Britansko Carstvo

Britanska imperija, ili Britansko carstvo je izraz koji označava bivšu zajednicu dominiona, kolonija, protektorata, mandata i drugih zavisnih područja kojima je upravljalo Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Sjeverne Irske. Britansko Carstvo datira iz 16. i 17. vijeka, kada Engleska stvara prve kolonije. Britanija je, za vrijeme Britanskog carstva, bila najveća država u historiji i najveća svjetska sila. Do 1922., Britansko carstvo brojalo je oko 458 miliona stanovnika, što je bila jedna četvrtina svjetske populacije,[1] a pokrivalo je preko 33.000.000km2: približno četvrtinu Zemaljske kugle.[2] Kao posljedica toga, engleski jezik i britanska kultura proširili su se širom svijeta. Na vrhuncu moći, za Britansko Carstvo se moglo reći da je "carstvo u kojemu Sunce nikada ne zalazi".

U vrijeme velikih geografskih otkrića, Portugal i Španija bili su prvaci u otkrivanju novih zemalja i kolonizaciji. Pojavila se zavist moćnih evropskih država, Engleske, Francuske i Holandije, pa i oni započinju kolonijalnu ekspanziju i otvaraju nove trgovačke puteve u Americi i Aziji.[3] Uzastopni kolonijalni ratovi s Francuskom i Holandijom učinili su Englesku (Britansko carstvo nakon Zakona o Uniji iz 1707. sa Škotskom) dominantnom kolonijalnom silom na prostoru Sjeverne Amerike i Indije. Međutim, gubitak 13 američkih kolonija nakon Američkog rata za nezavisnost zadali su težak udarac Britanskom carstvu, odvajajući je od ostatka kolonija. Usprkos zadanom udarcu, Britanska imperija se širi na tlo Afrike, Azije i na Tihi okean. Nakon pobjedonosnog rata s Francuskom 1815., Britanija je uživala držeći svjetsku moć i siguran vodeći položaj. Veći stepen autonomije u Britanskom Carstvu uživale su bjelačke kolonije.

Uspon Njemačke i SAD-a poljuljao je vodeću ulogu Britanskog carstva u svijetu. Vojne i ekonomske tenzije između Njemačke i Britanije jedan su od glavnih uzroka Prvog svjetskog rata, nakon kojeg će Britanija ponovno preuzeti kormilo Evrope. Međutim rat je uzrokovao veliki financijski gubitak i uzdrmao britansku industriju. Drugi svjetski rat također je bio loš za britansku ekonomiju i prestiž. Kolonije na Istoku okupiraju Japanci, i pored pobjede, Britanija je ponovno imala ekonomski problem. Dvije godine poslije rata, Britanija je garantirala nezavisnost nekim svojim kolonijama, kao što je Indija.

Tokom 20. vijeka većina britanskih kolonija postaju nezavisne države, slijedeći globalnu dekolonijalizaciju. Dekolonizacija je dovela i do vraćanja Hong Konga Kini 1997. Nakon proglašene nezavisnosti, većina bivših britanskih kolonija postale su članicom Commonwealtha. 16 članica Commonwealtha dijeli čelo države s kraljem/kraljicom Britanije, a danas je na toj dužnosti kraljica Elizabeta II., a 14 članica je pod britanskom suverenošću.

Flag of the United Kingdom
Kasnija zastava Britanskog Carstva
BritishEmpire1919
Britansko Carstvo 1921. godine

Također pogledajte

Reference

  1. ^ Maddison, 2001., str. 98 i 242.
  2. ^ Ferguson, 2004., str. 15.
  3. ^ Ferguson 2004., str. 2.


History2.gif Nedovršeni članak Britansko Carstvo koji govori o historiji treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.

5. novembar

5. novembar / studeni (5. 11) jest 309. dan godine po gregorijanskom kalendaru (310. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 56 dana.

