Milímetru

El milímetru ye la unidá de llonxitú equivalente a la milésima parte d'un metru.

L'abreviatura ye mm.

1 mm = 1x10-3 m

milímetru
Símbolu mm
Magnitú Llonxitú
equivalencia SI 10-3 metros
Dimensión L
Sistema SI

Otres equivalencies

1 m = 1.000 mm
1 mm = 1.000 µm

Enllaces esternos

Añu lluz

Un añu lluz ye la distancia que recuerre la lluz nun añu. Más específicamente, correspuéndese cola distancia que percorrería un fotón nel vacíu a una distancia infinita de cualquier campu gravitacional o magnéticu, nun añu Xulianu (365,25 díes de 86.400 segundos).

Equival aproximadamente a 9,46 x 1015 m (poco menos de diez billones de quilómetros), yá que la velocidá de la lluz nel vacíu ye de 299.792.458 m/s.

N'Astrofísica'l pársec ye actualmente la unidá preferida pa grandes distancies.

Centímetru

El centímetru ye la unidá de llonxitú equivalente a la centésima parte d'un metru.

Ye unidá derivada del metru nel Sistema Internacional, al empar qu'unidá básica de llonxitú nel Sistema Ceguesimal d'Unidaes.

L'abreviatura ye cm.

1 cm = 1x10-2 m

Decímetru

El decímetru ye la unidá de llonxitú equivalente a la décima parte d'un metru.

L'abreviatura ye dm.

1 dm = 0,1 m = 1x10-1 m

Hectárea

L'hectárea (símbolu ha) y un hectómetru cuadráu (símbolu hm²)

son la superficie qu'ocupa un cuadráu d'un hectómetru de llau. Equivalen a 100 áreas ó 10.000 m².

El so símbolu ye ha (non Ha).

Llonxitú

Etimoloxía: Del llatín: longitudo (llargor).

La llonxitú tien distintos significaos según l'área de conocimientu de la que se tea falando:

En física ye la distancia qu'hai ente dos puntos. Nel Sistema Internacional d'Unidaes ye una unidá de llonxitú y mídese en metros.

En xeografía espresa la distancia horizontal, paralela al ecuador, ente'l Meridianu de Greenwich de Londres y un determináu puntu de la Tierra. La llonxitú mídese en graos (ente 0 y 180º), minutos y segundos haza l'este o haza l'oeste (0º nel meridianu y hasta +180º o -180º).

Llonxitú d'onda

La llonxitú d'onda ye un parámetru físicu qu'indica el tamañu d'una onda y que polo xeneral denótase cola lletra griega lambda (λ).

Pa ondes sinusoidales defínese como la distancia, midida na direición de propagación de la onda, ente dos puntos que tienen un estáu de movimientu idénticu,como por exemplu cumes o valles axacentes.

Na figura axunta, l'exe x representa la distancia recorría pola perturbación, mentantu que nel exe y representa un parámetru físicu en función de x, como pue ser la presión del aire pa ondes sonores, o el valor del campu llétricu o magnéticu pa ondes eleutromagnétiques.

Nel Sistema Internacional, la unidá de midida de la llonxitú d'onda ye'l metru, lo mesmo que cualesquier otra distancia. Daos los órdenes de magnitú d'esti parámetru, por comodidá suel recurrise a submúltiplos como'l milímetru (mm), el micrómetru (μm) y el nanómetru (nm).

Metru

El metru ye la unidá de llonxitú del Sistema Internacional d'Unidaes. Defínese como la llonxitú del trayeutu que fai nel vacíu la lluz en 1/299792458 segundos.

Enantes yera definida como la diezmillonésima parte de la distancia que separta el Polu Norte del Ecuador terrestre.

Inventáu na Revolución francesa pa unificar les estremaes unidaes de midida que naquella dómina había en cada rexón.

Los múltiplos y divisiones más usaos del metru son los que vienen darréu:

miriámetru (mam) = 10000 m

quilómetru (km) = 1000 m

hectómetru (hm) = 100 m

decámetru (dam) = 10 m (usáu perpoco)

decímetru (dm) = 10-1 m (1 décima de m)

centímetru (cm) = 10-2 m (1 centésima de m)

milímetru (mm) = 10-3 m (1 milésima de m)

micrómetru (µm) = 10-6 m (1 millonésima de m)

nanómetru (nm) = 10-9 m (1 milmillonésima de m)

picómetru (pm) = 10-12 m (1 billonésima de m)

femtómetru (fm) = 10-15 m (1 milbillonésima de m)

Metru cuadráu

Un metru cuadráu ye, por definición, l'área encerrada nun cuadráu onde los sos llaos miden un metru de llargu. Ye la unidá d'área nel Sistema Internacional d'Unidaes.

