آخشام

آخشام یا گون باتان چاغیندان قاباق (گون آیریلان) گون اورتا (ناهار) و گون باتان چاغین آراسی. گونش ایشیغی آزالیر.

Sunset in Coquitlam
آخشام- کانادا
Evening in Parambikkulam, Kerala, India
آخشام -هیندوستان

قایناق

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Evening Evening دیل=اینگیلیسجه»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۷ بهمن ۱۳۹۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

آخشام ساعات ۵

آخشام ساعات ۵(فارسجا:ساعت ۵ عصر)- ۱۳۹۵.جی ایلده مهران مدیری‌نین یازدیغی و دۆزلتدیگی ایجتماعی کوْمدی بیر فیلم‌دیر. بۇ فیلم ایلک اکران گۆنونده چوْخلو رکوردلاری قیرابیلدی. آخشام ساعات ۵ مهران مدیری طرفیندن دۆزه‌لن ایلک سینمایی فیلم‌دیر.

آسلان

آسلان یادا آصلان یادا شئر ،پیشیک کیمیلر حیوانلارینین بیریدیر.

آنتونيم

آنتونیم (آنتی = ضد + اونوما = آد) – فورماجا مختلیف، معناجا بیر – بیرینه ضد اولان سؤزلر.

اساسا، ایسیم (سئوینج – کدر، یئر - گؤی)، صفت (یاخشی – پیس، آغ – قارا)، فعل (گولمک – آغلاماق، گلمک – گئتمک) و ظرف‌دن (سحر – آخشام، ایره‌لی – گئری) اولور.

معنانین ضدیت درجه‌سینه گؤره آنتونیم‌لر ایکی قروپا آیریلیر:

تام آنتونیملر(دوغرو - یالان، دره – تپه)،

نسبی آنتونیملر (داغ – دوز، اود – سو).

ائللر باغی

ائللر باغی اورمیه نین ان بؤیوک پارکی ائللر باغی دیر. بو پارک قوزئی باتی نین ان بؤیوک پارکی دا ساییلیر. ائللر باغی 40 هکتار یئرده دوزه لیب دیر. اورمیه خالقی ایله بو شهره قوناق گلنلرین ان اؤنملی ایلنجه یئرلریندن بیری ائللر باغی دیر. ائللر باغی هر گون آخشام و اؤزللیک له یای گونلرین ده عزیز آذربایجانین اورمیه شهرینین قوناقلارینی اؤزونه قبول ائدیر.

برزیل

رسمی دیلی پورتاقال دیلی و پایتختی برازیلیا دیر.

برزیل و یا برزیل فدراتیو جومهوریتی (پورتوقالجا: República Federativa do Brasil‎) — گونئی آمریکانین ان بؤیوک اؤلکه‌سیدیر. جوغرافی اراضی‌سی و اهالی‌سی‌نین سایینا گؤره، برزیل دونیادا ۵-جی یئرده گئدیر. اهالی‌سی‌نین سایینا گؤره، برزیل دونیا دموکراتییالاری آراسیندا ۴-جو یئری تۇتور. آتلانتیک اوقیانوسی ایله ایحاطه اوْلونموش اؤلکه‌نین شرق ساحلی‌نین اۇزون‌لوغو ۷٬۳۶۷ کیلومتردیر. قوزئی‌دا ونزوئلا، سورینام، قایانا و فرانسه قویاناسی ایله سرحدی اوْلان برزیل، گونئی‌دا اوروقوئه، گونئی-باتی‌ده آرژانتین و پاراگوئه، باتی‌ده بولیوی و پرو، قوزئی-باتی‌ده ایسه کولومبیا ایله قونشولوق ادیر. دونیانین ۵ اینجی بویۆک اؤلکه سی اوْلان برزیلین ۱۸۶٫۱۱۲٫۷۹۴ نفر جمعیتی وار.[

برزیل اکوادور و اوْغلاق تروپیک(چوخ ایستی)ی طرفیندن ایکی یئره بؤلونور. اؤلکه مۆختلیف فلورا و فاونا ایله زنگین‌دیر. برزیلین اهالی‌سی اساساً ساهیلبویو یئرلَشن ایری شهرلرده جمع لشیب. اهالی‌سی‌نین سایینا گؤره دونیانین ایری اؤلکه‌لرین‌دن بیری اوْلماسینا باخمایاراق، برزیل اهالی‌سی‌نین سیخلیغی آشاغی‌دیر. اؤلکه‌نین مرکزی حیصّه سی‌نین اهالی سیخ‌لیغی خۆصوصی‌له آشاغی‌دیر.