Bahami

Bahami su ostrvska država u Atlantskom okeanu. Obuhvata arhipelag od 700 ostrva u Atlantskom okeanu, istočno od Floride i sjeverno od Kube. Glavni grad države je Nassau, koji se nalazi na ostrvu New Providence. Prema podacima Kraljevskih odbrambenih snaga Bahama, u sastav Bahama ulazi i 470,000 km2 vodene površine. Starosjedilačko stanovništvo je Lucayan, ogranak Arawak naroda. Iako Španci nisu nikada kolonizirali Bahame, oni su Lucayan stanovništvo prodavali u roblje na ostrvu Hispaniola. Intenzivno naseljavanje ovog ostrvlja od strane stranih doseljenika je kulminiralo u periodu od 1513-1648. Dominirali su Englezi, koji su se proširili iz Bermude. Bahami su postali britanska kolonija 1718. Nakon Američkog rata za nezavisnost, hiljade robovlasnika su se naselili na Bahame sa svojim robovima, time su uspostavili plantažerski način proizvodnje na ovim ostrvima. Kada je Velika Britanija 1807. ukinula međunarodnu trgovinu robljem, veliki broj crnačkih robova je imigriralo sa Floride na Bahame. Bahami su i danas dio Commonwealtha, iako su 1973. izglasali nezavisnost od Ujedinjenog Kraljevstva. Trenutni monarh države je kraljica Elizabeta II. Prema najznačajnijem privrednom pokazatelju, BDP-u, Bahami se ubrajaju među najbogatije države Amerike (u rangu sa SAD i Kanadom).

Bitka kod Galipolja

Bitka kod Galipolja (turski: Çanakkale Savaşı), poznata kao Bitka kod Čanakkalea ili Kampanja kod Galipolja jest vojna kampanja koja se desila se na turskom poluostrvu Galipolje, tokom Prvog svjetskog rata, u periodu između 25. aprila 1915. i 9. januara 1916. godine. Mjesto održavanja bitke bilo je veoma važno poluostrvu u sastavu tadašnjeg Osmanlijskog Carstva a osiguravalo je kontrolu nad pomorskim putem ka Ruskom carstvo, jednom od saveznika u Prvom svjetskom ratu. Sa namjerom da ga stave pod svoju kontrolu, ruski saveznici, ujedinjene snage Britanskog carstva i Francuske pokreću amfibijsku operaciju na poluostrvo sa ciljem napredovanja a potom i zauzimanja tadašnjeg turskog glavnog grada Carigrada (današnjeg Istanbula). Pomorski napad je odbijen a poslije osam mjeseci borbi i ogromnih žrtava na obe strane, invazivne snage su povučene u Egipat.

Pokušaj je bio neuspješan i u cijeloj bici poginulo je, kako se procjenjuje, oko 131.000 vojnika, dok ih je ranjeno 262.000.

Kampanja je bila jedina velika osmanlijska pobjeda u ratu. U Turskoj se bitka smatra presudnim momentom u historiji nacije, kao događajem u konačnoj odbrani onoga što je od ogromnog carstva ostalo u momentu kada je bilo izloženo višestrukim napadima saveznika. Pobjeda na Galipolju je utrla put turskom ratu za nezavisnost, konačnom razbijanju teritorijalnih aspiracija susjednih država i proglašenju Republike Turske, osam godina kasnije, sa Mustafom Kemalom kao predsjednikom.

U turskim izvorima ova se bitka zove Çanakkale Savaşları (Bitka kod Çanakkalea, prema gradu Çanakkaleu na južnoj, azijskoj strani Dardanela), dok se u američkim izvorima zove Dardanelles Campaign. U Francuskoj, Australiji i na Novom Zelandu bitka se jednostavno zove Gallipoli.

Carstvo

Carstvo (latinski: Imperium što znači moć, vlast) je geografski pojam za široku grupu država i naroda (etničkih skupina) u kojem je vladao monarh (car) ili oligarh.

