Xénesis

El Xénesis ye'l primer llibru de la Biblia. Según la tradición xudía, foi plumiáu por Moisés, formando parte del llamáu Pentateucu o Llei de Moisés.

El nome del llibru, vien del griegu y quier dicir principiu, darréu que cuenta la historia dende la creación del mundiu por Xehová, hasta la dómina de dominación exipciana sobro Israel. Nesti llibru alcuéntrense histories tan conocíes como la propia creación del mundu, el Diluviu Universal, y l'entamu de la nación d'Israel.

Abraham

Abraham o Abrahán (n'hebréu: אַבְרָהָם, Avraham; n'árabe ابراهيم, Ibrāhīm) ye, pa la relixón xudía, cristiana y islámica, el primeru de los patriarques postdiluvianos del pueblu d'Israel y del pueblu árabe. El so nome significa 'padre de munchos pueblos' y, según el relatu del Xénesis, Dios otorgar a un home llamáu Abram, o Abrán, nel momentu d'establecer un conveniu con él, qu'incluyía los so deséu de convertilo nel orixe d'un pueblu del que sería los so Dios y al que-y daría la tierra de Canaán como posesión perpetua.Abraham foi'l padre d'Ismael y Isaac, considerándose-y según la tradición bíblica ser el fundador del xudaísmu. Jacob, fíu d'Isaac y nietu de Abraham, tuvo doce fíos que fundaron les doce tribus d'Israel. El pueblu xudíu considérase descendiente de Judá y Benjamín, dambos bisnietos de Abraham. De la llinia de Judá baxaron los reis David y Salomón. Xudíos, cristianos y musulmanes perciben en Abraham al Padre de los Creyentes.

Adán

Adán (del hebréu: אָדָם; árabe: آدم) ye, según les relixones Abrahámicas, el primera home creáu por Dios sobre la Tierra; fechu de folla, sobre'l cual se Le insufló l'aliendu de la vida, según narra'l relatu bíblicu. El Corán nomar cronológicamente primeru de los Profetes. La Fe Bahá'í considera a Adán como'l primera "Mensaxeru de Dios".

Agua

L'agua ye un compuestu químicu tresparente, ingoloru, insípidu, químicamente formáu por hidróxenu y oxíxenu, de fórmula empírica H2O, que funde a 0 °C y fierve a 100 °C, el que, nun estáu más o menos impuru, constitúi la lluvia, los mares, los llagos, los ríos, etc.

Na ñatura, toa l'agua alcuéntrase amestao con otres sustancies (sales minerales, gases, partícules en suspensión,...). Nunca nun podremos atopar agua puro. L'augua puro namái pue obtenese nun llaboratoriu al traviés de procesos de purificación, como la destilación.

L'agua ye una sustancia con una cadarma química peculiar. La disposición nel espaciu de los átomos d'hidróxenu al respeutive l'átomu central d'oxíxenu permite la formación d'enllaces febles ente átomos d'O y d'H de molécules estremaes (puntos d'hidróxenu). Esto afeuta a les propiedaes físiques de l'agua, sobremanera les temperatures de fusión y bullidura, que son relativamente otres comparaes con sustancies químiques de pesu asemeyáu como por exemplu'l metanu, l'amoniacu, l'etanu, la so capacidá de se disolver sustancies polares, y la densidá temperatura alterao (por esto flota sobre l'agua llíquido).

Como toles sustancies, l'agua pue camudar d'estáu. Referise a l'agua ye referiese a l'estáu llíquidu, xelu a l'agua n'estáu sólido, y al vapor d'agua n'estáu gasioso. La temperatura de fusión de l'agua, a una presión de 1013 HPa, ye de 0 °C, y la bullidura de 100 °C (a la mesma presión).

Alma

El términu alma o ánima (del llatín: anima) referir a una entidá inmaterial que tienen los seres vivos. La descripción de les sos propiedaes y carauterístiques varia según distintes tradiciones y perspeutives filosófiques o relixoses.