Represéntase col símbolu m².

Un metru cuadráu equival a:

0,000001 quilómetros cuadraos.

10.000 centímetros cuadraos.

0,000247105381 acres.

1,195990 yardes cuadraes.

10,763911 pies cuadraos.

Microllitru

Unidá de volumen equivalente a la millonésima parte d'un llitru, representada pol símbolu μl. Tamién equival a 1 milímetru cúbicu.

1 μL = 10–6 L = 1 mm³

Microscopiu

El microscopiu (del griegu μικρός micrós, 'pequeñu', y σκοπέω scopéo, 'mirar') ye un preséu que dexa reparar oxetos que son demasiáu pequeños pa ser reparaos a güeyu. El tipu más común y el primeru que s'inventó ye'l microscopiu ópticu. Tratar d'un preséu ópticu que contién dos o más lentes que dexen llograr una imaxe aumentada del oxetu y que funciona por refraición.

La ciencia qu'investiga los oxetos pequeños utilizando esti preséu llámase microscopía.

El microscopiu foi inventáu por Zacharias Janssen en 1590. En 1665 apaez na obra de William Harvey sobre la circulación sanguínea al mirar al microscopiu los capilares sanguíneos, y Robert Hooke publicó la so obra Micrographia.

En 1665 Robert Hooke reparó con un microscopiu un delgáu corte de corchu y notó que'l material yera porosu, nel so conxuntu, formaben cuévanos pocu fondes a manera de celditas a les que llamó célules. Trátase de la primer observación de célules muertes. Unos años más tarde, Marcello Malpighi, anatomista y biólogu italianu, reparó célules vives. Foi'l primeru n'estudiar texíos vivos al microscopiu.

A mediaos del sieglu XVII un holandés, Anton van Leeuwenhoek, utilizando microscopios simples de fabricación propia, describió per primer vegada protozóos, bacteries, espermatozoides y glóbulos coloraos. El microscopista Leeuwenhoek, ensin nenguna preparación científica, puede considerase'l fundador de la bacterioloxía. Tallaba él mesmu les sos lentes, sobre pequeñes esferes de cristal, que los sos diámetros nun algamar el milímetru (el so campu de visión yera bien llindáu, de décimes de milímetru). Con estes pequeñes distancies focales algamaba los 275 aumentos. Reparó los glóbulos d'el sangre, les bacteries y los protozóos; esaminó per primer vegada los glóbulos coloraos y afayó qu'el semen contién espermatozoides. Mientres la so vida nun reveló los sos métodos secretos y a la so muerte, en 1723, 26 de los sos aparatos fueron vencíos a la Royal Society de Londres.

Mientres el sieglu XVIII siguió'l progresu y llográronse oxetivos acromáticos por asociación de Chris Neros y Flint Crown llograos en 1740 por H. M. Hall y ameyoraos por John Dollond. D'esta dómina son los estudios efectuaos por Isaac Newton y Leonhard Euler. Nel sieglu XIX, al afayase que la dispersión y la refraición podíen modificar con combinaciones fayadices de dos o más medios ópticos, llanzar al mercáu oxetivos acromáticos escelentes.

Mientres el sieglu XVIII el microscopiu tuvo diversos adelantos mecánicos qu'aumentaron la so estabilidá y la so facilidá d'usu, anque nun se desenvolvieron enagora meyores óptiques. Les meyores más importantes de la óptica surdieron en 1877, cuando Ernst Abbe publicó la so teoría del microscopiu y, por encargu de Carl Zeiss, ameyoró la microscopía d'inmersión sustituyendo l'agua por aceite de cedru, lo que dexa llograr aumentos de 2000. A principios de los años 1930 algamárase la llende teórica pa los microscopios ópticos, nun consiguiendo estos aumentos cimeros a 500X o 1,000X. Sicasí, esistía un deséu científicu de reparar los detalles d'estructures celulares (nucleu, mitocondria, etc.).

El microscopiu electrónicu de tresmisión (TEM) foi'l primer tipu de microscopiu electrónicu desenvueltu. Utiliza un fexe d'electrones en llugar de lluz pa enfocar l'amuesa consiguiendo aumentos de 100.000X. Foi desenvueltu por Max Knoll y Ernst Ruska n'Alemaña en 1931. Darréu, en 1942 desenvuélvese'l microscopiu electrónicu de barríu.

Micrómetru

El micrómetru, tamién llamáu micra a seques, ye la unidá de llonxitú que ye igual a una millonésima parte d'un metru. Suel usase pa midir el tamañu de les célules y organismos unicelulares.

L'abreviatura ye µm.

