Rotmistr

Rotmistr — çar ordusunda rütbə

Pyotr Wrangel in 1914.jpeg
Rus ordusunda rotmistr, 1914
Kossak Jul Rotmistrz pancerny
Zirehli donanmada rotmistr, 1886
Rittmeister of the Polish National Cavalry in 1792
Polşada rotmistr, 1792

Rusiya

XVII əsrdə rus ordusunda rotmistrlər yeni sistemin sipərlərində çıxdı. Rusiya imperiyasında rotmistr - yüksək vəzifəli zabitdir. 1730-1731-ci illərdə alman modeli əsasında ağır süvari yaradıldı, rotmistrin ortaya çıxması ilə yeni sıralar da meydana çıxdı. Rotmistr bəzən don kazakı ordusunun hərbi atamanında idi. 1798-1800-ci illərdə kazak məmurlarının xüsusi adları ordunun zabitlərinə əvvəlki adlarını saxlayaraq ordunun sıralarına bərabər idi. Beləliklə, rotmistr sərkərdə ilə bərabər idi. 1884-cü ildən etibarən rotmistr cədvəldə VIII sinifə yüksəlir.

Polşa ordusu

Rotmistr - XV-dən XX əsrə qədər Polşada hərbi rütbə. Ilk növbədə rotmistr piyada və atçılıq birləşmələrinə başçılıq etdi. Sonra rotmistr komandir adlandırıldı və bu forma 1947-ci ilə qədər davam etdi.

Almaniya və Avstriya ordusu

Almaniya və Avstriya-Macarıstanda rotmistr kapitan rütbəsinə uyğun gəldi. Birinci Dünya müharibəsində rotmistr komandaya və bəzən bir alay komandirinə əmr etdi. Rotmistr 1945-1978-ci illərdə Avstriyada kapitan jandarma və polis rütbəsidir.

Digər ordularda

  • Norveç ordusunda rotmistr var.
  • Isveç ordusunda rotmistr var.
  • Rotmistr çexiya ordusundada var.
  • Danimarkada 1951-ci ilə kimi rotmistr olub.

Məhşur rotmistrlər

  • Platon Voyeykov
  • Yozef Qabcik
  • Roman Zarudniy
  • Kernozickiy
  • Vladimir Littauer
  • İvan Mazepa
  • Votold Pilecki
  • Yan Sobeskiy
  • Manfred Fon Rixtqofen

Həmçinin bax

Mənbə

  1. http://militera.lib.ru/research/shepelev1/02.html
  2. http://www.austro-hungarian-army.co.uk/badges/badges.htm
  3. http://pynop.com/ranks.htm
Azad bəy Vəzirov

Vəzirov Azad bəy Mirzə Həmid bəy oğlu-(1869-1921), polkovnik

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Milli Ordusu

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Milli Ordusu — 1918-ci ildə, Şimali Azərbaycan müstəqillik qazandıqdan sonra Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökumətinin yaratdığı milli ordudur. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti silahlı qüvvələrinin təşkilinə Cümhuriyyətin elan edildiyi gündən başlanmışdı.

1918-ci ildən başlayaraq ermənistan yaranmış gərgin vəziyyətdən istifadə edərək və bolşeviklərin dəstəyi ilə zorla Azərbaycanın Zəngəzur, Dağlıq Qarabağ və Naxçıvan bölgələrini işğal etmək məqsədi ilə onun sərhədlərini pozur və sərhədyanı rayonlarda hərbi toqquşmalar yaradırdı. Belə bir şəraitdə ölkənin ərazi birliyini, müstəqilliyini müdafiə etmək üçün güclü ordu yaratmaq dövlətin birinci dərəcəli vəzifəsi idi.

