Afrika

Afrika je jedan od sedam svjetskih kontinenata. Sa površinom od 30.370.000 km2 (uključujući i ostrva koja joj pripadaju) čini oko 6% zemljine površine i oko 20,4% ukupnog svjetskog kopna.[2] S brojem stanovnika od oko 1,2 milijarde (2016.),[3] Afrika je poslije Azija drugi najmnogoljudniji kontinent i predstavlja oko 16% ukupne svjetske populacije.

Okružena je Sredozemnim morem na sjeveru, Sueskim kanalom i Crvenim morem duž Sinajskog poluostrva na sjeveroistoku, Indijskim okeanom na jugoistoku i Atlantskim okeanom na zapadu.

Kontinent obuhvata i Madagaskar kao i različite arhipelage. Sastoji se od 54 suverene države, devet teritorija i dvije de facto nezavisne države sa djelimičnim priznanjem.

Afričko stanovništvo je najmlađe stanovništvo na svijetu,[4] sa prosjekom od 19,7 dok je svjetski prosjek 30,4 godina starosti.[5] Alžir je površinski najveća a Nigerija najmnogoljudnija afrička država.

Afrika, a posebno centralni dio Istočne Afrike, široko je prihvaćena kao mjesto porijekla ljudske rase. Kontinent se prostire na ekvatoru i obuhvata mnoge klimatske oblasti i jedini je kontinent koji se proteže od sjevernih do južnih umjerenih zona.

Vrlo je raznolik kontinent, kako po narodima koji ga naseljavaju, tako i kulturi i jezicima koji su u upotrebi. Krajem 19. vijeka, evropske države su kolonizirale veći dio Afrike, tako da većina današnjih država ovog kontinenta svoje početke vuku iz perioda dekolonizacije s početka i sredine 20. vijeka.

Afričke nacije pokušavaju da međusobno sarađuju usljed čega se osnivaju međunarodne organizacije, između ostalih i Afrička unija, sa sjedištem u etiopskom glavnom gradu Adis Abebi.

Afrika
Africa (orthographic projection)
Površina 30.370.000 km2
Br. stanovnika 1,2 milijarde[1] (2016)
Gustoća
stanovništva
36,4/km2
Denonim Afrikanci
Države 54 (i 2 osporene)
Zavisne
teritorije
Jezici 1250–3000 jezika
Vremenske zone UTC-1 do UTC+4
Najveći gradovi

Etimologija

Stari Rimljani koristili su ime Terra Africa – "zemlja Afra" (množina od "Afer") – za sjeverni dio kontinenta, koji odgovara današem Tunisu, gdje se nalazila rimska provincija Afrika. Samo porijeklo imena "Afrika" ima više tumačenja: od feničanskog afar (prašina), grčkog aphrike (bez hlada) ili latinskog aprica (sunčano).

Termin Afri je latinski naziv koji se koristi za stanovnike Afrike, koja se u najširem smislu odnosi na sva ostrva na jugu Mediterana (Drevna Libija). Vjerovatno je da se ovo ime izvorno odnosilo na libijsko pleme. Termin se često povezivao sa hebrejskim ili feničanskim terminom afar što bi u prijevodu na bosanski jezik značilo prašina ali se hipotezom iz 1981. tvrdi da termin iz kojeg je nastao naziv Afrika proizlazi iz berberskog termina ifri (množina ifran) a što je značenje za "pećinu", odnosno na stanovnike pećine. Ista riječ se nalazi i u nazivu naroda Banu Ifran iz Alžira i Tripolitanije, berberskog plemena koje je izvorno naseljavalo područje Yafrana (također poznatog i pod terminom Ifrane), u sjeverozapadnom dijelu današnje Libije.

Za vrijeme rimske vladavine, Kartaga je postala glavni grad pokrajine Africa Proconsularis, koja je uključivala i obalni dio moderne Libije. Latinski sufiks ica se ponekad može koristiti za označavanje zemlje. Kasnije muslimansko carstvo Ifrikija, koje se nalazilo u današnjem Tunisu, takođe je sačuvalo ovaj oblik naziva.

Prema Rimljanima, "Afrika" se nalazila zapadno od Egipta dok se termin Azija koristio za Anadoliju i zemlje istočno od nje.

Historija

Abu Simbel Main Temple (2346939149)
Kolosalna statua faraona Ramzesa II na lokalitetu Abu Simbela, datira iz perioda od oko 1400. godine p.n.e.

Afrika je najstarija naseljena teritorija na Zemlji i pretpostavlja se da ljudska vrsta potječe s tog kontinenta.

