Сапраўдны тайны саветнік 1-га класа

Сапраўдны тайны саветнік 1-га класа (руск.: действительный тайный советник 1-го класса), грамадзянскі чын I класа ў Табелі аб рангах (Расійская імперыя). Даваўся асобам, якія ў сілу свайго службовага становішча не маглі іменавацца канцлерамі. За весь час існавання чыну яго атрымалі каля 10 чалавек. Тытулаваліся «ваша высокаправасхадзіцества».

Генерал ад артылерыі

Генерал ад артылерыі, воінскае званне і чын у Расійскай Імперыі ў 1796—1917 гадах. Вышэйшы генеральскі чын у артылерыі, як родзе войскаў, прадугледжаны «Табелью аб рангах» 1722 года, але да канца XVIII ст. замяняўся агульным чынам генерал-аншэфа. Уведзены імператарам Паўлам I 29 лістапада 1796 года. Адпавядаў II класу «Табелі аб рангах» з зваротам «Ваша высокаправасходзіцельства». Генерал ад артылерыі па пасадзе мог быць генерал-інспектарам артылерыі, камандуючым войскамі вайсковай акругі, кіраваць буйнымі воінскімі злучэннямі (корпусам, войскам, фронтам).

Чын скасаваны 16 (29) снежня 1917 г. дэкрэтам СНК «Аб раўнанні ўсіх вайсковаслужбаўцаў у правах».

Есаул

Есау́л — Пасада і обер-афіцэрскі чын у Казачых вайсках у 1775—1917 гадах VIII—IX класаў.

Першапачаткова — найменне памочніка ваеначальніка, яго намесніка. У XIX стагоддзі есаул камандаваў казачай сотняй (ротай) і таму супастаўляць з чынам ротмістра ці капітана.

Калежскі рэгістратар

Калежскі рэгістратар — ніжэйшы грамадзянскі чын XIV класа ў Табелі аб рангах у Расіі XVIII-ХIХ стагоддзяў, а таксама службовец, які валодаў такім чынам. Да 1845 даваў асабістае дваранства, затым толькі ганаровае грамадзянства.

Калежскі сакратар

Калежскі сакратар — грамадзянскі чын Расійскай імперыі X класа ў Табелі аб рангах. Асобы, якія яго мелі, займалі ніжэйшыя кіруючыя пасады.

Камер-юнкер

Камер-юнкер (ад ням.: Kammerjunker) — у адпаведнасці з табелем аб рангах у царскай Расіі — малодшае прыдворнае званне (ніжэй камергера). Першапачаткова адносілася да IX класа, з 1737 — да VI класа, з 1742 — V класа. Пасля 1809 года — малодшае прыдворнае званне; з 1836 года — для асоб, якія мелі чын IV—IX класаў, а з 1850 года — V—VIII класаў. На пачатак 1915 года ў Расіі налічвалася 394 камер-юнкера. Званне камер-юнкера было прысвоена А. С. Пушкіну.

Камергер

Камергер — прыдворнае званне ў некаторых еўрапейскіх манархіях.

У Расійскай імперыі першапачаткова камергер быў службовай асобай пры двары, якая кіравала якой-небудзь вызначанай галіной палацавага ўпраўлення. З гэтымі функцыямі звязаная прынятая ў шматлікіх краінах рэгалія камергера — залаты ключ на блакітнай стужцы. У Расіі ўказам Аляксандра I ад 3 красавіка 1809 г. прыдворны штат камергераў быў скарочаны, і ў далейшым гэтае званне набыло характар ганаровага. З 1836 года да звання камергера прадстаўляліся ў Расіі толькі дваране, якія былі на дзяржаўнай службе і мелі чын не ніжэй сапраўднага стацкага саветніка.

Першапачаткова адносіўся да V класа Табелі аб рангах, а з 1737 г. быў у VI класе Табелі аб рангах, у 1809 годзе пераведзены ў IV клас.

Канцлер Расійскай імперыі

Дзяржаўны канцлер, у Расійскай імперыі — вышэйшы грамадзянскі чын. Згодна з табелем аб рангах 1722 адпавядаў стацкаму чыну сапраўдны тайны саветнік 1-га класа, воінскаму чыну генерал-фельдмаршала і марскому генерал-адмірал. Часцей за ўсё даваўся міністрам замежных спраў. Калі міністр меў чын II класа, ён мог менавацца віцэ-канцлерам. Агулам у Расіі ў розны час чын канцлера мелі 11 чалавек:

1709 — Гаўрыіл Іванавіч Галоўкін (1660—1734)

1740 — Аляксей Міхайлавіч Чаркаскі (1680—1742)

1744 — Аляксей Пятровіч Бястужаў-Румін (1693—1766), у 1758 пазбаўлены чыну канцлера, у 1762 атрымаў чын генерал-фельдмаршала

1758 — Міхаіл Іларыёнавіч Варанцоў (1714—1767)

1796 — Іван Андрэевіч Астэрман (1725—1811)

1797 — Аляксандр Андрэевіч Безбародка (1747—1799)

1802 — Аляксандр Раманавіч Варанцоў (1741—1805)

1809 — Мікалай Пятровіч Румянцаў (1754—1826)

1834 — Віктар Паўлавіч Качубей (1768—1834)

1845 — Карл Васільевіч Несельродэ (1780—1862)

1867 — Аляксандр Міхайлавіч Гарчакоў (1798—1883)

Карабельны сакратар

Карабельны сакратар — першапачаткова ваенна-марскі, затым грамадзянскі чын XI класа ў «Табелі аб рангах». Да канца XVIII ст. перастаў прысвойвацца і быў скасаваны ў 1834 годзе.