Etimológicamente la pallabra del llatín anima usar pa designar el principiu pol cual los seres animaos taben dotaos de movimientu propiu. Nesi sentíu orixinariu, les plantes, los animales y los seres humanos taríen dotaos d'alma. Les meyores na fisioloxía y neuroloxía dexaron reconocer que los seres animaos obedecen al mesmu tipu de principios físicos que los oxetos inanimaos, coles mesmes que pueden desenvolver actividaes distintes d'estos, como la nutrición, la crecedera, y la reproducción.

Acordies con la tradición relixosa xudeocristiana, l'alma (heb. נפש, néfesch; gr. ψυχή, psykhḗ) ye la principal cualidá identificatoria del movimientu na materia viviente, faciendo d'ella un non-moviente (inerte) a un moviente, independiente del desplazamientu ayenu. Según los rexistros bíblicos, na Xénesis diz: 20 Dios dixo: «Que les agües enllenar d'un ensame de seres vivientes y que vuelen páxaros sobre la tierra, pol firmamentu del cielu».

21 Dios creó les grandes bisarmes marines, les diverses clases de seres vivientes qu'enllenen les agües esmuciéndose nelles y toles especies d'animales con nales. Y Dios vio qu'esto yera bonu.

22 Entós bendicir, diciendo: «Sean fecundos y multiplíquense; enllenen les agües de los mares y que les aves multipliquen sobre la tierra».

23 Asina hubo una tarde y una mañana: este foi'l quintu día.

24 Dios dixo: «Que la tierra produza toa clase de seres vivientes: ganáu, reptiles y animales selvaxes de toa especie». Y asina asocedió.

25 Dios fixo les diverses clases d'animales del campu, les diverses clases de ganáu y tolos reptiles de la tierra, cualesquier seya la so especie. Y Dios vio qu'esto yera bonu.

26 Dios dixo: «Faigamos al home a la nuesa imaxe, según la nuesa semeyanza; y que-y tean sometíos los pexes del mar y les aves del cielu, el ganáu, les fieres de la tierra, y tolos animales que s'abasnar pel suelu».

27 Y Dios creó al home a la so imaxe; crear a imaxe de Dios, crear varón y muyer.

28 Y bendicir, diciéndo-yos: «Sean fecundos, multiplíquense, enllenen la tierra y sométanla; apoderen a los pexes del mar, a les aves del cielu y a tolos vivientes que se mueven sobre la tierra».

El términu apaez tamién na visión antropolóxica de numberosos grupos culturales y relixosos. Na actualidá'l términu "alma" ye usáu, más frecuentemente, en contestos relixosos.

Antiguu Testamentu

L'Antiguu Testamentu ye —según el canon cristianu— la primer parte de la Biblia. Contién el Pentateuco, y otres series de llibros históricos, sapienciales y proféticos. En total numberar nel Antiguu Testamentu 39 llibros na versión protestante, 46 llibros na versión de la Ilesia católica, y 51 llibros na de la Ilesia ortodoxa.

Los xudíos estremen los llibros del Tanaj en tres grupos distintos: Torá (la Llei), Neviim (los Profetes) y Ketuvim (los Haxógrafos).

El grupu denomináu testigos de Jehová prefier la espresión Escritures Hebrees pa referise a esta colección de llibros.

Diluviu universal

Diluviu universal ye'l nome d'un supuestu hinchente mundial rellatada en testos de delles antigües cultures. De manera específica suel utilizase pa la narración de dicha catástrofe contenida nel primer llibru de la Biblia, conocíu como Xénesis. Nesti relatu, Dios castiga a la humanidá pola so mala conducta provocando'l anegamiento de "tola tierra", salvándose nun arca de madera, y por voluntá divina, namá'l patriarca Noé y el so familia, xuntu con pareyes d'animales escoyíos pa tal fin.

