Xunta de Galicia

La Xunta de Galicia[1] (en gallegu, Xunta de Galicia) ye l'órganu colexáu»[2] de gobiernu de Galicia (España).[3] Ta compuesta pol presidente, vicepresidente o vicepresidentes (nel so casu) y conseyeros, que se parten les distintes árees de gobiernu. Los vicepresidentes y los conseyeros son nomaos pol #Presidentes de la Xunta de Galicia dende la so creación presidente. Galicia exerz les sos funciones alministratives al traviés de la Xunta y de les Conseyeríes. La Presidencia de la Xunta de Galicia tien la so sede oficial nel Palaciu de Rajoy en Santiago de Compostela, y los edificios de San Caetano y San Llázaro acueyen les conseyeríes.[4]

Xunta de Galicia
Información xeneral
Tipu Institución d'autogobiernu de Galicia
Organización
Presidente Alberto Núñez Feijóo  (PPdG)
Presupuestu anual 9.487 millones d'euros (2018).
[ Sitiu web]
Xunta Galicia
Logotipu usáu pol gobiernu de Galicia.

Historia

La Xunta de Galicia foi creada en 1981, cola aprobación del Estatutu d'Autonomía. Recueye'l nome de la Xunta del Reinu de Galicia, creada en 1528, y que perviviría, con delles interrupciones, hasta 1833. El términu "Xunta" foi usáu profusamente mientres el sieglu XIX pa designar a organismos autoproclamados que tomaben el territoriu gallegu. Asina, por casu, mientres la guerra de la Independencia española, de forma análoga al restu d'España, creóse la Xunta Suprema de Galicia (el 30 de mayu de 1808, en La Coruña) pa dirixir la llucha contra'l franceses y caltener l'orde públicu. La Xunta Suprema asumió funciones militares, llexislatives y de rellaciones internacionales hasta la creación de la Xunta Central.

En 1846 produzse'l llevantamientu del comandante Solís en Lugo, qu'esllee'l Conseyu Provincial y la Diputación entamándose en Santiago de Compostela la Xunta Cimera del Gobiernu de Galicia, presidida por Pío Rodríguez Terrazo y d'efímera duración.

La Xunta de Galicia moderna apaez per vegada primera nel proyeutu d'Estatutu d'Autonomía de Galicia de 1936, que, anque aprobáu en plebiscitu nun llegó a entrar a valir debíu al españíu de la Guerra Civil y la cayida inmediata de Galicia en manos de los sublevaos.

Nun foi hasta la muerte de Franco y l'aprobación de la Llei pa la Reforma Política que se crean los órganos preautonómicos, ente ellos los gallegos. Finalmente, el Real Decreto-Llei 7/1978 y el Real Decreto 474/1978, aprobaos el 16 de marzu de 1978, establecen la Xunta de Galicia como gobiernu autonómicu gallegu. En 1981 aprobóse l'Estatutu d'Autonomía y escoyóse per vegada primera al so presidente por eleición popular, Gerardo Fernández Alborecer.

En 1983 apruébase la Llei autonómica 1/1983,[5] reguladora de la Xunta y del so presidente.

Competencies

La Xunta de Galicia regula los sos propios tributos, ellabora les normes pa xestionar los impuestos estatales y ellabora y aplica el presupuestu de Galicia.

Tamién tien competencies esclusives, ente les que s'atopen les referentes a:

  • Organización de les sos instituciones d'autogobiernu y de les contornes y parroquies como entidaes propies de Galicia;
  • Ordenación del territoriu y de la mariña, urbanismu y vivienda;
  • Actuaciones en rellación a les instituciones del derechu civil gallegu; normes procesales y procedimientos alministrativos que se deriven del específicu derechu gallegu o de la organización de los poderes públicos;
  • Obres públiques; víes ferriales, carreteres y tresporte; puertos, aeropuertos y helipuertos;
  • Aprovechamientos forestales, hidráulicos y relativos a la enerxía llétrica; agües minerales y termales; pesca nes rías y agües interiores; feries y mercaos;
  • Artesanía, patrimoniu artísticu, biblioteques, museos, conservatorios de música y servicios de Belles Artes; fomentu de la cultura y de la investigación; promoción de la enseñanza de la llingua gallega, del turismu y del deporte;
  • Asistencia social;
  • Creación d'una Policía Autónoma;
  • Réxime de les fundaciones;
  • Casinos, xuegos y apuestes;
  • Centros de contratación de mercancíes y valores;
  • Confreríes de pescadores y distintes cámares y *

Normes adicionales sobre proteición del mediu ambiente. Llucha contra quemes y desastres medioambientales.

