Amazon

Amazon (portugalski: Rio Amazonas, španski: Río Amazonas) jest najduža rijeka u Južnoj Americi i druga najduža rijeka na svijetu. Sa prosječnim protokom od 209.000 m3/s, Amazon predstavlja vodom najbogatiju rijeku na svijetu a količina vode Amazona je veća od ukupnog zbira količine vode slijedećih 6 vodom najbogatijih rijeka. Izraženo u procentima, to je oko 20% od ukupne količine vode koja se rijekama slije u okeane.[1]

Amazonas
Pregled glavne struje Amazona, koji teče preko gotovo cijelog južnoameričkog kontinenta
Amazon
Amazon 57.53278W 2.71207S
Države Peru, Kolumbija, Brazil, Bolivija, Venecuela, Ekvador, Gvajana
Dužina oko 6400 km
Izvor planina Apacheta
NV izvora 5170 m m
Ušće Atlantski okean
Prosječni protok 219.000 m3/s
Površina sliva 7.050.000 km3 km2
Pritoke lijeve: Marañón, Japurá, Rio Negro
desne: Madeira, Ucayali Purus, Tapajós, Xingu, Tocantins

Tok rijeke

Amazon teče kroz Peru, Brazil i dijelimično kao pogranična rijeka kroz Kolumbiju. Izvori Amazona nalaze se na Andima, odakle rijeka teče u zapadnom pravcu. Amazon ima nekoliko izvornih rijeka, i od zavisnosti od toga koja se uzme za glavnu dobijaju se različite dužine. Najčešće se za izvornu rijeku uzima Ukajali, rjeđe Maraňón. Po peruanskim podacima Amazon je najduža rijeka na svijetu. Zajedno sa rijekom Ukajali i Apurimak njena dužina iznosi skoro 7100 kilometara, dok dužina Amazona sa Maraňón iznosi oko 6400 km.[2]

U srednjem toku, od ušća Javari do ušća Rio Negro, Amazon nosi ime Solimôes. U tom dijelu širina rijeke dolazi i do 20 km, dok u donjem toku dolazi i do 100 km. Njegovo ušće u Atlantski okean ima oblik ogromne delte sa brojnim rukavcima razdvojenim jedni od drugih. Najveći od njih imaju osobine estuara, počinjući čak i 350 km od okeana.

Maksimalan protok na ušću iznosi 300 000 m3/s (srednji godišnji protok iznosi oko 120 000 m3/s). Ove ogromne mase slatke vode uzrokuju pojavu da je voda i 400 km od ušća i dalje slatka.

Pritoke

Desne:

  • Madeira - 3.380 km
  • Ucayali
  • Rio Juruá
  • Rio Purus
  • Rio Madeira
  • Rio Tapajós
  • Rio Xingu
  • Rio Tocantins

Lijeve:

  • Rio Napo
  • Rio Negro
  • Rio Branco
  • Rio Paru
  • Manaus

Plovnost

Amazon je plovna rijeka na dužini od 4300 km i glavni put komunikacije u tom dijelu svijeta.

Važniji gradovi koji leže na Amazonu:

  • Iquitos
  • Manaus
  • Obidos
  • Santarem
  • Belém
  • Macapá

Reference

  1. ^ Moura, Rodrigo L.; Amado-Filho, Gilberto M.; Moraes, Fernando C.; Brasileiro, Poliana S.; Salomon, Paulo S.; Mahiques, Michel M.; Bastos, Alex C.; Almeida, Marcelo G.; Silva, Jomar M.; Araujo, Beatriz F.; Brito, Frederico P.; Rangel, Thiago P.; Oliveira, Braulio C. V.; Bahia, Ricardo G.; Paranhos, Rodolfo P.; Dias, Rodolfo J. S.; Siegle, Eduardo; Figueiredo, Alberto G.; Pereira, Renato C.; Leal, Camellia V.; Hajdu, Eduardo; Asp, Nils E.; Gregoracci, Gustavo B.; Neumann-Leitão, Sigrid; Yager, Patricia L.; Francini-Filho, Ronaldo B.; Fróes, Adriana; Campeão, Mariana; Silva, Bruno S.; Moreira, Ana P. B.; Oliveira, Louisi; Soares, Ana C.; Araujo, Lais; Oliveira, Nara L.; Teixeira, João B.; Valle, Rogerio A. B.; Thompson, Cristiane C.; Rezende, Carlos E.; Thompson, Fabiano L. (April 1, 2016). "An extensive reef system at the Amazon River mouth". Science Advances (American Association for the Advancement of Science) 2 (4): e1501252. doi:10.1126/sciadv.1501252. ISSN 2375-2548. Retrieved April 23, 2016.
  2. ^ "Amazona je najduža rijeka na svijetu, a ne Nil" (jezik: hrvatski). Pristupljeno 2018-07-24.
Acre (država)

