2019

An 2019 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.

Hulyo

Adem Nalu Rubio

Si Adem Nalu Valencia Rubio sarong paratukdô, parasurat asin nagin inot na pamayo kan kasararoan nin mga parasurat na SurTe. Sarô siya sa mga nagin partisipante o katood na parasurat kan Saringsing Writers Workshop (2017) asin ngunyan iyo an tagapabalangibog kan Parasurat Bikolnon, an tagapadalagan kan taonan na hunglonan sa pagsurat nin Bikol.

Sarô man siya sa mga partisipante kan pinakainot na Saling-Panitik Bienvenido Lumbera Translation Seminar-Workshop na ginibo kan Pebrero 8-10, 2018 sa Unibersidad kan Pilipinas, Diliman, Syudad nin Quezon.Si Rubio sarong Doktor sa Edukasyon asin propesor sa Catanduanes State University sa lindong kan Kolehiyo kan Arte asin Siyensya. Siya man an hadoyan kan The Stateman, an opisyal na pahayagan nin estyudante kan unibersidad.

Allan Popa

Si Allan Popa (gikan sa Virac, Catanduanes) sarong paratukdô, parasurat asin kagsurat nin dai mababa sa sampulong libro kabali an Basta (Ateneo de Manila University Press, 2009), Libot ng Durungawan (High Chair, 2009) asin Maaari: Mga Bago at Piling Tula (UP Press, 2004). Tagapakarhay man siya kan Latay sa Isipan: Mga Bagong Tulang Pilipino (UST Press, 2007).

Nagtapos siya nin BS Chemical Engineering sa Unibersidad kan Pilipinas-Diliman kan 1994 dangan AB Malikhaing Pagsulat sa Filipino kan 2000 sa parehong unibersidad. Kan 2006, nakua niya an titulong M.F.A. sa Creative Writing gikan sa De La Salle University siring man an titulong M.F.A. Writing sa Washington University sa St. Louis, Missouri sa USA kan 2011.Nanggana siya kan Free Press Literary Award asin Manila Critics Circle National Book Award para sa Rawitdawit. Sa Missouri, nagawadan man siya kan Academy of American Poets Prize sa Norma Lowry Memorial Prize. Nagtutukdô sa Ateneo de Manila na Unibersidad. Sarô man siya sa kagmuknâ kan High Chair.

Kan 2019, nagtukaw siya bilang kritiko sa ika-siyam na Saringsing Writers Workshop na ginibo sa Virac, Catanduanes.

Anthony Diaz

Si Anthony Baduria Diaz sarong Bikolanong parasurat gikan sa Camaligan, Camarines Sur. Nagsusurat siya nin mga rawitdawit asin rikas-usip sa tataramon na Bikol asin nin mga tula asin pangisi sa tataramon na Tagalog.

Sarô siya sa mga partisipante kan Ika-3ng Saringsing Writers Workshop na ginibo kan Pebrero 22-24, 2013 sa Syudad nin Naga asin sa inot na TALA Poetry Workshop na ginibo kan Abril 11-12, 2014 sa Ateneo de Naga na Unibersidad. Nagin pinalista siya sa Tulaan sa Facebook, sarong proyekto kan Linangan sa Imahen, Retorika, at Anyo (LIRA). Siya myembro asin nagin sekretaryo kan Parasurat Bikolnon.Kan 2016, ipinagpublikar niya nin surusadiri an libro nin mga rikas-usip sa tataramon na Bikol sa titulong Pataratarapadi asin koleksyon nin mga tula (Tagalog) sa titulong Kitil dangan koleksyon nin mga rawitdawit sa titulong Kuyán. Sarô man siya sa mga kagsurat kan Ginisang Poesia (2016) sagkod Ginisang Poesia 2 (2017) kaiba sinda Irvin Sto. Tomas asin Ian Kenneth Orasa.

Sa ginibong Kurit Aki Art Exhibit poon Enero 20 sagkod 27, 2019 sa SM City Naga, nahiling an saiyang mga obra sa sarong eksibit para sa sarong kawsa na hinimò kan Mariner's Polytechnic Colleges Foundation, Tabang Bikol Movement asin Kintab Artists Group. Pinartisiparan ini nin kaakian na nagtapos sa sarong worksyap nin Kurit Aki asin mga Bikolanong parakurit. Nakaayon man an pira sa mga obra nya sa Art Forms 2 Exhibit, sa Ayala Malls, Pasig, Metro Manila, PAGSIRANG: New Emerging Images and Emotions, Robinson's Place, Naga, asin sa Paghilom Art Camp and Festival 2019.Si Diaz an inot na tataan kan First Book Grant kan Kabulig-Bikol-Inc. asin LJ Graphics Literacy Exponent, Inc. para sa taon na 2019, para sa saiyang novella na "Ika".