Un relatu bien similar, pero nel contestu politeísta de la Mesopotamia, ye mentáu nel Poema de Gilgamesh, nel cual l'únicu sobreviviente ye Utnapishtim, según el so nome en Babilonia y Asiria, tamién llamáu Ziusudra en sumeriu o Atrahasis en acadio.

L'aceptación de la hestoria bíblica como'l relatu d'un fechu real varia ente los exéxetes y les comunidaes relixoses, dende aquellos qu'acepten tola hestoria lliteralmente, quien la ven como una alegoría, pasando polos que piensen que puede esistir dalguna base histórica que diera orixe al mitu.

Eva

Eva (del hebréu חַוָּה, ḥavvâ, árabe حواء, ḥawā') ye, según la Biblia, la primera muyer que Dios creó sobre la Tierra y la muyer d'Adán, el primera home.

Filoxenia

La filoxenia (del griegu: phylon = tribu, raza y genetikos = relativu a la nacencia, de xénesis = nacencia) ye la hestoria evolutiva de los taxones, ye decir, los grupos de la clasificación de los seres vivos. L'analís filoxenéticu ye la disciplina encargada de la so reconstrucción, que se representa en forma d'árbol filoxenéticu.

Galaxa lenticular

Una galaxa lenticular ye un tipu de galaxa entemedia ente una galaxa elíptica y una galaxa espiral que na Secuencia de Hubble clasifícase como S0. Les galaxes lenticulares son con forma de discu, (al igual que les galaxes espirales) que consumieron o perdíu gran parte o toa'l so materia interestelar (como les galaxes elíptiques), y por tantu escarecen de brazos espirales, anque dacuando esiste cierta cantidá de materia interestelar, sobremanera polvu. Constitúin solo'l 3 % de les galaxes del universu.

Hebreos

Los hebreos' (del llatín Hebraei y del griegu antiguu Hebraioi [Ἑϐραῖοι], y dambos de la mesma del hebréu Ivrīm [עברים]) son un antiguu pueblu semita del Llevante mediterraneu (Cercanu Oriente) establecíos nel añu 616 a.C, tamién son ancestros de los israelites y del pueblu xudíu.La tradicional fonte de referencia pa los hebreos ye la Biblia, que'l so conteníu tamién s'atopa nes escritures hebrees de la Torá. Según estes fontes los hebreos constitúin el grupu monoteísta inicial, que ye descendiente de los patriarques posdiluvianos Abraham, Isaac, y Jacob.

Según la Biblia y les tradiciones hebraiques (orales y escrites), los hebreos fueron orixinarios de Mesopotamia. Yeren nómades, vivíen en tiendes, teníen fataos de cabres y oveyes, utilizando pollinos, mules y camellos como portadores. Siguiendo a Abraham, los hebreos emigraron escontra Canaán, la tierra prometida por Dios a los descendientes del primer patriarca. Delles tablillas descubiertes en Mari certifiquen frecuentes migraciones al traviés del Creciente Fértil.

Abraham ye consideráu'l primer hebréu por dexar el so Caldea natal, y haber trevesáu "del otru llau del ríu" Éufrates. El patriarca y los suyos asiéntanse en Canaán: en Siquem (actual Nablus), Beerseba o Hebrón. Adulces, entemecer colos pobladores locales y conviértense en llabradores sedentarios. El pueblu d'Israel yera vecín d'otros, como los edomitas, moabitas, amonites y ismaelitas. La traza distintiva de los hebreos foi'l so convencimientu na esistencia d'un únicu Dios (Yavé). Según los testos del Tanaj, el pueblo d'Israel ye escoyíu por Dios pa la revelación de principios fundamentales (tales como los Diez Mandamientos conteníos na Torá) y ye col primer patriarca del pueblu hebréu que Dios establez la so Alianza o Pactu, tamién conocíu como Conveniu Abrahámico:

« Dexa la to tierra natal y la casa del to padre, y ve al país que yo te voi amosar. Yo voi faer de ti una gran nación y te voi bendicir; engrandeceré el to nome y vas ser una bendición. Voi Bendicir a los que te bendigan y voi arrenegar al que te arreniegue, y por ti bendirán tolos pueblos de la tierra ». —Xénesis 12:1-3.