U većini ljudske historije, Afrika (kao i ostali kontinenti) nije imala države, već je bila naseljena grupama plemena, kraljevinama i porodicama. Iako je Egipat prva ikad formirana država, najveći dio podsaharske Afrike, s izuzetkom Etiopije, Nubijskog kraljevstva i Sahela, do nedavno nije bio organiziran u države. U 14. vijeku evropski istraživači stigli su u Afriku. Prevarom lokalnih plemenskih vođa, Evropljani su zarobili milione Afrikanaca i razvezli ih širom svijeta kao roblje. U ranom 19. vijeku evropske imperijalne sile okupirale su najveći dio kontinenta formirajući mnoge kolonijalne države, ostavljajući samo 2 nezavisne nacije (Liberija i Etiopija). Ova okupacija trajala je do kraja Drugog svjetskog rata, kad je počelo postepeno proglašavanje nezavisnosti afričkih država. I danas najveći dio afričkih država ima granice koje su bile povučene u doba evropskog kolonijalizma.

Geografija

187 1003703 africa dxm
Satelitski snimak Zemlje, na kojem se pustinja Sahara (sjeverni dio Afrike) jasno uočava

Afrički kontinent je najveća kopnena masa koja se svojim većim dijelom nalazi na zemljinoj južnoj hemisferi. Odvojena od Evrope Sredozemnim morem, Afrika se spaja sa Azijom na svom krajnjem sjeveroistoku, preko Sueske, 163 km široke prevlake,[6] koju presjeca Sueski kanal. Geopolitički, egipatsko poluostrvo Sinaj, koje se nalazi istočno od sueskog kanala, se smatra dijelom Afrike.[7]

Od najsjevernije afričke tačke, Ras ben Sakka, koja se nalazi u Tunisu (37° 21' sjeverne geografske širine) do najjužnije tačke, Aguljaskog rta u Južnoafričkoj Republici (34°51'15 južne geografske širine), je udaljenost od oko 8.000 km.[8]

S druge strane, udaljenost između najzapadnije tačke, Zelenog rta, koji se nalazi u Senegalu (17°33'22" zapadne geografske dužine) i Rta Hafun, koji se nalazi u Somaliji (51°27'52"), iznosi oko 7.400 km.[9]

Površinski najveća zemlja u Africi je Alžir a najmanji su Sejšeli, arhipelag koji se sastoji od 115 ostrva i koji se nalazi istočno od obale Afrike. Država sa najmanjim brojem stanovnika na kontinentalnom dijelu Afrike je Gambija.

Geološki gledano, iako joj geografski ne pripada, Afrika uključuje i Arapsko poluostrvo, planinu Zagros, na tromeđi Irana, Iraka i Turske i Anadolijsku visoravan u Turskoj, označavajući mjesto gdje se Afrička ploča sudarila sa Euroazijom.

Afrotropička ekozona i Saharsko-Arabijska regija na svom sjevernom dijelu su jedinstvena biogeografska regija dok Afroazijska grupa jezika ovaj prostor i lingvistički čini jednom cjelinom.

Klima

Africa map of Köppen climate classification
Mapa Afrike prema Köppenovoj klasifikaciji klime

Klima je u najvećem dijelu topla. Na području ekvatora je ekvatorijalna te se idući na sjever i jug nalaze tropska i pustinjska. Na visokim planinama zbog nadmorske visine vlada umjerena, pa i hladna klima. Pod stalnim snijegom je Kilimandžaro, najviši vrh Afrike (u Tanzaniji).

Politika

Afrika se sastoji od 54 države, od kojih su većina republike u kojima vlast ima predsjednik.

Od stjecanja nezavisnosti razvoj afričkih država sputavan je nestabilnošću, korupcijom, nasiljem i diktaturama. Donedavno, samo nekoliko država u Africi je razvilo demokratske vlade, u kojima nije na vlasti diktatura.

U mnogim zemljama su se pojavila stara plemenska neprijateljstva, koja su bila smirena u doba kolonijalnih vlasti. U mnogim državama vojska se pojavila kao jedini faktor koji može održati red i praktično imati vlast.

U periodu između 1960. i 1980. u Africi je bilo više od 70 državnih udara i 13 atentata na predsjednike.

Hladni rat, sukob između SAD i SSSR-a, također je imao ulogu u nestabilnosti. Kada su države postajale nezavisne, obje zaraćene strane očekivale su pristupanje jednom od blokova. Najveći broj država se u to vrijeme pridruživao Pokretu nesvrstanih. I pored toga, mnoge države sjeverne Afrike primale su sovjetsku vojnu pomoć, dok su centralne i južne afričke države bile potpomognute SAD-om ili Francuskom.

