Nivel de la mar

Llámase nivel de la mar al nivel que sirve como referencia p'allugar l'altitú de les llocalidaes y accidentes xeográficos (sacante los somarinos que se miden pola so fondura).

Dau que'l nivel de la mar nun ye constante por mor de les marees, nin tampocu ye igual n'estremaos llugares de la Tierra, en cada país tómase un nivel predetermináu nun llugar concretu y a determinada hora.

Cualquier altitú que se quiera calcular en dichu país fadráse en comparanza al respeutive d'esti nivel predetermináu.

N'Asturies, pa les referencies xeográfiques non somarines tómase como nivel 0 l'altor promediu de la mar na costa de la ciudá d'Alicante, mientres que pa les somarines el 0 ye la baxamar (mínimu teóricu del nivel de la mar nesi llugar).

Esti artículu ye un entamu. Pues ayudar a la Wikipedia n'asturianu ampliándolu.
Sign sea level maps
Placa oficial cola midida nel estáu español.
Andes

Los Andes (Quechua: Antis, ("rexón de los antis", el nome d'antis ye como denomaben a los pueblos qu'asitiaben la zona) ye una cordelera de montes d'América del Sur, la más llarga del mundu. Percuerre toa la costa occidental de Sudamérica, con una llonxitú d'alredor de 7.000 km. El so anchor varía ente los 200 y los 700 km, y l'altor mediu de la cordelera ye de cuasimente 4.000 m. Los Andes estiéndense por siete países, que de norte a sur son: Venezuela, Colombia, Ecuador, Perú, Bolivia, Chile y l'Arxentina.

A lo llargo d'ella la cordelera apaez sodividida en dellos macizos, que tán separtaos por zones de menor altor. Hai nella, tamién, varies mesetes asitiaes a gran altor sobro'l nivel de la mar. Nelles hai ciudaes tan importantes como Quitu, Bogotá, Arequipa, Medellín, Sucre, Mérida o La Paz. La meseta conocida como l'Altiplanu ye la segunda asitiada a mayor altor del mundu dempués de la meseta tibetana.

Los Andes ye la cadena montañosa más alta del mundo sacante les asiátiques. El so picu mayor, l'Aconcagua, tien un altor de 6.962 m sobro'l nivel de la mar. Pela so banda el picu Chimborazo, nos Andes ecuatorianos, ye'l puntu de la corteza terrestre más alloñáu del centru de la Tierra. Nesta cordelera alcuéntrense tamién los volcanes de más altor del mundu; más de 50 superen los 6.000 m d'altor, siendo'l más altu el de Ojos del Salado (6.893 m), asitiáu na llende entre Chile y l'Arxentina. El picu Alpamayo (5.947 m), asitiáu nos Andes peruanos, ye consideráu como la montaña más guapa del mundu.

Andorra

Andorra, oficialmente Principat d'Andorra y nomáu tamién Principat de les Valls d'Andorra, ye un país continental européu asitiáu na fastera oriental de los Pirineos, que llenda con Francia al norte y con España al sur. Fundáu, quiciás, por Carlomagnu, el país foi dirixíu pol conde d'Urgell hasta 988, cuando foi tresferíu a la diócesis d'Urgell. El principáu, na so forma actual, remóntase a una carta fundacional de 1278, na que s'establez que ye una diarquía dirixida por dos copríncipes: l'obispu católicu d'Urgell, n'España, y el presidente de la República Francesa.

Andorra ye'l sestu país más pequeñu d'Europa: tien una estensión de 468 km², nos que viven 77.281 persones. Los andorranos yeren un grupu étnicu llatín descendiente de catalanes. La so capital, Andorra la Vieya, ye la capital europea situada a mayor altitú, 1.023 m sobro'l nivel de la mar. La llingua oficial ye'l catalán, magar que l'español, el francés y el portugués son llingües d'usu común.

La economía del país depende enforma del turismu; el país recibe 10,2 millones de visitantes añalmente. Andorra nun ye miembru de la Xunión Europea, pero l'euru ye la so moneda oficial. Ye miembru de les Naciones Xuníes dende 1993.