Osim tradicionalne upotrebe, izraz carstvo se može koristiti u proširenom smislu da označi poslovni poduhvat velikih razmjera (npr. transnacionalne korporacije) ili političke organizacije pod kontrolom jedne osobe (političkog šefa) ili grupe ljudi.

Carska politička struktura se uspostavljala i održavala na dva načina: kao teritorijalno carstvo koje je direktno osvajalo i kontrolisalo pod silom ili kao prisilno hegemonističko carstvo koje je indirektno osvajalo i kontrolisalo vlast. Teritorijalna carstva su bila npr. Mongolsko carstvo i Medijsko carstvo koja su osvajala samo susjedna područja. Drugi izraz je korišten za carstva koja su imala teritorije i na moru (npr. Atena i Britansko carstvo) sa više raštrkanih teritorija.

Commonwealth nacija

Commonwealth nacija ili samo Commonwealth je zajednica 53 države koje su nekad tvorile Britansko carstvo, a poslije su zadržale neke veze i saradnju te priznaju britanskog monarha kao vrhovnog poglavara.

Naziv Commonwealth prvi je upotrijebio Oliver Cromwell 1649. godine.

Italijansko osvajanje Britanskog Somalilanda

Italijansko osvajanje Britanskog Somalilanda bila je vojna kampanja, koja se odigrala u augustu 1940. između italijanskih i britanskih snaga.

Kolonijalizam

Pod kolonijalizmom se podrazumijeva odnos vladanja između zajednica u kojem sve bitne odluke za život koloniziranih donosi manjina kulturno različitih i nespremnih na prilagođavanje kolonijalnih gospodara, uglavnom vođena eksternim interesima. U novije vrijeme ovom se nadodaje i izvoz ideologija koje opravdavaju postupke kolonizatora, uvjerenih u vlastitu kulturnu nadmoć.

Kolonijalnim periodom smatra se epoha novovjekog kolonijalizma od otkrića Amerike 1492. do kraja Drugog svjetskog rata 1945. godine. Ovo je tijesno povezano s nastankom i razvojem kapitalizma. Ideologija i praksa kolonijalizma doživljava svoj vrhunac kroz imperijalizam.

Ovaj pojam kolonijalizma treba razlikovati od pojma kolonizacije, fenomena koji je dokaziv u svim područjima svijeta u različitim vremenskim periodima, od Hetita preko Inka pa do Britanaca.

Krunske zemlje Commonwealtha

Kraljevstvo Commonwealtha ili Krunske zemlje Commonwealtha (engleski: Commonwealth realm) je zajedničko ime za šesnaest suverenih država koje priznaju kraljicu Elizabetu II kao svoju kraljicu i šefa države. Elizabeta II nije kraljica Commonwealtha jer to nije suštinski entitet; ona je kraljica svake od država Commonwealtha zasebno. U svakoj od njih (osim Ujedinjenog Kraljevstva) ona postavlja, nezvanično po prijedlogu šefa odgovarajuće vlade, generalnog guvernera (engleski: Governer-General) koji je njen predstavnik u datoj državi. Krunske zemlje Commonwealtha su članice Nacija Commonwealtha.

Historijski gledano, tihim raspadom Britanske imperije nastao je veći broj nezavisnih država koji su do tada bili britanske kolonije ili protektorati. Po sticanju nezavisnosti većina ovih država je inicijalno prihvatila vladajućeg britanskog monarha za šefa svojih novostvorenih država. Međutim, određen broj na to nije pristao, a mnogo onih koji su inicijalno pristali na ovakav kompromis se kasnije odlučuje da samostalno imenuje šefa države.

