Mes

Un mes (del llatín mensis) ye caún de los dolce periodos de tiempu, d'ente 28 y 31 díes, nos que se dixebra l'añu. N'asturianu casique tolos meses tienen un nome de orixe llatín. Asina, marzu yel' mes dedicáu a Marte dios romanu de la guerra, xunu ye'l mes dedicáu a Juno, febreru debe'l so nome a les Februa nes Lupercales, el festival de la purificación na Antigua Roma,.. etc. Sicasí, la cultura popular camudó la mena de nomar dalgunos meses, y asina tenemos que setiembre curia rellación col mes númberu 7, ochobre col mes nu8, y lo que tendría de ser los meses 9 y 10 denómense n'asturianu: payares y avientu respeutivamente.

El porqué setiembre yera'l 7ᵘ mes y ochobre l'8ᵘ tien l'aniciu en que na dómina romana, l'añu entamaba en marzu (primer mes). La duración afitóse de mena que s'intercaltriaren los meses de 30 y 31 díes. Sicasí xunetu y agostu tienen dambos 31 díes, darréu que como xunetu yera'l mes dedicáu a Xuliu César (na mayoría de llingües el nome'l mes deriva de Xuliu) y agostu a César Augustu, camentóse qu'esti últimu nun tenía de ser de menos díes que'l dedicáu a Xuliu César, y d'esti mou foi febreru'l que quedó con menos díes que los demás. Asinamesmo, la esistencia de doce meses tien rellación coles doce constelaciones y cola numberación docenal.

Duración en díes de los meses del añu

Enllaces esternos

Abril

Abril ye'l cuartu mes del añu nel calendariu gregorianu y tien 30 díes.

Agostu

Agostu ye l'octavu mes del añu nel calendariu gregorianu y tien 31 díes. Lleva esti nome n'honor del emperador romanu Augustu.

Avientu

Avientu ye l'últimu mes del añu nel calendariu gregorianu y tien 31 díes.

Calendariu hebréu

El calendariu hebréu o calendariu xudíu ye un calendariu llunisolar, ye dicir, basáu mesmo nel ciclu de la Tierra alredor del Sol (añu), como'l de la Lluna alredor de la Tierra (mes). La versión actual, pola que se rixen les festividaes xudíes, foi afitada pol sabiu Hilel II al rodiu del añu 359, como reforma del calendariu hebréu antiguu, pero nun foi aplicada na práutica, como mínimu, hasta'l sieglu XI.

Calendariu shaka

La era saka, tamién conocida como la era shalivajana adoptóse pol gobiernu indiu como'l calendariu nacional de la India. El so añu cero empieza cerca del equinocciu de primavera del añu 78 d. C. El calendariu saka empieza'l 22 de marzu de cada añu, sacante nos años bisiestos, en que principia'l 23 de marzu.

CiNii

CiNii ye un serviciu de referencies bibliográfiques, o base de datos bibliográfica, de material incluyíu nes biblioteques académiques xaponeses, que se centra especialmente n'obres en xaponés y inglés publicaes en Xapón. Dexa realizar, de manera gratuita, busques d'información académica n'artículos, llibros y disertaciones. La base de datos foi fundada n'abril de 2005 y el so caltenimientu cuerre al cargu del National Institute of Informatics. El serviciu de busques nes bases de datos en caltenida por el mesmu NII, según les bases de datos apurríes pola Biblioteca Nacional de la Dieta de Xapón, repositorios institucionales, y otres organizaciones.La base de datos contién más de 17 millones d'artículos de más de 7000 publicaciones. Un mes normal (en 2012) recibía más de 30 millones d'accesos de 2,2 millones de visitantes individuales, y ye la mayor y más completa base de datos de la so clase en Xapón. Anque la base de datos ye multidisciplinar, la mayor parte de les consultes que recibe ye nel campu de les ciencies humanu y social, seique porque CiNii ye la única base de datos que cubre trabayos académicos xaponeses nesi campu (a diferencia de les ciencies naturales, formales, y médiques que se beneficien d'otres bases de datos).

Febreru

Febreru, febrero, ye'l segundu mes del añu nel calendariu gregorianu y tien 28 díes los años normales y 29 los bisiestos.

Lowell Observatory Near-Earth-Object Search

Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) ye un programa dirixíu pola NASA y pol Observatoriu Lowell al envís de llocalizar oxetos espaciales d'órbites prósimes a la Tierra. El programa entamó les observaciones n'avientu de 1997.

El LONEOS usa un telescopiu con un espeyu principal con una apertura de 0,6 m que permite un campu de visión d'unos 3 graos del cielu. La tasa de rastrexamientu ye d'unos 1.000 graos cuadraos per nueche (ye pa cubrir tol cielu nun mes aprosimadamente). El CCD tien deteutaos asteroides d'una magnitú visual d'unes 19,8.

El remanamientu del telescopiu ta aseguráu por ordenadores utilizando software desenrolláu pal efeutu. Amás de descubrir miles d'asteroides, el programa LONEOS tamién descubrió los cometes 150P/LONEOS y 159P/LONEOS.

Marzu

Marzu, marzo, ye'l tercer mes del añu nel calendariu gregorianu y tien 31 díes.