Argüeru

Argüeru ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu de Villaviciosa.

Tien una estensión de 12,4 km² na qu'habiten un total de 557 habitantes (INE 2010). El llugar d'Argüeru s'alcuentra a unos 170 metros d'altuera so'l nivel de la mar, a 10 km de la capital del conceyu. Llégase a elli pela carretera AS-256.

La so fiesta principal ye'l 7 d'agostu n'honor de San Mamés.

Atlanta

Atlanta ye la capital, y ciudá más poblada, del estáu estauxunidense de Georgia. Con una población estimada de 472.522 habitantes (U.S. Census Bureau, xunetu de 2015), ye'l centru cultural y económicu del área metropolitana d'Atlanta, la novena mayor del país con 5,8 millones d'habitantes. Atlanta ye la sé del condáu de Fulton, y parte del so territoriu urbanu estiéndese tamién hacia l'este pel condáu de DeKalb.

Atlanta foi fundada en 1837, como un nudu de tresportes, na interseición de dos llínies de ferrocarril. Destruida práuticamente por completu demientres la Guerra de Secesión, la ciudá resurdió de les sos povises hasta convertise nún centru comercial d'importancia nacional y na capital oficiosa de lo que se nomo el Nuevu Sur. Na década de 1960 la ciudá foi ún de los centros más activos del movimientu polos derechos civiles, nel que munchos de los sos fíos (Martin Luther King, Ralph David Abernathy...) tuvieron un papel destacáu. La ciuda, con fama de progresista dientru d'un entornu, el del sur de los Estaos Xuníos, mayormente conservador, tien convertíose nún de los principales nudos de tresporte aereu del mundu: el so aeropuertu internacional (Hartsfield–Jackson Atlanta International Airport) tien sío'l de mayor tráficu del mundu dende 1998.

La economía de la ciudá ye variada, con sectores punteros como la loxística, los servicios profesionales y de negocios y les teunoloxíes de la información.

Bogotá

Bogotá, oficialmente Bogotá, Distrito Capital (abreviáu Bogotá, D.C.), y nomada anteriormente, demientras la época de dominiu español y dende 1991 a 2000 Santa Fe de Bogotá, ye la capital y ciudá más poblada de Colombia. Forma, dende'l puntu de vista alministrativu, un distritu, una entidá territorial de primer orden del mesmu estatus que los departamentos del país. Ye'l centru políticu, económicu, alministrativu ya industrial de Colombia.

Foi fundada, como capital del Nuevu Reinu de Granada, en 6 d'agostu de 1538 pol conquistador español Gonzalo Jiménez de Quesada, tres d'una abegosa espedición a los Andes pa conquistar el territoriu de los muiscas. Estos yeren los habitantes indíxenes de la rexón, y nomaben al asentamientu que foi refundáu polos españoles el nome de Bacatá, qu'en llingua chibcha significa "la Señora de los Andes". Andes, pela so parte, ye una pallabra aymará que significa "montaña brillante", polo qu'el nome de la ciudá significa "la Señora de la montaña brillante". Tres de la batalla de Boyacá, el 7 d'agostu de 1819, Bogotá convirtiose na capital de la nueva nación independiente nomada Gran Colombia. La ciudá tien sío ininterrumpidamente, dende la fundación del Virreinatu de Nueva Granada en 1717, la capital d'esti territoriu.

La ciudá asítiase nel centru de Colombia, núna meseta nomada sabana de Bogotá, que forma parte del Altiplanu Cundaboyacense, na Cordelera Oriental, que forma parte de los Andes. Ye la tercera capital situada a más altor d'América del Sur y del mundu, 2.640 m sobro'l nivel de la mar. El distritu tien una estensión de 1.587 km², y un clima relativamente frío constante a lo llargo del añu.

