Gvinejski zaliv

Gvinejski zaliv je dio Atlantskog okeana, ograničen sa sjevera i istoka obalama Afrike. Od mnogih rijeka koje se ulijevaju u njega najznačajnije su Niger i Volta.

Gulf of Guinea (English)
Karta Gvinejskog zaliva, pokazuje lanac ostrva koji čine Kamerunsku liniju vulkana

Geografija

Na sjeveru i istoku, Gvinejski zaliv se graniči sa obalnim područjima Gornje i Donje Gvineje, a na jugu sa angolskim jarkom.

U Gvinejskom zalivu se nalaze ostrva Sao Tome i Principe, koja čine nezavisnu državu, te ostrva Bioko i Annobon koja pripadaju Ekvatorijalnoj Gvineji. U zalivu se ukrštaju ekvator i grinički meridijan.

Također pogledajte

Amundsenovo more

Amundsenovo more je more u Južnom okeanu smješteno zapadno od Antarktika, ispred Zemlje Marie Byrd.Površina mora je 98.000 km2, a najveća dubina mora iznosi 585 metara.

Amundsenovo more je dobilo ime po norveškom istraživaču Roaldu Amundsenu koji je bio istraživač sjevernih i južnih polarnih oblasti.More je uglavnom prekriveno ledom. Ledeni pokrivač ima površinu otprilike kao američka država Texas.

Bohajsko more

Bohajsko more (kin. Bó Hăi) prestavlja sjeverni dio Žutog mora sa kojim je povezano preko Bohajskog prolaza. Ima površinu od 823.000 km2. Blizina Pekinga ga čini jednim od najprometnijih mora na svijetu. U Bohajsko more se ulijevaju rijeke Huang He, Liao He, Hai He i Luan. Do ranog 20. vijeka ovo more je nosilo naziv zaliv Chihli i zaliv Pechihli.

Nedovršeni članak Bohajsko more koji govori o geografiji treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.

Botnijsko more

Botnijsko more (švedski: Bottenhavet, finski: Selkämeri) je more koje razdvaja Botnijski zaliv na sjeveru od Baltičkog mora koje se nalazi južno.

More se nalazi između Švedske na zapadu, Finske na istoku i Ålandskog i Arhipelaškog mora na jugu. Površina ovog mora je oko 79.000 km2.

Najveći primorski gradovi, od juga ka sjeveru, su Rauma i Pori u Finskoj i Gävle i Sundsvall u Švedskoj. Gradovi Umeå i Vaasa leže na krajnjem sjeveru, u blizini Botnijskog zaliva.

Foxov bazen

Foxov bazen je plitki okeanski zaliv koji se nalazi sjeverno od Hudsonovog zaliva, između Baffinovog ostrva i Melville poluostrva. Tokom većeg dijela godine, bazen je okovan ledom.

Bazen je nazvan po engleskom istraživaču Lukeu Foksu (eng. Luke Foxe) koji je donje dijelove bazena otkrio 1631. godine.

Istočnosibirsko more

Istočnosibirsko more je rubno more Arktičkog oceana.

Istočnosibirsko more se na sjeveru proteže do najsjevernije tačke ostrva Komsomolec (iz ostrvske grupe Severnaja Zemlja) koja se naziva Arktički rt, na jugu do obale Sibira, na zapadu do Novosibirskih ostrva i na istoku do rta Billings (u Čukotskom autonomnom okrugu) i do ostrva Wrangel.

More graniči sa Laptevskim na zapadu i Čukotskim morem na istoku.

Jonsko more

Jonsko more (grčki: Ιόνιο Πέλαγος, latinski: Mare Ionium, italijanski: Mare Ionio, albanski:Deti Jon), dio Sredozemnog mora koji se nalazi između Grčke na istoku, Sicilije na jugozapadu i Italije na zapadu i sjeverozapadu. Iako su ga stariji autori smatrali dijelom Jadranskog mora, Jonsko more se sada smatra posebnom morskom površinom. U Jonskom moru, južno od Grčke, izmjerena je najveća dubina u Sredozemlju (4.900 m).

Jonsko more je povezano s Tirenskim morem Mesinskim vratima, a s Jadranskim morem Otrantskim vratima. Najveća ostrva u ovom moru su Krf, Zakintos, Kefalonija, Itaka, i Lefkas, tj. Jonska ostrva.

Najvažnije trajektne veze su između Patrasa u Grčkoj i Brindisija i Ancone u Italiji.

