قیبریس جومهوریتی

اوروپانین جنوب-شرقینده یئرلشن بیر اؤلکه‌دیر.[۹]

قیبریس (یونانجا: Κύπρος، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Kıbrıs)، رسمی آدی قیبریس جومهوریتی (یونانجا: Κυπριακή Δημοκρατίαآرالیق دنیزینین شرقینده، تورکیه‌نین جنوبوندا ، سوریه و لوبنانین غربینده یئرلشن آدا اؤلکه‌سی. آدادا ۲ دؤولت یئرلشیر: قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی (ایشکتر) و قیبریس جومهوریتی.

یۆکسک اینکیشاف ائتمیش اؤلکه و مشهور توریزم مرکزی‌دیر. ۱ مئی ۲۰۰۴ (میلادی)-جو ایلده اوروپا بیرلیگینا قبول اوْلونانادک طرف‌سیز دؤولت‌لر حرکاتینین عضوو و تأسیس‌چی‌سی اوْلموش‌دور. آدانین اهالیسینین اکثریتینی یونان‌لار و تورکلر تشکیل ائدیر. اؤلکه‌نین ایکی رسمی دیلی وار — یونان دیلی و آنادولو تورکجه‌سی.

قیبریس جومهوریتی آذربایجان جومهوریتیدا، تورکیه‌ده و قوزئی قیبریس تورک جومهوریتینده گونئی قیبریس آدی ایله آدلاندیریلیر. اؤلکه شیمال‌دا قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی ایله همسرحددیر.

Republic of Cyprus
Κυπριακή Δημοκρατία  (یونان)
Kıbrıs Cumhuriyeti  (آنادولو)
Flag of Cyprus
بایراق
مارشی: Ὕμνος εἰς τὴν Ἐλευθερίαν[lower-alpha ۱] (Greek Cypriot)
"Hymn to Liberty"
Location of Cyprus (pictured lower right), showing the Republic of Cyprus in darker green and the self-declared republic of قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی in brighter green, with the rest of the اوروپا بیرلیگی shown in faded green
Location of Cyprus (pictured lower right), showing the Republic of Cyprus in darker green and the self-declared republic of قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی in brighter green, with the rest of the اوروپا بیرلیگی shown in faded green
مرکزی
و ان بویوک شهری
نیکوزیا  
۳۵°۱۰′ شمالی ۳۳°۲۲′ شرقی / 35.167°شمالی 33.367°شرقی
رسمی دیللر
Minority languages
Vernaculars
قومیت‌لر
  • Greek Cypriots
  • Turkish Cypriots
  • Armenians
  • Maronites
دئمونیمی Cypriot
حوکومت Unitary presidential جومهوریت
• President
Nicos Anastasiades
• President of the Parliament
Demetris Syllouris
قانون وئریجیلیکی House of Representatives
Independence from the United Kingdom
• Zürich and London Agreement
19 February 1959
• Independence proclaimed
16 August 1960
• Independence Day
1 October 1960
1 May 2004
اراضی
۹٬۲۵۱ km2 (۳٬۵۷۲ sq mi) (168th)
• سو (%)
9
اهالی
• 2013 تخمینی
1,141,166[lower-alpha ۲][۳] (158th)
• 2011 census
838,897[lower-alpha ۳][۴]
• سیخیلیق
۱۲۳٫۴[lower-alpha ۲][۵]/km2 (۳۱۹٫۶/sq mi) (82nd)
جی‌دی‌پی (پی‌پی‌پی) 2016 تخمینی
• جمعی
$29.666 billion[۶] (126th)
• آدام‌باشی
$34,970[۶] (35th)
جی‌دی‌پی (نومینال) 2016 تخمینی
• جمعی
$19.810 billion[۶] (114th)
• آدام‌باشی
$23,352[۶] (33rd)
جینی (2015)  33.6[۷]
medium
اچ‌دی‌آی (2015) Increase 0.856[۸]
very high · 33rd
پول‌بیریمی یورو (EUR)
چاغ‌بؤلگه‌سی EET (UTC+2)
• یای (DST)
EEST (UTC+3)
سوروجولر left
تیلفون کوْدو +357
ایزو ۳۱۶۶ کوْدو CY
اینترنت دامینی .cy[lower-alpha ۴]