La ciudá agospia les instituciones de los poderes executivu (Oficina del Presidente), llexislativu (Congresu de Colombia) y xudicial (Tribunal Supremu, Tribunal Constitucional, Conseyu d'Estáu y Conseyu Superior de la Xudicatura) del gobiernu colombianu. Bogotá rescampla pola so fortaleza económica y la madurez del so sector financieru, el so atractivu pa les compañíes multinacionales y pola cualificación del so capital humanu. Ye'l centru comercial y financieru del país, y ye la sé del principal mercáu financieru del país y de tola rexón andina, y ye'l destín preferíu de los nuevos proyectos d'inversión estranxera qu'aporten a Colombia y toa América Llatina. El so productu interior brutu ye'l mayor del país, y representa por sigo mesmu'l 24,7% del PIB nacional.

El so aeropuertu internacional El Dorado, nomáu n'honor de la mítica ciudá, ye'l que más mercancíes mueve d'América Llatina, y el terceru pol númberu de pasaxeros. Na ciudá tán tamién el mayor númberu d'universidaes y centros d'investigación del país, y hai tamién bayura d'equipamientos culturales: teatros, biblioteques, museos... Ye considerada una ciudá global Alpha -.

Cantabria

Cantabria ye una comunidá autónoma, comunidá histórica según l'Estatutu d'Autonomía, del noroeste de la Península Ibérica dientro d'España. Llenda al este col País Vascu (provincia de Vizcaya), al sur con Castiella y Lleón (provincies de Lleón, Palencia y Burgos), al oeste col Principáu d'Asturies y al norte col mar Cantábricu. Cantabria pertenez a la Fastiella Cantábrica, el nome dau a la franxa de tierra entre'l Mar Cantábricu y la Cordalera Cantábrica nel norte de la Península Ibérica. Posée un clima oceánicu llentu y de temperatures moderaes, fuertemente influyenciáu polos vientos del Océanu Atlánticu que choquen escontra les montañes. La precipitación media ye de 1.200 mm, lo que permite medrar la frondosa vexetación.

Tien una fuerte vinculación histórica col Ducáu de Cantabria, les Asturies de Santiyana, la Hermandá de les Cuatro Villes, la provincia de los Nueve Abarganes y la provincia de Santander.

Cantabria ye la comunidá más rica del mundu en llugares d'intereses arqueolóxicos del Paleolíticu Superior. Les primeres señales d'ocupación humana daten del Paleolíticu Inferior, magar qu'esti periodu nun tea tan bien representáu na rexón. Destáquense nesti aspeutu les pintures de la Cueva d'Altamira, datada ente 16.000 y 9.000 e.C.. y declarada Patrimoniu de la Humanidá pola UNESCO.

Cataluña

Cataluña (Catalunya en catalán y Catalonha n'aranés) ye una Comunidá Autónoma española, reconocía como nacionalidá histórica nel so Estatutu d'Autonomía en base a la Constitución de 1978. Llenda al norte con Francia y Andorra, al este col mar Mediterraneu, al sur cola Comunidá Valenciana y al oeste con Aragón. La formen les provincies de Barcelona (la so capital), Girona, Lleida y Tarragona.

Gran Canaria

Gran Canaria ye una de les islles del archipiélagu de les Islles Canaries, xeográficamente africanu pero parte d'España. Asitiada nel océanu Atlánticu, a unos 150 km de la costa noroccidental d'África y a unos 1.350 km d'Europa, tien una estensión de 1.560 km² y una población (INE, 2015) de 847.830 habitantes. El so másimu altor márcalu'l Picu de les Nieves, que tien el so cumal a 1.956 m sobre'l nivel de la mar. Gran Canaria ye la tercer mayor islla del archipiélagu canariu, y agospia al 40% de la so población total.

Gran Canaria taba habitada polos guanches, que pudieran tener aportao a la islla alredor del 500 e.C. Esti pueblu llamó a la islla Tamarán, "tierra de los valientes". Tres más d'un sieglu d'incursiones europees ya intentos de conquista, esta completose finalmente'l 29 d'abril de 1483 tres d'una guerra de cinco años na que foi conquistada pola Corona de Castiella.

