Уліс Сімсан Грант

Уліс Сімсан Грант (англ.: Ulysses Simpson Grant, пры нараджэнні Hiram Ulysses Grant; 27 красавіка 1822, Пойнт-Плезант, Агаё — 23 ліпеня 1885, Уілтан, штат Нью-Ёрк) — амерыканскі палітычны і ваенны дзеяч, палкаводзец паўночнікаў ў гады Грамадзянскай вайны ў ЗША, генерал арміі (25 ліпеня 1866 г. — 4 сакавіка 1869 г.). З 4 сакавіка 1869 па 4 сакавіка 1877 — 18-​​ы прэзідэнт ЗША. Партрэт Гранта намаляваны на банкноце ў 50 долараў.

Як галоўнакамандуючы арміі Злучаных Штатаў (1864-69), Грант працаваў у цесным кантакце з прэзідэнтам Аўраамам Лінкальнам, што прывяло армію Саюза да перамогі над Канфедэрацыяй падчас амерыканскай грамадзянскай вайны. Ён ажыццявіў рэканструкцыю Поўдня, часта ўступаючы ў супярэчнасць з пераемнікам Лінкольна Эндру Джонсанам. Будучы двойчы абраны прэзідэнтам, Грант вёў палітыку рэспубліканцаў у выдаленні рэшткаў федэральнага нацыяналізму і рабства, абароне афра-амерыканскага грамадзянства, і падтрымкі эканамічнага росквіту ў нацыянальным маштабе. Яго прэзідэнцтва часта падвяргалася крытыцы за абарону карумпаваных калег і за цяжкую эканамічную дэпрэсію ў яго другі тэрмін.

Уліс Сімсан Грант
англ.: Ulysses Simpson Grant
Ugrant.jpeg
сцяг
18-ы прэзідэнт ЗША
сцяг
Папярэднік: Эндру Джонсан
Пераемнік: Ратэрфорд Хейс
 
Партыя:
Адукацыя:
Дзейнасць: палкаводзец, палітык, дзяржаўны дзеяч
Жонка: Джулія Грант
 
Аўтограф:
UlyssesSGrantSignature
 

Біяграфія

Грант у 1843 годзе скончыў Ваенную акадэміі ЗША ў Вест-Пойнце, служыў падчас амерыкана-мексіканскай вайны і першы раз выйшаў у адстаўку ў 1854 годзе. Калі пачалася грамадзянская вайна ў 1861 годзе, ён далучыўся да арміі ў ЗША. У 1862 годзе Грант узяў пад свой кантроль Кентукі і большую частку Тэнэсі, і прывёў сілы Саюза да перамогі ў бітве пры Шайло, атрымаўшы рэпутацыю агрэсіўнага камандзіра. Ён уключыў былых афра-амерыканскіх рабоў у арміі Саюза. У ліпені 1863 года, пасля серыі скаардынаваных бітваў, Грант перамог арміі Канфедэратаў і захапіў Віксбург, такім чынам Саюз атрымаў кантроль над ракой Місісіпі, а тэрыторыя Канфедэрацыі падзялілася на дзве часткі. Пасля яго перамогі ў бітве пры Чаттанузе, Лінкальн у сакавіку 1864 года прызначыў Гранта генерал-лейтэнантам і галоўнакамандуючым арміі Злучаных Штатаў. Грант сутыкнуліся з Робертам Э. Лі ў серыі крывавых бітваў, акрыжыўшы армію Лі падчас абароны Рычманда. Грант кіраваў серыяй разбуральных кампаній і на іншых напрамках. У красавіку 1865 года Лі здаўся Гранту пасля бітвы пры Апаматтаксе, эфектыўна скончыўшы вайну. Гісторыкі адзначаюць ваенны геній Гранта, яго стратэгіі фігуруюць у ваенных падручніках па гісторыі; але частка даследчыкаў сцвярджае, што ён выйграваў з дапамогай грубай сілы, а не ваеннай стратэгіяй.