Na Biblia, Israel ye'l nome nacional de los hebreos. Primeramente y na so condición tribal, los hebreos nun tener un nome que los estremara históricamente como grupu. El cambéu del nome del tercer patriarca, quien de "Jacob" pasa a llamase "Israel" (Xénesis 32:24 y 32:28) ye reflexu'l fechu históricu conocíu como unión de les tribus hebrees iniciales y del so trunfu sobre los cananeos. O, dichu otra manera, "hebreos" yeren antes de la conquista de la tierra de Canaán y "israelites" va llamar a partir de dichu acontecimientu (sieglu VI e.C.).Na actualidá, "hebréu" emplegar pa designar a tou aquél que sía miembru o descendiente del pueblu de Abraham, Isaac, y Jacob. Hebréu ye güei amás sinónimu d'israelita y xudíu.En dellos idiomes modernos, ente ellos el griegu, italianu, rumanu y munches llingües eslaves, "hebreos" ye emplegáu como etnónimo estándar de xudíos.

Jacob

Jacob ye unu de los patriarques na Biblia. La so hestoria ye cuntada nel Llibru de la Xénesis.

en hebréu: יַעֲקֹב, Yá'akov, 'sosteníu pol talón'

n'árabe يعقوب, YáʿqūbnDepués foi conocíu como *

n'hebréu: יִשְׂרָאֵל, Israel, 'el qu'engarra al pie de Dios'

n'árabe اسرائيل, Isrāʾīles.Yavé de cutio declaró'l so amor por Jacob: «... yo amé a Jacob, y odié a Esaú...».Cunta'l relatu bíblicu que Jacob mercó la primogenitura del so hermanu Esaú por un platu de llenteyes. A la so esposa, Raquel, llograr del so tíu Labán en cuenta de catorce años de trabayu: dempués de los siete primeros años de trabayu Labán engañar, apurriéndo-y a la so fía Llea. Una selmana dempués apurrió-y a la so fía Raquel en cuenta de otros siete años.Dios renombró a Jacob como Israel tiempu dempués qu'esti protagonizara una llucha contra un ánxel, y nel so momentu aportaría a el padre de los israelitas.Según la tradición, Jacob probablemente nació en Lahai-roi, unos venti años dempués del matrimoniu ente Isaac y Robeca, cuando pa esi tiempu'l so padre tenía 60 años d'edá, y el so güelu Abraham, 160 años. Al igual qu'el so padre, Jacob yera de disposición sele, porque, según el relatu, él yera un ish tam, un home senciellu y puru. Tamién diz que xacía «na tienda», lo cual podría ser una señal de que yera amás estudiosu.

Yera'l segundu nacíu de los fíos mellizos de Isaac y Robeca. Mientres l'embaranzu, los neños lluchaben dientro d'ella. Cuando Robeca consultó-y a Dios el porqué de la llucha, recibió'l mensaxe de parte d'Él, que dos naciones, bien distintes ente elles, taben formándose nel so banduyu, y que'l mayor sirviría al menor. Robeca siempres recordó estes pallabres. Ello ye que ella siempres favoreció a Jacob. Mentanto, el so padre, Isaac, siempres favoreció a Esaú, l'otru fíu mellizu, quien yera un activu home de campu y un gran cazador.

Mitoloxía exipciana

La mitoloxía exipcia entiende l'estudiu de creencies sofitaes na relixón del Antiguu Exiptu dende la dómina predinástica hasta la imposición del cristianismu, cuando les sos práutiques fueron prohibíes en tiempos de Justiniano I, nel añu 535.