Buboy Aguay

Si Bernardo Miguel "Buboy" O. Aguay Jr., gikan sa San Roque, Calabanga, Camarines Sur, sarong premyadong kagubay na Bikolanong parasurat sa mga tataramon na Ingles, Filipino asin Bikol. Siya sarô man na paratukdô, parasurat sagkod direktor nin dula pan-entablado, parasurat sagkud direktor nin pelikula, asin iyo an kagsurat kan librong Gibsaw sa Salakab na ibinungsod kan 2008.Siya nagawadan sa Ika-61ng Gawad Pagromdom ki Carlos Palanca kan 2011 para sa saiyang halìpot na dulâ sa tataramon na Filipino na Posporo. Digdi nakamtan niya an ikatulong premyo. Siya nagawadan man kan 2017 nin NCCA Writers Prize sa saiyang librong Balinhaya sa Baksteyds sa kategoryang drama sa tataramon na Bikol na kompunido ni limang halipot na dula na igwang mga titulong: Balinhaya sa Baybayon, Parasaginsagin, Pulang Payong, Sakristan Mayor, asin BurayButu.

Hulyo 18

Hulyo 18 an ika-199ng aldaw kan taon (ika-200 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 166 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.

Ian Kenneth Orasa

Si Ian Kenneth De Lima Orasa na tubong Bato, Camarines Sur sarong paratukdô, parasurat asin sarô sa mga kagsurat kan Ginisang Poesia (2016) sagkod Ginisang Poesia 2 (2017) kaiba si Irvin Sto. Tomas asin Anthony Diaz. Kaapil siya kan Parasurat Bikolnon, Linangan sa Imahen, Retorika at Anyo (LIRA), Sumaro Bikolnon, Nueva Caceres Heritage Movement asin Philippine Wikimedia Community (PhilWiki Community).

Sarô siya sa mga nagin partisipante o katood na parasurat sa Saringsing Writers Workshop na ginibo kan Desyembre 21-23, 2014 sa Sentral na Bikolnon na Unibersidad nin Estado kan Agrikultura (CBSUA) sa Pili, Camarines Sur. An saiyang mga panurat nagluwas man sa Ani 39: Kahayupan/The Animal Kingdom (2016) na pinagpupublikar kan Sentro Pangkultura kan Filipinas (CCP) asin Girok: erotika (2017), an pinakainot na antolohiya nin mga erotikang Bikol na pinublikar kan Kabulig-Bikol. Nagin katood na parasurat man siya sa Palihang LIRA kan 2017.

Si Orasa nagtapos nin Bachelor of Science in Architecture asin sarong rehistradong arkitekto. Siya myembro kan United Architects of the Philippines (UAP) kabtang kan Camarines Sur. Nagtutukdô siya sa Bicol State College of Applied Science and Technology (BiSCAST) sa Syudad nin Naga.

Jerome Hipolito

Si Jerome Mendoza Hipolito (namundag sa Calabanga, Camarines Sur) sarong kagubay na Bikolanong parasurat nin mga rawitdawit, saysay, asin osipon sa mga tataramon Bikol, Filipino asin Ingles. Kan 2008, ginawadan sa Premio Tomas Arejola para sa Literaturang Bikolnon nin ikaduwang premyo an saiyang Pagbunag nin Paroy asin iba pan rawitdawit. Ngonyan taon 2019, si Hipolito saro sa nagkamit kan Premyo Valledor.

Siya sarong paratukdô sa kolehiyo sa Central Bicol State University of Agriculture (CBSUA) sa Calabanga, Camarines Sur. Pinapadalagan niya an CBSUA Writers Workshop asin an Bay Area Writers Workshop na ginigibo sa parehong banwaan.

Jomark Baynado

Si Jomark M. Baynado sarong Bikolanong parasurat sa tataramon na Rinconada Bikol asin paratukdo gikan sa Baao, Camarines Sur. Kan 2012, siya nagin partisipante sa Ika-8ng Juliana Arejola Workshop sa Pagsurat Bikol asin sa Ika-2ng Saringsing Writers Workshop. Siya nagin myembro kan Parasurat Bikolnon asin paratukdo sa sekondarya sa Baao National Highschool.