Acre je jedna od 26 saveznih država Brazila, locirana u brazilskoj Sjevernoj regiji.

Prostire se na površini od 152.581 km2, a, prema podacima iz 2012, u njoj je živjelo 758.786 stanovnika. Budući da se nalazi u području rijeke Amazon, uglavnom je prekrivena tropskom šumom i rijetko naseljena sa gustoćom naseljenosti od samo 5 stanovnika/km2.

Glavni i najveći grad države jest Rio Branco. Ostali važniji gradovi jesu Cruzeiro do Sul, Sena Madureira, Tarauacá i Feijó.

Alexa Internet

Alexa Internet, Inc. jest kalifornijska podružnica kompanije Amazon.com koja prikuplja komercijalne podatke o web prometu. Osnovana je kao nezavisna kompanija u 1996. godini ali ju je u 1999. godini kupila kompanija Amazon. Njena alatna traka prikuplja informacije o ponašanju pri pretraživanju interneta i šalje ih na Alexa web stranicu gdje su ti podaci sačuvani i analizirani time formirajući osnovu za izvještavanju o web prometu. Prema njihovoj stranici, Alexa pruža podatke o saobraćaju, međunarodno rangiranje stranica po posjetima i druge informacije o 30 miliona web stranica i prema podacima iz 2015. godine, njena stranica je posjećivana od strane 6,5 miliona ljudi svaki mjesec.

Amazon.com

Amazon.com, Inc. (NASDAQ: AMZN) jest američka e-komercijalna kompanija sa sjedištem u Seattleu, gržava Washington. Jedna je od prvih velikih kompanije koja je pradavala razna dobra preko interneta.

Osnovana od strane Jeffa Bezosa 1994. godine, a pokrenuta 1995. godine, Amazon.com je počeo kao online knjižara, iako je ubrzo proširila ponudu, dodajući DVDove, muzičke CD-ove, softver, videoigre, elektroniku, garderobu, namještaj, hranu, igračke i mnogo više.

Amazon je pokrenuo i web-stranice u Kanadi, Ujedinjenom Kraljevstvu, Njemačkoj, Austriji, Francuskoj, Kini i Japanu.

Amazonija

Amazonija je veliko šumsko prostranstvo na sjeveru Južne Amerike. Ime je dobilo po rijeci Amazon. Amazonija zauzima oko 5 500 000 km2.

Amazoníja je najveća svjetska prašuma. Zauzima oko jedne trećine Južne Amerike na dijelu oko rijeke Amazon. To je ujedno i područje sa najvećom svjetskom bioraznolikošću, sa procijenjenom vrijednošću od oko 390 milijardi stabala podijeljenih u 16.000 biljnih vrsta.

Područje prašume proteže se kroz 9 država, najveći dio, oko 60%, je smješteno u Brazilu. Ostale države koje dijele ovo šumsko bogatstvo su Kolumbija, Peru, Venecuela, Ekvador, Bolivija, Gvajana, Surinam i Francuska Gvajana.

Ekonomski razlozi su doveli do nekontrolisane sječe šumskih sortimenata, a što je dalje izazvalo probleme kao što su erozija, poplave i klimatske promjene, a ujedno se na taj način uništavaju staništa mnogih biljaka i životinja.

U prašumi također žive mnoga domorodačka indijanska plemena.

Brazil

Brazil je najveća i najmnogoljudnija država u Južnoj Americi i površinom zauzima polovinu ovog kontinenta. Ukupna površina iznosi 8.514.877 km2. Po veličini površine peta je u svijetu, iza Rusije, Kanade, Kine i SAD.

