Chenero (biolochía)

Este articlo trata sobre o chenero que ye una unidat de clasificación d'os sers vivos. Ta altros emplegos d'a parola se veiga Chenero (desambigación).
European Wildcat Nationalpark Bayerischer Wald 02
Felis ye un chenero que comprende qualques especies, y ye compreso en a familia Felidae. En a imachen, un gato montesín europeu (Felis silvestris).

En taxonomía, un chenero ye una unidat sistematica ta la clasificación d'os organismos. Hierarquicament, o chenero ye una categoría que finca d'entre la familia y la especie; asinas, un chenero ye un grupo clasificador a on que s'unen diversas especies emparentadas. Sindembargo, bi ha bells cheners que son monoespecificos (no contienen si que una especie).

Hierarquía d'os cheneros

Parus major m
A chinchipera gran u carbonero (Parus major) ye un miembro d'o chenero Parus.

D'a mesma traza que pasa con altros nibels (categorías) en a taxonomía d'os sers vivos, y perque ye prou deficil de clasificar as especies, diversos cheners pueden agrupar-se en supercheneros; y tamién diversas especies a dintro d'o mesmo chenero quan tienen caracteristicas més semilars d'entre ellas que con as altras especies que i son relacionatas, pueden agrupar-se en subcheneros. Estes, tamién, pueden organizar-se en infracheneros. En a siguient tabla as categorías obligatorias son marcatas en rosa. A ordenación de nivel més cheneral enta lo més particular ye cómo sigue:

Familia
  • [ Subfamilia ]
  • [ Infrafamilia ]
  • [ Tribu ]
  • [ Superchenero ]
Chenero
  • [ Subchenero ]
  • [ Infrachenero ]
Especie
(Os nivels obligatos son mesos con fundo rosa)

Nomenclatura

O nombre ta istes taxons cal que siga un sustantivo, sin que calgan normas explicitas ta la suya desinencia. En mutos casos, o taxón constituye un grupo d'especies tan natural que a parola t'a designar-lo ye parte integradera d'o vocabulario popular. Ta fer l'ixemplo, o chenero Pinus ye una unidat "chenerica" en o sentito més popular, y ye formato d'especies (os pins) que en o vocabulario popular tamién tienen denominacions "binominals", talment como en a clasificación scientifica: Pin crabero, pin borde, pin negro, pin royo, pinastra ecetra.

Historia d'o concepto

Parus caeruleus (Lukasz Lukasik)
A chinchipera chica u ferreret (Parus caeruleus) tamién ye miembro d'o chenero Parus.

O concepto de chenero y la mesma parola los proposó Joseph Pitton de Tournefort (1656-1708). Posteriorment Carlos Linneu los acceptó, y concretó asinas o suyo pensar:

Linneu y la suya escuela de botanicos establioron que os biaces ta clasificar os cheners yeran as d'a fruita. Actualment, se sopesan una man de caracters, més que més, d'a flor en as plantas (y no pas d'a fruita), como la filotaxi, l'anatomía, etz.

D'entre as especies d'animals, os caracters presos son altros, siempre seguntes trazas propias de cada colectivo d'especies: as estruturas osias d'os vertebratos, os artillos d'os artropodos, ecetra. En os Archaea y Eubacteria, as caracteristicas a on que se para cuenta son sobretot metabolicas.

Se veiga tamién

Especie

En biolochía, una especie (d'o latín species) ye una d'as unidatz basicas d'a biodiversidat. Per un regular, una especie ye constetuita d'organismos individuals d'una población natural, con:

Capacidat ta cobrir-se entre ellos y reproducir-se, librando nuevos individuos fértils.

Aspecto fisico, caracteristicas y chenoma semilars, pos tienen ancestros comuns en tiempos relativament recients.D'antes no se determine si diferents individuos perteneixen a la mesma especie, cal estudiar-los ta poder unificar-ne os rasgos a considerar. Anque bi ha diferents definicions d'especie, huei a separación d'entre especies ye prou bien definita, a tamas d'a linia separadera d'especies y subespecies que ye més deficil de determinar concluyentement. As especies s'agrupan en cheneros, familias, ordens..., d'alcuerdo con o suyo parentache filochenetico.

En a clasificación scientifica, cada especie tiene un nombre binominal; o primero ye especificar-ne o chenero y dimpués a especie, anque, ta identificar-la s'han de mentar es dos nombre chuntos, per un regular escritos en corsiva (perque son en latín) y subrayatos quan son escritos a man. Asinas, os humanos somos una especie d'o chenero Homo, dita Homo sapiens. Esta nomenclatura fue estandarizada per Carl von Linné en o sieglo XVIII y a sobén s'en diz "nomenclatura linneguana". Més formalment, o nombre especifico se gosa escribir con o suyo descubridor u descriptor acompanyando-lo, chunto con l'anyo en que ne facioron a primer descripción.

Familia (biolochía)

Este articlo trata sobre a familia como taxón biolochico, ta altros emplegos d'o termin, se veiga familia (desambigación).

En biolochía, a familia ye una unidat de sistematica y una categoría taxonomica fincada d'entre l'orden y lo chenero, u d'entre la superfamilia y la subfamilia, caso que en i hese.

Igual que pasa con altros nivels (categorías) d'a taxonomía d'os sers vivos, y per enchaque d'a gran deficultat a la ora de clasificar determinadas especies, diversas familias pueden estar mesas adintro d'una mesma superfamilia y mesmo as especies adintro d'una mesma familia pueden estar mesas en subfamilias.

A familia ye la categoría taxonomica més important dezaga d'o chenero y d'a especie. Os detalles exactos d'a suya nomenclatura penden d'os "códigos de nomenclatura" que sigan en vigor quan se faiga la clasificación.

Orden (biolochía)

En biolochía, una orden ye la unidat sistematica d'entre la clase y la familia.

D'a mesma manera que pasa con altros nivels d'a taxonomía d'os sers vivos, y per enchaque d'a gran deficultat a la ora de clasificar bellas especies, muitas ordens s'agrupan en subordens y superordens.

Nivels de clasificación (de més cheneral enta més concreto)

En atras luengas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.