Presidentes de la Xunta de Galicia dende la so creación

El Presidente de la Xunta de Galicia anguaño ye escoyíu pol Parllamentu de Galicia d'ente los sos diputaos y nomáu pol Rei. El Presidente ye la más alta representación de la Xunta de Galicia y ye el representante ordinariu del Estáu en Galicia. La so denominación ye Presidente de la Xunta de Galicia[1] (en gallegu Presidente da Xunta de Galicia).

El presidentes de la Xunta de Galicia dende la so creación son:

  • Antonio Rosón Pérez (Unión de Centru Democráticu, 1977-1979) (Xunta preautonómica)
  • José Quiroga Suárez (Unión de Centru Democráticu, 1979-1981) (Xunta preautonómica)
  • Gerardo Fernández Alborecer (Alianza Popular, 1981-1987)
  • Fernando Ignacio González Laxe (Partíu dos Socialistes de Galicia-PSOE, 1987-1990)
  • Manuel Fraga Iribarne (Partíu Popular de Galicia, 1990-2005)
  • Emilio Pérez Touriño (Partíu dos Socialistes de Galicia, 2005-2009).
  • Alberto Núñez Feijóo (Partíu Popular de Galicia, 2009-)

Cargos

Los miembros de la Xunta de Galicia son los siguientes:

  • Presidente: Alberto Núñez Feijóo (PPdeG)
  • Vicepresidencia y Conseyería de Presidencia, Alministraciones Públiques y Xusticia: Alfonso Rueda Valenzuela (PPdeG)
  • Conseyería de Mediu Rural: Ánxeles Vázquez Mejuto (PPdeG)
  • Conseyería de Política Social: José Manuel Rei Varela (PPdeG)
  • Conseyería d'Economía, Emplegu ya Industria: Francisco Conde López (PPdeG)
  • Conseyería de Cultura, Educación y Ordenación Universitaria: Román Rodríguez González (PPdeG)
  • Conseyería de Sanidá: Jesús Vázquez Almuíña (PPdeG)
  • Conseyería d'Infraestructures y Vivienda: Ethel Mª Vázquez Mourelle (PPdeG)
  • Conseyería de Facienda: Valeriano Martínez García (PPdeG)
  • Conseyería de Mediu Ambiente y Ordenación del Territoriu: Beatriz Mato Oteru (PPdeG)
  • Conseyería del Mar: Rosa Quintana Carballo (PPdeG) [6]

Allugamientu

Edificio Xunta Pontevedra
Delegación territorial de la Xunta de Galicia en Pontevedra.
Edificio da Xunta de Galicia, Vigo, fachada sur
Delegación territorial de la Xunta de Galicia en Vigo.

Delegaciones territoriales[7]

Ver tamién

Referencies

  1. 1,0 1,1 Forma n'español cola qu'apaez na traducción del Estatutu d'Autonomía de Galicia vixente* Xefatura del Estáu. «LLEI ORGÁNICA 1/1981, de 6 d'abril, d'Estatutu d'Autonomía pa Galicia.». Boletín Oficial del Estáu (28 d'abril). pp. 8997 - 9003. http://www.boe.es/buscar/doc.php?id=BOE-A-1981-9564.
  2. Un órganu colexáu» ye un conxuntu de persones que sirve pa la execución d'un actu o un designio; cf. 6ª acepción de «Órganu» y «Órganu colexáu», nel DRAE.
  3. Cf. Capítulu II, artículu 16 del Estatutu d'Autonomía.
  4. «La Xunta de Galicia A Xunta de Galicia». xunta.es. Consultáu'l 13 d'avientu de 2013.
  5. «Ley 1/83, de 22 de febreru, reguladora de la Xunta y de la so Presidente21 de marzu de 1983». España: Boe.
  6. xunta.gal (ed.): «Consellería del Mediu Rural». Consultáu'l 23 de payares de 2016.
  7. «Directoriu». https://www.xunta.gal. Consultáu'l 5 d'ochobre de 2017.
  8. «duldes-delles certidumes/20170123235559319195.html Vigo, una ciudá con munches duldes y delles certidumes». http://www.elidealgallego.com. Consultáu'l 24 de xineru de 2017.