Пасля заканчэння грамадзянскай вайны, Грант кіраваў армейскім наглядам аднаўлення ў былых Федэральных штатах. Ён быў абраны прэзідэнтам ў 1868 годзе і пераабраны ў 1872 годзе, Грант стабілізаваў краіну ў бурны перыяд рэканструкцыі, пераследваў Ку-клукс-клан, падтрымліваў выкананне грамадзянскіх правоў і правоў на галасаванне, выкарыстоўваючы армію і міністэрства юстыцыі. Ён выкарыстаў армію для стварэння Рэспубліканскай партыі на поўдні краіны, на аснове чорных выбаршчыкаў, паўночных перасяленцаў («сакваяжнікаў»), а таксама мясцовых паўднёвых белых прыхільнікаў («скавалажнікаў»). Пасля пазбаўлення грамадзянскіх правоў некаторых былых канфедэратаў, рэспубліканцы атрымалі большасць галасоў, і афраамерыканцы былі абраныя ў Кангрэс і на высокія дзяржаўныя пасады. Падчас свайго другога тэрміну, рэспубліканскія кааліцыі на поўдні раздрабніліся і прайгравалі адна за другой, у гэты час як выратавальнікі (кансерватыўныя белыя) аднавілі кантроль з выкарыстаннем прымуса і гвалта. Індзейская мірная палітыка Гранта першапачаткова паменшыла памеры гвалту, але адным з самых вядомых інцыдэнтаў стала Вялікая вайна 1876 года, калі Джордж Кастэр і яго полк былі забітыя ў бітве пры Літл-Бігхорн. Грант адказваў на абвінавачванні ў карупцыі ў выканаўчых органах больш, чым любы іншы прэзідэнт 19-га стагоддзя. Ён прызначыў першую камісію грамадзянскай службы і падпісаў закон, які сканчваў ранейшую карумпаваную сістэму.

У знешняй палітыцы Грант імкнуўся павялічыць амерыканскі ўплыў і гандаль, застаючыся пры гэтым у міры з усім светам. Яго адміністрацыя паспяхова вырашыла справу Алабамы з падпісаннем Вашынгтонскай дамовы з Вялікабрытаніяй, тым самым скончыўшы ваенную напружанасць. Грант пазбегнуў вайны з Іспаніяй у справе Віржыніуса, але Кангрэс адхіліў яго спробы анэксіі Дамініканскай Рэспублікі. У гандлёвай палітыкі адміністрацыя Гранта рэалізавала залаты стандарт і імкнулася ўмацаваць долар. Абвінавачванні ў карупцыі абвастрыліся падчас другога тэрміну, пасля таго, як яго захады на Паніку 1873 года апынуліся на нацыянальным узроўні неэфектыўнымі ў спыненні пяцігадовай прамысловай дэпрэсіі, якая выклікала высокі ўзровень беспрацоўя, нізкія цэны, нізкія прыбыткі і шэраг банкруцтваў. Грант пакінуў свой пост ў 1877 годзе і пачаў сусветнае турнэ працягласцю больш за два гады, якое шырока асветчвалася ў прэсе.

У 1880 годзе Грант зрабіў няўдалую спробу ў атрыманні вылучэння ад Рэспубліканскай партыі кандыдатам у прэзідэнты на трэці тэрмін. Сутыкнуўшыся з сур'ёзнымі фінансавымі праблемамі і хварэючы ад рака горла, напісаў свае мемуары, якія прынеслі аўтару літаратурны і фінансавы поспех. Яго смерць ў 1885 годзе і заахвоціла ўмацаванне нацыянальнага адзінства. Гістарычныя ацэнкі прэзідэнтства Гранта у дваццатым стагоддзі былі былі ў асноўным адмоўнымі, даследчыкі ацэньваюць яго прэзідэнцтва ніжэй за сярэдні паказчык іншых прэзідэнтаў. Крытыкі Гранта адзначаюць негатыўнае вынік безгаспадарчасці Гранта і яго няўдалую спробу анэксіі Дамініканскай Рэспублікі, а прыхільнікі падкрэсліваюць клопат Гранта пра карэнных амерыканцаў і захаванні грамадзянскіх і выбарчых правоў.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118718436 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 9 красавіка 2014.
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  3. 3,0 3,1 Ulysses S. Grant // Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000 Праверана 9 кастрычніка 2017.
Амерыкана-мексіканская вайна