تاریخی

قیبریس دۆنیانین قدیم‌دن مسکونلاشان اراضیلریندن بیریدیر. متخصصلرین فیکرینجه مسکونلاشما نولیت دؤورونه تصادوف ائدیر. باستان شیناسلارین آدادا آشکار اتدیکلری قدیم تاپینتیلار میلاددان اوّل اۆچونجو مینیللیین اوْرتالارینا تصادوف ائدیر. ۱۴۸۹-۱۵۷۰-جی ایللرده قیبریس ونیز جومهوریتینین ترکیبینه داخیل ائدیلمیشدیر. اؤز گمیلرینی قیبریسین دنیز قول‌دورلارینین باسقینین‌دان مۆدافیه ائتمک اۆچون عثمانلی سلطان‌لیغی ۱۵۷۰-جی ایلده ونیز جومهوریتیسینا قارشی ساواش‌یه باشلادی و بیر ایل عرضینده قیبریسی تام ضبط ائتدی. آدانی توتموش تقریباً ۳۰ مین تورک عسگرینه توتدوقلاری اراضی‌ده توْرپاقلار بخشیش وئریلیردی. تورک سرکرده‌لری‌نین بعضیلری یئرلی فودال مولکدارلارا چئوریلیردیلر.

جوغرافی مؤقیعتی

قیبریس (اؤلکه‌نین آدی لاتینجا (کوپروس) پاخیر معناسینی بیلدیریر. آدادا هله قدیم زامانلاردا میس یاتاقلاری مؤوجود اوْلموش‌دور. قیبریس جومهوریتی آرالیق دنیزینین شرق حیصّه ‌سینده، تۆرکیه‌نین جنوبوندا عئینی آدلی آدادا یئرلشیر. قیبریسدن تۆرکیه ساحللرینه ان یاخین مسافه ۶۵ km، سوریه و لوبنان ۱۱۰ km، میصره ۳۷۰ km-دیر. آدانین ساحه‌سی ۹،۲ مین کو. km-دیر. آدانین غربدن شرقه ماکسیمال اۇزون‌لوغو ۲۲۵ km، اوْرتا انی ایسه ۶۰ km-دیر.

گؤرونتولر

Cyprus lrg
Satellite image of Cyprus in January 2003
Zypern aus dem Weltall gesehen
Cyprus in its region (de-facto)
LocationCyprus

قایناقلار

  1. National Anthem. یوْخلانیلیب3 June 2015.
  2. Cyprus. CIA. یوْخلانیلیب15 January 2016.
  3. United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division (2013). «World Population Prospects: The 2012 Revision, Highlights and Advance Tables (ESA/P/WP.220)».
  4. Statistical Service – Population and Social Conditions – Population Census – Announcements – Preliminary Results of the Census of Population, 2011 (Greek). Statistical Service of the Ministry of Finance of the Republic of Cyprus (29 December 2011). یوْخلانیلیب29 January 2012.
  5. United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division (2013). «World Population Prospects: The 2012 Revision, DB02: Stock Indicators».
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ۶٫۳ Report for Selected Countries and Subjects. World Economic Outlook Database, April 2017. اولوسلارآراسی پول صندوقو (12 April 2017). یوْخلانیلیب27 April 2017.
  7. Gini coefficient of equivalised disposable income - EU-SILC survey. Eurostat (28 March 2017). یوْخلانیلیب27 April 2017.
  8. Table 1: Human Development Index and its components. United Nations Development Programme (21 March 2017). یوْخلانیلیب27 April 2017.
  9. Central Intelligence Agency - CİA - The World Factbook: Europa


قایناق خطاسی برچسب <ref> برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با <references group="lower-alpha"/> یافت نشد یا </ref> بسته یافت نشد.