Laptevsko more

Laptevsko more je dio Arktičkog okeana. Nalazi se između Sibira, poluostrva Tajmir, Severnaje Zemlje i Novosibirskih ostrva. Na zapadu se preko Viljkickog prolaza dodiruje sa Karskim morem a na istoku sa Istočnosibirskim morem, preko Sanikovljevog prolaza i prolaza Dimitrija Lapteva. Obuhvata površina od oko 700.000 km2. Ime je dobilo po dvojici istraživača Dimitriju Laptevu i Haritonu Laptevu, rođacima koji su u 18. vijeku istraživali i kartografisali njegove obale. Plovno je samo tokom augusta i septembra. Njegova prosječna dubina je 578 metara, a maksimalna dubina iznosi 3.385 metara. Najveća rijeka koja se uliva u Laptevsko more je Lena koja formira veliku deltu. Nešto zapadnije se nalazi dugi estuarij rijeke Hatanga. Pored njih najveće rijeke koje se ulivaju u more su Anabar, Olenjok i Jana. Laptevsko more je prekriveno ledom tokom najvećeg dijela godine, međutim ledolomci omogućavaju da se njegova glavna luka Tiksi oslobodi leda. Lokalnu faunu čine morževi, bradate foke i morske krave.

Lincolnovo more

Linkolnovo more (engleski: Lincoln Sea) je ivično more Arktičkog okeana. Obuhvata akvatorij između rta Kolumbija na ostrvu Elsmir (Kanada) na zapadu i rta Morris Jesup na Grenlandu na istoku. Istočno je Vandelsovo more.

Tokom cijele godine prekriveno je naslagama leda čija veličina prelazi 15 metara (najveće na Arktiku). Prosječna dubina varira između 100 i 300 metara. Njegove vode i led su preko Robesonovog moreuza povezani sa Nersovim prolazom na jugu (moreuzom Bafinovog zaliva).

Ime je dobilo po američkom ratnom sekretaru i advokatu Robert Lincoln koji je finansirao polarnu ekspediciju koju je predvodio Adolphus Greely 1881/84. Jedino naseljeno mjesto na njegovim obalama je polarna istraživačka stanica Alert u Nunavutu.

Linkolnovo more je trenutno predmet graničnog spora između Kanade i Danske (odnosno Grenlanda). Sporna je dužina morske granice od oko 200 km oko ostrva Bomont na koji obje države polažu pravo.

Mawsonovo more

Mawsonovo more je more unutar Južnog okeana. Nalazi se duž obale

Zemlje Kraljice Marije, na istočnoj strani obali Antarktika. Zapadno se nalazi Davisovo a istočno D'Urvilleovo more.

Dva veća glečera u Mawsonovom moru su: Scott i Denmanov glečer. Topljenjem Denmanovog glečera unutar Mawsonovog mora dovodi do povremene pojave ledenog ostrva Pobeda.

Nazvano je u čast australijskog istraživača Antarktika Douglasa Mawsona.

More

More čine vodene mase na površini Zemlje prosječno jednakih fizikalnih i hemijskih svojstava, koje su u međusobnoj vezi. Mora se dijele u tri okeana: Tihi, Atlantski i Indijski okean. Mora mogu biti sredozemna (između kontinenata), rubna (uz rubove kontinenata), unutrašnja (u kontinentima) i zatvorena (samostalne, nepovezane cjeline). Najveći dio mora čine rubna mora smještena uz kontinente.

More Princa Gustava Adolfa

More Princa Gustava Adolfa (engleski: Prince Gustav Adolf Sea) je relativno mala akvatorija Arktičkog okeana smještena između ostrva Borden i Mechenzie King na zapadu i ostrva Ellef Ringnes na istoku te ostrva Lougheed na jugu. Na sjeveru je otvoreno ka Arktičkom okeanu.

Područje je otkrio norveški polarni istraživač Otto Sverdrup 1902. godine i nazvao ga u čast tadašnjeg švedskog princa Gustava VI.

Niger (rijeka)

Niger je najveća rijeka Zapadne Afrike, i treća najduža rijeka na kontinentu, poslije Nila i Konga. Ukupno je duga 4.184 kilometra.

Porijeklo imena Niger je nepoznato. Pretpostavlja se da vodi porijeklo od latinske riječi za “crnac”, niger, ali nema dokaza za to. Vjerovatnije je da su portugalski istraživači koristili vlastitu riječ, negro, kao što su radili na drugim mjestima po svijetu. Po jednoj hipotezi ime dolazi od tuareške fraze gher n gheren “rijeka nad rijekama” (skraćeno na ngher). Države Niger i Nigerija su dobile ime po rijeci. Narodi koji žive oko Nigera imaju razna imena za njega, među kojima Dželiba na Manding jeziku, i Isa Ber “velika rijeka” na Songajskom. Rimljani su čuli za rijeku i zvali je Dasibari. Donji i srednji tok rijeke su također poznati i pod imenom Kuora; ime koje je nepoznatog porijekla.