Proteže se na velikom području, obuhvatajući središte kontinenta i istočnu obalu Atlantskog okeana. Graniči sa Urugvajem, Argentinom i Paragvajem na jugu, Bolivijom i Peruom na zapadu, te Kolumbijom, Venecuelom, Gvajanom, Surinamom i Francuskom Gvajanom. Velik dio Brazila pripada slivu rijeke Amazon i prekriven je kišnim šumama. Brazil je federacija koja se sastoji od 26 država i Saveznog okruga glavnog grada Brazilije.

Većina stanovnika ove nacije su koncentrisani duž istočne obale. Iako se njen glavni grad Brazílija nalazi daleko u unutrašnjosti, sve veći broj migranata se također kreće ka unutrašnjosti. Razvijeni gradovi ove nacije, ogromne hidroelektrane i industrijski kompleksi, rudnici i plodno obradivo zemljište čine je jednom od glavnih svjetskih ekonomija.

Međutim, Brazil se također bori sa izuzetno velikim socijalnim nejednakostima, zagađenjem prirodne okoline, povremenim finansijskim krizama, a ponekad i zastojem političkog sistema.

Brazil je jedinstven u južnoameričkom kontinentu, jer se nakon nezavisnosti od Portugala nije podijelio u odvojene zemlje kao britanske i španske kolonije u regiji. Umjesto toga, zadržao je svoj ​​identitet kroz vijekove i razne oblike vlasti.

Zbog te hegemonije, portugalski jezik je glavni govorni jezik osim među brazilskim Indijancima, posebno onima u udaljenijim prostranstvima amazonskog sliva.

Na prijelazu u 21. vijek Brazilci su obilježili 500. godišnjicu od dolaska Portugalaca sa mješavinom javne proslave i neodobravanja.

Harry Potter

Ovaj članak govori o romanima i filmovima o Harryju Potteru. Za istoimeni lik pogledajte Harry Potter (lik).Harry Potter je serijal od sedam romana koje je napisala engleska književnica Joanne Kathleen Rowling. Objavljene su još tri knjige - Metloboj kroz stoljeća, Čudesne zvijeri i gdje ih pronaći i Bajke Barda Beedlea, napisane za dobrotvorne svrhe. Knjige opisuju svijet vještica i čarobnjaka, a glavni lik je mladi čarobnjak Harry Potter. Prvi roman, Harry Potter i Kamen mudraca objavljen je 1997. Svih sedam romana doživjelo je i filmsku adaptaciju, pri čemu je posljednji urađen iz dva dijela.

Knjige se objavljuju u izdanju Bloomsbury Publishing Plc-a (originalna verzija; Ujedinjeno kraljevstvo), Scholastic Pressa (američka verzija) itd.

Internet Movie Database

Internet Movie Database (IMDb) je baza podataka filmova, televizijskih serija, video produkcija i video igara kao i osoba koje su na tim projektima djelovale. Aktuelno postoje podaci za više od 457.000 filmskih produkcija svih vrsta i preko 1.800.000 osoba (glumaca, režisera, i ostatd.). Upotreba je uglavnom besplatna. IMDbPro.com nudi uz novčanu naknadu mnoge dodatne informacije.

U datoteci se nalazi najveći broj svih kino i televizijskih filmova od samih početaka razvoja kinematografije. Drugačije nego kod drugih projekata arhivirane su i pornografske produkcije. Nedostajale informacije mogu posjetioci da dodaju (nakon što su se registrirali).

Filmovi mogu biti ocijenjeni i komentirani. Na taj način sačinjavaju se liste 250 najboljih i 100 najlošijih filmova.

Jahači sjena

Jahači sjene su grupa fiktivnih i izmišljenih likova iz japanske crtane serije Yu-Gi-Oh! GX. Oni pokušavaju da dođu do tri svete ili božanske karte koje se nalaze ispod akademije dvoboja i nakon što ih je sve osvojio Yugi Moto ih sakriva ispod akademije daleko od svih. Ali ipak postoji način kako da se dođe do karata. Ispred tajne prostorije gdje se nalaze karte postoji sedam kapija i kako bi se one otvorile potrebno je sedam ključeva koje je dekan akademije dao sedam čuvara a to su: Jaden Yuki, Alexis Rhodes, Chazz Princeton, Bastion Misawa, Vellian Crowler, Lyman Banner i Zane Truesdale.