آرالیق دنیزی

آرالیق دنیزی یا دا مدیترانه دنیزی، بیر دنیز دیر کی اطلس اوقیانوسونا وصل دیر و آفریقا قاره سینین شومالی و اوروپا قاره سینین جونوبوندا یئر لشیر.آرالیق دنیزی — شرقدن آسیا، شومال‌دان اوروپا، گونئی‌دان آفریقا قاره‌سی ایله ایحاطه اوْلونموش دنیز. آرالیق دنیزی غربدن جبل الطارق بوغازی و اطلس اوقیانوسو ایله، گونئی-شرقدن ایسه میصرده‌کی سوئز کانالی و قیزیل دنیزله بیرلشیر.

آرالیق دنیزی تخمیناً ۴ میلیون km²-لیک بیر اراضینی ایحاطه ائدیر. کئچمیش‌ده‌کی بؤیوک آنتیک مدنییتلار اوْنون حؤوضه‌سینده فوْرمالاشمیش‌دیر.

آنادولو تورکجه‌سی

آنادولو تۆرکجه‌سی یا استانبول تۆرکجه‌سی (آنادولو تۆرکجه‌سینده: Türkçe)، تورک دیللریندن بیری‌دیر. بۇ دیل تورکیه، قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی،قیبریس جومهوریتی، آلمان، بولغاریستان، مقدونیه، کوزووو، رومانی و بیر نئچه باشقا اؤلکه‌لرده، دانیشیلماقدادیر.

بو دیل، تورک دیللرینین اوغوز، باتی شاخه‌سینین اوغوز قروپوندادیر. باشقا آدلاری، تورکیه تورکجه‌سی یا ایستانبول تورکجه‌سی‌دیر. آنجاق بۇ آدلار ساده‌جه آذربایجان و ایران‌دا، اونو آذربایجان تورکجه‌سیندن آییرماق اۆچون ایشلنیر و دونیانین هریئرینده ساده‌جه تورکجه آدلاندیریلیر.

اوردون

غربی آسیا دا یئرلَشن و عراق، عربیستان، ایسرائیل، فیلیسطین و سوریه اؤلکه‌لری ایله سرحده مالیک اوْلان بیر اؤلکه.

اوروپا

اوروپا، آفریقا قارّه‌سینین شومالیندا و آسیا قارّه‌سینین غربینده یئرلشن قارّه دیر.

اوروپا، اطلس اوقیانوسونون غربینده و قوزئی یاریم کوره‌ده یئرلشیر. یئنی ایقتیصادی و سیاسی بیرلشمه جریانی، بۇ قارّه‌نین بیر چوخ اؤلکه‌لرینی واحید دؤولت کیمی نیظاملاشدیریر.

اوسترالیا

اوسترالیا بیرلیگی (اینگیلیسجه: Commonwealth of Australia) جنوبی یاریم‌کوره‌ده بؤیوک بیر اؤلکه. گئنیشلیک ساریدان دونیانین آلتینجی اؤلکه‌سیدیر. کانبرا شهری بۇ اؤلکه‌نین باشکندی‌دیر و ملبورن ایله سیدنی بۇ اؤلکه‌نین آیری بؤیوک شهرلری ساییلیرلار.

ایون آیاقلانماسی

ایون آیاقلانماسی (اینگیلیسجه: Ionian Revolt) هخامنشلر و قوْنشو اؤلکه‌سی قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.یونان-ایران ساواش‌لارینین بیر قیسمی‌دیر. آنادولو و قیبریس جومهوریتی یئرینده اوز وئرمیش‌دیر بۇ وۇروشون سوْنو هخامنشلر غلبه‌سیله بیتمیش‌دیر

برونئی

جنوب-شرق آسیا دا یئرلَشن و مالزی اؤلکه سی ایله سرحده مالیک اولان بیر اؤلکه دیر

بیرینجی اریک (دانمارک)

بیرینجی اریک (دانمارک) (اینگیلیسی‌جه: Eric I of Denmark) بیر شاهی ایدی. ۱۰۹۵–۱۱۰۳ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. آتاسی ایکینجی اسوین دیر.