Padovi vlada i raširena korupcija su kao rezultat dali rašireno siromaštvo, glad, dok su u značajnoj mjeri distributivni sistemi nesposobni da stanovništvu obezbjede dovoljne količine vode i hrane za opstanak. U Africi je došlo i do velikog širenja brojnih zaraznih bolesti poput HIV-virusa, uzročnika side.

Pod pritiskom međunarodnih finansijskih institucija, poput MMFa, mnoge afričke vlade pokrenule su ekonomije koje počinju davati pozitivne rezultate.

Političke asocijacije kakva je Afrička unija, daju nadu za veću kooperativnost i mir među zemljama.

Stanovništvo

Približno 80% Afrikanaca živi u južno od pustinje Sahara. Domorodačko stanovništvo Podsaharskih zemalja je uglavnom crnačko. Postoje brojne varijacije fizičkih odlika među crnačkim stanovništvom, a najuopćenija podjela je na tip Masai koji su poznati po visokoj građi i na tip Pigmeji koji su među najnižim tipovima na Zemlji. Oko 30% afrikanaca pripada bijeloj rasi, a to su narodi sjevernog dijela kontineneta. Približno 65% afričke populacije pripada crnoj rasi, južni obod pustinje Sahare približna je granica između negroidne i kavkasoidne rasne grupe. Međutim, u objema grupama se izdvajaju mješoviti tipovi. Karakterističan je etiopski tip, kojem pripadaju narodi u zemljama tzv. Roga Afrike. Mulati u Južnoafričkoj Republici.

Bantu narodi broje do 250 miliona pripadnika su dominantni u, centralnoj i južnoj Africi.Dijele se na preko stotinu etničkih grupa najbrojnije su: Zulu, Kosa, Čvana, Kongo, Makua na jugu, Kongo, Fang, Mongo, Hutu u centralnoj Africi, Kikuju, Ganda, Njmavezi, Sukuma u n istočnoj Africi. U pustinji Kalahari. Sudanski crnci (oko 300 miliona) zapremaju čitavu zapadnu Afriku južno od Sahare, a granaju se u 2 velike grupe: 1. sahelsku i 2. gvinejsku grupu. Prvoj pripadaju narodi kao što su Hausa, Fulbe, Wolof, Malinke, Bambara, Senufo, Mosi, Kanura i Songai. Drugoj grupi pripadaju Yoruba, Ibi, Ibibio, Akan, Fon, Eve, Temne i Mende. U južnoj Africi živi narod poznat pod imenom Bušmani.

Na sjeveru Afrike živi brojna populacija koja ne pripada crnačkoj populaciji. Arapi, Berberi i nešto jevreja, semitskog su porijekla i Etiopljani. anailoti oko 30 miliona su dominantni u Južnom Sudanu, sjevernoj Ugandi i zapadnoj Keniji.

Narodi sjeverne Afrike u najvećem broju govore afro-azijskim jezicima. U ove narode spadaju i drevni Egipćani, Berberi, Nubijci, koji su proširili civilizaciju iz Sjeverne Afrike po antičkom svijetu. U 600. godini Arapi su s istoka prešli u Afriku i osvojili čitav region.

Berberi su ostali u manjini u Maroku i Alžiru, dok jedan broj Berbera živi i u Tunisu i Libiji. Tuarezi i drugi nomadski narodi većinsko su stanovništvo u saharskim državama.

Narodi poput Etiopljana i Somalaca najčešće se smatraju crncima, ali, historijski gledano, oni su miješanog porijekla i vezani su i za sjevernoafričku i za podsaharsku kulturu.

Neki dijelovi istočne Afrika, a naročito ostrvo Zanzibar su prihvatili Arapske i muslimanske doseljenike i trgovce u srednjem vijeku. Od početka 16. vijeka Evropljani, poput Portugalaca i Holanđana, formirali su trgovačke stanice i utvrđenja duž zapadne i južne obale Afrike. Veliki broj Holanđana, Francuza i Nijemaca naselili su današnju Južnoafričku Republiku. Njihovi potomci, Afrikaneri, najveća su bjelačka populacija u Južnoj Africi.

Jezici

Postoje četiri grupe jezika koje pripadaju Africi.

  • Afro-azijatski jezici kao što su berberski i semitski jezici
  • Niger-Kongo jezici kao što su svahili i bantu jezik
  • Koizanski jezici kao što je !Xóõ jezik
  • Nilsko-saharski jezici

Engleski, francuski i portugalski jezik zvanični su jezici u nekim državama.