Амерыкана-мексіканская вайна (англ.: Mexican–American War, Mexican War ісп.: Intervención estadounidense en México, Guerra Estados Unidos-México) — ваенны канфлікт паміж ЗША і Мексікай у 1846-1848 гг. У Мексіцы вайну называюць паўночнаамерыканскай інтэрвенцыяй альбо вайной 47-га года. Вайна ўзнікла ў выніку прэтэнзій Мексікі да Тэхаса пасля анексіі Злучанымі Штатамі Амерыкі. Пасля вайны за незалежнасць Тэхаса Мексіка адмовілася прызнаць страту Тэхаса і заявіла пра намер вярнуць тэрыторыю назад, палічыўшы яе ўласнай мяцежнай правінцыяй. Прычынамі вайны сталі экспансія амерыканцаў на захад, палітычная нестабільнасць у Мексіцы і няздольнасць мексіканскага ўрада кіраваць аддаленымі паўночнымі правінцыямі пасля вайны за незалежнасць. Большасць тэхасцаў віталі пачатак вайны. У ЗША яго падтрымліваюць дэмакраты, але крытыкуюць вігі. Што тычыцца Мексікі, то гэтая вайна была справай нацыянальнай пашаны і лічылася спосабам вярнуць страчаныя землі.

Галоўнымі наступствамі вайны сталі значныя тэрытарыяльныя страты Мексікі, у выніку якіх правінцыі Верхняя Каліфорнія і Нью-Мексіка ўвайшлі ў ЗША - землі сучасных штатаў Каліфорнія, Нью-Мексіка, Арызона, Невада і Юта. Амерыканскія палітыкі некалькі гадоў напружана абмяркоўвалі пытанне рабства на новых тэрыторыях і, нарэшце, прынялі рашэнне аб кампрамісе 1850 года (толькі Каліфорнія была прызнана дзяржавай, свабоднай ад рабства). У Мексіцы страта велізарных тэрыторый заахвоціла ўрад вызначыць палітыку каланізацыі паўночных зямель як сродак далейшых тэрытарыяльных страт.

Грант

Грант:

Джулія Грант, першая лэдзі ЗША

Кэры Грант, англа-амерыканскі акцёр

Лі Грант, амерыканская актрыса

Уліс Сімсан Грант, прэзідэнт ЗША

Х'ю Грант, брытанскі акцёр

Джулія Грант

Джулія Богс Дэнт-Грант (англ.: Julia Boggs Dent-Grant; 26 студзеня 1826 — 14 снежня 1902) — жонка прэзідэнта Уліса Гранта і Першая лэдзі ЗША з 1869 па 1877 г.

У 1869 годзе Джулія Грант стала гаспадыняй Белага дома, яна называла гэты час «шчаслівым перыядам» свайго жыцця. Асноўным момантам стала вяселле дачкі ў 1874 годзе. Сучаснікі адзначылі яе ўбранне, каштоўнасці, шоўк і карункі. Калі Джуліі прапанавалі аперацыю па карэкцыі касавокасці, прэзідэнт Грант сказаў, што «любіць яе такой».

== Зноскі ==

Льюіс Генры Морган

Лью́іс Ге́нры Мо́рган (англ.: Lewis Henry Morgan; 21 лістапада 1818 — 17 снежня 1881) — амерыканскі антраполаг, адзін з пачынальнікаў эвалюцыйнага вучэння ў грамадскіх навуках, гісторык сям'і, грамадскі дзеяч.

Вышэйшыя афіцэры узброеных сіл ЗША
Армія
Флот
Авіяцыя

На іншых мовах

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.