Južna Amerika

Južna Amerika je jedan od 7 zemljinih kontinenata. Nalazi se na zapadnoj hemisferi i skoro cijelim dijelom pripada južnoj zemljinoj polulopti. Ponekad se smatra kao podkontinent Amerike, termin koji koriste nacije španskog govornog područja i u glavnom se koristi u Južnoj Americi.

Okružena je Tihim okeanom na zapadu, Atlantskim okeanom na istoku, Sjevernom Amerikom i Karipskim morem na sjeverozapadu. Sastoji se od 12 suverene države: Argentina, Bolivija, Brazil, Čile, Kolumbija, Ekvador, Gvajana, Paragvaj, Peru, Surinam, Urugvaj i Venecuela i dva nesuverena područja – Francuska Gvajana (francuska prekomorska teritorija) i Folklandska ostrva, britanska prekomorska teritorija sa kojom je Ujedinjeno Kraljevstvo u sporu sa Argentinom. Osim toga, holandska ABC ostrva Trinidad i Tobago se također mogu smatrati dijelom ovog kontinenta.

Zauzima površinu od 17.840.000 km2 i po tome kriteriju četvrti je kontinent. Prema procjeni iz 2005. godine, u Južnoj Americi je živjelo 371.090.000 stanovnika i peti je najmnogoljudniji kontinent poslije Azije, Afrike, Evrope i Sjeverne Amerike. Brazil je najveća država a ujedno i najmnogoljudnija sa više od polovine ukupnog stanovništva kontinenta. Nakon Brazil najviše stanovnika naseljava Kolumbiju, Argentinu, Venecuelu i Peru.Većina stanovništva živi u blizini zapadne ili istočne obale kontinenta dok su unutrašnjost i krajnji jug rijetko naseljeni. Geografijom zapadnog dijela kontinenta dominiraju Andi, planinski lanac mlađe geološke starosti. Nasuprot tome, istočni dio se sastoji od brdsko planinskih područja i velikih nizina ispresjecanih rijekama Amazon, Orinoco i Paraná.

Veći dio kontinenta leži u tropskom području.

Kosti (serija)

Kosti (engleski: Bones) američka je kriminalistička TV-serija koja je emitirana od 13. septembra 2005. do 28. marta 2017. na televiziji FOX. Zasnovana je na forenzičkoj antropologiji i forenzičkoj arheologiji, a svaka epizoda fokusira se na FBI-jev slučaj u vezi s pronađenim ljudskim ostacima koje specijalni agent Seeley Booth (David Boreanaz) donosi na proučavanje forenzičkoj antropologinji, dr. Temperance Brennan (Emily Deschanel).

Autor serije jest Hart Hanson, a donekle je zasnovana na životu forenzičke antropologinje i spisateljice Kathy Reichs, koja je jedan od producenata serije. Glavni lik, Temperance Brennan, nazvan je po protagonistici serije kriminalističkih romana Kathy Reichs. Obrnuto, dr. Brennan u seriji također piše krimi-romane (s velikim uspjehom), koji prate fiktivnu (u svijetu serije) forenzičku antropologinju Kathy Reichs. Seriju su zajednički producirali Josephson Entertainment, Far Field Productions i 20th Century Fox Television.

Orion (sazviježđe)

Orion (lat. Orion) je jedno od najpoznatijih i najprepoznatljivijih sazviježđa na noćnom nebu.

Naziva se još i Lovac prema grčkoj mitologiji.

Pozicionirano je u visini nebeskog ekvatora, što ga čini vidljim u cijelom svijetu, između sazviježđa Bika, Eridana, Velikog psa, Malog psa i Zeca. Zbog svog karakterističnog oblika, sjajnih zvijezda koje ga sačinjavaju i vidljivosti na skoro cijeloj planeti, sazviježđe Orion se smatra jednim od najpoznatijih i najmarkantnijih sazviježđa. Njegov najupečatljiviji dio je tzv. Orionov pojas (koji sačinjavaju 3 zvijezde u istoj liniji) sa mačem. Tri zvijezde koje sačinjavaju ovaj pojas često se nazivaju Tri kralja po ličnostima iz Biblije. Na sjevernoj hemisferi, Orion je sazviježđe zimskog neba, vidljivo tokom jeseni i zime.