Julius Bulahan

Si Julius Denido Bulahan gikan sa Syudad nin Naga sarong Bikolanong parasurat nin rawitdawit, pintor asin nagin presidente kan Parasurat Bikolnon. Dating opisyal na pampublikong tagapagtaram (PIO) kan 2018, siya iyo an presenteng sekretaryo kan organisasyon.Nagin partisipante siya kan Saringsing Writers Workshop kan 2015 asin nagin tagapadalagan kaini kan 2017. Bago kaini, siya nagin partisipante kan Juliana Arejola-Fajardo Workshop sa Pagsurat-Bikol na ginibo sa Syudad nin Naga kan 2012. An saiyang rawitdawit na Dai ka man Baduan nin Bagong Panganuron, Daragang Magayon sarò sa mga napiling rawitdawit sa ginibong Kabulig Inaugural Writers Prize 2018 asin nakabali sa sampulong shortlisted sa Kabulig Writers Prize - Usipong Pan-aki an saiyang panurat na An Kwarto ni Kara kan 2019. Bago kaini, an saiyang rawitdawit na An Pantsong nin Kahaputan nanggana nin ikaduwang premyo sa Gawad Obrang Literaturang Bikolnon para sa bulan nin Hunyo 2012.

Naipublikar an mga rawitdawit ni Bulahan sa Ani 39: Kahayupan/The Animal Kingdom (2016) na pinagpupublikar kan Sentro Pangkultura kan Filipinas (CCP), Girok: erotika (2017) kan New Yorks V.C IGARTA, Kabulig Bikol, asin Bangraw kan Arte, Literatura asin Kultura, sarong literaryong babasahon kan National Commission for Culture and the Arts (NCCA). Ipinagpublikar man niya nin surusadiri an Makot nin mga Rawitdawit, sarong libro nin mga rawitdawit sa Tataramon na Bikol Sentral sa Better Living Through Xeroxography Naga kan 2017.

Bilang sarong pintor, aktibong sekretaryo siya kan Kintab Artists Group, sarong non-profit na grupo nin mga visual artists, parasurat, asin musikero na an intension iyo an ipromoter an kultura, tradisyon, arte, asin literatura kan Bikol. Sa ginibong Kurit Aki Art Exhibit poon Enero 20 sagkod 27, 2019 sa SM City Naga, nahiling an saiyang mga obra sa sarong eksibit para sa sarong kawsa na hinimò kan Mariner's Polytechnic Colleges Foundation, Tabang Bikol Movement asin Kintab Artists Group. Pinartisiparan ini nin kaakian na nagtapos sa sarong worksyap nin Kurit Aki asin mga Bikolanong parakurit. Apwera kaini naibali naman an saiyang mga obra sa manlain-lain na exhibit sa laog asin luwas kan Kabikolan.

Marissa Reorizo-Redburn

Si Marissa "Issa" Reorizo-Redburn (gikan San Pascual, Masbate) sarong kagubay na Bikolanang parasurat, dating paratukdô asin sarô sa mga tagapakarhay kan babasahon na Bangraw kan Arte, Literatura asin Kultura kaiba sinda Estelito Jacob asin Honesto Pesimo, Jr. Siya an kagsurat kan katiriponan nin mga usipon sa Bikol asin Ingles na Dain Linaw an Hinaw (2017).Nagtapos siya nin kolehiyo sa Universidad de Sta. Isabel sa Syudad nin Naga, asin nagtukdô sa elementarya sagkod na nagin sarong negosyante.

Marvin Aquino

Si Marvin Davila Aquino na tubong Tinambac, Camarines Sur sarong paratukdô, parasurat asin an kagsurat kan Alunsina Kan Dagat sarong nobela na napili bilang pinalista sa Premyo Valledor taon 2019. Kan 2016, an saiyang usipon na Abo sa Pag-gabas nagin pinalista man sa Premio Tomas Arejola para sa Literaturang Bikolnon. Siya myembro kan Parasurat Bikolnon asin ngunyan nagtutukaw bilang sarong board member (2019-2020).