La ciudá capital, Les Palmes de Gran Canaria, foi fundada el 24 de xunu de 1478, col nome de Real de Las Palmas, por Xuan Rejón, cabezaleru del exércitu castellanu invasor. En 1492 Cristóbal Colón fondeó nel puertu de Les Palmes, pasando dellos díes na islla, demientres el so primer viaxe a América. Anguaño la ciudá de Les Palmes ye, conxuntamente cola de Santa Cruz de Tenerife, la capital de la comunidá autónoma de les islles Canaries.

La islla ye ún de los destinos turísticos más importantes d'España; en 2011 recibió 3,3 millones de turistes. Munchos d'ellos acuden a celebrar el carnaval de Les Palmes, Fiesta d'Interés Turísticu de Canaries, magar que la islla tien tamién munches otres coses qu'ofrecé-yos a los visitantes. Asina, dende 2005 69.000 hectárees de la fastera occidental de la islla y les sos agües axacentes foron declaraes Reserva de la Biosfera pola UNESCO. Hai tamién na islla un importante patrimoniu históricu, cultural y artísticu nel que rescamplen el Muséu Casa de Colón, que recuerda'l pasu del almirante pela islla nel viaxe que lu llevaría a descubrir América, o la Catedral de Canaries.

Holocenu

L'Holocenu ye'l caberu y actual periodu xeolóxicu, dientro'l cuaternariu.

Correspuende cola fin de la cabera glaciación va aprosimadamente 12.000 años, lo que prevocó l'aumentu'l nivel de la mar, separtando Indonesia, Xapón y Taiwán d'Asia, el Reinu Xuníu d'Europa y Nueva Guinea y Tasmania d'Australia, tamién se formó l'Estrechu de Bering

Los camudamientos nel ambiente prevocaron una serie d'alteraciones na economía de los cazadores-recoyedores, que desembocaría nel Mesolíticu, al desapaerecer la megafauna del Pleistocenu. Domesticóse al llobu, conviritiendo al perru nun auxiliar fundamental pa la caza menor. Adoptóse tamién l'arcu, les fleches y los arpones.

Maldives

Les Maldives , nomaes oficialmente República de les Maldives y conocíes tamién como Islles Maldives, ye una nación insular asiática asitiada nel océanu Índicu. Fórmenla una doble cadena de ventiseis atolones, d'orientación norte-sur, allugaos ente la islla de Minicoy (la más meridional del archipiélagu indiu de Lakshadweep, les antigües islles Laquedives) y l'archipiélagu de les Chagos. Les cadenes d'atolones tán nel nomáu mar de les Laquedives, a unos 700 km al suroeste de Sri Lanka y 400 al suroeste de India.

De clima tropical y húmido, con unes lluvies anuales de 2.000 mm, el país tien sío, demientres la mayor parte de la so historia una nación independiente, sacante trés momentos. El primeru en 1558, cuando l'imperiu portugués dominó l'archipiélagu quince años. El segundu mediando'l sieglu XVII, en 1654, cuando l'imperiu holandés lu controló durante cuatro meses. Dos sieglos dempués, en 1887, l'archipiélagu convirtióse nun protectoráu británicu, una situación que se caltuvo hasta qu'algamó la independencia en 1965. Trés años dempués el país convirtióse nuna república. Sicasí, solo hebo dos presidentes de magar, porque'l restu del tiempu el país tuvo que soportar gobiernos autoritarios. La relixón de la mayoría de los sos habitantes ye l'Islam, que foi introducíu nel archipiélagu en 1153.

Xeográficamente l'archipiélagu forma parte de la conocida como cresta Chagos-Maldives-Laquedives, una cadena montañosa submarina del océanu Índicu. D'otra banda tamién forma, con esos dos archipiélagos, una ecorexón terrestre. Los atolones de les Maldives espárdense per un área de alredor de 90.000 km², lo que fai d'elli ún de los más dispersos xeográficamente del mundu.

