Георгій Мікіціч Халасцякоў

Ге́оргій Міќіціч Халасцяќоў (2 жніўня 1902 — 21 ліпеня 1983) — савецкі военачальнік беларускага паходжання, віцэ-адмірал (1945 год), Герой Савецкага Саюза (1965).

Георгій Мікіціч Халасцякоў
Дата нараджэння 2 жніўня 1902
Месца нараджэння
Дата смерці 22 ліпеня 1983 (80 гадоў)
Месца смерці
Прыналежнасць Flag of the Soviet Union.svg СССР
Род войскаў ВМФ
Падводны флот
Гады службы 19191969
Званне
Віцэ-адмірал ВМФ СССР
Бітвы/войны Грамадзянская вайна
Вялікая Айчынная вайна
Узнагароды і прэміі
Медаль «Залатая Зорка»
Ордэн Леніна Ордэн Леніна Ордэн Леніна
Ордэн Чырвонага Сцяга Ордэн Чырвонага Сцяга Ордэн Чырвонага Сцяга
Ордэн Суворава I ступені
Ордэн Ушакова I ступені
Ордэн Ушакова I ступені
Ордэн Айчыннай вайны I ступені Ордэн Чырвонай Зоркі
Медаль «У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Ільіча Леніна»
Медаль «За абарону Севастопаля»
Медаль «За абарону Каўказа»
Медаль «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
20 years of victory rib.png 30 years of victory rib.png
Медаль «За ўзяцце Будапешта»
Медаль «За ўзяцце Вены»
Медаль «За вызваленне Бялграда»
Медаль «Ветэран Узброеных Сіл СССР»
Медаль «XX гадоў Рабоча-Сялянскай Чырвонай Арміі»
Юбілейны медаль «30 гадоў Савецкай Арміі і Флоту»
Медаль «40 гадоў Узброеных Сіл СССР»
Медаль «50 гадоў Узброеных Сіл СССР»
Медаль «60 гадоў Узброеных Сіл СССР»
Кавалер ордэна Брытанскай імперыі, ваенны
Ордэн Белага льва 2 ступені Ордэн Белага льва 1 ступені
Чэхаславацкі Ваенны крыж 1939 Чэхаславацкі Ваенны крыж 1939
У адстаўцы 1969

Біяграфія

Нарадзіўся ў сям’і чыгуначніка-машыніста.

Пад час Першай сусветнай вайны сям’я з'ехала ў бежанства ў Расію.

З жніўня 1919 г. прымаў удзел у Грамадзянскай вайне, ваяваў у частках ЧАП на Заходнім фронце. Член РКП(б) з 1920. У 1920 паранены трапляе ў польскі палон, дзе знаходзіцца амаль год. Пасля вяртання з палону працаваў на розных некваліфікаваных вытворчасцях.

У снежні 1921 дабраахвотна па камсамольскім наборы пайшоў у Рабоча-Сялянскі Чырвоны флот. У 1925 скончыў Ваенна-марское гідраграфічнае вучылішча, служыў вахценным начальнікам на лінкары «Марат», штурманам падводнай лодкі «Камунар». Пасля заканчэньня ў 1928 падводных класаў спецыяльных курсаў каманднага складу Ваенна-Марскага Флоту — старшы памочнік камандзіра падводных лодак «Батрак» и «L-55». Потым камандзір і камісар падлодкі «Бальшавік».

У 1932 скончыў тактычныя курсы Ваенна-марской акадэміі. Быў накіраваны на Ціхаакіянскі флот. Камандзір галаўной падлодкі, дывізіёна і 5-й брыгады падводных лодак.

Арышт і вызваленне

7 мая 1938 быў арыштаваны. Абвінавачаны ў шпіянажы на карысць Польшчы (з-за польскага палону 1920), а таксама Японіі і Англіі. Атрымаў 15 гадоў папраўча-працоўных лагераў і паражэнне ў правах на 5 гадоў. На катарге на Ціхім акіяне, у казематах на бухце Вольгі. Жонка пад час яго арышта пайшла добраахвотніцай на савецка-фінляндскую вайну. Дзякуючы заступніцтву Калініна справа была перагледжана. У маі 1940 быў вызвалены, і яму вярнулі ордэн Леніна і званне.

З восені 1940 — камандзір 3-й брыгады падводных лодак, пасля начальнік адзела падводнага плавання Чарнаморскага флота.

Вялікая Айчынная вайна

У ліпені 1941 — капітан 1-га рангу, узначаліў Новарасійскую ваенна-марскую базу. Удзельнічаў у Керчанска-Феадосеўскай аперацыі. Падрыхтоўваў абарону Новарасійска з сушы.

13 снежня 1942 прысвоена званне контр-адмірал.

Камандзір Азоўскай і Дунайскай вайсковымі флятыліямі, арганізаваў шэраг дэсантаў.

Пасля вайны

24 мая 1945 прысвоена званне віцэ-адмірал.

У 1950 скончыў з залатым медалём Акадэмію Генеральнага штаба. У 1950—1951 кіраваў Каспійскай вайсковай флатыліяй, потым 7-м флотам на Ціхім акіяне. У 19531969 — намеснік начальніка кіравання баявой падрыхтоўкай Галоўнага штаба ВМФ СССР.

7 мая 1965 атрымаў званне Героя Савецкага Саюза.

З 1969 года ў адстаўцы.