Enllaces esternos

.gal

El dominiu .gal ye un dominiu d'internet patrocináu pa la llingua gallega, y la so cultura similar a los dominios .cat o .eus—. La primer páxina web #inaugurar en mayu de 2014.Lo promueve l'Asociación Puntogal, una asociación ensin ánimu d'arriquecimientu constituyida'l 10 de xunu de 2006. Ta presidida por Manuel González González, direutor del Institutu da Lingua Galega y secretariu de la Real Academia Gallega. Delles decenes d'entidaes gallegues xuntáronse a la iniciativa de l'asociación, ente elles la Real Academia Gallega, la Universidá de Santiago de Compostela, la televisión autonómica gallega o la secretaria xeneral de Política Llingüística de la Xunta de Galicia, Marisol López.

A Coruña

A Coruña o La Coruña ye la capital de la provincia d'A Coruña (Comunidá Autónoma de Galicia, España). Ta allugada na fastera noroccidental del país. Ye una ciudá atlántica con clima suave.

A Estrada

A Estrada (La Estrada en castellanu) ye un conceyu y llocalidá de la provincia de Pontevedra (comunidá autónoma de Galicia, España). Pertenez a la contorna de Tabeirós - Tierra de Montes. Per otra parte ye la capital del partíu xudicial del so mesmu nome. La so altitú ye d'unos 300 metros sobre'l nivel del mar.

Alberto Núñez Feijóo

Alberto Núñez Feijóo (Ourense, 10 de setiembre de 1961) ye un políticu español, presidente de la Xunta de Galicia dende 2009. Ye miembru del Partíu Popular de Galicia, del que ye presidente dende 2006, cuando asocedió a Manuel Fraga.

Alianza Popular

Alianza Popular (AP) foi un partíu políticu español de calter conservador, fundáu mientres la Transición española na so mayoría por ex xerarques franquistes. Primeramente creóse como una federación de partíos y darréu tresformóse en partíu políticu. En 1989 tres un procesu de refundación tresformar nel actual Partíu Popular, absorbiendo pel camín a otres formaciones polítiques centristes, derechiegues, democristianas y lliberales.

Bandera de Galicia

La bandera de Galicia regular pola Llei 5/1984, de 29 de mayu de 1984, de la Xunta de Galicia. Nella llexislla que la bandera de Galicia hai de tener un llargor igual a trés medios del so anchu. Ye blanca, con una banda azul celeste d'un anchu equivalente a la cuarta parte del de la bandera, que la traviesa dende la parte cimera al estil escontra la parte inferior a la batiente. Esta versión, ensin escudu, denominar en vexiloloxía -la ciencia qu'estudia les banderes-, "Bandera Civil", y puede ser utilizada polos ciudadanos, pero non pola alministración pública, que debe, obligatoriamente, utilizar la "Bandera Institucional", con escudu. Esta versión, con escudu, tamién puede ser utilizada pola población civil.

La representación moderna y oficial del escudu gallegu foi afitada nel añu 1972 pola Real Academia Gallega (RAG). La RAG propunxo a la Xunta de Galicia incluyir les armes o escudu gallegu sobre la bandera civil, formando lo qu'en vexiloloxía denominar "Bandera Institucional". La bandera "d'estáu", "institucional" o "oficial" gallega ye la que tien de figurar nos actos oficiales del gobiernu ya instituciones gallegues. "La bandera de Galicia tendrá de llevar cargáu l'escudu oficial cuando ondee nos edificios públicos y nos actos oficiales de la Comunidá Autónoma", Llei 5/1984 de Símbolos de Galicia, Artículu 2.2.

Capra pyrenaica lusitanica

El mueyu (Capra pyrenaica lusitanica) foi una subespecie de cabra española (Capra pyrenaica) estinta. N'otres dómines el mueyu taba espardíu pel noroeste de Portugal, Galicia, Asturies y oeste de Cantabria. Desapaeció d'España en 1890 y de Portugal en 1892 nel so últimu abellugu, la Serra de Gerés. Cabro yera'l nome que-y daben en llingua portuguesa.