بو آخشام اؤلورم (ماهنی)

بو آخشام اؤلورم آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Bu Akşam Ölürüm — بیر دراماتیک و پاپ موزیکال ماهنی. مراد کئکیلی آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Murat Kekilli بۇ ماهنینی اوْخویور.

تؤمله ج

(اینگیلیسجه: sentence) بیرلیکده بیر دوشونجه نی یئتیرن، نئچه سؤزون توپلامینا تؤمله ج دئییلیر. اورنک: سونا گلدی. ، یاشاییش گوزل دیر.، ائلشن یورغون دور.

تؤمله ج (تامامليق): يوکلمي تاملایان(کامیل ائدن) يا دا قوووتلنديرن سؤزلره تؤمله جه (تامامليق) دئييلير.

بابک کيتابي جيردي. (نه‌یی جيردي؟ کيتابي - تامامليق)

تؤمله جه (تامامليق) نؤوعلري: دؤرده آيريلار: دوز تؤمله جه- دولایی(بيلواسيته) تؤمله جه- ظرف تؤمله جه سی- ادات تؤمله جه سی

آ. دوز تؤمله جه (تامامليق): (اوبيئکت) موبتدانين ائتديگي حرکتدن دورغودان دوغرويا تاثيرلنر:

کناردا اوشاق توپ اوينايير. (کيم اوينايير؟ اوشاق - موبتدا / نه اوينايير؟ توپ - تامامليق)

ب. دولایی(بيلواسيته) تؤمله جه (تامامليق): (وبيئکت) يوکلمين آنلامسيني يئر/يئير، ايستيقامت، قالما، چيخما، باخيميندان تاماملايان تامامليقلاردير

آنام ائوه گئدير. (هارا گئدير؟ ائوه - د. تامامليق)

ج. ظرف تؤمله جه سی (بؤتونله چی): يوکلمين آنلامسيني زامان، يئر/يئير، وضعيت باخيميندان تاماملايان سؤزلردير.

آخشام اورادان کئچه رک ائوه گئتديم. (اورادان - ظرف بوتونله چي / ائوه - د. تامامليق)

د. ادات تؤمله جه سی (بؤتونله چی): " ايله، (-لئ)، اوچون " اداتلارييلا بيرلشه رک يوکله مي تاماملايان سؤز اؤبکلريدير.

موبتدا ايله يوکلم آراسينداکي ادات تامامليقلاري " نه، نه اوچون، ايله، کيم، اوچون " سواللاري گتيريله رک اول/تاپيلار.

آتامي گؤرمک اوچون ايش يئرينه گئتديم. (کيمي گؤرمک اوچون؟ آتامي گؤرمک اوچون - ادات)

تاپماجالار

تاپماجا آذربایجان شیفاهی خالق ادبيياتینین ان قدیم و ماراقلي ژانرلارین‌دان بیری‌دیر. بۇ ژانر اوزون ‏عصرلردن بری نسیلدن-نسله، آغیزدان-آغزا کئچه‌رک موختلیف دییشیک‌لیكلره اوغرامیش، بعضن فورما و ‏مضمونونو دییشدیرمیش، یئنی معنا، مضمون کسب ائده‌رک بۇ گونه قدر گلیب چیخمیش‌دیر.‏

شئه

شـ ِه یوخسا نَم(لاتین ایملاسی:Şeh). گئجه, آخشام, اوباشدان صیفردن یوخاری هاوادا چم و نملی هاوادا بیتگیلر و اشیاء اوستونده چوکن سو داملاسی دیر.گئجه چاغیندا هاوا سویوق اولماقدا سو بوخاریندان یارانیر.

شاحسین واحسین

شاخسی یا دا شاحسین واحسین و یا شاه‌حوسین وای‌حوسین بیر نوع مذهبی تؤره‌نی دیر کی محرم آیی‌نین گون‌لرینده آذربایجانین اکثر یئرلرینده و بؤلگه‌لرینده گؤسترمیش حالتده اؤزللیکله تبریز شهرینده یاپیلیر. بو تؤرن نئچه گون موحرم آیینا قالاندا (یاخلاشیق بیر هفته موحرم آیی‌ندان قاباق) باشلانیر و هر آخشام و هر گئجه کیشیلر توسوطیله انجام قیلینیر و موحرم آیی‌نین اونونجو گونونه قدر (عاشورا گونو) دوام تاپیلیر و عاشورا گونو ناهار چاغی بو تؤره‌نه سون قویورلار. آذربایجان تورکجه‌سی‌نده ، خالق بو مراسیمه «شاخ‌سی» دئییرلر کی «شاه‌حسین» سؤزونون قیسّاتمیش حالتی دیر.

