danas je u upotrebi veliki broj (izmijenjenih) riječi iz engleskog jezika. Za standardni jezik krajem devetnaestog vijeka određen je tokijski dijalekt.

Pismo se sastoji od kombinacije kineskih znakova (pismo preuzeto u šestom vijeku; dotada japanski jezik nije imao pisanu formu) i dva slogovna pisma (hiragana i katakana) nastalih u devetom vijeku. U školama se uči i pisanje japanskog jezika latiničnim pismom.

Jezik Ryukyuan, pripadnik iste grupe jezika kao i japanski, se govori na Okinavi, međutim malo djece uči ovaj jezik. Jezik Ainu je gotovo izumro, sa svega nekoliko živih govornika na Hokaidu. Najveći broj javnih i privatnih škola zahtijeva od učenika upotrebu i japanskog i engleskog jezika.

Religija

Religijski život Japana je veoma razvrstan. Ovdje je kroz istoriju došlo do preplitanja mnogih tradicionalnih religija. Korijeni mnogih tradicionalnih japanskih vjerovanja nalaze se u praistorijskim običajima, a najveći dio njih čini osnovu sinto religije. Ovo je jedina religija koja je specifično japanska. Indijski budizam, kineski doprinos u vidu konfučijanizma i taoizma, a kasnije je došlo kršćanstvo, u Japan su stigli izvana. Sve ove religije pretrpjele su značajne transformacije u procesu međusobne razmjene uticaja sa lokalnom tradicijom.

Velika većina stanovništva živi po običajima sinto i budističke religije. Primjer vjenčanja se obavljaju po sinto običajima, a sahrane po budističkim . Sinto je kao religija nastao u Japanu. Njegovi korjeni nalaze se u antičkim vjerovanjima i mitovima kada su ljudi vjerovali da duhovne sile (kami) postoje u prirodi - u drveću ili planinama. Sa razvojem sinto religije, kami su počeli da obuhvataju i heroje i druge poznate ličnosti, a u periodu pre izgradnje prvih hramova, ljudi su svoje obožavanje kamija iskazivali u prirodi.

Budizam je nastao u Indiji, a u Japan je stigao preko Kine i Koreje sredinom VI vijeka. U Japanu postoje brojne budističke sekte. Kršćanstvo su u Japan donijeli španski i portugalski misionari sredinom XVI vijeka. Mali je broj pripadnika ove religije.

Pripadnici šintoističke religije u Japanu
Pripadnici šintoističke religije u Japanu
Pripadnici budističke religije u Japanu
Pripadnici budističke religije u Japanu

Kultura

Japanska kultura se veoma promijenila tokom godina, od državne tradicionalne originalne "Jōmon" kulture do savremene kulture, koja kombinuje uticaje iz Azije, Evrope i Sjeverne Amerike.

Tradicionalne japanske umjetnosti uključuju zanate: "ikebana", "origami", "ukiyo", lutke i drugo; priredbe: "bunraku", plesove, "kabuki", "noh", "rakugo"; tradicije: igre, ceremonija pijenja čaja, Budō, arhitekturu, baštovanstvo, mačeve, kao i japansku kuhinju. "Manga" je strip format, popularan i u Japanu i u drugim zemljama. Japanska muzika je eklektička, sa od susjeda posuđenim instrumentima i stilovima. "Karaoke" su široko raspostranjena aktivnost.

Sport

"Sumo" hrvanje je nacionalni sport Japana.

Također pogledajte

Reference

  1. ^ Mabuchi, Masaru (May 2001). "Municipal Amalgamation in Japan". World Bank. Pristupljeno 28 December 2006.
  2. ^ http://volcano.oregonstate.edu/vwdocs/volc_images/north_asia/japan_tec.html
.jp

.jp je najviši Internet domen za Japan.

Azija

Azija, kao dio Evroazije sa površinom od oko 44,6145 miliona km2, zauzima oko trećine ukupnog kopna na Zemlji i po površini je najveći kontinent na planeti. U njoj živi preko 4 milijarde ljudi, što je oko 60% ukupnog broja stanovnika na svijetu, te je ovaj kontinent i najnaseljeniji. U historiji ljudske civilizacije, Azija je vrlo rano postala važna za čovječanstvo. Tamo su nastale prve poznate države, a već oko 900 p.n.e. i prva velika carstva poput Asirskog ili nešto kasnije i Ahemendiskog carstva.