Birinci Dünya müharibəsi

Birinci dünya müharibəsi (28 iyul 1914 — 11 noyabr 1918) — bəşəriyyət tarixində İkinci dünya müharibəsinə qədərki ən böyük müharibə. Bu adlandırma İkinci dünya müharibəsinin başlanmasından sonra istifadə edilməyə başlanmış, iki dünya müharibəsi arasındakı dövrdə isə Qərbdə "Böyük müharibə" (ing. The Great War, fr. La Grande guerre) və ya "Dünya müharibəsi" adlandırılmışdır.

Bu müharibəyə iki alyansda birləşən, dünyanın ən böyük güc mərkəzləri qoşulmuşdu: "Antanta"da İngiltərə, Fransa və Rusiya, "Üçlər ittifaqı"nda isə Almaniya, Avstriya-Macarıstan və İtaliya (1915-ci ildə Antantanın tərəfinə keçir) var idi. Lakin Avstriya-Macarıstan saziş əleyhinə yolverilməz hərəkətlər etdi, İtaliya da müharibə başlananda Almaniya və Avstriya-Macarıstana qoşulmaqdan imtina etdi. Nəticədə 70 milyondan artıq hərbçi (onların 60 milyonu avropalı idi) dünyanın ən böyük müharibələrindən birinə səfərbər edildi. 10 milyona yaxın əsgər öldü, əsasən silahlardakı texniki tərəqqinin olması, onların mobilliyi ölümlərin sayını daha da artırırdı.

Avstriya-Macarıstan taxt-tacının vəliəhdi hersoq Frans Ferdinandın 28 iyun 1914-cü ildə serb terrorçusu Qavrilo Prinsip tərəfindən Sarayevoda qətlə yetirilməsi dünya müharibəsinə çevrilən muharibənin başlanması üçün bəhanə oldu.

Cəmşid Naxçıvanski

Cəmşid Cəfərqulu oğlu Naxçıvanski (10 avqust 1895(1895-08-10), Naxçıvan, İrəvan quberniyası – 26 avqust 1938(1938-08-26), Moskva) — Azərbaycanın məşhur hərbi xadimi, briqada komandiri (kombriq, 5 dekabr 1935). O və qardaşı Kəlbəli xan Naxçıvanski Naxçıvan xanları sülaləsinin axırıncı generalı olmuşdurlar.

Feyzulla mirzə Qovanlı-Qacar

Feyzulla Mirzə Qovanlı-Qacar - (15 dekabr 1872 - 1920) , İran şahzadəsi, çar ordusunun və Azərbaycan Demokratik Respublikası ordusunun hərbçisi, general-mayor. Qacar sülaləsinin varisi.

Firudin bəy Vəzirov

Firudin bəy Vəzirov — (tam adı: Firidun bəy Camal bəy oğlu Vəzirov; d.19 aprel 1850, Tiflis – ö.30 iyun 1925, Bakı) — general-mayor.

General-kvartirmeyster idarəsi

General-kvartirmeyster idarəsi - Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ordusunun Baş ərkani hərbinin (qərargah) tərkibində mövcud olan idarələrdən biri.