Religija

Great Mosque of Kairouan Panorama - Grande Mosquée de Kairouan Panorama
Ukbetova ili Velika džamija u Kairuanu, Tunis

Religijska slika kontinenta je veoma složena. Afrikanci ispoljavaju veoma širok spektar vjerskih uvjerenja a do relevantnih statističkih podataka o religijskoj pripadnosti je teško doći jer su to često osjetljive teme za vlade s mješovitim vjerskim zajednicama. Prema podacima World Book Encyclopedije is SAD-a, islam je najbrojnija religija u Africi[10] a po broju pripadnika slijedi kršćanstvo. MS druge strane, prema Encyclopedia Britannica, 45% stanovništva su kršćani, 40% su muslimani a oko 10% prakticira neke od tradicionalnih religija. Mali broj Afrikanaca prakticira hinduizam, budizam, Konfučijanizam ili su pak nereligiozni.

Islam, velika svjetska religija, na tlo Afrike se proširila arapskim osvajačima. Njihova osvajanja na sjeveru prevashodno su bila političke prirode, pošto su taj dio naseljavali Egipćani i Berberi. Arapi kao njihovi srodnici su ih brzo pridobili u svoju vjeru i kulturu. Izuzetak su Kopti koji kao manjina naseljavaju teritoriju sa muslimanskom većinom. Od 12. vijeka arapski trgovci stupaju u kontakt s velikim kulturama u zapadnoj Africi, kao sto su: Gana, Songai i Bornu, koji su kao trgovci naučavali islam domorocima. Ubrzo do 14. vijeka nova vjera se jako učvrstila od Senegala do Nigerije i Kameruna. U istočnoj Africi priobalne gradove Mokadiso, Lamu i Kilva su osnovali Arabljani i Persijanci koji su širili islam među crnačkim domorocima. Prvi koji su prihvatili islam još u 12. vijeku bili su nomadski Somali. Miješanjem Arapa i crnačkog stanovništva u Istočnoj Africi stvara se narod Svahili čijim jezikom se služi oko 50 miliona ljudi. Smatra se da je oko 45% afrikanaca muslimanske vjere. Narodi koji govore arapskim jezikom su stanovnici teritorije koja se proteže od Maroka do Sudana, među njima su i Berberi kao i većina stanovništva Senegala, Gvineje, Malija, Nigera, Čada, sjeverne Nigerije, nekih krajeva Obale Slonovače, Gane, Kameruna itd. Na istoku Afrike, islam je najdominantniji u Somaliji, Komorima, Džibutiju i Eritreji, te u znatnom broju u Etiopiji, Tanzaniji i Ugandi. Na jugu veliki broj muslimana imaju Malavi, Mozambik i Južnoafrička Republika.

Kultura

Mnoge sjeverne države od Egipta do Maroka se smatraju dijelom arapske kulture. Južno od Sahare postoji veliki broj kulturnih područja, od kojih su neki veoma mali. Veliki dio tih kultura se može smatrati dijelom Bantu kulture.

Umjetnost

Također pogledajte

Reference

  1. ^ "Svjetska populacija". Ujedinjeni narodi. Pristupljeno 18. 10. 2017.
  2. ^ Sayre, April Pulley (1999), Africa, Twenty-First Century Books. ISBN 0-7613-1367-2.
  3. ^ "Svjetska populacija". Ujedinjeni narodi. Pristupljeno 18. 10. 2017.
  4. ^ "Pet načina na koji će svijet izgledati dramatično drugačije do 2100. godine". Washington Post. Pristupljeno 18. 10. 2017.
  5. ^ "Generalna debata o nacionalnim iskustvima vezanim za populaciju". UN. Pristupljeno 18. 10. 2017.
  6. ^ Drysdale, Alasdair and Gerald H. Blake. (1985) The Middle East and North Africa, Oxford University Press US. ISBN 0-19-503538-0 Pristupljeno 21.4.2016.
  7. ^ "Atlas - Xpeditions @ nationalgeographic.com" Pristupljeno 21.4.2016.
  8. ^ Lewin, Evans. (1924) Africa, Clarendon press Pristupljeno 21.4.2016.
  9. ^ (1998) Merriam-Webster's Geographical Dictionary (Index), Merriam-Webster, pp. 10–11. ISBN 0-87779-546-0 Pristupljeno 21.4.2016.
  10. ^ "Porast muslimanskih snaga u Africi prouzrokovano nemirima u Nigeriji i drugdje" Pristupljeno 21.4.2016.

Vanjski linkovi

10. vijek

10. vijek je period od 901. do 1000. godine Julijanskog kalendara.

Deseti vijek se smatra jednim od najmračnijih perioda u evropskoj istoriji. Sa druge strane, islamski svijet doživljava vrhunac kulturnog razvoja. Bizantijsko i bugarsko carstvo su na vrhuncu moći, a u Kini dolazi do političkih preokreta.

21. mart

21. mart / ožujak (21. 3) jest 80. dan godine po gregorijanskom kalendaru (81. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 285 dana.