Države koje trenutno čine Krunske zemlje Commonwealtha:

Antigva i Barbuda

Australija

Bahami

Barbados

Belize

Grenada

Jamajka

Kanada

Novi Zeland

Papua Nova Gvineja

Sveti Kristofor i Nevis

Sveta Lucija

Sveti Vincent i Grenadini

Solomonska Ostrva

Tuvalu

Ujedinjeno KraljevstvoFunkcija kraljice u ovim državama je ceremonijalna i simbolična, te ona nema de facto moć nad njima. Sve ove države su suverene i imaju mogućnost da proglase republiku. Ova uloga je historijski često bila paradoksalna. Tako je, naprimjer, za vrijeme vladavine kralja Georgea VI, Kanada je Nemačkoj proglasila rat nekoliko dana posle Ujedinjenog Kraljevstva tako da je George VI istovremeno bio u ratu i u miru sa Njemačkom. Nešto kasnije, tokom sukoba Indije i Pakistana 1947. godine, George VI, koji je tada bio kralj obje zemlje, našao se u nedefinisanom ratu protiv samog sebe. Ovo je često otvaralo pitanje da li se zapravo radi o jedinstvenoj kruni ili o više kruna za svaku od država, te koliko naklonjenost pojedinačnim državama utiče na druge. Također, činjenica da je vladajući britanski monarh ujedno i poglavar Crkve Engleske donosi pitanje da li je moguće da takav vladar predvodi raznoliko stanovništvo kakvo je ono u nekim od Krunskih država.

U mnogim od država kojima trenutno vlada kraljica postoje jake republikanske struje, naročito u Australiji i na Novom Zelandu. Utoliko je opstanak ovakvog stanja stvari pod znakom pitanja. Ipak, mnogi vide kraljicu kao simbol jedinstva i tradiciju koju ne treba mijenjati što čini relativno izvjesnim da se broj država Commonwealtha neće mijenjati za vrijeme vladavine Elizabete II.

Mark VIII (tenk)

Mark VIII je bio tenk iz Prvog svjetskog rata nastao kao rezultat saradnje SAD i Britanskog carstva. Poznat je pod nazivom Liberty.

1916. godine američki general John Pershing je naredio izgradnju prvog američkog tenka, što bi ujedno dalje predstavljao temelj za razvoj američkih oklopnih snaga. Postignut je dogovor oko udružene proizvodnje tenka u novoj fabrici u Francuskoj. Britansko Carstvo je trebalo osigurati naoružanje i većinu dijelova za novi tenk, dok su Sjedinjene Američke Države bile zadužene za motor, prijenos i ostale mehaničke dijelove. Planirana je proizvodnja od oko 1500 tenkova u 1918. godini.Općenite karakteristike tenka su izložene od strane vojnih predstavnika država u Francuskoj u decembru 1917. godine, ali dizajn je dodijeljen odboru pod vodstvom A. G. Sterna i J. A. Draina (SAD). Detaljne skice tenka je napravio poručnik G. J. Rackham. Tijelo prvog Mark VIII tenka je napravljeno u Engleskoj i dopremljeno brodom u SAD u julu 1918. godine gdje se ugradio "Liberty" motor snage 300 KS i prijenos.Nakon predaje Nijemaca i završetka rata, velika narudžba tenkova za savezničke snage je otkazana. Oko 100 primjeraka je dovršeno u Americi i 7 u Ujedinjenom Kraljevstvu. Prvi britanski model je imao ugrađen Rolls-Royce motor, ali svi ostali modeli nakon njega su imali dva uparena 6-cilindrična Ricardo motora, svaki snage 150 KS.

Mikronezija

Ovaj se članak odnosi na veću regiju. Za nezavisnu državu vidite Savezne Države Mikronezije.

Mikronezija (grč. μικρος malen, νησος ostrvo), naziv za ostrvske skupine u zapadnom i sjeverozapadnom dijelu Pacifika (Karolini, Marijani, ostrva Marshall i Gilbert) i izolirana ostrva Nauru i Okean (Banaba). Mikronezija je na zapadu omeđena Filipinima, Indonezijom na jugozapadu, Papuom Novom Gvinejom i Melanezijom na jugu, te Polinezijom na jugoistoku i istoku.