Обер-форшнейдар

Обер-форшнейдар — галоўны разразальнік страў, прыдворны чын II класа Табелі аб рангах у Расійскай імперыі, заснаваны ў 1856 годзе. Пры расійскім двары паслядоўна (з 1856) былі 3 обер-форшнейдэра: Н. А. Муханаў, гр. З. А. Гендрыкаў, кн. Ю. Д. Урусаў.

Обер-шталмайстар

Обер-шталмайстар (старажытны рускі чын — ясельнічы) — прыдворны чын II класу ў Расійскай імперыі, уведзены ў 1726 годзе. Ён узначальваў прыдворныя імператарскія стайні і гаспадарку, якая да іх адносілася.

Прэм’ер-маёр

Прэм'ер-маёр — штаб-афіцэрскі чын у рускай імператарскай арміі XVIII стагоддзя. Адносіўся да VIII класу «Табелі аб рангах». Па статуце 1716 года маёры падзяляліся на прэм'ер-маёраў і секунд-маёраў. Прэм'ер-маёр ведаў у палку страявой і інспектарскай часткамі. Камандаваў 1-м батальёнам, а ў адсутнасць камандзіра палка — палком.

Падзел на прэм'ер- і секунд-маёраў было скасавана ў 1797 годзе.

Сапраўдны стацкі саветнік

Сапраўдны стацкі саветнік (руск.: действительный статский советник) — грамадзянскі чын IV класа ў Табелі аб рангах у Расійскай імперыі, адпавядаў пасадзе дырэктара дэпартамента, губернатара і граданачальніка, даваў права на спадчыннае дваранства. Тытулаваўся «ваша правасхадзіцельства». Для надання чына сапраўднага стацкага саветніка быў вызначаны тэрмін службы ў 10 гадоў ад часу атрымання папярэдняга чыну. У 1903 было 3113 сапраўдных стацкіх саветнікаў. Чын Стацкі саветнік скасаваны дэкрэтам Савецкай улады 10(23) лістапада 1917 аб знішчэнні саслоўяў і чыноў.

Сапраўдны тайны саветнік

Сапраўдны тайны саветнік (руск.: действительный тайный советник), грамадзянскі чын II класа ў Табелі аб рангах (Расійская імперыя). Асобы, якія яго мелі, займалі вышэйшыя дзяржаўныя пасады, напрыклад міністра. Вытворчасць у чын ажыццяўлялася па меркаванні імператара. Тытулаваліся «ваша высокаправасхадзіцельства». У 1903 годзе ў Імперыі налічвалася 99 сапраўдных тайных саветнікаў.

Секунд-ротмістр

Секунд-ротмістр, у 1730-1797 гг. вайсковы чын XVIII класа ў Табелі аб рангах кавалерыйскіх частках гвардыі, адпавядаў капітан-паручыку гвардыі.

Сенацкі рэгістратар

Сенацкі рэгістратар — у Расійскай імперыі грамадзянскі чын ХIII класа ў Табелі аб рангах. Уведзены ў 1764 годзе і скасаваны ў 1834 годзе. Асобы, яго якія мелі, займалі пасады дробных службоўцаў.

Сінодскі рэгістратар

Сінодскі рэгістратар — у Расійская імперыі грамадзянскі чын ХIII класа ў Табелі аб рангах (да 1811 года); дробны службоўца ў органах царкоўнага кіравання.

Тайны саветнік

Тайны саветнік (руск.: тайный советник) — грамадзянскі чын III (у 1722—1724 — IV) класа ў Табелі аб рангах (Расійская імперыя). Асобы, якія яго мелі, займалі вышэйшыя дзяржаўныя пасады, напрыклад таварыша міністра. Прызначэнне ў чын ажыццяўлялася па меркаванні імператара. Тытулаваліся «ваша правасхадзіцельства». У 1903 годзе ў Імперыі было 553 тайныя саветнікі.

Фендрык

Фендрык, (ад ням.: Fähnrich - сцяганосец) — вайсковы чын XIV класа ў пяхоце, артылерыі і інжынерных войсках у Расіі і XII класа ў гвардыі. Заменены ў 1730 г. на чын прапаршчыка. Даваў права на нашчадкавае дваранства (у грамадзянскай службе нашчадкавае дваранства набывалася чынам VIII класа - калежскі асесар, а чын калежскага рэгістратара - XIV клас, даваў права толькі на асабістае дваранства).

Штабс-капітан

Штабс-капітан — вайсковая пасада ў арміі Вялікага княства Літоўскага, званне ў арміі Расійскай імперыі, і іншых дзяржаў.

У арміі Вялікага княства Літоўскага пасада штабс-капітана існавала толькі ў пяхоце і артылерыі "цуг-капітан". У кавалерыі штабс-капітану адпавядала пасада "штабс-ратмістр". .

На іншых мовах

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.