Azija je kontinent superlativa, između ostalog tamo se nalazi:

najmnogoljudnija država svijeta - Narodna Republika Kina

najveći dio najveće države po površini - Rusije, nalazi se u Aziji

najviši planinski lanac - Himalaji i svi poznati vrhovi iznad 8.000 metara

najdublje i najstarije unutrašnje jezero - Bajkalsko jezero

najniža vodena površina ispod nivoa mora - Mrtvo moreAzija je kontinent sa najrazličitijom vegetacijom koja se kreće od stalno zaleđene zemlje (permafrosta) u Sibiru do džungli u jugoistočnoj Aziji. Pored ekstremnih klimatskih uslova u tundrama, pustinjama i tropskim kišnim šumama, u njoj se nalaze i sve ostale poznate vegetacijske zone. Druga specifičnost Azije je da se u njoj nalazi najveći broj međukontinentalnih država na svijetu, bilo da se radi o azijskom dijelu tih država ili teritorijama azijskih država koje se prostiru na drugim kontinentima (npr. Rusija, Kazahstan, Egipat, Turska i dr.)

Bridgestone

Bridgestone (株式会社ブリヂストン Kabushiki-gaisha Burijisuton), punim imenom Bridgestone Corporation, je multinacionalni konglomerat za proizvodnju guma osnovan 1931. u gradu Kurume (Japan) od strane Shojira Ishibashija (Ishibashi Shjir). Ime Bridgestone dolazi od doslovnog prijevoda riječi ishibashi sa japanskog na engleski, što znači kameni most (engleski: stone bridge).

Crtani film

Crtani ili animirani film je vid filmske umjetnosti. Za razliku od "običnog" filma, u crtanom filmu su likovi i pozadina nacrtani. U ovu se grupu često stavljaju i filmovi u kojoj niti likovi niti pozadina nisu nacrtani, ali nisu niti stvarni, živi likovi, nego lutke.Najveci proizvođači crtanog filma su drzave SAD i Japan.

Crtane filmove komercijalno značajne distribucije proizvode (proizvodile su) sljedeće države:

Njemačka (Drijemko, Profesor Baltazar)

Češka (Krtek, Vila Amalka, Pat i Mat)

Slovačka (Pat i Mat)

Poljska (Bolek i Lolek, Reksio)

Mađarska (Gustav)

Rusija (Ledena kraljica, Konjić grbonjić, Zec "Nu, pogodi")

Jugoslavija (Hrvatska) (Profesor Baltazar...)

Bosna i Hercegovina (Super Billy)

Italija (Linija, Mariolino)

Švicarska (Stripy, Pingu)

Francuska (Asterix i Obelix, Pluk u svemiru )

Španija

SAD (Tom i Jerry, Fred Flintstone, Popeye, Simpsons, Duško Dugouško)

Japan (Pokémon, Yu-Gi-Oh!, Yu-Gi-Oh! GX)

Drugi svjetski rat

Drugi svjetski rat (1. septembar 1939 – 2. septembar 1945) bio je globalni rat koji je trajao od 1939. do 1945, iako su povezani sukobi počeli ranije. U njemu su bile uključene sve velike sile koje su formirale dva suprostavljena vojna saveza: Saveznici i sile Osovine. To je bio najrasprostranjeniji rat u historiji i direktno je uključivao više od 100 miliona ljudi iz više od 30 država svijeta. Nazvan je "totalni rat" jer su glavni učesnici sve svoje ekonomske, industrijske i naučne kapacitete stavili u ratne poduhvate, brisajući razlike između civilnih i vojnih resursa.