Esti animal foi estermináu debido a la caza escesiva y la destrución del so hábitat a finales del sieglu XIX. Dende 1993 la Xunta de Galicia ta repoblando delles zones de Galicia con cabres monteses de la Sierra de Gredos, miembros de la subespecie más asemeyada tovía viva, la Capra pyrenaica victoriae de la Meseta Central. Esta política foi asonsañada por Asturies y ta n'estudiu en Cantabria, aunque nesti casu ye más por motivos cinexéticos y turísticos que por interés medioambiental.

Corina Porru

María Corina Porro Martínez, (Ferrol, La Coruña, 1 d'avientu de 1953) ye una política del Partíu Popular de Galicia. Na actualidá ye la presidenta del Conseyu Económicu y Social de Galicia. Foi alcaldesa de Vigo ente 2003 y 2007.

Cospeito

Cospeito ye un conceyu español de la provincia de Lugo, na comunidá autónoma de Galicia, con capital na villa de Feria del Monte, na parroquia de Sistallo.

Galicia

Galicia (en gallegu, tamién Galiza) ye una Comunidá Autónoma con estatutu de "nacionalidá hestórica" como marca la Constitución española y el so Estatutu d'Autonomía (ver Estatutu de Galicia) dientro del Reinu d'España y allugada al noroeste de la Península Ibérica. Llenda al este con Asturies y Castiella y Lleón, al oeste col Océanu Atlánticu, al norte col Mar Cantábricu) y al sur con Portugal.

Tien como llingües oficiales el gallegu, perteneciente al troncu galaico-portugués, y el castiellanu, que ye oficial en tol Estáu.

A Galicia pertencen l'archipiélagu de les Islles Cíes (formáu poles islles del Faro, de Monteagudo y de San Martiño), l'archipiélagu d'Ons (formáu pola islla d'Ons y la islla d'Onza), o archipiélagu de Sálvora (formáu poles islles de Sálvora, Vionta y les Sagres), asina como otres islles como Cortegada, Arousa, les islles Sisargas o les Malveiras; les más d'elles pertenecen al Parque Nacional de les Islles Atlántiques.

Galicia tien el so aniciu cultural na cultura megalítica de la fachada atlántica europea y na cultura castrexa. Los primeros pobladores de Galicia foron los nativos oestrimnios y otros pueblos d'orixe indoeuropéu. La fusión d'estos pueblos nel noroeste peninsular dará llugar a la cultura de los castros ente'l macizu galaicu y el ríu Dueru, cultura na que dexaron la so impronta tamién los romanos.

Dimpués, Galicia sedrá invadida por delles foleaes xermániques. Nun primer momentu los Suevos fadrán de Galicia'l primer Reinu independiente d'Europa, posteriormente esti reinu será anexonáu polos Visigodos. Galicia recibirá tamién nel trescursu de la so hestoria a viquingos, bretones y musulmanes. Cola llegada de los musulmanes a la Península Ibérica, dos ciudaes gallegues sedrán atacaes: Santiago de Compostela y Lugo. El repartu del antiguu reinu visigodu, que se fai ente árabes, sirios y bérberes, dá-y a estos últimos la estaya noroeste. Les condiciones climátiques incomoden a esti pueblu, procedente del Magreb, asina que deciden nun asentase. Galicia igual qu'otros territorios de la Península Ibérica tamién llegaría a tener en delles ciudaes una comunidá xudía importante, principalmente na zona de Rivadavia y Ourense. Tamién cueye destacar na cultura gallega la influyencia cultural llegada dende América Llatina, dende les Islles Britániques y dende'l centru d'Europa gracies al Camín de Santiago.

La cultura gallega, entós, ye frutu de la fusión d'elementos culturales allegaos por mui estremaos pueblos que s'afincaren en Galicia al llargo de la so hestoria.

Tien unos 2,8 millones d'habitantes (2002) con una distribución poblacional qu'aglomera la mayor parte de la franxa ente Ferrol y Vigo. Santiago de Compostela ye la capital con un estatutu especial, dientro de la provincia d'A Coruña.