Pará

Pará je jedna od 26 saveznih država Brazila, locirana unutar Sjeverne geografske regije.

Graniči sa saveznim državama: Amapá, Maranhão, Tocantins, Mato Grosso, Amazonas i Roraima. Na sjeverozapadu također graniči sa Gvajanom i Surinamom dok na sjeveroistoku ima izlaz na Atlantski okean.

Prostire se na površini od 1.247.689,5 km2 i druga je najveća brazilska savezna država (poslije države Amazonas). Prema procjeni iz 2012. godine, u državi je živjelo 7.792.561 stanovnika i 9. je najmnogoljudnija država. Sa prosjekom od 6,2 stanovnika/km2 jedna je od najrjeđe naseljenih brazilskih saveznih država.

Glavni i najveći grad države jest Belém. Belém se nalazi na ušću rijeke Amazon u Atlantski okean a po broju stanovnika 11. je u Brazilu.

Rio Negro (Amazon)

Rio Negro je najveća lijeva pritoka rijeke Amazon, najveća crna rijeka na svijetu i jedna od deset rijeka sa najvećim prosječnim protokom na svijetu. Njen izvor se nalazi blizu razvođa amazonskog i sliva rijeke Orinoco. U Kolumbiji, gdje se nalazi izvor Rio Negra, za rijeku se koristi naziv Guainía. Njegova glavna pritoka je rijeka Vaupés. Uzvodno od brazilskog grada Manausa ulijeva se u Amazon.

Rio Negro ima sliv površine 691.000 km2 i prosječni protok od 28 000 m3/s na ušću kod Manausa. Od svojih 2.253 km dužine, kroz Brazil protiče dužinom od 1.368 km.

Seattle

Seattle je grad u američkoj saveznoj državi Washington i sjedište okruga King. Sa 652.405 stanovnika, prema podacima iz 2013. godine, Seattle je najveći grad u Washingtonu, kao i na cijelom pacifičkom sjeverozapadu Sjeverne Amerike i, prema podacima iz jula 2013, najbrže je rastući glavni grad u SAD-u. Gradsko područje s otprilike 3,6 miliona stanovnika petnaesto je po veličini u Sjedinjenim Državama. Grad se nalazi na uskoj prevlaci između zaliva Puget (ulaz Tihog okeana) i jezera Washington, udaljen približno 160 km južno od kanadsko-američke granice. Seattle je velika veza SAD-a s Azijom u vidu trgovine, te je osma najveća luka u SAD-u i deveta u Sjevernoj Americi u pogledu kontejnerskog prometa.Područje Seattlea naselili su američki domoroci gotovo 4000 godina prije prvog trajnog naseljavanja Evropljana. Arthur A. Denny, zajedno sa svojom grupom putnika (kasnije poznatom kao Dennyjeva grupa) stigao je na škuni Exact na Alki Point 13. novembra 1851. godine. Naselje je premješteno na trenutno mjesto i nazvano "Seattle" 1852. godine, po Si'ahlu, poglavici lokalnih plemena Duwamish i Suquamish.

Sječa drveta bila je prva veća industrija u gradu, ali krajem 19. stoljeća grad je postao komercijalni i brodogradilišni centar kao "vrata" za Aljasku tokom zlatne groznice u Klondikeu. Godine 1910. Seattle je bio jedan od 25 najvećih gradova u SAD-u. Međutim, Velika ekonomska kriza znatno je oštetila ekonomiju grada. Ona se oporavila tokom i nakon Drugog svjetskog rata, djelomično zbog lokalne kompanije Boeing, koja je ustanovila Seattle kao centar za proizvodnju aviona. Grad se razvio sredinom 1980-ih kao tehnološki centar s pojavom kompanija Amazon.com, Microsoft i T-Mobile US u tom području. Ova struja novog softvera, biotehnologije i internetskih kompanija dovela je do ekonomskog preporoda, a s njime se i broj stanovnika grada od 1990. do 2000. povećao za gotovo 50.000. Otad je Seattle postao čvorište zelene industrije i model održivog razvoja.