جنوبی اوروپا

گونئی آوروپا — اوروپا قاره‌سینین گونئی حیصّه ‌سی. گونئی آوروپایا بیر قایدا اوْلاراق آرالیق دنیزینین پیرئنئی یاریماداسی ارتافین‌داکی اؤلکه‌لر (پورتوقال، ایسپانیا، آندورا)، موناکو، آپنین یاریم آداسیندا یئرلشن اؤلکه‌لر (ایتالیا، واتیکان، سان مارینو)، یونان، بیرده آدا دؤولتلری اوْلان مالت و قیبریس جومهوریتی عایید ائدیلیر. بعضاً گونئی آوروپایا کروواسی، مونتینیقرو، صربیستان، آلبانی، بوسنی و هرزقووین، اوکرایننین گونئی حیصّه ‌سی اوْلان کریمهی، اودسا، خرسون، نیکولایو، زاپوروژیه ویلایتلرینی و تورکیه‌نین آوروپا حیصّه ‌سینی عایید ائدیرلر.

گونئی آوروپا - اوروپا قاره‌سینین گونئی حیصّه ‌سی. گونئی آوروپا اراضی‌سینه آرالیق دنیزی ساحللرینده یئرلشن پیرئنئی یاریماداسی اوْلکه‌لری - (پورتوقال، ایسپانیا، آندورا)، موناکو، آپپئ‌نین یاریماداسیندا یئرلشن اؤلکه‌لر - (ایتالیا، واتیکان، سان مارینو)، یونان، بیرده آدا دؤولتلری اوْلان مالت و قیبریس جومهوریتی داخیلدیر. بعضاً گونئی آوروپانین ترکیبنه کروواسی، صربیستان، مونتینیقرو، آلبانی، بوسنی و هرزقووین، بیرده تورکیه‌نین آوروپا حیصّه ‌سی ده داخیل ائدییر.

دلوس ساواشلاری

دلوس ساواشلاری (اینگیلیسجه: Wars of the Delian League) هخامنشلر و قوْنشو اؤلکه‌سی قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.یونان-ایران ساواش‌لارینین بیر قیسمی‌دیر. یونان و آنادولو و قیبریس جومهوریتی و اسکی میصر یئرینده اوز وئرمیش‌دیر

سیریو ایستادیومو

سیریو ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Tsirion Stadium) قیبریس جومهوریتی اؤلکه‌سینده بیر ایستادیومدور. 1905 ایلینده تاسیس اوْلونوب. لیماسول ایدمان کولوبو تیمی ائو اوْیونلارینی بۇ یئرده اوْیناییر. بۇ ایستادیوم عۆمومی‌لیکده ۱۳٬۳۳۱ تاماشاچی تۇتومونا مالیکدیر. اوْت اؤرتویو طبیعی چمندیر.

عراق

عیراق - یاخین شرقده دؤولت. عراقین شمالینده تورکیه شرقیندا ایران غربینده سوریه و اوردون جنوبوندا سعودی عربیستان و کووئیت گونئی شرقینده فارس خلیجی یئرلشیب. اهالی‌سینین بیر قیسمینی آذربایجان تورکلری تشکیل ائدیر. رسمی اولاراق تورکمن آدلانیرلار. عیراق‌داکی آذربایجان تورک‌لرینین باشلیجا بیرلشدیریجی تشکیلات‌لاری «عراق تورکمن جبهه‌سی‌دیر»، قیسا آدی İTC-دیر. ۲۰-جی عصر بویونجا بیر چوخ سوی‌قیریم‌لارلا، ائتنیک آیری-سئچکیلیگه معروض قالیب‌لار. سویداشلاریمیزین شهر، قصبه، کند آدلاری هابئله تورپاق‌لاریمیزداکی باشقا توپونیم‌لر عربلشدیریلمیشدیر. کرکوک ولایتی‌نین آدی التمیم اولاراق دییشدیریلمیشدیر