El so desenvolvimientu ya influencia perdurarón más de trés mil años, variando lóxicamente al traviés del tiempu; poro, un artículu o inclusive un llibru, namái puede resumir l'ensame d'entidaes y temes d'esti sistema complexu de creencies. La variada iconografía exipcia ye bien distinta de la griega o romana: na mitoloxía exipcia munches deidaes son representaes con cuerpu humanu, y cabeces d'otros animales.

Noé

Noé (hebréu: נֹחַ Noaẖ, árabe: نُوح Nūḥ, griegu: Νώε Nóe, llatín: Noe) foi, acordies col Tanaj y la Biblia, xuntu cola so esposa, los sos trés fíos Sem, Cam y Jafet y les sos esposes, unu de los ocho supervivientes del gran diluviu creáu por Dios pa destruyir a los descendientes violentos de Adán y Eva. Cuando tenía 600 años, Yahvé dio-y instrucciones por que construyera un arca grande fecha de madera de gofer que sirvió p'allugar a él y a la so familia, según para toles especies d'animales, mientres el diluviu. Tamién ye consideráu poles relixones abrahámicas como'l padre de la humanidá al traviés de los descendientes de los sos trés fíos.Según les escritures, foi'l décimu y postreru de los superlongevos patriarques antediluvianos: Noé morrió 350 años dempués del Diluviu, a la edá de 950 años. Esto convertir nel segundu home más llonxevu de tola Biblia, tres Matusalén, que vivió 969 años, (el Pentateuco samaritanu atribúye-y 720). superando inclusive a Adán (930 años). En proporción a la so llarga vida, nició a los sos trés fíos cuando tenía 500 años. Depués de Noé la edá de muerte bástiase drásticamente a "solo" 120 años pa Moisés.

Patriotismu

El patriotismu ye un pensamientu que venceya a un individuu col so patria. Ye'l sentimientu que tien un ser humanu pela tierra natal o adoptiva a la que se siente amestáu por unos determinaos valor, ciños, cultura y hestoria; ye l'equivalente colectivu al arguyu que siente una persona por pertenecer a una familia o tamién a una nación. L'escesu na defensa d'una patria ye denomináu chovinismo; ente qu'otros términos rellacionaos son jingoísta y patrioteru.

Torre de Babel

La Torre de Babel ye una construcción de tipu zigurat que ye mentada na Biblia. Según se narra nel capítulu 11 del Xénesis, los homes pretendíen, cola construcción d'esta torre, algamar el cielu.

Yahvé, pa torgar l'ésitu de la empresa (que s'oponía al su propósitu de que la humanidá s'espardiera per tola superfiecie de la Tierra, xorreciera nella y la soxulgara), fizo que los constructores entamaren a falar estremaes llingües, darréu de lo cualo reinó l'alloriu y dispersáronse.

Tola Tierra tenía una mesma llingua y emplegaba les mesmes pallabres. Los homes na so emigración haza oriente afayaron una llanura na rexón de Senaar y allugáronse ellí. Y dixéronse unos a otros: «Ea, faigamos lladriyos y cozámolos al fueu». Sirviéronse de los lladriyos en llugar de piedres y de betún en llugar d'argamasa. Llueu dixeron: «Ea, edifiquemos una ciudá y una torre cuya cima algame'l cielu. Faigámonos ansí famosos y nun teamos más espardíos so la faz la Tierra».