Mongolsko carstvo

Mongolsko carstvo (mongolski: Mongolyn Ezent Güren) je tokom 13. i 14. stoljeća bilo najveće carstvo u historiji svijeta. Na teritorijalnom vrhuncu, Mongolsko carstvo se protezalo od srednje Evrope na zapadu do Japanskog mora na istoku, i od Sibira na sjeveru do Indijskog potkontinenta, Indokine i iranske visoravni na jugu. Britansko carstvo je bilo veće po apsolutnoj površini, ali za razliku od Mongolskog nije bilo na neprekinutoj kopnenoj površini.

Carstvo je osnovao Džingis Kan 1206, nakon ujedinjavanja mongolskih nomadskih plemena. Tokom svog postojanja, Mongolsko carstvo je olakšalo kulturnu i trgovinsku razmjenu između Istoka, Zapada i Bliskog Istoka. Nakon smrti Kublaj kana 1294. godine, Mongolsko carstvo se podijelilo na 4 kanata ili carstva, svako sa svojim zasebnim interesima i ciljevima: Zlatna Horda na sjeverozapadu, Čagatajski kanat na zapadu, Ilkanat na jugozapadu i Dinastija Yuan sa sjedištem u današnjem Pekingu. Tri zapadna kanata su 1304. godine kratkotrajno prihvatila nominalnu vlast dinastije Yuan,koja je kasnije svrgnuta od strane kineske dinastije Ming 1368. godine. Mongoli su se vratili u domovinu Mongoliju i nastavili da vladaju pod postimperijalnom Mongolijom.

Najveća carstva svijeta

Ovaj članak pruža pregled najvećih carstava u historiji.

Pittsburgh

Pittsburgh (/ˈpɪtsbɜːrɡ/; fonol.: Pitsburg) je grad u Commonwealthu Pennsylvania u Sjedinjenim Američkim Državama, te sjedište okruga Allegheny. Broj stanovništva je 2017. godine iznosio 305.704, što grad čini 63. najvećim gradom u SAD-u. Metropolitenska populacija, 2.353.045, najveća je i u dolini rijeke Ohio i u Apalačiji a druga najveća u Pennsylvaniji (poslije Philadelphije), te 26. najveća u SAD-u.

Smješten na ušću rijeka Allegheny, Monongahela i Ohio, Pittsburgh je poznat i kao ”Čelični Grad” (engleski: the Steel City) zbog više od 300 objekata povezanih s proizvodnjom čelika, te kao ”Grad Mostova” (engleski: City of Bridges) zbog toga što ima 446 mostova. U gradu se nalazi 30 nebodera, dvije kose željeznice (’žičare’), predrevolucionarna utvrda i park Point State na ušću rijeka. Grad se razvio kao vitalna veza atlantske obale i Srednjeg zapada, kako su mineralima bogate planine Allegheny područje učinile poželjnim za Francusko i Britansko carstvo, Virdžinijance, pobunjenike Viski bune i napadače iz Građanskog rata u Americi.Pored čelika, Pittsburgh je predvodio i u proizvodnji aluminija, stakla, nafte, hrane, kao i u brodogradnji, sportu, transportu, računarstvu, automobilskoj industriji i elektronici. Jedan dio 20. vijeka, Pittsburgh je po zaposlenosti u korporativnim sjedištima bio jedino poslije New Yorka i Chicaga; imao je najviše američkih akcionara per capita. Američka deindustrijalizacija iz 1980-ih izazvala je otpuštanje s posla radnike plavog ovratnika i hiljade radnika bijelog ovratnika iz centralnog dijela grada kada su dugogodišnja svjetska sjedišta locirana u Pittsburghu premještena. Ova zaostavština primorala je područje na obnovu muzeja, medicinskih centara, parkova, istraživačkih centara, te raznolik kulturni distrikt.Danas, Google, Apple, Bosch, Facebook, Uber, Nokia, Autodesk, Microsoft i IBM nalaze se među 1.600 tehnoloških firmi koje generišu 20,7 milijardi u godišnjim platnim spiskovima Pittsburgha. Područje je poslužilo kao dugogodišnje sjedište federalne agencije za odbranu od sajber napada, softverski inžinjering, robotiku, energetska istraživanja i nuklearnu mornaricu. U oblasti je smješteno 68 koledža i univerziteta, uključujući vodeće istraživačko-razvojne centre Univerzitet Carnegie Mellon i Univerzitet Pittsburgh. Osma najveća banka u državi, osam Fortune 500 kompanija, te šest od top 300 američkih pravnih firmi ima globalno sjedište u ovom području, a RAND, BNY Mellon, Nova, FedEx, Bayer i NIOSH imaju svoja regionalna sjedišta koja su zaslužna da Pittsburgh postane šesta najbolja oblast po poslovnom rastu u SAD-u.Pittsburgh se 2015. godine našao na spisku ’jedanaest za život najpogodnijih gradova na svijetu’; GLR The Economist-a pokazuje da je Pittsburgh bio prvi ili drugi za život najpogodniji grad u Sjedinjenim Državama 2005., 2009., 2011., 2012. i 2014. godine. U regionu je pokrenut program LEED.