Drugi svjetski rat je bio najsmrtonosniji sukob u ljudskoj historiji, sa 50 do 85 miliona žrtava, većinom civila od čega najviše njih iz Sovjetskog Saveza i Kine. Drugi svjetski rat je i sinonim za brojne zločine, uključujući i zločin genocida Holokaust (u kojem je ubijeno oko 11 miliona ljudi), strateško bombardovanje industrijskih i civilnih centara (u kojima je ubijeno oko milion ljudi), masovne ljudske žrtve usljed gladi i bolesti kao i jedinu upotrebu nuklearnog oružja u ratu.Japansko carstvo s ciljem dominiranja istočnom Azijom i Pacifikom je bilo u ratu sa Kinom od 1937. godine, ali se smatra da je Drugi svjetski rat počeo 1. septembra 1939. godine njemačkom invazijom na Poljsku i britanskom i francuskom objavom rata Njemačkoj. Od kraja 1939. do početka 1941. godine, serijom kampanja i sporazuma, Njemačka je zauzela ili kontrolirala cijelu kontinentalnu Evropu formirajući Trojni pakt sa Italijom i Japanom. Nakon potpisivanja sporazuma Molotov-Ribentrop u augustu 1939. godine, Njemačka i SSSR su podijelili i pripojili teritorije svojih evropskih susjeda Poljske, Finske, Rumunije i Baltičkih država. Velika Britanija i članice Commonwealtha su bile jedine savezničke zemlje koje su nastavile da se bore protiv sila Osovine na bojištima u Sjevernoj i istočnoj Africi, vazdušnoj bici za Britaniju, Blitzkriegu, balkanskoj kampanji i dugotrajnoj bici za Atlantik. U junu 1941. godine, evropske sile Osovine su pokrenule invaziju na SSSR otvarajući najveće kopneno ratište u historiji, koje je vezalo najveći dio osovinskih snaga do kraja rata. U decembru 1941. godine, Japan je napao SAD i britanska ostrva u Tihom okeanu, čime se rat proširio i na zapadni Pacifik.

Sile Osovine su zaustavljene 1942. godine kada je Japan izgubio u bici kod Midveja u blizini Havaja, a Njemačka poražena u sjevernoj Africi i kod Staljingrada u SSSR-u. Godine 1943. sa nizom njemačkih poraza na Istočnom frontu, saveznička invazija Sicilije i Italije je dovela do italijanske predaje. Savezničkom pobjedom na Pacifiku, sile Osovine su izgubile inicijativu i preduzele strateško povlačenje na svim frontovima. Zapadni saveznici su 1944. godine izvršili invaziju na okupiranu Francusku, dok je SSSR povratio sve svoje izgubljene teritorije i izvršio invaziju na Njemačku i njene saveznike. Tokom 1944. i 1945. godine Japan je pretrpio velike gubitke jer su Saveznici onesposobili japansku mornaricu i osvojili ključne otoke na Pacifiku.

Rat u Evropi se završio invazijom Njemačke od strane zapadnih saveznika i Sovjetskog saveza, što je kulminiralo zauzimanjem Berlina od strane sovjetskih i poljskih vojnika i kasnijom njemačkom bezuslovnom predajom 8. maja 1945. godine. Nakon savezničke Postdamske deklaracije 26. jula 1945. godine i odbijanja Japana da se preda, SAD su bacile atomske bombe na japanske gradove Hiroshimu i Nagasaki 6. i 9. augusta 1945. godine. Zbog mogućnosti dodatnog atomskog bombardovanja i sovjetskom invazijom na Mandžuriju, Japan je kapitulirao 15. augusta 1945. godine. Time je okončan Drugi svjetski rat.

Drugi svjetski rat je promijenio političke saveze i društvenu strukturu svijeta. Osnovane su Ujedinjene nacije (UN) kako bi podsticale međunarodnu saradnju i spriječavale buduće sukobe. Pobjedničke sile SAD, Velika Britanija, SSSR, Kina i Francuska su postale stalne članice Vijeća sigurnosti Ujedinjenih nacija. SSSR i SAD su postale rivalske supersile postavljajući scenu za Hladni rat koji je trajao narednih 46 godina. U međuvremenu, uticaj velikih evropskih sila je oslabio čime je započela dekolonizacija Azije i Afrike. Većina zemalja čija je ekonomija bila oštećena su se posvetile ekonomskom oporavku. Pojavile su se političke integracije, posebno u Evropi, kao pokušaj stabilizacije poslijeratnih odnosa kako bi se stvorio zajednički identitet.