La so población, de 328.536 habitantes (2012), habita 192 de les 1.192 islles del archipiélagu. La principal ciudá y capital del país, Malé, asitiase na fastera meridional del atolón North Malé, y tenía en 2012 una población de 103.693 habitantes. La capitalidá de la ciudá vién-y de vieyo. L'atolón nel que s'asitia yera tradicionalmente la islla del rei, na que yeren entronizaos los cabezaleros de les dinastíes reales que dirixíen l'archipiélagu.

La República de les Maldives ye'l país más pequeñu d'Asia, lo mesmu por población que por superficie. L'altor mediu del país ye de 1,5 m sobro'l nivel del mar, col puntu más altu a 2,4 m (el menor del mundu). Poro, el mieu a la desapaición del archipiélagu pola xubida del nivel de la mar pol desxelu de los polos ye una de les principales preocupaciones de los maldivianos.

Naviegu

Naviegu ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu de Cangas del Narcea.

Nos sos 16,8 km² habiten un total de 157 hab. (2017) repartíes ente les poblaciones de Folgueiraxú, La Mata, Murias de Puntarás, Naviegu, Palaciu, Peneḷḷada, Puntarás, La Riela Naviegu, Viḷḷacanes, Viḷḷaxu y Viḷḷar de Naviegu.

El llugar de Naviegu alcuéntrase a unos 580 metros d'altitú sobre'l nivel de la mar. Allugáu a 14 km de Cangas del Narcea a la ribera del ríu Naviegu, afluente del Narcea, forma parte de la Reserva Natural Parcial del Cuetu d'Arbas, ún de los parques naturales más importantes d'Asturies y nél habiten 32 persones.

Provincia d'Almería

Almería ye una provincia española, asitiada nel sureste d'España y integrada na Comunidá Autónoma d'Andalucía. La capital de la provincia ye la ciudá d'Almería.

El gobiernu y alministración de los intereses provinciales ta encomendáu a la Diputación Provincial d'Almería.

Tien una superficie de 8.774 km². Según l'Institutu Nacional d'Estadística, tien una población de 699 329 hab. (2013). Tien una diócesis, 8 partíos xudiciales y 103 conceyos.

Provincia de Barcelona

Barcelona ye una provincia d'España, na parte central de la comunidá autónoma de Cataluña. Llenda coles provincies de Tarragona, Lleida y Girona, y col Mar Mediterraneu al este.

La so capital ye Barcelona. La provincia tien una población de 5 663 284 hab. (2019), de los que menos d'una tercera parte viven na capital. Tien una estensión de 7.719 km².

Provincia de Granada

Granada ye una provincia española asitiada nel este de la comunidá autónoma d'Andalucía. La so capital ye la ciudá de Granada.

Llenda al norte con coles provincies de Jaén, Albacete y Murcia; al este Almería; al sur tien salida al mar Mediterraneu; y al oeste Málaga y Córdoba.

La so área ye de 12.647 km², onde viven 897.388 persones (2008). Ta xebrada en 168 conceyos.

El monte más altu de la Península Ibérica, el Mulhacén, con un altor de 3.482 metros, ta asitiáu en Granada. Comparte cola provincia d'Almería'l Parque Nacional de Sierra Nevada.

Provincia de Málaga

Málaga ye una provincia española d'Andalucía, al sur de la Península Ibérica, na costa mediterránea, ente les provincies de Granada y Cádiz. La so capital ye la ciudá de Málaga. Tien una superficie de 7.306 km² distribuía en 100 conceyos y 11 partíos xudiciales.

Provincia de València

València o Valencia ye una provincia española de la Comunidá Valenciana. La so capital ye la ciudá de València.

Estensión: 10.563 km².

Población: 2.402.582 hab. de los que 1.465.423 viven nel área metropolitana de la capital. Otros conceyos destacaos son Cheste, Gandía, Paterna, Sagunto, Alzira, Xàtiva y Requena.Asitiada al este de la Península Ibérica, llenda al este col mar Mediterraneu, al norte coles provincies de Castelló y Teruel, al oeste con Cuenca y Albacete y al sur con Alacant.