Prvi svjetski rat

Prvi svjetski rat bio je globalni rat uglavnom vođen na teritoriji Evrope a koji je započeo 28. juna 1914. godine i trajao do 11. novembra 1918. godine. Od vremena izbijanja do početka Drugog svjetskog rata, nazivan je jednostavno svjetski rat ili Veliki rat, a nakon toga Prvi svjetski rat, termin koji se uglavnom i koristi. U Americi je prvobitno nazvan Evropski rat ali se i danas često naziva Veliki rat (eng. Great War). Sa 70 miliona mobilisanih vojnika, od čega njih 60 miliona u Evropi, rat se s pravom smatra kao jedan od najvećih ratova u historiji čovječanstva. Kao rezultat ratnih aktivnosti stradalo je 9 miliona vojnika i 7 miliona civilnih žrtava. Bio je to jedan od najsmrtonosnijih sukoba u historiji, koji je otvorio put velikim političkim promjenama, uključujući i revolucije u mnogim zemljama.Rat se vodio između velikih svjetskih ekonomskih sila koje su bile svrstane u dva suprotna saveza: Saveznici (Velika Britanija, Francuska i Rusija) i Centralne sile (Njemačka i Austro-Ugarska). Ovi savezi su se reorganizirali i uključili su više država u rat: Italija, Japan i SAD su se pridružile Saveznicima a Osmanlijsko carstvo i Bugarska Centralnim silama.

Iako je oživljavanje imperijalizma glavni uzrok, neposredni povod za rat je bio atentat na austrijskog nadvojvodu Franza Ferdinanda, prijestolonasljednika Austro-Ugarske, od strane srpskog nacionaliste Gavrila Principa u Sarajevu 28. juna 1914. godine. Ovo je pokrenulo diplomatsku krizu kada je Austro-Ugarska isporučila ultimatum Srbiji. U toku jedne sedmice, velike sile su bile u ratu, a sukob se proširio širom svijeta.

Dana 28. jula, Austro-Ugarska je objavila rat i pokrenula invaziju na Srbiju. Rusija se mobilizirala, Njemačka je napala neutralnu Belgiju i Luksemburg prije polaska na Francusku, a Velika Britanija je objavila rat Njemačkoj. Francuska je zaustavila njemačku vojsku na svojoj granici, i ta granica će biti poznata kao zapadni front, koji će se vrlo malo promijeniti sve do 1917. godine. U međuvremenu, na istočnom frontu, ruska vojska je bila uspješna protiv Austro-Ugarske, ali je zaustavljena od strane Njemačke. U novembru 1914. godine Osmanlijsko carstvo se pridružilo ratu, otvorivši frontove na Kavkazu, Sinaju i Mezopotamiji. Italija i Bugarska su ušle u rat 1915. godine, Rumunija 1916. a SAD 1917. godine.