Mas Yahvé descendió pa ver la ciudá y la torre que los homes taben irguiendo y dixo: «He equí que toos formen un solu pueblu y toos falen una mesma llingua, siendo esti l'entamu de les sos empreses. Un res-yos torgará que lleven a cau tolo que se propongan. Pos bien, descendamos y ellí mesmu tracamundiemos el so llinguax de mou que nun s'entiendan los unos colos otros». Ansí, Yahvé dispersólos d'ellí sobre tola faz la Tierra y apararon na construcción de la ciudá. Por ellu nomósela Babel, porque ellí tracamundió Yahvé la llingua de tolos habitantes de la Tierra y dispersólos per tola superficie. (Xénesis 11:1-9.).Nemrod, quien foi'l primeru en facese rei depués del Diluviu, y a quien la Biblia identifica como un poderosu cazador opuestu a Yahve, ye siñaláu como'l braeru xestor de la idea de llevar a cau esta pergrande empresa. Dellos intentaron identificalu con Sharrukin o Sargón I d'Akkad, el fundador del primer Imperiu semita (acadiu) de que se tien alcordanza. Otros creyen ver nesti vigorosu cazador la figura del dios asiriu Ninurta, dios de la guerra y de la caza que, como Nemrod, placíase en cazar a los sos enemigos.

Al nun disponer de piedra pa la construcción, decidióse fabricar lladriyos. Y comu tampocu cuntaben con cal, usaron betún comu argamasa.

El tiempu aprosimáu de la so construcción pue deducise de la siguiente información. Péleg (cuyu nome perpetuóse nel d'una ciudá na confluyencia del Éufrates col Khabor, mentada nes tablilles de la ciudá de Mari, nel Éufrates mediu, y que na dómina grecorromana llevó'l nome de Phaliga)tendría vivíu dende aprosimadamente 2269 e.C hasta aprosimadamente 2030 e.C. El so nome sinifica "Dixebra", porque "nos sos díes dixebróse la tierra", esto ye, "la población de la tierra"; "d'ellí espardieralos Yahve sobre tola superficie de la tierra". (Xénesis 10:25; 11:9.). Un testu cuneiforme de Shar-kali-sharri, rei d'Akkad (y socesor de Sargón I d'Akkad), quien vivió nel tiempu de los patriarques, menta que restauró una torre-templu en Babilum (Babel, Babilonia), colo que da a entender que tal edificiu esistía enantes del so reináu. De fechu, nos rexistros sumerios apaez mentada comu Kadingira, que ye l'equivalente sumeriu del akkadio Babilum.

Torá

La Torá, la Torah (תּוֹרָה) o el Pentateucu, son los cinco primeros llibros de la Biblia o de la Tanakh תָּנָ"ךְ (la Biblia Hebrea) que correspuende a l'Antigu Testamentu cristianu. Conocíos tamién como Los Cinco Llibros de Moises, y na traducción del hebréu al griegu na Septuaginta (Seutuaxinta), como Pentateucu. Ensin embargu, a menudo los xudíos tamién refiérense a tola revelación y enseñanzes xudíos como la Torá.

La Torá ye una pallabra hebrea que significa enseñanza, instrucción, o específicamente Llei.

Los cinco llibros son Xénesis (Bereshit בְּרֵאשִׁית ), Éxodu (Shemot שְׁמוֹת), Llevíticu Vaïqrorá (וֶיִּקְרָא), Númberos (Bemidbar בְּמִדְבֶּר) y Deuteronomiu (Devarim דְּבָרִים). Na versión griega de la Torá, estos cinco llibros conformen el Pentateucu (del griegu πεντάτευχος que quier decir "cincu contenedores"), Khamishorá humshé Torá (חֲמִשָׁה חֻמְּשֵׁי תוֹרָה; hebréu que quier decir "Les cinco partes de la Torá"), y cada unu d'ellos ye un khummaish (חֻמָּש "quintu").

Los llibros redautárense pa la fusión de testos diversos, según la hipótesis documental (que dalgunos críticos estienden a otros volúmenes bíblicos).

Vida

El términu vida (llatín: vita )

?, dende'l puntu de vista de la bioloxía, fai alusión a aquello qu'estrema a los reinos animal, vexetal, fungos, protistas, arquies y bacteries del restu de realidaes naturales. Implica les capacidaes de nacer, crecer, reproducise y morrer, y, a lo llargo de socesives xeneraciones, evolucionar.