1 µm = 1x10-6 m

Picómetru

El picómetru ye una unidá de llonxitú del SI qu'equival a la billonésima parte d'un metru.

L'abreviatura ye pm.

1 pm = 1x10-12 m

Emplégase pa midir distancies d'escala atómica, anque ye más normal usar l'Ángstrom. Los diámetros atómicos tienen una magnitú d'ente 50 pm y 600 pm.

Pie (unidá)

El pie ye una unidá de llonxitú d'orixe natural (basada nel pie humanu), yá utilizada poles civilizaciones antigües.

El pie romanu o pes, equivalía a 29,57 cm; el pie castellanu a 30,5 cm. Anguaño foi sustituyíu en cuasi tol mundu poles unidaes del Sistema Internacional (SI), sacantes nel usu corriente nos países anglosaxones.

Pulgada

La pulgada ye una midida de llonxitú antropométrica qu'equivalía a la llonxitú d'un pulgar. Anguaño la pulgada foi sustituyida en gran parte del mundu por unidaes del Sistema Internacional (SI).

Quilómetru

El quilómetru ye una unidá de llonxitú qu'equival a 1.000 metros. Históricamente defínese como la diezmilésima parte de la distancia del polu norte terrestre al ecuador pol meridianu de París.

El símbolu ye km, ensin puntu al final.

1 km = 1.000 m = 1x10³ mUn quilómetru ye aprosimadamente igual a:

0,621371192 milles

1093,613298 yardes

3280,839895 pies

0,539956803 milles náutiques

0,621369950 milles d'agrimensura

Quilómetru cuadráu

Un quilómetru cuadráu (km²) ye la superficie qu'ocupa un cuadráu d'un quilómetru de llau. Equival a un millón de metros cuadraos.

1 km² = 10⁶ m² = 1.000.000 m² = 100 hectárees.El quilómetru cuadráu utilízase pa midir l'area d'una nación y les sos divisiones territoriales, y tamién pa grandes estensiones de tarrén.

Sistema téunicu d'unidaes

El sistema téunicu d'unidaes ye un sistema d'unidaes que comprende delles unidaes del primitivu Sistema Métricu Decimal, qu'inda s'utilicen porque munches d'elles son fáciles de comprender y usar.

Al definir les distintes unidaes tomáronse aplicaciones direutes ensin rellación coles demás unidaes, definiéndose d'esta miente'l primitivu sistema métricu decimal. Asina, por exemplu, pa la presión creáronse dos unidaes distintes; per un llau los qu'estudiaben les bombes pa elevar l'agua, crearon el metru de columna d'agua (m.c.a.), mentes que los qu'estudiaben l'atmósfera crearon el milímetru de columna de mercuriu (mmHg), que depués foi llamáu torricelli.

Cuando se llegó al alcuerdu d'unificar tolos sistemes nún solu, el Sistema Internacional d'Unidaes, viose la necesidá d'evitar tresformaciones estrañes d'unes a otres unidaes y éstes foron anulaes, pero siguen utilizándose nesti Sistema Téunicu.

Básicamente ye'l sistema métricu, o más bien el que se llamó MKS (Metru, Quilogramu, Segundu), con dalguna variante como la utilización de la hora, como unidá de tiempu, en dalgunos casos.

En determinaes aplicaciones téuniques utilícense unidaes cómodes pa los cálculos, como por exemplu:

Unidá de fuercia: quilogramu fuercia (kgf) o quilopondiu (kp)

Unidá de presión: metru de columna d'agua (m.c.a.)

Unidá d'enerxía: caloría (cal)

Unidá de potencia: caballu de vapor (CV)

Superficie

La superficie ye la magnitú física que espresa la estensión d'un cuerpu en dos dimensiones: llargo y ancho.

Unidá astronómica

La unidá astronómica (UA) ye una unidá de distancia qu'equival a 149.597.870.691 ± 30 metros. Ye aprosimadamente igual a la distancia media ente la Tierra y el Sol, equivalente a 8,32 minutos lluz. Anque ye una escelente aprosimación, nun correspuende con toa precisión a la órbita real de la tierra. Ye por esto que modernamente defínese como la distancia dende'l Sol a una partícula ensin masa y llibre de perturbaciones que se mueve nuna órbita circular alredor del Sol con un periodu orbital de 365,2568983 díes (añu gausianu).

El nome provién de los sieglos XVI y XVII, cuando nun se conocíen les distancies absolutes ente los cuerpos del sistema solar, pero sí les distancies relatives tomando como patrón la distancia media ente la Tierra y el Sol, que foi denomada la unidá astronómica. Llegóse a afirmar que'l día en que se midiere esti valor, se conocería'l tamañu l'Universu.

N'otres llingües

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.