Rat je proizveo revoluciju u Rusiji u martu 1917. godine i naknadnu revoluciju u novembru, što je dovelo do primirja između Centralnih sila i Rusije. Dana 4. novembra 1918. godine Austro-Ugarska je pristala na primirje. Njemačka koja je imala problema sa revolucionarima pristala je na primirje 11. novembra 1918. godine čime je okončan rat pobjedom saveznika.

Do kraja rata, četiri glavne imperijalne sile - Njemačko carstvo, Rusko carstvo, Austro-Ugarska i Osmanlijsko carstvo - prestale su da postoje. Države nasljednice su izgubile značajnu teritoriju. Karta Evrope je ponovo nacrtana, s nekoliko obnovljenih ili stvorenih nezavisnih država. Liga naroda je formirana s ciljem sprečavanja ponavljanja ovakvih užasnih sukoba. Ovaj cilj nije uspio. U oslabljenim državama obnovio se evropski nacionalizam i njemački osjećaj poniženja doprinio je porastu fašizma i stvaranja uvjeta za Drugi svjetski rat.

William Shakespeare

William Shakespeare (fon. Vilijam Šekspir; 26. aprila 1564 – 23. april 1616) bio je engleski pjesnik, dramatičar i glumac. Često ga smatraju engleskim nacionalnim pjesnikom i po mnogima je najveći dramatičar svih vremena.

Shakespeare zauzima položaj jedinstven u svijetu književnosti. Ostali pjesnici, kao što su Homer i Dante, i pisci kao što su Lav Tolstoj i Charles Dickens, prevazišli su nacionalne barijere, ali ugled nijednog od ovih pisaca se ne može porediti sa ugledom koji ima Šekspir. Njegove predstave koje je pisao krajem 16. vijeka i početkom 17. vijeka za pozorište sa malim repertoarom, sada se izvode i čitaju češće i u više zemalja nego ikad prije.

Đorđe V, kralj Ujedinjenog Kraljevstva

George V (Džordž Peti; 3. juni 1865 - 20. januar 1936) je bio kralj Ujedinjenog Kraljevstva i britanskih prekomorskih dominiona, te car Indije od očeve smrti do svoje smrti.

Šahovska olimpijada 1930.

Treća Šahovska olimpijada 1930, koju je organizirala FIDE i koja se sastojala od otvorenog i ženskog turnira, uz nekoliko pratećih događaja sa svrhom promocije šaha, održana je od 13. do 27. jula u Hamburgu. Tokom ove olimpijade održano je i Drugo svjetsko prvenstvo za žene.

Šahovska olimpijada 1931.

Četvrta Šahovska olimpijada 1931, koju je organizirala FIDE i koja se sastojala od otvorenog i ženskog turnira, uz nekoliko pratećih događaja sa svrhom promocije šaha, održana je od 11. do 26. jula u Pragu. Tokom ove olimpijade održano je i Treće svjetsko prvenstvo za žene.

Šahovska olimpijada 1933.

Peta Šahovska olimpijada 1933., koju je organizirala FIDE i koja se sastojala od otvorenog i ženskog turnira, uz nekoliko pratećih događaja sa svrhom promocije šaha, održana je od 12. do 23. jula u Folkestonu. Tokom ove olimpijade održano je i Četvrto svjetsko prvenstvo za žene. Prvobitno je mjesto održavanja planirano u Španiji 1932. godine, ali je zbog finansijakih problema olimpijada odgođena i održana 1933.

Stari vijek
Srednji vijek
Novi vijek
Kolonijalna carstva
Kolonijalna carstva
Kolonizacija i dekolonizacija
Zemlja
Opće
teme
Svemir

Drugi jezici

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.