FIFA Svjetsko klupsko prvenstvo

FIFA Svjetsko klupsko prvenstvo jest međunarodno nogometno takmičenje koje organizuje FIFA, krovna nogometna organizacija. Prvenstvo je prvi put odigrano 2000. godine, ali se nije igralo od 2001. do 2004. godine zbog više razloga, a ponajviše zbog kolapsa marketinškog partnera FIFA-e. Od 2005. godine takmičenje se održava svake godine, a do sada izuzimajući prvo prvenstvo 200. godine koje se održalo u Brazilu domaćini su bili Japan i Ujedinjeni Arapski Emirati. Maroko je bio domaćin takmičenja 2013. i 2014. godine. Trenutni šampion je španski klub Real Madrid koji je u finalu 2017. pobijedio Grêmio rezultatom 1–0.

Prvo FIFA Svjetsko klupsko prvenstvo održano je u Brazilu u januaru 2000. godine. Održavalo se paralelno sa Europskim/Južnoameričkim kupom, prijateljskim takmičenjem koje su organizovali zajednički UEFA i CONMEBOL, a učesnici su bili pobjednici Kupa šampiona i Copa Libertadores, kasnije poznat i kao Toyota kup. FIFA je 2005. godine prisvojilo ovoo takmičenje i krenulo sa ovim imenom od 2006.

Trenutni format uključuje sedam timova koji se takmiče za titulu na stadionima zemlje domaćina u periodu od dvije sedmice – pobjednik Azijske Lige prvaka, Afričke Lige prvaka, CONCACAF Lige prvaka, Copa Libertadores, Lige prvaka Okeanije, te UEFA Lige prvaka, zajedno sa prvakom zemlje domaćina, a svi se takmiče po principu nokaut turnira.

Prvak zemlje domaćina igra baraž sa prvakom Okeanije, a pobjednik tog meča pridružuje se predstavnicima Azije, Afrike i Sjeverne Amerike u četvrtfinalu. Pobjednici četvrtfinala suočavaju se sa Evropskim i Južnoameričkim šampionima koji se takmiče od polufinala, za mjesto u finalu.

Dosadašnjih 14 turnira je osvojio devet ekipa, Barcelona i Real Madrid osvajali su takmičenje tri puta. Drugi pobjednici su: Corinthians iz Brazila sa dvije osvojene titule, te São Paulo i Internacional iz Brazila, Milan i Inter iz Italije, Manchester United iz Engleske i Bayern iz Njemačke po jednom. Španija je najuspješnija država sa šest osvojenih takmičenja, dok je Barcelona ubilježila najviše finala – četiri.

Istočna Azija

Istočna Azija je subregija Azije koja se može definirati ili u geografskim ili u kulturnim terminima. U geografskom smislu pokriva oko 6.640.000 km2; ili 15% azijskog kontinenta. U kulturnom smislu obuhvata društva koja pripadaju kineskoj kulturnoj sferi, pokazujući snažni historijski uticaj klasičnog kineskog jezika (uključujući tradicionalno pismo), konfucijanizma i neokonfucijanizma, mahayana budizma i daoizma. Ova kombinacija jezika, političke filozofije i religije preklapa se s geografskim određenjem istočne Azije.

Istočna Azija je moderan termin za tradicionalni evropski naziv Daleki istok, koji opisuje geografski položaj regije u odnosu na Evropu radije nego svoj položaj unutar Azije.

Sljedeće zemlje su smještene u geografskoj Istočnoj Aziji:

Narodna Republika Kina (uključujući Hong Kong i Macau)

Republika Kina (Tajvan)

Demokratska Republika Koreja (Sjeverna Koreja)

Republika Koreja (Južna Koreja)

Japan

MongolijaSljedeće narode ili društva obuhvata kulturna Istočna Azija:

Kinesko društvo (koje bi također uključivalo raspršene kineske regije Hong Kong, Tajvan, Macau, te Singapur zbog svoje velike kineske populacije)

Japansko društvo

Korejsko društvo

Mongolsko društvo

Vijetnamsko društvoSljedeće zemlje ili regije ponekad se smatraju dijelom Istočne Azije. Glavni razlog neslaganja o tom pitanju jest razlika između kulturne i geografske definicije "Istočne Azije". Politička perspektiva je također važan faktor.