Afrička unija

Afrička unija (AU) je kontinentalna unija koja se sastoji od 55 država članica smještenih na kontinentu Afrike, s izuzetkom različitih teritorija evropskih posjeda koje se nalaze u Africi. AU je objavljena u Sirte deklaraciji u Sirtu, Libija 9. septembra 1999. godine, pozivajući na uspostavljanje Afričke unije. Blok je osnovan 26. maja 2001. godine u Adis Abebi u Etiopiji i pokrenut je 9. jula 2002. u Južnoafričkoj republici. Namjera AU je da zamijeni Organizaciju afričkog jedinstva (OAU), uspostavljenu 25. maja 1963. godine u Adis Abebi od strane 32 vlade potpisnice. Najvažnije odluke AU donosi Skupština Afričke unije, polugodišnji sastanak šefova država i vlada država članica. Sekretarijat unije, Komisija Afričke unije, ima sjedište u Adis Abebi.Afrička unija ima nešto više od 1 milijarde ljudi i površinu od oko 29 miliona km2 i uključuje popularne svjetske znamenitosti, uključujući Saharu i Nil. Primarni jezici su arapski, engleski, francuski, portugalski, somalski, španski, svahili i ostali mnogobrojni jezici Afrike. U okviru Afričke unije postoje zvanična tijela kao što su Vijeće za mir i sigurnost i Pan-afrički parlament.

Afrički rog

Afrički rog (ili Somalijsko poluostrvo), je poluostrvo u Istočnoj Africi koje zalazi u Arapsko more i leži duž južne strane Adenskog zaliva. On je najistočniji dio afričkog kontinenta, a ime je dobio zbog sličnosti sa nosorogovim rogom.

Termin Afrički rog se odnosi na veću regiju koja obuhvata republike Džibuti, Etiopiju, Eritreju i Somaliju, pa se kao takav prostire na približno 2.000.000 kn2 na kom živi 86,5 miliona stanovnika.

Islamski svijet

Islamski svijet, muslimanski svijet ili ummet (arapski: أمة (ummah) - nacija ili društvo) je široko korišten termin sa nekoliko različitih značenja. U religioznom smislu, pripadnici islamskog svijeta su osobe koje se pridržavaju islamskog učenja tj. muslimani. U kulturološkom smislu, muslimanski svijet se odnosi na islamsku civilizaciju i pripadnike te civilizacije, muslimane. U modernom geopolitičkom smislu, termin islamske nacije obično se odnosi na područja kao što su: države, regije, okruzi, odnosno gradovi, sa kolektivno većinskim muslimanskim stanovništvom.

Prema podacima iz 2010. godine, više od 1,6 milijardi ljudi ili oko 23,4% svjetske populacije su muslimani.

Procentualno po svjetskim regionima, muslimani čine slijedeći udio u ukupnom stanovništvu: oko 24,8% u Aziji-Okeaniji, 91,2% u regionu Bliski istok-Sjeverna Afrika, 29.6% u subsaharskoj Africi, oko 6,0% u Evropa, i oko 0,6% u Sjevernoj Americi i Južnoj Americi.

Istočna Afrika

Istočna Afrika je najistočnija regija afričkog kontinenta, a sastoji se od slijedećih država:

Članica Istočnoafričke Zajednice / Istočnoafričke Federacije:

Burundi (ponekad se uključuje i u Srednju Afriku)

Južni Sudan (ponekad se uključuje i u Srednju Afriku)

Kenija

Ruanda (ponekad se uključuje i u Srednju Afriku)

Uganda

TanzanijaDržava na poluotoku zvanom Rog Afrike:

Džibuti

Eritreja

Etiopija

Somalija

Mikrodržava u indijskom okeanu:

Komori

Mauricijus

Sejšeli

Réunion (Francuska prekomorska teritorija)

Mayotte (Francuska prekomorska teritorija)

Država koje su ponekad uključene i u Južnu Afriku:

Madagaskar

Mozambik

Država koje su također ponekad uključene u Južnu Afriku, ali nekada su činile Srednjoafričku federaciju:

Malavi

Zambija

Zimbabve

Država doline rijeke Nil:

Egipat (ponekad se uključuje i u Sjevernu Afriku)

Sudan (ponekad se uključuje i u Sjevernu Afriku)

Južna Afrika

Južna Afrika se može odnositi na:

Južna Afrika (regija), geografska regija u Africi

Južnoafrička Republika, država u Africi

Južna Afrika (regija)

Južna Afrika predstavlja najjužniju regiju afričkog kontinenta.

U zavisnosti sa kojeg aspekta se ova regija posmatra, postoje različita tumačenja njenih granica, pogotovo sa stanovišta geografije i geopolitike.