Əsası 1918-ci il noyabrın 15-də qoyulmuşdur. Hərbi nazirin həmin tarixli əmrinə əsasən, əvvəlcə şöbə kimi Ümumi qərargahın tərkibində, 1919-cu il martın sonlarında isə Baş ərkani hərbin tərkibində fəaliyyət göstərmişdir. Başlıca vəzifəsi qoşun hissələrinin komplektləşdirilməsi, onların döyüş hazırlığının təşkili, kəşfiyyat və əks-kəşfiyyat işlərinin aparılması idi.General-kvartirmeyster idarəsinin strukturu müntəzəm surətdə təkmilləşdirilmişdir. Onun ilkin strukturundakı səfərbərlik bölməsi hərbi mükəlləfiyyət haqqında sənədlərin hazırlanması, hərbi qeydiyyatın aparılması, səfərbərlik planlarının və cədvəllərinin tərtib edilməsi, hərbi strukturlarda və mülki təşkilatlarda səfərbərlik hazırlığının yoxlanması, könüllü, partizan, həmçinin digər dəstələrin qeydiyyatının aparılması, qoşun hissələrinin təşkili, onların idarə edilməsi, qoşunların döyüş hazırlığının gücləndirilməsi istiqamətində tədbirlərin müəyyənləşdirilməsi ilə məş-ğul olmalı idi. General-kvartirmeyster idarəsinin əməliyyat bölməsinin qarşısında ümumqoşun hazırlığı, müdafiə xarakterli işlərin planlaşdırılması, əməliyyatların hazırlanması və həyata keçirilməsi kimi vəzifələr dururdu. Qoşun hissələrindən döyüş rayonları haqqında məlumatlar toplanması, agentura şəbəkəsinin yaradılması və inkişafı, əks-kəşfiyyatın təşkili, hərbi attaşelərlə yazışmaların aparılması işləri ilə kəşfiyyat və əks-kəşfiyyat bölməsi məşğul olurdu. General-kvartirmeyster idarəsinin tərkibində nizami bölmə və rabitə xidməti bölməsi də var idi. Hərbi nazirin 17 avqust 1919-cu il tarixli əmrinə əsasən, təşkili başa çatdırılmış 1 -ci və 2-ci zirehli qatarlar da Ümumi qərargahın tərkibindən çıxarılaraq general-kvartirmeyster idarəsinin tabeliyinə verilmişdi. 1920-ci ilin martında aparılan geniş islahatdan sonra yaradılmış Azərbaycan ordusu qərargahının struktur tərkibi kimi general-kvartirmeyster idarəsi də dəyişikliyə uğradı. Onun tərkibinə əməliyyat-kəşfiyyat bölməsi (rəisi polkovnik Hacıbəylinski), səfərbərlik və məhəlli qoşunlar şöbəsi (rəisi polkovnik Seyfullin), nizami və ümumi bölmə (rəisi podpolkov Hacıbəylinski), səfərbərlik və məhəlli qoşunlar şöbəsi (rəisi polkovnik Seyfullin), nizami və ümumi bölmə (rəisi podpolkovnik Maqrubov), hərbi əlaqələr-daşınmalar bölməsi (rəisi rotmistr Xudaverdov) şöbə və bölmələri və rabitə komandası daxil idi. General-kvar-tirmeyster idarəsinin rəisi polkovnik V.Karqaleteli idi (bu vəzifəni o, 1919-cu il iyulun 15-dən icra edirdi). Ondan qabaq bu vəzifəni polkovnik Sokolov və podpolkovnik Zeynalov icra etmişdilər. V.Karqaleteli Azərbaycan Hökumətinin 24 mart 1920-ci il tarixli qərarı ilə general-mayor rütbəsinə layiq görülmüşdü.

Hüseyn xan Naxçıvanski

Hüseyn xan Kəlbəli xan oğlu Naxçıvanski (9 avqust 1863(1863-08-09), Naxçıvan, İrəvan quberniyası – 1919, Petroqrad) — Rusiya imperiyasının azərbaycan əsilli hərbi xadimi. Tam süvari qoşunu generalı (1916).

Kəlbəli xan Naxçıvanski (III)

Azərbaycanın məşhur sərkərdəsi və qədim Kəngərli tayfasının beşinci general-mayoru III Kəlbəli xan Cəfərqulu xan oğlu Naxçıvanskinin çox maraqlı həyat yolu var.

Kərim xan İrəvanski

Kərim xan İrəvanski (1885 — 1937) — Rusiya və Azərbaycan hərbi xadimi, polkovnik.

Murad xan Naxçıvanski

Murad xan Naxçıvanski - rotmistr

Birinci Dünya müharibəsindən sonra Vətənə qayıdan rotmistr Murad xan Naxçıvanski Milli Ordunun üçüncü Şəki alayında birinci bölüyün komandiri oldu.