Manuel Fraga Iribarne

Manuel Fraga Iribarne (23 de payares de 1922, Vilalba - 15 de xineru de 2012, cai Fernando el Católico) foi un políticu español. Foi ministru d'Información y Turismu ente 1962 y 1969, durante'l gobiernu de Francisco Franco, asina comu vicepresidente del Gobiernu y ministru de la Gobernación darréu de la so muerte, ente avientu de 1975 y xunetu de 1976, baxo la presidencia de Carlos Arias Navarro. Fundador del partíu Reforma Democrática, embrión d'Alianza Popular y de la mesma manera del Partíu Popular, el principal partíu de derecha n'España, foi unu de los Pás de l'actual Constitución Española de 1978. Líder de la oposición a Felipe González durante los años ochenta del sieglu XX, presidió la Xunta de Galicia ente 1990 y 2005.

Partíu de los Socialistes de Galicia

El Partíu de los Socialistes de Galicia-PSOE (PSdeG-PSOE; en gallegu: Partido dos Socialistas de Galicia) ye la federación del Partíu Socialista Obreru Español en Galicia. D'ideoloxía galleguista y socialdemócrata, cuenta con 927 conceyales, les alcaldíes de 5 de les 7 principales ciudaes gallegues (Vigo, A Coruña, Lugo, Santiago y Ferrol), diputaos provinciales, les presidencies de les diputaciones provinciales d'A Coruña, Pontevedra y Lugo, 14 diputaos nel parllamentu de Galicia, 10 nel Congresu de los Diputaos y 8 senadores. Según datos publicaos el 6 de marzu de 2006 cuenta con 27.551 afiliaos, d'ellos 19.307 activos.

El so secretariu xeneral foi, hasta'l 4 de marzu de 2009, Emilio Pérez Touriño, que lideraba'l partíu dende 1998, y foi candidatu dende 2001 a la presidencia de la Xunta de Galicia. Nes eleiciones autonómiques de 2005, el PSdeG-PSOE algamó 25 parllamentarios. En diches eleiciones, el Partíu Popular perdió la mayoría absoluta con que gobernaba Galicia dende los años noventa. Por aciu un pactu del PSdeG-PSOE colos nacionalistes gallegos del Bloque Nacionalista Galego, Touriño llegó a la presidencia de la Xunta de Galicia (xunetu de 2005). Tres cuatro años de presidencia, nes eleiciones de marzu de 2009 el PSdeG-PSOE perdió la posibilidá de reeditar gobiernu al llograr el Partíu Popular de Galicia la mayoría absoluta, perdiendo un escañu pola provincia d'A Coruña (el partíu llogró 524.488 votos, 31,54%).

Tres esta derrota, el secretariu xeneral, Emilio Pérez Touriño, presentó la so dimisión. El 4 de marzu de 2009 constituyóse una xestora presidida por Ricardo Varela Sánchez, (Vicesecretariu Xeneral hasta esi momentu) que tenía de llevar el partíu hasta'l congresu estraordinariu previstu para'l 25 d'abril d'esi añu. El secretariu xeneral del partíu n'Ourense, Pachi Vázquez, perfilóse como'l candidatu con más posibilidaes para aportar a la Secretaría Xeneral nel Congresu Estraordinariu. Finalmente, el 25 d'abril de 2009 Manuel "Pachi" Vázquez foi escoyíu Secretariu Xeneral col 90% de los votos.

Tres la derrota del PSdeG nes eleiciones gallegues del 21 d'ochobre de 2012, hubo unes eleiciones primaries consultives el 7 de setiembre de 2013, nes que se presentaron José Ramón Gómez Besteiro y l'alcalde d'A Illa de Arousa, Manel Vázquez. Finalmente José Ramón Gómez Besteiro alzóse como vencedor de la consulta al llograr el 77% de los votos, siendo ratificáu'l so nomamientu nun congresu estraordinariu celebráu'l 29 de setiembre de 2013. Col 95% de los votos foi proclamáu nuevu secretariu xeneral del PSdeG-PSOE.Les mocedaes del PSdeG-PSOE nómense Xuventudes Socialistes de Galicia (XSG).

Residencia oficial

Una residencia oficial ye la residencia na cual oficialmente establecer el Xefe d'Estáu, Xefe de Gobiernu, gubernamental o otres figures mayores. Ellos pueden o puede nun ser el mesmu llugar onde dirixen les sos funciones rellacionaes de trabayu.