Dijelovi Kine koji historijski nisu han kineski: Xinjiang, Qinghai, Tibet (ili istočna ili srednja Azija)

Ruski Daleki istok (ili istočna ili sjeverna Azija)

Vijetnam (ili istočna ili jugoistočna Azija)Više od 1,5 milijardi ljudi, tj. oko 40% stanovništva Azije ili četvrtina svih ljudi na svijetu živi u geografskoj Istočnoj Aziji. Ova je regija jedna od najnaseljenijih mjesta na svijetu. Gustoća stanovništva u Istočnoj Aziji iznosi 230 st./km2, što je pet puta više od svjetskog prosjeka.

Japan na Svjetskom prvenstvu u atletici 2017.

Japan na Svjetskom prvenstvu u atletici 2017. u Londonu od 4. do 13. augusta 2017. predstavljalo je 48 sportista u 22 discipline. Ukupno su osvojili tri medalje: jednu srebrnu i dvije bronzane.

Japan na Zimskim olimpijskim igrama 1984.

Japan se takmičio na Zimskim olimpijskim igrama 1984 u Sarajevu, Jugoslavija.

Japanski jezik

Japanski jezik (日本語, nihongo) je službeni jezik Japana, a osim toga se govori i u dijelovima Kine i Koreje koji su dugo bili pod japanskom vlašću, te područjima gdje živi puno japanskih emigranata (SAD, Brazil).

Postoji nekoliko teorija o nastanku japanskog jezika, ali naučnici se još uvijek razilaze u mišljenjima. Najvjerovatnija teorija povezuje japanski s izumrlim jezicima koji su se u prošlosti upotrebljavali na području korejskog poluotoka i Mandžurije.

Zbog razvoja u dugogodišnjoj izolaciji, teško je pronaći bilo kakve veze između japanskog i drugih jezika. Japanski jezik zajedno s Ryukyu jezicima, koji se govore na području Okinawe, spada u japansku jezičnu porodicu.

Japansko more

Japansko more dio je Tihog okeana. Smješteno je između Japanskog arhipelaga, tj. ostrva Hokkaido, Honshu i Kyushu na istoku, Korejskog poluostrva na zapadu, i Rusije i ostrva Sahalin na sjeveru.

Nogometna reprezentacija Japana

Nogometna reprezentacija Japana predstavlja Japan na međunarodnim nogometnim takmičenjima i pod upravom je nogometnog saveza Japana.

Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Japan

Prvu zvaničnu utakmicu Japan i Bosna i Hercegovina odigrali su 28. februara 2006. godine u Dortmundu. U posljednjoj minuti prvog poluvremena golom Takahare Japan je poveo u ovoj prijateljskoj utakmici. U 57. minuti utakmice Bosna i Hercegovina je izjednačila golom Misimovića iz jedanaesterca. Emir Spahić je u 65. minuti doveo Bosnu i Hercegovinu u vodstvo da bi u posljednjoj minuti utakmice Hidetoshi Nakata postavio i konačan rezultat. Zamijenivši Barbareza u 79. minuti utakmice Admir Raščić je debitovao za Bosnu i Hercegovinu. Dvije godine poslije u Tokiju, Japan je ugostio Bosnu i Hercegovinu te ostvario ubjedljivu pobjedu rezultatom 3–0. Golove su postigli Yuji Nakazawa u 68, te Koji Yamase u 83. i 88. minuti utakmice. Za Bosnu i Hercegovinu su u ovoj utakmici uglavnom igrali nogometaši iz domaćeg prvenstva te su debitantske nastupe za Bosnu i Hercegovinu zabilježili: Amer Jugo, Bojan Regoje, Fenan Salčinović, Mladen Žižović, Semir Štilić, Staniša Nikolić, Stevo Nikolić i Vlastimir Jokanović. U Osaki 7. juna 2016. u finalu Kirina kupa Bosna i Hercegovina je pobijedila Japan te na taj način osvojila i svoj prvi turnir. Golom Hiroshija Kiyotake Japan je poveo u 28. minuti, da bi Milan Đurić golovima u 30. i 66. minuti utakmice donio pobjedu Bosni i Hercegovini. Debitantske nastupe za nacionalnu selekciju Bosne i Hercegovine u finalu Kirina kupa zabilježili su Aleksandar Kosorić, Almir Bekić, Filip Arežina i Zvonimir Kožulj.