Murtuza ağa Kəngərli

Murtuza ağa Şirəli bəy oğlu Kəngərli - Bəhruz Kəngərlinin ata babası

Bəhruz Kəngərlinin babası Murtuza ağa Şirəli bəy oğlu da çar Rusiyasında tanınmış hərbçilərdən olmuşdur. Sənədlərdə onun ştabs-rotmistr hərbi rütbəsində olduğu yazılmışdır.

Murtuza ağanın 3 oğlu olmuşdur: Şirəli bəy Kəngərli (atasının adını oğluna qoymuşdur), İrza ağa və Qədir ağa Kəngərli .

Nina mətbəəsi

Nina mətbəəsi (rus. Нина типография) - XX əsrin əvvəllərində Bakıda gizli şəkildə fəaliyyət göstərmiş mətbəə. Nina mətbəəsi əsasən bolşevik yönümlü təbliğatla məşğul olurdu və İskra qəzeti ilə sıx fəaliyyət göstərmişdir.Mətbəənin adı qədim şumerlərdəki Nina ilahəsindən götürülmüşdür. Əfsanəvi Nineviyanın və Assuriya imperiyasının yaradıcısını bu cür adlandırılmışdır. Elə bu adı da inqilabçıların Bakıdakı ilk gizli mətbəəsi daşıyırdı. 1898-ci ilin martında yaranan Rusiya sosial-demokrat partiyasının 3 il sonra Bakıda komitəsi yaradılmışdır. Mətbəənin yaradılmasında gürcü inqilabçısı Lado Ketsxovelinin böyük rolu olmuşdur. 1900-cü ildə Tiflis sosdemlərinin tapşırığı ilə Bakıya gələn Lado 1 il sonra partiyanın gizli mətbəəsinin təşkilini nail olur. Tez-tez ünvanını dəyişən “Nina” mətbəəsinin yaranmasında böyük səy göstərən digər şəxslər isə Bakı komitəsinin ilk tərkibinə daxil olan Avel Yenukidze, Lev Krasin, Qalperin, Eyzenbet və Faynberq idi.

Süleyman bəy Əfəndiyev

Süleyman bəy Əlisüleyman oğlu Əfəndiyev - Süleyman bəy Əlisüleyman oğlu Əfəndiyev 1864-cü il oktyabrın 5-də Ağdamda doğulmuşdu.1919-cu il yanvar ayının 2-ci yarısından etibarən Ağdam qarnizonunun hissə və bölmələrində yayılmış səpmə yatalaq xəstəliyindən dünyasını dəyişmişdi.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin mövcudluğu dövründə onun ordusu sıralarında 27 general xidmət etmişdi. Azərbaycan hökümətinin qərarı ilə general rütbəsinə layiq görülmüş ilk cümhuriyyət generallarından biri Süleyman bəy Əfəndiyev idi. O həm də cümhuriyyət ordusunun ilk şəhid generalı kimi tarixdə qalmışdır.O, 1899-cu ildə rotmistr rütbəsi, 1912-ci ildə isə polkovnik rütbəsi almışdı.

Səhər (film, 1960)

"Səhər" - rejissor Ağarza Quliyevin filmi.

Talışxanovlar

Talışinskilər - Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri, Talışxanın nəslindəndirlər.

İsrafil bəy Yadigarov

İsrafil bəy Yadigarov — Rusiya Çar Ordusunda xidmət etmiş türk əsilli ilk yüksəkrütbəli hərbçi, General-leytenant. Yadigarlı Qarapapaq sülaləsinə mənsub Borçalı Ağası

Ştabs-rotmistr

Ştabs-rotmistr — çar ordusunda rütbə.

Əhməd bəy Cavanşir

Əhməd bəy Cavanşir - tarixçi, şair, Pənahəli xan Sarıcalı-Cavanşirin nəticəsi, Həmidə xanım Cavanşir-Məmmədquluzadənin atası.

Başqa dillərdə

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.