Científicamente, podría definise como la capacidá d'alministrar los recursos internos d'un ser físicu de forma afecha a los cambeos producíos nel so medio, ensin qu'esista una correspondencia direuta de causa y efeutu ente'l ser qu'alministra los recursos y el cambéu introducíu nel mediu por esi ser, sinón una asíntota d'aproximamientu al ideal establecíu por dichu ser, ideal que nunca llega a la so consecución completa pola dinámica del mediu.Toma una serie de conceutos del ser humanu y la so redolada rellacionaos, direuta o indirectamente, cola esistencia.

Xeomorfoloxía

La xeomorfoloxía (del griegu Γηος [gueos] ‘Tierra', μορφή [morfé] ‘forma', y λόγος [logos] ‘estudiu', ‘conocencia') ye una caña de la xeografía física y de la xeoloxía que tien como oxeto l'estudiu de les formes de la superficie terrestre enfocáu a describir, entender la so xénesis y el so actual comportamientu. Pel so campu d'estudiu, la xeomorfoloxía tien vinculaciones con otres ciencies. Unu de los modelos xeomorfolóxicos más popularizaos esplica que les formes de la superficie terrestre ye la resultancia d'un balance dinámicu —qu'evoluciona nel tiempu— ente procesos constructivos y destructivos, dinámica que se conoz de manera xenérica como ciclu xeográficu. La xeomorfoloxía centrar nel estudiu de les formes del relieve, pero cuidao que éstes son la resultancia de la dinámica litosférica polo xeneral integra, como insumos, conocencies d'otres ciencies de la Tierra, tales como la climatoloxía, la hidrografía, la pedoloxía, la glacioloxía, y tamién d'otres ciencies, pa tomar la incidencia de fenómenos biolóxicos, xeolóxicos y antrópicos, nel relieve. La xeomorfoloxía ye una ciencia rellacionada tantu cola xeografía física como cola xeografía humana (por causa de los riesgos naturales y la rellación home mediu) y cola xeografía matemática (por causa de la topografía).

Éxodu

L'Éxodu (שמות n'hebréu) ye'l segundu llibru de la Torá (el Pentateucu, del Tanakh (la Biblia hebrea) y de la Biblia. Los principales fechos narraos pol llibru son los del Éxodu (o partida) de los esclavos hebreos, d'Exiptu, baxo la guía de Moisés, que según la tradición xudía ye l'autor del llibru, ente los años 1200 y 1550 a.d. XC. Na traducción al llatín adoptóse esi nome, coles diferentes tresformaciones na grafía según cada idioma. Como resultáu, el términu “éxodu” llegó a significar “partida d'un gran númberu de persones”.

Los xudíos llamen al llibru poles sos primeres pallabres Ve-eleh xemoth (“y éstos son los nomes”) o simplemente “Xemoth”.

Nel llibru nárrase la historia de la lliberación del pueblu israelín y la so salida d'Exiptu. Ente'l Xénesis y l'Éxodu hai dellos sieglos de diferencia que correspuenden al tiempu nel que los fíos de Xacob tivieron nel país de los Faraones. L'autor sagráu describe nesti llibru la opresión sufrida pol pueblu d'Israel, depués pasa a contar la historia de la nacencia de Moisés, el so salvamentu de les agues del Nilu la so fuxida al desiertu y l'aparición de Dios na sebe. Darréu narra, na segunda parte, la lliberación mesma, les entrevistes de Moisés col Faraón, el castigu de les diez plagues, el Pasu del Mar Roxu, la promulgación de la Llei de Dios nel Sinaí, la construcción del Tabernáculu, a institución del sacerdociu de la Llei Antigua y otros preceptos rellacionaos col cultu y el sacerdociu.

N'otres llingües

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.