Kamerun

Republika Kamerun (francuski: République du Cameroun) je država pozicionirana u centralnoj i zapadnoj Africi. IGraniči sa Nigerijom na zapadu; Čadom na sjeveroistoku; Centralnoafričkom Republikom na istoku, i Ekvatorijalnom Gvinejom, Gabonom, i Republikom Kongo na jugu.

Obalna linija Kameruna leži na zavoju rijeke Bonny, odnosno dijelu Gvinejskog zaliva i Atlantskog okeana.

Kamerun se naziva "Afrika u malom", zbog svoje geološke i kulturne raznolikosti. Prirodna obilježja uključuju plaže, pustinje, planine, tropske kišne šume, i savane. Najviša tačka je planina Kamerun (Cameroon), na jugozapadu. Najveći gradovi su Douala, Yaoundé, i Garoua.

U Kamerunu živi preko 200 različitih lingvističkih grupa. Zemlja je dobro poznata po svojim izvornim muzičkim stilovima, posebno "makossa" i "bikutsi", kao i svom uspješnom nogometnom timu.

Engleski i francuski su službeni jezici.

Rani naseljenici ove teritorije su bili pripadnici Sao civilizacije oko jezera Čad, kao i Baka lovci-skupljači u jugoistočnim prašumama.

Portugalski istraživači su došli na obalu u 15. vijeku i nazvali region "Rio dos Camarões" ("Rijeka račića"), pa od toga i ime Kamerun (Cameroon) vodi porijeklo.

Pripadnici Fulani vojske su osnovali Emirat Adamawa na sjeveru, u 19. vijeku, i različite etničke grupe na zapadu i sjeverozapadu sun osnovale moćne područja kojima upravljaju poglavice.

Kamerun je postao njemačka kolonija 1884. godine.

Glavni grad je Yaounde. Površina države je 476 000 km2, ima 15 mil stanovnika. Reljef je planinski, najviši vrh Kamerun ima visinu 4070 m. Klima je tropska vlažna a na jugu ekvatorijalna, najkišovitije mjesto u Africi.

Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.

Za Svjetsko prvenstvo u Južnoafričkoj Republici 2010. godine prijavljeno je ukupno 200 reprezentacija i to:

53 ekipe iz Evrope,

52 ekipe iz Afrike,

43 ekipe iz Azije,

10 ekipa iz Južne Amerike,

35 ekipa iz Sjeverne i Srednje Amerike,

7 ekipa iz Okeanije.

Moja Afrika (film)

Moja Afrika je romantična filmska drama snimljena 1985. čiji je režiser i producent bio Sydney Pollack, a glavne uloge su tumačili Robert Redford i Meryl Streep. Film je približno baziran na autobiografskom romanu Moja Afrika autora Isaka Dinesena (pseudonim autorice Karen Blixen), koji je bio objavljen 1937., sa dodatnim materijalom iz njenog romana Sjenke na travi i još nekih drugih izvora. Ovaj film je dobio 28 različitih filmskih nagrada, uključujući 7 nagrada Oskara. Roman je adaptiran u scenarij od strane pisca Kurta Luedtkea. Meryl Streep je glumila lik Karen Blixen dok je Redford glumio Denysa Fincha Hattona, a Klaus Maria Brandauer Barona Brora Blixena. Sporedne uloge su tumačili Michael Kitchen kao Berkeley Cole, Malick Bowens kao Farah, Stephen Kinyanjui kao šef, Michael Gough kao lord Delamere, Suzanna Hamilton kao Felicity, i manekenka Iman kao Mariammo.

Nogometna reprezentacija Južnoafričke Republike

Nogometna reprezentacija Južnoafričke Republike predstavlja Južnoafričku Republiku na međunarodnim nogometnim takmičenjima i pod kontrolom je nogometnog saveza Južnoafričke Republike (South African Football Association). Reprezentacija ima nadimak Bafana Bafana (bosanski: Dječaci).

Reprezentacija Južnoafričke Republike je osam puta nastupala na Afričkom kupu nacija. Najbolji plasman je ostvarila 1996. godine kada je postala prvak. Do sada je upisala tri nastupa na Svjetskom nogometnom prvenstvu. Službeni stadion reprezentacije je FNB.

Svoju prvu utakmicu su odigrali 1924. godine vraćajući se na svjetsku scenu 1992. godine nakon 16 godina zabrane učestvovanja na FIFA-inim takmičenjima i 40 godina suspenzije zaradi apartheida. Južna Afrika je postala prva afrička nacija u kojoj se je održavalo Svjetsko prvenstvo i to 2010. godine.