Seattle ima značajnu muzičku historiju. Od 1918 do 1951. postojalo je gotovo 25 džez-klubova u Ulici Jackson, odnosno od današnje Kineske četvrti/Internacionalnog distrikta do Centralnog distrikta. Ova džez-scena pomogla je razvoju karijera muzičara kao što su Ray Charles, Quincy Jones, Ernestine Anderson i drugi. Seattle je i rodni grad rock muzičara Jimija Hendrixa, a u njemu su nastali i bendovi Nirvana, Pearl Jam, Soundgarden, Alice in Chains, Foo Fighters, kao i pravac alternativnog rocka pod nazivom grunge.

Sjeverna regija (Brazil)

Sjeverna regija (portugalski: Região Norte do Brasil) jedna je od pet geografskih regija Brazila. Površinski je najveća regija Brazila i zauzima 45,27% državne teritorije. Najrjeđe je naseljeni dio države s 3,8 stanovnika/km2. Osim toga, s najmanjim postotkom učestvuje u nacionalnom BDP-u.

Sastoji se od sljedećih saveznih država: Acre, Amapá, Amazonas, Pará, Rondônia, Roraima i Tocantins.

Najveći gradovi regije su Manaus i Belém, a najveći dio stanovništva skoncentriran je u velikim urbanim sredinama.

Sjeveroistočna regija (Brazil)

Sjeveroistočna regija (portugalski: Região Nordeste do Brasil) je treća po veličini od pet geopolitičkih regija Brazila. Sastavljena je od devet od ukupno 26 saveznih brazilskih država: Alagoas, Bahia, Ceará, Maranhão, Paraíba, Pernambuco, Piauí, Rio Grande do Norte i Sergipe kao i arhipelaga Fernando de Noronha (bivša savezna teritorija Fernando de Noronhe, sada dio države Pernambuco).

Regija se proteže od Atlanskog okeana na sjeveroistoku i jugoistoku, bazena rijeke Amazon na sjeverozapadu i zapadu i na jugu do visoravni Espinhaço, koja čini južni dio države Bahia.

Spisak epizoda "Zločinačkih umova"

Dosad je u SAD-u prikazano 10 sezona. U BiH ovu seriju još nije otkupila nijedna TV-kuća, a u Hrvatskoj je dosad prikazano 10 sezona (HRT).

Spisak najdužih rijeka na svijetu

Spisak najdužih rijeka na svijetu je relativno problematična stvar jer se brojni geografi i danas spore o izvorima pojedinih rijeka pa se i danas ne zna (odnosno ne može se dogovoriti) da li je duži Nil ili Amazon, a ista je stvar i sa brojnim drugim rijekama.

Sunčevo zračenje

Direktno Sunčevo zračenje je količina energije izražena u kalorijama koja u jednoj minuti dospije na horizontalnu površinu Zemlje po 1 cm2. Zavisi od količine vodene pare i koncentracije lebdećih čestica u atmosferi, te od upadnog ugla Sunčevih zraka, a vrlo je važan i utjecaj reljefa, geografske širine te rasporeda kopna i mora.

Direktno Sunčevo zračenje je značajnija toplotna energija koja utječe na bioklimatske procese na Zemlji. Ono ima svoj dnevni hod; njegove najveće vrijednosti su oko podneva, kad je Sunce u zenitu (odnosi se na tropske i umjerene geografske širine). Najveće vrijednosti s aspekta godišnjeg hoda ima tokom ljetnog solsticija pri vedrom vremenu (odsustvo vodene pare u zraku), a najmanje vrijednosti ima u polarnim područjima sjeverno i južno od polarnika, kada tokom zime vlada polarna noć.

Velika koncentracija vodene pare u troposferi iznad ekvatorijalnih područja (Amazon, bazen Konga) i prostranih okeana značajno umanjuje efekt direktnog Sunčevog zračenja, čak i do 50%.

Najveće vrijednosti trajanja Sunčevog zračenja pokazuju kontinentalna područja Sahare, Iranske visoravni, Arizone, sjevernog Meksika tokom juna (sjeverna hemisfera), a u decembru pustinje u Zapadnoj Australiji te Kalahari u Africi (južna hemisfera).

7 novih svjetskih čuda prirode

Drugi jezici

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.