Tien 16 escaños nel Congresu de los Diputaos y 36 nes Cortes Valencianes.

Rexón de Murcia

La Rexón de Murcia ye una Comunidá Autónoma uniprovincial d'España. Asitiada nel sureste de la Península Ibérica, llenda con Castiella-La Mancha (provincia d'Albacete), Andalucía (provincies de Granada y Almería, Comunidá Valenciana (provincia d'Alicante) y el mar Mediterraneu. La so capital ye la ciudá de Murcia, que ye la sé de tolos muérganos institucionales rexonales sacante l'Asamblea Rexonal (parllamentu), que tien la so sé en Cartagena. La so población total ye de 1 478 509 hab. (2018), lo que fai d'ella la séptima provincia más poblada d'España. Cásique un terciu de la so población vive na capital, y la metá d'ella ente les ciudaes de Murcia, Cartagena y Lorca.

La rexón ye una de les mayores productores de fruta, verdura y flores d'Europa, y tien tamién importantes estensiones de vides nos conceyos de Jumilla, Bullas y Yecla, que producen vinos con denominación d'orixe. Tien tamién un sector turísticu importante, concentráu na so costa, na que conviven sectores perdeterioraos, como la rodiada de la llaguna salada nomada Mar Menor, con otros cuasi vírxenes. Nel sector industrial destaquen les industries petroquímiques y d'enerxía (concentraes en Cartagena) y l'alimentaria. El puntu cimeru de la comunidá ta nel Macizu de Revolcadores (2.015 m sobro'l nivel de la mar).

Nel so bayurosu patrimoniu artísticu y cultural rescamplen los 72 xacimientos d'arte rupestre del arcu mediterraneu de la Península Ibérica, declaraos Patrimoniu de la Humanidá pola UNESCO, y tamién el Conseyu d'Homes Buenos de la Güerta de Murciu, declaráu Patrimoniu Cultural Inmaterial de la Humanidá como exemplu de tribunal consuetudinariu de regantes del Mediterraneu español. Tamién s'alcuentra na rexón el santuariu de Caravaca de la Cruz, llugar de peregrinación de primer orde pa los fieles de la Ilesia católica por tener el privilexu de celebrar Añu Xubilar a perpetuidá cada siete años alrodiu de la devoción a la Vera Cruz de Caravaca.

Murcia ye una rexón histórica del sureste español, la heriede del antiguu Reinu de Murcia, que tradicionalmente articulábase como una rexón biprovincial que comprendía les provincies d'Albacete y Murcia. La primera pasó, demientres la Transición, a integrase na nueva comunidá autónoma de Castiella-La Mancha.

Tromelin

Islla Tromelin (en francés: île Tromelin), ye un castru de 0.8 km² allugáu nel Océanu Índicu, al este de Madagascar y al norte de la islla Reunión. Alministrativamente, tres d'un alcuerdu col Reinu Xuníu en 1954, ye un territoriu francés d'ultramar, magar que la so soberanía ye reclamada por Mauriciu y les Seixeles. Acueye una estación metereolóxica, y ye llugar d'añeramientu de páxaros bobos y de tortugues. La islla ye, básicamente, un bancu d'arena de 1.700 m de llargor y 700 m d'anchor y 80 ha d'estensión, con un altor másimu sobro'l nivel de la mar de 7 m, y ta cubierta de sebe y arrodiada d'arrecifes de coral. Nun hai puertos o bahíes naturales, lo que fai abegosu l'accesu per mar; un aeródromu con 1.200 m de pista d'aterrizaxe ye la conexión de la islla col mundu esterior.

Velocidá del soníu

Nómase velocidá del soníu a la velocidá a la que se propaga una onda sonora nun mediu físicu. Nel casu del aire ye de 343 m/s a presión de 1 atm y temperatura de 15 ºC (condiciones estándar al nivel de la mar).

N'otres llingües

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.