Mayu

Mayu (o mayo en delles zones del dominiu llingüísticu astur), ye'l quintu mes del añu nel calendariu gregorianu y tien 31 díes.

Ochobre

Ochobre ye'l décimu mes del añu nel calendariu gregorianu y tien 31 díes.

Nel dominiu llingüísticu astur conozse tamién coles variantes otubre, utubre, outubre y outubri. Toos estos nomes vienen del llatín october -bris, al tratase del octavu mes del calendariu romanu.

Pamplona

Pamplona (n'euskera, Iruña como forma cooficial ya Iruñea según la Real Academia de la Llingua Vasca) ye la capital de la Comunidá Foral de Navarra (España) y centru de la cuenca de Pamplona.

Foi fundada nel 74 e.C. pol xeneral romanu Pompeyu sobro un pobláu preesistente denomáu Iruña. Durante la Edad Media foi la capital del Reinu de Pamplona y postreramente del Reinu de Navarra, y por ello güei ye considerada pola mayoría del nacionalismu vascu, la capital hestórica d'Euskal Herria. Ye una ciudá turística na que destaca la so fiesta de San Fermín (o los Sanfermines) nel mes de xunetu, de fama internacional.

Payares

Payares ye'l undécimu mes del añu nel calendariu gregorianu y tien 30 díes.

El nome vien de Palea;(Paya d'escanda)-Paleares;(antigües cabañes con techumbre de paya, similar a la palloza lleonesa o gallega).

Payares ye un pueblu asitiau nel valle de Payares,da nome al puertu y ye la puerta de Asturies. Los ganaderos de Ḷḷena y de los valles lleoneses cercanos suben al ganau pel branu al puertu y pa noviembre baxenlu, por esti vezu estos ganaderos encomencipiaron a llamar a noviembre el mes del payares, llueu esti vezo extendiose pel centru d'Asturies siendo d'usu común. L'ALLA da por validu esti terminu pa denominar al mes, si bien tamién da por validu noviembre pues nel occidente y l'oriente d'Asturies esti vezu nun s'extendió.

Setiembre

Setiembre ye'l novenu mes del añu nel calendariu gregorianu y tien 30 díes.

El nome vien-y de que nel calendariu romanu yera'l sétimu mes del añu.

The Astrophysical Journal

The Astrophysical Journal, embrivíu a ApJ, ye una revista científica que cubre desarrollos, descubrimientos y teoríes recién sobre astronomía y astrofísica. Foi fundada en 1895 polos astrónomos George Ellery Hale y James Edward Keeler. Fai tres publicaciones per mes, con 500 páxines per publicación.

Dende 1953, The Astrophysical Journal Supplement Series (embrivíu ApJS) foi publicáu en conxunción con ApJ. El so fin apunta a complementar el material de la revista. Anguaño espubliza seis volúmenes per añu, con 2 espublizaciones por volume y 280 páxines per númberu.Astrophysical Journal Letters (embrivíu ApJL) ye la segunda parte de ApJ. Los sos artículos impréntense primero de forma despaxinada pola imprenta de la Universidá de Chicago, na so páxina electrónica de lliberación rápida d'artículos. Depués colléchense nun númberu completu, que s'imprenta xunto a ApJ el 1, 10 y 20 de cada mes.

A partir de xineru de 2009 el diariu empezó a espublizase pol Institute of Physics.

Vikram Samvat

El vikrama samvat ye'l nome d'ún de los varios calendarios indios (n'India esisten dellos n'usu):

vikrama samvat: llunar y sideral solar per años.

shaka samvat (tradicional): llunar y solar tropical.

calendariu bangla (bengalí): solar tropical per años.

calendariu tamil/kerala: solar tropical per años, como'l calendariu malayalam.

calendariu malayalam: solar tropical per años, como'l calendariu tamil/kerala.

bikram sambat: calendariu nepalí, solar tropical per años.La mayoría de les fiestes n'India tán basaes nos dos primeros calendarios. Dalgunos básense nel ciclu solar como'l calendariu sankranti (solar sideral) y el calendariu vaisakhi (solar tropical).

Xineru

Xineru ye'l primer mes del añu nel calendariu gregorianu y tien 31 díes.

Xunetu

Xunetu ye'l sétimu mes del añu nel calendariu gregorianu y tien 31 díes.

Xunión Europea

La Xunión Europea (XE) (European Union (EU), n'inglés; Union Européenne (XE), en francés), ye la organización supranacional del ámbitu européu dedicada a incrementar la integración económica y política y a favorecer la cooperación ente los sos estaos miembros. La Xunión Europea nació el 1 de payares de 1993, fecha na que entró en vigor el Tratáu de la Xunión Europea, tamién conocíu como Tratáu de Maastricht, que foi ratificáu un mes enantes polos miembros de la Comunidá Europea (CE).

Col Tratáu de la Xunión Europea, dióse-yos la ciudadanía europea a los ciudadanos de caún de los estaos miembros.

Xunu

Xunu ye'l sextu mes del añu nel calendariu gregorianu y tien 30 díes.

Múltiplos y submúltiplos del segundu
Otres unidaes de tiempu
Sistemes de midida

N'otres llingües

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.