عیراقدا یاشایان میلتلر بونلاردان عبارتدیر:عربلر، کوردلر، تورکمانلا، آسوریلر، ائرمنیلر و هابئله بیر باشقا میلتلر. عیراقین دینی مذهبی ترکیبی باخیمیندان شیعه موسلمانلاری اکثریتده اولاراق اوندان سوْنرا سوننو و هابئله مسیحیلر و مندائیلر ده واردیلار.

قطر

قطر یا دا رسمی آدییلا قطر امیرلیگی (عربجه: دولة قطر) آسیادا یئرلشمیش بیر عرب دؤولتی‍دیر. عرب یاریم‌آداسی‌نین شرقینده اوْلان فارس خلیجی‏نه اۇزانان اؤلکه. شیمال-غربدن بحرئین، غرب و جنوبدا سعودیه عربیستانی و شرقده بیرلشمیش عرب امیرلیکلری ایله چئوریلیدیر. تک سرحد قوْنشوسو سعودیه عربیستانی اوْلوب دیگر طرفلری فارس کؤرفزی ایله چئوریلیدیر. 1.7 میلیوْن اهالیسی اوْلان قطر، آرتان نفت قیمتلری و صاحب اوْلدوغو طبیعی قاز قایناقلاری سایه‌سینده آدام باشینا دۆشن گلیر نیسبتلرینه گؤره دۆنیانین ان وارلی اؤلکه‌سیدیر.

قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی

قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti و یا قوزئی قیبریس آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Kuzey Kıbrıs، قیبریس آداسی نین قوزئی قیسمتینده بیر تورک اؤلکه دیر.

لاتزیا

لاتزیا شهری (یونانجا: Λατσιά) گونئی قیبریس جومهوریتینده يئرلشيب دير. 2005 اينجي ايلده بو شهرين ۱۲٫۳۹۵ نفر اهالیسی وارميش.

مالزی

مالزی آسیادا بیر دؤولت.

رسمی دیلی باهاسا دیلی دیر.

نیکوزیا

نیکوزیا شهری (یونانجا: Λευκωσία),(تورکجه: Lefkoşa') قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی‌نین تانیلمیش پایتختی.

یونان-ایران ساواش‌لاری

یونان-ایران ساواش‌لاری (اینگیلیسجه: Greco-Persian Wars) یونان و آنادولو و قیبریس جومهوریتی و اسکی میصر یئرینده اوز وئرمیش‌دیر بۇ وۇروشون سوْنو یونان غلبه‌سیله بیتمیش‌دیر

یونان دیللری

یونان دیللری (اینگیلیسجه: Hellenic languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Helenik diller، فارسجا: زبان‌های هلنی‌تبار) هیند اوروپا دیللرینین عائیله‌سیندن ساییلیر. بۇ دیل یونان ، قیبریس جومهوریتی و ایتالیا دا دانیشیلان بیر دیل‌دیر.

اؤلکه‌لر
آز رسمیتلی دؤولت‌لر
باغیملی بؤلگه‌لر
اؤزل مئنطئقه‌لر
باغیمسیز دؤولتلر
محدود تانینان دؤولتلر
باغیملی و اؤزل ایداری بؤلگه‌لر
اینگیلیس میلتلر بیرلیگی
دۆنیا اؤلکه‌لری‌
(اعضا)
آسیلی اراضی
عوضو
اوْرتا دۇغو اۆلکه‌لری

آیری دیل‌لرده

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.