Rosa Quintana

Rosa María Quintana Carballo(Brión, 1959) ye una bióloga, y política gallega del PPdeG.

Sablera d'As Catedrais

La sablera d'As Catedrais ye'l nome turísticu de la Sablera d'Augas Santas, asitiada nel conceyu gallegu de Ribadeo (parroquia d'A Devesa), na mariña de la provincia de Lugo, España, sobre'l mar Cantábricu. Ta a unos diez kilómetros al oeste de la llocalidá de Ribadeo. Ye conocida por esti nome por cuenta de la apariencia de los sos cantiles. Ta declarada Monumentu natural pola Conseyería de Mediu Ambiente de la Xunta de Galicia.

Lo carauterístico de la sablera son los arcos y les cueves, namái apreciables a cuerpu de sablera mientres la baxamar. Mientres la pleamar la sablera ye relativamente pequeña, de finu sable y sigue siendo afecha pal bañu. Ye interesante ver la sablera cola marea alta percorriendo la parte cimera de los cantiles en direición oeste-esti escontra la sablera de Esteiro y vela con marea baxa sobre'l sable de la sablera.

Mientres la marea baxa puede aportase a un llargu arenal delimitado por una paré predresa de cayuela y esquistu erosionada en formes caprichoses: arcos de más de trenta metros d'altor que recuerden a arbotantes d'una catedral, covarones de decenes de metros, pasiellos de sable ente bloques de roca y otros intereses. Coles marees vives" nes que les marees baxen más y xuben más que les marees normales inclusive puede aportase a les sableres vecines pol sable, anque eso sí se debe tener precuru y volver primero qu'empiece a xubir la marea yá que el nivel del mar xube rápido cuidao que se trata d'un tramu de mariña práuticamente horizontal perteneciente a la Rasa Cantábrica. La sablera tien esti relieve debíu al efeuto de la erosión del vientu y de l'agua salao.

Allegante al aparcamientu de la sablera pueden atopase dos miradores dende ónde puede contemplase na so totalidá unes magnífiques vistes de la "Mariña Lucense".

Santiago de Compostela

Santiago de Compostela ye la capital de Galicia.

El conceyu de Santiago de Compostela tien 223 km² y la población ye de 92.298 habitantes, ciudá histórica y universitaria asitiada nel centru de la provincia d'A Coruña, a 66 km de la capital provincial. Conocida pola so catedral y por ser el destín del camín de Santiago. El cascu vieyu de la ciudá ye Patrimoniu de la Humanidá pola UNESCO dende 1985. Nella tien la so sede'l gobiernu autónomu gallegu (Xunta de Galicia) y el Parllamentu. Ye un importante llugar de peregrinación cristiana, xuntu con Xerusalén y Roma, ya que según la tradición ellí diose sepultura al Apóstol Santiago'l Mayor. Destaca la so Catedral dedicada a este Apóstol, de gran importancia artística. Ye tamién relevante la so universidá, de más de 500 años d'hestoria.

Unión do Povo Galego

La Unión do Povo Galego ("Xunión del Pueblu Gallegu" n'asturianu) ye un partíu políticu nacionalista gallegu y comunista.

Foi fundáu en 1964 teniendo como aspiración la independencia de Galicia y la so tresformación nun Estáu socialista. Impulsó la creación de frentes nacionalistes como l'Asemblea Nacional-Popular Galega y el Bloque Nacionalista Galego. Dende 1982 ye ún de los partíos integrantes d'esta coalición y el que más pesu políticu tien. El voceru del BNG nel Congresu de los Diputaos, Francisco Rodríguez, ye miembru de la UPG, lo mesmo qu'Anxo Quintana candidatu del BNG nes últimes eleiciones y vicepresindente de la Xunta de Galicia.

Espubliza la revista Terra e Tempo y el so Presidente ye Bautista Goyel Álvarez Domínguez.

Cellebró'l so XI Congresu Nacional en xineru de 2005 en Santiago de Compostela.

Valga

Valga ye un conceyu español de la provincia de Pontevedra asitiáu a la vera del ríu del Ulla, na comunidá autónoma de Galicia.

N'otres llingües

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.