Sjeverna Afrika

Sjeverna Afrika je regija koja obuhvata sjeverni dio Afrike. Općenito se smatra da ovu regiju sačinjavaju sljedeće zemlje:

Alžir

Egipat

Libija

Mauritanija

Maroko

Sudan

Tunis

Zapadna Sahara (Pod marokanskom vlašću)Azori, Kanarska ostrva, Etiopija, Eritreja i Madeira se ponekad također svrstavaju kao dio Sjeverne Afrike.

Magrib, također poznat kao Sjeverozapadna Afrika je dio Sjeverne Afrike i sačinjavaju ga: Alžir, Maroko, Tunis, Zapadna Sahara, Libija i Mauritanija (prema tome isključujući Dolinu Nila). U francuskoj upotrebi, Magrib označava samo prve tri pomenute zemlje. U arapskoj upotrebi ovaj izraz se može odnositi samo na Maroko.

No, neke sjevernoafričke zemlje, kao Egipt i Libija se često smatraju dijelom Bliskog Istoka, budući da ove dvije zemlje imaju bliže odnose sa Zapadnom Azijom negoli sa Magribom.

Srednja Afrika

Srednja ili centralna Afrika je regija koja se geografski nalazi u centralnom dijelu afričkog kontinenta. U ovu regiju se često ubrajaju sljedeće zemlje:

Burundi

Čad

Demokratska Republika Kongo

Ruanda

Centralnoafrička RepublikaSrednja Afrika (engl. Middle Africa; termin koji koriste Ujedinjeni narodi u svojoj kategorizaciji geografskih subregija), analogni termin koji označava dio Afrike južno od pustinje Sahare, istočno od Afričkog udubljenja i zapadno od Velike rasjedne doline. Regijom dominira rijeka Kongo i njene pritoke koji zajedno čine iza Amazone drugi po veličini slijev na svijetu. Prema UN-u Srednju Afriku čini devet zemalja:

Angola

Čad

Demokratska Republika Kongo

Ekvatorska Gvineja

Gabon

Kamerun

Kongo (Republika Kongo)

Sveti Toma i Princip

Centralnoafrička RepublikaSve države koje se nalaze u UN-ovoj subregiji Srednja Afrika zajedno s onima koje se obično smatraju dijelovima Srednje Afrike (dakle 11 zemalja) čine Ekonomsku zajednicu srednjoafričkih država (Economic Community of Central African States).

Srednjoafričku Federaciju (1953-1963), koja se također nazivala Federacija Rodezija i Nyasaland, činile su današnje države Malavi, Zambija i Zimbabve, koje se sada smatraju dijelovima Južne i Istočne Afrike.

Supsaharska Afrika

Subsaharska Afrika je područje u Africi koje se nalazi južno od Sahare, a koristi se za označavanje zemalja Afrike koje se ne smatraju dijelom Sjeverne ili nekih područja Zapadne Afrike. U Evropi i Americi tokom 19. vijeka Subsaharska Afrika je bila poznata kao Crna Afrika ili Tamna Afrika, dijelom zbog rase urođeničkih naseljenika, a dijelom zbog velikog dijela koji Zapadnjaci nisu u potpunosti kartirali ili istražili (Afrika je ponekad u cjelini bila označena kao "crni kontinent"). Ti su termini danas zastarjeli, te su se često smatrali uvredljivima. Hegel i ostali pisci toga vremena preferirali su neutralnu frazu Afrička gorja čija je prvobitna namjera bilo označavanje afričke unutrašnjosti u suprotnosti s obalnim regijama.

Od završetka posljednjeg ledenog doba sjeverna i subsaharska regija Afrike bile su odvojene ekstremno surovom klimom koja je karakterizirala raštrkano naseljenu Saharu. Ta klima je formirala efikasnu prepreku koju je prekidao jedino tok rijeke Nil. Moderni termin subsaharski odgovara standardnom prikazu sjevera na vrhu i juga na dnu. Tropska Afrika je alternativna moderna oznaka povezana s terminom afrotropski, koja se koristi za raznolikost regionalne ekologije. Kad bi se taj termin ipak strogo primijenio, onda bi on isključivao Južnu Afriku čija se većina nalazi izvan pojasa žarkog pojasa.

Podjela Afrike na ove dvije, široke regije također se uzdigla iz historijskih geopolitičkih razmatranja. Na Zapadu su se sjevernoafrički naseljenici općenito percipirali da su pretežito kavkazoidi. Usprkos tome što te termine sada osporavaju antropolozi i ostali naučnici, Sjevernoafrikanci su se oduvijek prilično razlikovali od većine crnaca iz Subsaharske Afrike.