علیرضا نابدل

علیرضا نابدل متخلص به اوختای (۱۳۲۳، تبریز – ۱۳۵۰، تهران) ایران آذربایجانی‌نین چاغداش شاعیری.

قولف

قولف، طبیعت‌ده خصوصی اولاراق دوزلدیلمیش بیر ساحه‌ده قولف چوبوقلاری و کیچیک چَتین بیر توپلا اوینانان بیر اویون‌دور. اویونون مقصدی، ساحه‌نین تعیین اولونموش ۱۸ پارکورونو (چوخورونو) قولف توپونا ان آز ووروش ائدرک تاماملاماق‌دیر.

همت شهبازی

همت شهبازی ـ آذربایجانلی یازیچی، شاعیر و ادبی تنقیدچی.

پراق

پراقا — چک جومهوریتینین باشکندی و اؤلکلرده ان بؤیۆک شهر.

پراقا — بۇ آد گؤزل شهره صفالیٛ ایقلیمین، داغ هاواسیٛنا، طبیعی ثروتلرینه گؤره وریلیب. باشکند شهر پراقانیٛن یارانماسیٛ حاقدا دوْلاشان افسانلر دیللر ازبریدیر. لیبۇشئ آدلیٛ سحرباز قاراباسمالاریٛنیٛن بیرینده پراقا آدلیٛ دیاریٛ یۇخۇدا گؤرۆر و بۇنۇنلا دا رؤیادا گؤرۆنن شهر چوْخ کچمیر کی، حقیقت چویرلیر.

پیتر پائول روبنز

پیتئر پاول روبئنس (نید. Pieter Paul Rubens؛ 28 اییون 1577 —30 مای 1640) — اؤز اثرلرینده آوروپادا باروککو دؤورونون جانلیلیغینی و حساسلیغینی عکس ائتدیرمیش فلاماند رسسامی. روبئنسین یارادیجیلیغی برئیگئل رئالیزمی ایله وئنئسییا مکتبینین قاریشیغیندان عیبارتدیر. میفولوگییا و دین مؤوضوعسونداکی بؤیوک اثرلری ایله یاناشی، هم ده پورترئت و پئیزاژ اوستاسی کیمی ده تانینیر.

۱۰. یوز ایل

۱۰. یوز ایل ، ۹۰۱' دن ۱۰۰۰ ابل قدر سورموش یوز ایلدیر.

۲۰. یوز ایل

'۲۰. عصر '، میلادی تقویم نه گؤره ۱ ژانویه ۱۹۰۱' ده باشلاییب ۳۱ دسامبر ۲۰۰۰ (میلادی) 'ده سوْنا چاتان عصردیر. بعضی تاریخچیلر ایسه ۱۹۱۴ - ۱۹۸۹ آراسی دؤورو "قیسا ۲۰-جی عصرین" اوْلاراق .

۲۸ اوْکتوبر

۲۸ اوکتوبر:

۱۴۹۲ — کریستوف کولومب کوبانی کشف ائتدی.

۱۵۱۶ — قززا یاخینلیغیندا سینان پاشانین رهبرلیغی آلتیندا عثمانلی اوردوسو مملوکلری مغلوب ائتدی.

۱۸۸۶ — نیویورکداکی آزادلیق جزیره‌سینده آزادلیق هیکلینین رسمی آچیلیش مراسیمی کئچیریلدی.

۱۹۱۸ — چکوسلوواکیا اوتریش-مجاریستان ایمپیراتوریسیندان آیریلیب موستقیل اوْلدو.

۱۹۴۰ — ایتالیا اوردوسونون یونانا هوجوم ائتمه‌سی ایله یونان ایکینجی دونیا محاربه‌سینه داخیل اوْلدو.

۱۹۴۱ — شوروی قووه‌لری لیتوانیده ۹۰۰۰-دن چوْخ یهودینی گوله‌له‌دیلر.

۱۹۶۲ — کوبا بوحرانی: نیکیتا خروششوو کوبادا شوروی راکتلرینین سؤکولمه‌سینی اعلان ائتدی.

۱۹۸۴ — چین کومونیست حزبی اؤلکه‌ده‌کی اقتصادی وضعیتی دوزلتمک مقصدیله آچیق ریقابته شرایط یارادیلاجاغینی بیان ائتدی.

۱۹۹۸ — ایکینجی دفعه آذربایجان جومهوریتینین رئیس‌جومهورو سئچیلن حیدر علییوین آند ایچمه مراسیمی کئچیریلدی.

۲۰۰۸ — موسکودا موسلوم ماقومایوله ویداع مراسیمی کئچیریلدی و همین آخشام جنازه خصوصی رئیسله باکیا گتیریلدی.

آیری دیل‌لرده

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.