Površina bazena Nigera je 2.117.700 kvadratnih kilometra , a protok vode je 6000 m2/s. Niger izvire u blizini planine Loma, na granici Sijera Leone i Gvineje. Zatim teče u pravcu sjeveroistoka kroz Mali, gde prolazi kroz gradove Bamako, Timbuktu i Goa. Potom se okreće prema jugoistoku, prolazeći kroz zapadni dio Nigera i njegov glavni grad Niamey, dalje kroz Nigeriju okrećući se sve više prema jugu gdje se uliva preko velike delte u Gvinejski zaliv u blizini grada Port Harcourt.

Norveško more

Norveško more je dio sjevernog Atlantskog okeana, smješteno sjeverozapadno od Norveške između Sjevernog mora i Grenlandskog mora. Najveća dubina mora je 3.970 m.

Ovo more je spoj između Islandskog mora na zapadu i Barencovog mora na sjeveroistoku. Na jugozapadu odvojeno je od Atlantskog okeana podvodnim grebenom koji se pruža između Islanda i Farskih ostrva. Na sjeveru je odvojeno od Arktičkog okeana grebenom Jan Mayen.

Norveško more zajedno sa Grenlandskim i Islandskim morem nosi kolektivni naziv Nordijska mora.

Nedovršeni članak Norveško more koji govori o geografiji treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.

Obala Slonovače

Republika Obala Slonovače je država u Zapadnoj Africi koja graniči sa Liberijom, Gvinejom, Malijem, Burkinom Faso i Ganom sa zapadne, sjeverne i istočne strane dok se sa južne strane nalazi Gvinejski zaliv. Glavni grad je Yamoussoukro iako je ekonomski centar i najveći grad lučki grad Abidjan. Službeni jezik je francuski iako je u upotrebi zastupljeno mnogo urođeničkih jezika. U ovoj državi ukupno je u upotrebi 78 jezika.

Od religijskih grupa najzastupljenije su: islam (pretežno sunitski), kršćanstvo (uglavnom katoličanstvo) i neke ad afričkih tradicionalnih religija.

Ekonomski razvoj ove nekada najrazvijenije zemlje Zapadne Afrike, zaustavljen je građanskim ratom koji je zemlju podijelio na dva dijela.

Omanski zaliv

Omanski zaliv (arap.:خليج عُمان) poznat i kao Omansko more je ustvari morski prolaz a ne zaliv, koji spaja Perzijski zaliv s Hormuškim tjesnacom koji je dio Perzijskog zaliva.

Nalazi se između Irana i Pakistana na sjeveru, Omana na jugu i UAE na zapadu.

Pečorsko more

Pečorsko more (engleski: Pechora Sea ruski: Печо́рское мо́ре) je more koje se nalazi u Arktičkom okeanu tj. na sjevernom evropskom dijelu Rusije. Pečorsko more je veoma plitko, prosječna dubina je 6 metara. Najdublja tačka je 210 metara. Pečorsko more je prekriveno ledom od novembra do juna. Glavni uliv je rijeka Pečora.

Porto-Novo

Porto-Novo (također poznat kao Hogbonou i Adjacé) je službeni glavni grad zapadnoafričke države Benin, i bio je glavni grad Francuskog Dahomeja. Komuna pokriva područje od 110 kvadratnih kilometara, i 2002. je imao 223 552 stanovnika.

Porto-Novo je luka na ulazu u Gvinejski zaliv, na jugoistočnom dijelu zemlje. Ovo je drugi po veličini grad u Beninu, i, iako službeni glavni grad, Cotonou je mnogo važniji grad, u kulturnom i političkom smislu. Područje oko Porto-Novo proizvodi palmino ulje, pamuk i kapok (kapok je svili slično vlakno dobiveno od istoimenog voća. Služi za izolaciju i ispunu).

Nafta je otrivena nedaleko od gradske morske obale, 1990-tih, i postala je važna izvozna stavka.

Porto-Novo se nalazi na 6°28' sjeverno, 2°36' istočno (6.46667, 2.6).

Somov more

Somovo more je more u Južnom okeanu smješteno sjeverno od najistočnijeg dijela Antarktika.

Somovo more ima površinu od 1.150.000 km2, a najveća dubina mora iznosi 3.000 metara.Somovo more je dobilo ime po ruskom istraživači Mihailu Somovu koji je između 1955. i 1957. godine predvodio prvu sovjetsku ekspediciju na Antarktik.

Tirensko more

Tirensko more je dio Sredozemnog mora i nalazi se uz zapadnu obalu Italije.

Zemljini okeani i mora
Arktički okean
Atlantski okean
Indijski okean
Južni okean
Tihi okean
Zatvorena mora

Drugi jezici

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.