Ljudi Sjeverne Afrike govore jezicima koji su usko povezani i pripadaju afroazijatskoj jezičkoj porodici za razliku od ostatka kontinenta u kojem stanovništvo pretežito govori nilosaharskim i nigerokongoanskim. Sjeverna Afrika se integrirala unutar Bliskog istoka i Istočnog Mediterana još od razdoblja antike. Egipat je npr. transkontinentalna država u kojoj je malehni dio zemlje (Sinajsko poluostrvo) geografski smješten u Jugozapadnoj Aziji. Uvođenje istočnog hrišćanstva i islama u regiju još je jače utvrdilo ovu percepciju i samopercepciju.

Problematično grupiranje afričkih država u geopolitičke regije zajedno s percepcijama pripisanim takvim podjelama--posebno one osnovane na idejama rase i etniciteta--ispunjene su inherentnim paradoksima. Sudan se primjerice smatra sjevernoafričkom zemljom, iako su njegovi stanovnici pretežito crnački Afrikanci.

Uz malehne iznimke Mauricijusa i Južne Afrike subsaharska je Afrika poput ostatka kontinenta jedna od najsiromašnijih regija na svijetu koja još uvijek pati od naslijeđa kolonijalnog osvajanja i okupacije, neokolonijalizma, inter-etničkih konflikata i političkog rascjepa. U regiji se nalaze brojne zemlje koje pripadaju najslabije razvijenim zemaljama na svijetu. (Vidi Ekonomija Afrike.)

Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.

Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južna Afrika 2010. je održano u Južnoafričkoj Republici od 11. juna do 11. jula 2010.

Novi svjetski prvak je nogometna reprezentacija Španije, koja je rezultatom 1:0, nakon produžetaka, savladala reprezentaciju Holandije. Ovim je Španija po prvi put postala svjetski prvak.

Ovo je prvi put da se svjetska nogometna smotra održala u jednoj afričkoj državi. Odluka o održavanju 19. svjetskog prvenstva u Južnoafričkoj Republici donesena je 15. maja 2004. godine na zasjednaju FIFA-u u Zürichu. Odluka je donesena po rotacionom principu podjela organizacije takmičenja po kontinentima. Za domaćina prvenstva su bili kandidovani još i Egipat i Maroko. Zajednička kandidatura Libije i Tunisa bila je odbijena, nakon čega se Tunis povukao iz konkurencije. Zbog mogućeg učestvovanja nogometne reprezentacije Izraela i političke netrpeljivosti režima u Libiji prema Izraelu, Libija je također otkazala kandidaturu. U prvom krugu glasanja Južnoafrička Republika dobila je 14 glasova, Maroko 10, dok je Egipat ostao bez glasova, te je apsolutnom većinom glasova pravo domaćina dodijeljeno Južnoafričkoj Republici.

U kvalifikacijama za prvenstvo prijavljeno je 200 nogometnih reprezentacija iz 6 kontinentalnih federacija, dok u samoj završnici učestvuje samo 32 zemlje. Format takmičenja ostat će nepromijenjen - prva faza po grupama sa četiri reprezentacije, te nastavak sa osminom finala, u koje se plasiraju šesnaest reprezentacija koje su zauzele prvo i drugo mjesto iz osam grupa. Odigrati će se ukupno 64 utakmice na 10 stadiona smještenih u 9 gradova.

Zapadna Afrika

Zapadna Afrika je najzapadnija regija afričkog kontinenta. Geopolitički se UN-ova definicija Zapadne Afrike podudara s najuobičajenijim prepoznavanjem regije, a uključuje sljedećih 16 država:

Magreb (arapski "zapadno"), regija u sjeverozapadnoj Africi u kojoj se nalaze Maroko (zajedno sa Zapadnom Saharom), Alžir, Tunis i (ponekad) Libija (vidi Sjeverna Afrika).

UN-ova regija također uključuje otok Svetu Helenu, britanski prekomorski teritorij u Južnom atlantskom okeanu.

Zapadna Afrika je područje s velikim rasponom geografije, bioregija i kultura. Orijentirana je zapadno od imaginarne osi sjever-jug uglavnom na području koje se danas naziva Afričkom udubinom. Atlantski okean formira zapadne i južne granice regije. Sjevernu granicu čini pustinja Sahara, a najsjeverniji dio regije općenito se smatra Nigerski pregib. Istočna granica je manje precizna, pa je neki smještaju na Benue Trough, a drugi na liniju koja ide od Mount Kameruna do jezera Čad.

Moderne granice suvremenih zapadnoafričkih država odražavaju nekadašnje kolonijalne granice koje prelaze etničke i kulturne linije, pa često dijele pojedinačne etničke grupe između dviju ili više država.

Države u Africi
Države
Teritorije i
nepriznate države
Geološki superkontinenti

Drugi jezici

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.