Prvi svjetski rat

Prvi svjetski rat bio je globalni rat uglavnom vođen na teritoriji Evrope a koji je započeo 28. juna 1914. godine i trajao do 11. novembra 1918. godine. Od vremena izbijanja do početka Drugog svjetskog rata, nazivan je jednostavno svjetski rat ili Veliki rat, a nakon toga Prvi svjetski rat, termin koji se uglavnom i koristi. U Americi je prvobitno nazvan Evropski rat ali se i danas često naziva Veliki rat (eng. Great War). Sa 70 miliona mobilisanih vojnika, od čega njih 60 miliona u Evropi, rat se s pravom smatra kao jedan od najvećih ratova u historiji čovječanstva. Kao rezultat ratnih aktivnosti stradalo je 9 miliona vojnika i 7 miliona civilnih žrtava. Bio je to jedan od najsmrtonosnijih sukoba u historiji, koji je otvorio put velikim političkim promjenama, uključujući i revolucije u mnogim zemljama.Rat se vodio između velikih svjetskih ekonomskih sila koje su bile svrstane u dva suprotna saveza: Saveznici (Velika Britanija, Francuska i Rusija) i Centralne sile (Njemačka i Austro-Ugarska). Ovi savezi su se reorganizirali i uključili su više država u rat: Italija, Japan i SAD su se pridružile Saveznicima a Osmanlijsko carstvo i Bugarska Centralnim silama.

Iako je oživljavanje imperijalizma glavni uzrok, neposredni povod za rat je bio atentat na austrijskog nadvojvodu Franza Ferdinanda, prijestolonasljednika Austro-Ugarske, od strane srpskog nacionaliste Gavrila Principa u Sarajevu 28. juna 1914. godine. Ovo je pokrenulo diplomatsku krizu kada je Austro-Ugarska isporučila ultimatum Srbiji. U toku jedne sedmice, velike sile su bile u ratu, a sukob se proširio širom svijeta.

Dana 28. jula, Austro-Ugarska je objavila rat i pokrenula invaziju na Srbiju. Rusija se mobilizirala, Njemačka je napala neutralnu Belgiju i Luksemburg prije polaska na Francusku, a Velika Britanija je objavila rat Njemačkoj. Francuska je zaustavila njemačku vojsku na svojoj granici, i ta granica će biti poznata kao zapadni front, koji će se vrlo malo promijeniti sve do 1917. godine. U međuvremenu, na istočnom frontu, ruska vojska je bila uspješna protiv Austro-Ugarske, ali je zaustavljena od strane Njemačke. U novembru 1914. godine Osmanlijsko carstvo se pridružilo ratu, otvorivši frontove na Kavkazu, Sinaju i Mezopotamiji. Italija i Bugarska su ušle u rat 1915. godine, Rumunija 1916. a SAD 1917. godine.

Rat je proizveo revoluciju u Rusiji u martu 1917. godine i naknadnu revoluciju u novembru, što je dovelo do primirja između Centralnih sila i Rusije. Dana 4. novembra 1918. godine Austro-Ugarska je pristala na primirje. Njemačka koja je imala problema sa revolucionarima pristala je na primirje 11. novembra 1918. godine čime je okončan rat pobjedom saveznika.

Do kraja rata, četiri glavne imperijalne sile - Njemačko carstvo, Rusko carstvo, Austro-Ugarska i Osmanlijsko carstvo - prestale su da postoje. Države nasljednice su izgubile značajnu teritoriju. Karta Evrope je ponovo nacrtana, s nekoliko obnovljenih ili stvorenih nezavisnih država. Liga naroda je formirana s ciljem sprečavanja ponavljanja ovakvih užasnih sukoba. Ovaj cilj nije uspio. U oslabljenim državama obnovio se evropski nacionalizam i njemački osjećaj poniženja doprinio je porastu fašizma i stvaranja uvjeta za Drugi svjetski rat.

Svjetsko prvenstvo u nogometu 2002.

Svjetsko prvenstvo u nogometu 2002. bilo je 17. po redu svjetsko prvenstvo a održano je u Južnoj Koreji i Japanu od 31. maja do 30. jula 2002. godine. Titulu šampiona osvojila je reprezentacija Brazila koja je u finalu rezultatom 2-0 pobijedila Njemačku.

Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.

Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014. jeste nogometni turnir u organizaciji FIFA-e, koji se odigrao od 12. juna do 13. jula 2014. u Brazilu. Prvak svijeta je postala reprezentacija Njemačke, pobijedivši Argentinu rezultatom 1-0. Ovo je prvi naslov Njemačkoj nakon ujedinjenja 1990. godine.

Ovo je bilo drugi put da ta zemlja bude domaćin takmičenja, jer je to prvi put bila 1950. Brazil je postao peta država sa dvostrukim domaćinstvom prvenstva nakon Meksika, Italije, Francuske i Njemačke.

To je bilo prvo svjetsko prvenstvo u Južnoj Americi nakon onog iz 1978. u Argentini i drugo uzastopno prvenstvo održano na južnoj hemisferi.

17 gradova iskazalo je interes da budu izabrani kao domaćini prvenstva: São Paulo, Rio de Janeiro, Belo Horizonte, Porto Alegre, Brasília, Belém, Campo Grande, Cuiabá, Curitiba, Florianópolis, Fortaleza, Goiânia, Manaus, Natal, Recife/Olinda (jedan stadion će koristiti oba grada), Rio Branco i Salvador. Maceió je odustao.

U skladu s FIFA-inom praksom, samo jedan grad može koristiti 2 stadiona, a broj gradova domaćina ograničen je na između 8 i 10. Brazilska konfederacija tražila je odobrenje da najbolje nogometaše svijeta ugosti u 12 gradova. 26. decembra 2008. FIFA je dala zeleno svjetlo za plan za 12 gradova domaćina.

Gradovi su odabrani 31. maja 2009. Odbijeni su Belém, Campo Grande, Florianópolis, Goiânia i Rio Branco.

Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018.

Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018. bilo je 21. po redu Svjetsko prvenstvo u nogometu koje je održano u Rusiji od 14. juna do 15. jula 2018. godine. Šampionsku titulu osvojila je Francuska pobijedivši u finalnoj utakmici Hrvatsku. Bronzana medalja pripala je Belgiji. Na takmičenju su učestvovale 32 reprezentacije, te odigrano 64 utakmice gdje je postignuto 169 golova što je prosječno iznosilo 2.64 postignuta gola po utakmici. Najbolji strijelac turnira bio je reprezentativac Engleske Harry Kane sa šest postignutih golova.

Tajvan

Republika Kina, poznatija kao Tajvan ili Kineski Taipei (中華民國 Zhōnghuá Mínguó), a ranije poznata kao Formoza, jest ostrvska država u istočnom dijelu Azije. Vlada Republike Kine trenutno ima vlast nad ostrvima: Taiwan, Penghu, Kinmen, Matsu i nekoliko drugih malih ostrva. Susjedne države su: Narodna Republika Kina na zapadu, Japan na sjeveroistoku i Filipini na jugu.

Republika Kina je član Svjetske trgovinske organizacije (WTO), kao i APEC-a. Poznata je kao jedan od Četiri azijska tigra, i ima naprednu industrijski razvijenu privredu. Njena privreda zauzima 26. mjesto u svijetu, sa naprednom tehnologijom koja igra ključnu ulogu u svjetskoj ekonomiji.

Republika Kina je visoko pozicionirana u smislu slobode štampe, zdravstvenoj zaštiti i ekonomskim slobodama.

Španski jezik

Španski (kastiljski) je Iberijski romanski jezik, i treći jezik po broju onih koji ga upotrebljavaju u svijetu. Španski je materni jezik za 352 miliona ljudi, a zajedno sa ljudima kojim je dodatni strani jezik, španski govore otprilike 417 miliona ljudi (prema procjenama iz 1999. godine). Većina ljudi koji govore španski su iz Centralne i Južne Amerike. Prema posljednjim istraživanjima, ovaj jezik ima najveću stopu rasta broja onih koji ga koriste i smatra se da će u dogledno vrijeme prestići i engleski jezik.

Države
Teritorije
Nepriznate države
Članovi
Posmatrači
Institucije
Članice
Posmatrači
Bivše članice

Drugi jezici

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.