Sarô siya sa mga nagin partisipante o katood na parasurat kan Global GRACE - University of the Philippines National LGBTQ Writers Workshop kan 2018. Bago kaini, nagpartisipar siya sa Saringsing Writers Workshop 2016 asin sa CBSUA Writers Workshop kan 2015 na ginigibo sa Sentral na Bikolanong Unibersidad nin Estado kan Agrikultura (CBSUA) sa banwaan nin Calabanga, Camarines Sur kun sain siya nagtapos nin kolehiyo. Nag-atendir man siya sa pinakainot na Saling-Panitik Bienvenido Lumbera Translation Seminar-Workshop poon Pebrero 8-10, 2018 na ginibo sa Unibersidad kan Pilipinas, Diliman, Syudad nin Quezon.Ipinublikar nin surusadiri an saiyang pinakainot na libro na igwang titulong Rigsok asin iba pang kinabanon na ramiram, sarong katiriponan nin mga rawitdawit sa Bikol Sentral sa Better Living Through Xeroxography Naga kan 2017. An saiyang mga rawitdawit nagluwas man sa Girok: erotika (2017), an pinakainot na antolohiya nin mga erotikang Bikol na pinublikar kan Kabulig-Bikol, Ani 40: Katutubo (2018) na pinagpupublikar kan Sentro Pangkultura kan Filipinas (CCP), asin sa Bikol BKL/Bakla (2019), sarong antolohiya nin mga panurat nin mga baklang Bikolnon. Nagin paraambag man siya bilang parapalis sa tataramon na Bikol sa Pagkamuot: mga Binirikol na Usipon gikan sa Europa, sarong antolohiya nin mga Europyanong halipot na usipon na ipinalis sa tataramon na Bikol.

Niles Jordan Breis

Si Niles Jordan Breis sarong premyadong kagubay na Bikolanong parasurat gikan sa Syudad nin Tabaco, Albay. Si Breis iyo an saro sa nagkamit kan Premyo Valledor kan saiyang nobelang tituladong Kalatraban sa Alkawaran taon 2019.

Resipyente siya nin apat na premyo gikan sa Gawad Pagromdom ki Carlos Palanca para sa Literatura sa saiyang saysay sa Filipino na "Angela Buruka" asin mga rawitdawit. Taon 2012, si Breis nagawadan kan Parasurat kan Taon sa Premio Tomas Arejola para sa Literaturang Bikolnon huli kan saiyang saysay na Binareta kan Anghel: Minahubag an Ngabil.

Nagtaong lektura asin workshop si Breis sa pinakainot na Saling-Panitik Bienvenido Lumbera Translation Seminar-Workshop na ginibo kan Pebrero 8-10, 2018 sa Unibersidad kan Pilipinas, Diliman, Syudad nin Quezon. Naimbitaram siyang magtukaw bilang panelista sa Saringsing Writers Workshop na ginibo sa Buhi, Camarines Sur kan Abril 14-17, 2018 dangan nagin kaapil kan Parasurat Bikolnon. Taon 2019 nagsumpa siya bilang myembro kan Kabulig-Bikol.

Pejay Padrigon

Si Pejay Amandy Padrigon kan Syudad nin Iriga sarong paratukdô, parasurat asin an kagsurat kan rawitdawit na Pagtilad sa Pili pinalista sa inot na Kabulig Wrtiers Prize 2018 asin usipon pan-aki na Anino ni Nino ikaduwang premyo sa Kabulig Wrtiers Prize 2019. Sarô siya sa mga nagin partisipante o katood na parasurat kan Saringsing Writers Workshop (2017) na pinapadalagan kan Parasurat Bikolnon. Nag-atendir man siya sa pinakainot na Saling-Panitik Bienvenido Lumbera Translation Seminar-Workshop poon Pebrero 8-10, 2018 asin Gemino H. Abad Seminar-Workshop on Teaching Literature poon Setyembre 20-22, 2019 na parehong ginibo sa Unibersidad kan Pilipinas, Diliman, Syudad nin Quezon. Kan 2019, nakabali an saiyang panurat sa Ani 40 na pinuiblikar kan Cultural Center of the Philippines (CCP) kaiba an labi sa sanggatos pa mga parasurat sa bilog na nasyon.

Si Padrigon sarong paratukdô sa Nabua National High School sa banwaan nin Nabua, Camarines Sur asin myembro kan Parasurat Bikolnon, sarong kasararoan nin mga parasurat sa rehiyon Bikol.

Saringsing Writers Workshop

An Saringsing Writers Workshop (inapod na Saringsing National Wrtiers Workshop kan 2018 asin Saringsing Bikol Writers Workshop kan 2019) sarong taonan na workshop para sa mga nagpopoon na magsurat nin rawitdawit, usipon, saysay asin drama pang-entablado sa Filipinas. Pinapadalagan ini kan organisasyon nin Parasurat Bikolnon na nakagamot sa Syudad nin Naga, Camarines Sur katuwang kan mga lokal na gobyerno asin manlainlain na institusyon asin organisasyon sa rehiyon. Ginigibo ini tuyong tig-init bàgo an anibersaryo kan organisasyon maliban kan 2011, 2014 asin 2019.