Смерць

Забіты разам з жонкай ў сваёй кватэры (у доме №19 на Цвярскім бульвары) пад час абрабавання. Быў скрадзены парадны мундыр і ўсе ўзнагароды. Пахаваны ў Маскве на Кунцаўскіх могілках.

Памяць

У Баранавічах існаваў дом-музей Халасцякова, названа адна з вуліц. У 1984 новаму савецкаму сухагрузу было нададзена яго імя.

Літаратура

  • Долготович Б. Д. Адмиралы земли белорусской: биограф. справочник / Б. Д. Долготович; под. ред. А. А. Римашевского. — Мн.: Беларусь, 2009. — 98 с. — 1 500 экз. — ISBN 978-985-01-0821-0.
Віцэ-адмірал

Ві́цэ-адміра́л — воінскае званне вышэйшага афіцэрскага саставу ў ВМФ (ВМС) некаторых дзяржаў свету, па рангу вышэй за контр-адмірала, але ніжэй чым адмірал. Адпавядае званню генерал-лейтэнант у іншых відах узброеных сіл.

У Еўропе паявілася ў XII ст. у Венецыі і Генуі, а затым распаўсюдзілася на флаты іншых краін (у Польшчы ўведзена ў XVII ст., у Расіі — на пачатку XVIII ст.. У СССР устаноўлена ў 1940 годзе).

Да воінскага звання ваеннаслужачага або грамадзяніна, які знаходзіцца ў запасе ці адстаўцы, дадаюцца адпаведна словы «запасу» або «ў адстаўцы».

Ордэн Ушакова

О́рдэн Ушако́ва — савецкая флотская ўзнагарода часоў Вялікай Айчыннай вайны.

Заснаваны указам Прэзідыума ВС СССР ад 3.03.1944 аб заснаванні ваенных ордэнаў: ордэна Ушакова I і II ступені і ордэнам Нахімава I і II ступені, адначасова з ордэнам Нахімава спецыяльна для ўзнагароджання афіцэраў Ваенна-Марскога Флоту. Было вызначана старшынство ордэна Ушакова над ордэнам Нахімава і пастаўленыя ў адпаведнасці:

флатаводчы ордэн Ушакова — палкаводніцкаму ордэну Суворава

флатаводчы ордэн Нахімава — палкаводніцкаму ордэна КутузаваОрдэн выкананы па праекту архітэктара М. А. Шэпілеўскага.

Спіс Герояў Савецкага Саюза (Беларусь)

Геро́й Саве́цкага Саю́за — найвышэйшая ўзнагарода СССР. Ганаровае званне, якім узнагароджвалі за подзвіг або выдатныя заслугі падчас баявых дзеянняў, а таксама, як выключэнне, у мірны час.

Званне ўстаноўлена Пастановай ЦВК СССР ад 16 красавіка 1934, дадатковы знак адрознення для Героя Савецкага Саюза — медаль «Залатая Зорка» — вызначаны Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 1 жнiўня 1939 года. Званне магло надавацца некалькі разоў. Толькі тры чалавекі сталі тройчы Героямі, і толькі два атрымлівалі ўзннагароду чатыры разы. 7 чалавек — ураджэнцаў Беларусі сталі двойчы Героямі. Акрамя іх, пасля вайны званне Героя Сацыялістычнай Працы было прысвоена двум людзям: Кірылу Арлоўскаму і Пятру Машэраву.

У гэтым спісе прадстаўлены Героі Савецкага Саюза, якія нарадзіліся ў Беларусі. Спіс змяшчае інфармацыю пра нацыянальнасць ўзнагароджанага, сучаснай вобласці Рэспублікі Беларусь, дзе цяпер знаходзіцца месца нараджэння ўзнагароджанага, даце Указа аб прысваенні звання, родзе войскаў, пасадзе, воінскім званні Героя на час надання звання, гадах жыцця з пазначэннем дат паводле новага і старога стыляў (дзе трэба). У асобных табліцах прыводзяцца двойчы ўзнагароджаныя, а таксама горад-герой і крэпасць-герой.

Першымі ўзнагароджанымі былі Мікалай Сяліцкі і Павел Купрыянаў (удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Іспаніі; званне нададзена пасмяротна 31 снежня 1936 года), першым, хто быў удастоены ўзнагароды двойчы як у Беларусі, так і ва ўсім СССР, быў Сяргей Грыцавец (удзельнік Грамадзянскай вайны ў Іспаніі, баях на Халхін-Голе; першы раз званне нададзена 22 лютага 1939 года).

Найбольшая колькасць была ўзнагароджана за час Вялікай Айчыннай вайны (448 беларусаў і ўраджэнцаў Беларусі). Першым узнагароджаным — выхадцам з Беларусі стаў лётчык-знішчальнік Аляксей Антоненка, першым беларусам паводле паходжання — лётчык-бамбардзіроўшчык Мікалай Гастэла. У дзвюх сем'ях было ўзнагароджана два чалавекі (браты Вайнрубы і браты Лізюковы).

Шэрым колерам у табліцы паказаныя Героі, якія загінулі або прапалі без вестак падчас войн.

Ціхаакіянскі флот ВМФ СССР

Ціхаакія́нскі флот Вае́нна-Марско́га Фло́ту СССР — аператыўна-стратэгічнае аб’яднанне ВМФ СССР.

Узнагароджаны ордэнам Чырвонага Сцяга (1965).

На іншых мовах

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.