Senado kan Filipinas

An Senado kan Filipinas iyo an halangkaw na kamara kan lehislaturang bikameral kan Filipinas, an Kongreso kan Filipinas. An Pilipinong Senado binibilog nin 24 senador an pinipili kan bilog na paraboto.

An mga senador igwa nin terminong 6 na taon, an kabangâ kan mga ini pinipilì lambang tulong taon tanganing mapadanay na dagosdagos ini. Kan an Senado ipigbalik kan Konstitusyon 1987, an 24 senador na nagkapirilì nagtukaw sagkod 1992. Kan 1992, an mga kandidato para senador na nakagunò kan 12 pinakahalangkaw na bilang nin boto nagtukaw sagkod 1998, mantang an sunod na 12 nagtukaw sagkod kan 1995. Sagkod kaini, lambang senador nagtutukaw nin 6 nang taon.

Syudad nin Naga

Para sa Syudad nin Naga sa Cebu, hilingon an Naga, Cebu.

An Syudad nin Naga (Ingles: City of Naga; Filipino: Lungsod ng Naga) sarong primera klaseng syudad kan Filipinas. Namumugtak ini sa Rehiyon Bikol sa sur-sulnopan na puro kan isla nin Luzon. Nasa 377 km sa sur-sulnopan ini kan syudad kan Manila asin 380 km sa norte-subangan kan syudad kan Cebu sa Visayas.

Kun itatampad an sakop kan syudad sa ibang mga syudad kan rehiyon, bakong mahiwas an sukol nin kadagaan kaini. Sa pitong syudad igdi sa Bicol, an Naga iyo an pinakasadit, na igwa sanang hiwas na 8,480 ektarya. Huli kaiyan ini an pinakasoròsoan (densely populated) na syudad sa rehiyon. Segun sa sensus kan 2010, igwang 174,931 na katawong naka-istar digdi. Bisto sa apod na "Heart of Bicol" (Bikol: Puso kan Bikol), asin siring man, binabansagan ining "An Maogmang Lugar". Ini an solamenteng independienteng syudad asin an sentro kan edukasyon sagkod Simbahan na Katoliko sa rehiyon. An mga residente digdi inaapod na Nagueños. Inaapod man ang Naga na Queen City of Bicol.

An syudad an sentro kan Metro Naga, an lugar na komponido kan 12 banwaan asin syudad nin Naga na marikas an pag-uswag na kabali sa Metro Naga Development Council. Komponido kan mga banwaan sa Segundo Distrito kan Camarines Sur, apwera kan Canaman, asin mga banwaan sa tolong distrito kan provinsiya nin Camarines Sur na harani sa siyudad nin Naga sakop kan MNDC.

Dating kabesera kan Camarines Sur an syudad nin Naga, alagad sa Akta Republika Nu. 1336, na nagin ley kan Hunyo 8, 1955, naribayan ini kan banwaan nin Pili.

Si Nelson Legacion, sarong abogado iyo an presenteng alkalde kan syudad nin Naga. Saiyang sinalidahan si John Bongat taon 2019.

Tataramon na Gorontalo

An tataramon na Gorontalo (pig'aapod man na Hulontalo) saróng tataramon na pigtataram sa Provincia nin Gorontalo (Norteng Sulawesi, Indonesya, sur gilid-baybayon) kan mga tawo nin Gorontalo. An mga diyalektos kan Gorontalo iyo an Subangang Gorontalo, Gorontalo, Tilamuta, Suwawa, asin Sulnupang Gorontalo.

Tataramon na Indones

An Bahasa Indonesia iyo an tataramon na opisyal kan Republika kan Indonesya. Nagin idiomang opisyal ini kan pagkagana kan independensya kan Indonesya kan 1945. Bako man ining tataramon kan mayoryaa na katawo sa Indonesya alágad piggagamit ini na tataramong pagkomunikar sa enterong arkipelago, arog sa paggamit kan Tagalog sa enterong Filipinas. An mga parataram kan Bahasa, naabot sa 200 na milyon, mas o menos.

Tataramon na Ingles

Para sa ibang gamit, Hilingon an Ingles (klaripikasyon) (klaripikasyon).

An Inglés sarong tataramon na Sulnupang Alemaniko na hale sa Inglaterra, asin primerong tataramon kan mga taga Australia, Canada, Irlandia, Nueva Zelandia, Reino Unido, asin Estados Unidos. Ini na an lingua franca kan kinaban asin saro sa importanteng lenggwahe na ginagamit kan Boronyog na Nasyon asin inako opisyalmenteng tataramon na gagamiton sa pagtitiripon kan Boronyog Europa (European Union).

Sa ibang mga lengguwahe/tataramon

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.